Βιβλίο Η πρόσκληση 
Τίτλος πρωτοτύπου Die einladung
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Ειρήνη Γεούργα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

H Μάρλα Λίντμπεργκ δουλεύει σε εταιρεία παραδόσεων και μια μέρα, λίγο πριν σχολάσει, ο προϊστάμενός της της αναθέτει μια τελευταία παράδοση: κλινική Σίλφχορν, ακριβώς στις 19.49. Ένα μέρος που δείχνει εγκαταλειμμένο αλλά κάποια κτήρια έχουν ανακαινιστεί από νεοφυείς εταιρείες. Εκεί η Μάρλα θα έρθει αντιμέτωπη με έναν εφιάλτη. Τρία χρόνια μετά, εργάζεται ως αναλύτρια κυβερνοχώρου για την Υπηρεσία Καταπολέμησης Εγκλήματος του Βερολίνου, οπότε και παρακολουθεί βίντεο κακοποίησης και κακομεταχείρισης ώστε να εξάγει συμπεράσματα και να βρίσκει στοιχεία που θα οδηγήσουν στους ενόχους, «τα πιο μεγάλα αποβράσματα στους πιο κρυφούς βόθρους του διαδικτύου».

Η Μάρλα είναι μια γυναίκα που αντιλαμβάνεται ασυνήθιστες λεπτομέρειες από ένα περιβάλλον και από τους ανθρώπους που ζουν σ’ αυτό και τις συγκρατεί, μια αντιληπτική ικανότητα που βελτιώθηκε σημαντικά μετά την περιπέτειά της. Μάλιστα, μπορεί να βγάλει και σωστά συμπεράσματα για τη φύση των ατόμων που συναναστρέφεται. Επομένως, η διευθύντρια του τμήματος Κριστίν Φόγκελσανγκ δε γινόταν να μην την προσλάβει σε αυτήν τη θέση, σύντομα όμως διαπιστώνει πως η γυναίκα δουλεύει σκληρά όχι από επαγγελματισμό αλλά για να βρει την αλήθεια σε ό,τι τις συνέβη πριν τρία χρόνια. Η Κριστίν ίσως και να έχει την απάντηση σε αυτό που ψάχνει η Μάρλα, πρέπει όμως να τους βοηθήσει να βρουν έναν επικίνδυνο serial killer. Γιατί λοιπόν η Μάρλα δέχτηκε να ταξιδέψει ως τις Άλπεις σ’ ένα απομονωμένο ξενοδοχείο για να παραστεί στο reunion των συμμαθητών της απ’ το λύκειο, τους οποίους ελάχιστα είχε συναναστραφεί και καθόλου δε θυμόταν; Τι μπορεί να συμβεί σ’ ένα μέρος χωρίς πολλούς δρόμους διαφυγής;

Παράλληλα με τις εξελίξεις, μέσα από πρωθύστερα μαθαίνουμε πώς και γιατί  αυτοκτόνησε ο πατέρας της Μάρλα, Έντγκαρ, την προηγούμενη ημέρα των γενεθλίων της, κάτι που την τραυμάτισε ανεπανόρθωτα, ειδικά όταν διάβασε την αποχαιρετιστήρια επιστολή του και αποκαλύφθηκε κάτι φρικτό και ταυτόχρονα μια απειλή: «Έχω φύγει πια. Όμως θα είμαι πάντα κοντά σου».. Ο αδελφός της, Λέβεν, μπαινόβγαινε σε κλινικές απεξάρτησης ενώ η μητέρα της, Τέα, που τη θεώρησε υπεύθυνη για τον θάνατο του πατέρα της, την έδιωξε να μείνει με τη γιαγιά Μάργκοτ. Έτσι παρακολουθούμε μια γυναίκα που προσπαθούσε πάντα να περάσει απαρατήρητη και να αποφεύγει τον κόσμο, που παρακολουθεί ψυχολόγο, να κάνει πράγματα αντίθετα με τη νοοτροπία της, με το κίνητρο να αποκαλύπτεται σταδιακά, μαζί με τις συνέπειες που βιώνει. Επιπλέον, η Μάρλα πάσχει από προσωπαγνωσία, δεν μπορεί να ξεχωρίσει δηλαδή τα χαρακτηριστικά των προσώπων, κάτι που εντείνει τον τρόμο, αφού δεν ξέρει αν αυτός που την κυνηγάει είναι αυτός που στέκεται μπροστά της.

Το απομονωμένο ξενοδοχείο στις Άλπεις είναι κλειστοφοβικό και γεμάτο εκπλήξεις. Με συναρπαστικές και κινηματογραφικές σκηνές ζωντανεύει ένα καταφύγιο που βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο, κοντά στα σύνορα Γερμανίας-Αυστρίας, χωρίς τρόπο πρόσβασης παρά μόνο με τα πόδια από τον κοντινότερο σταθμό ανεφοδιασμού. Άγρια φύση, μέρος χωρίς σήμα παρά μόνο σε ορισμένο σημείο, έλατα, χιόνι και κρύο, κίνδυνος χιονοστιβάδας αλλά μέσα θαλπωρή και άνετα δωμάτια. Σε αυτήν την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα και με τους συμμαθητές της να φέρονται εχθρικά και απρόσμενα, η Μάρλα διαπιστώνει πως συμβαίνει κάτι ανατριχιαστικό, ασύλληπτο, κάτι που θα βάλει σε κίνδυνο τη ζωή της. Με διαρκείς ανατροπές, κάποιες εξ αυτών ανατριχιαστικές, κάποιες υπερβολικές, κάποιες φυσιολογικά επεξηγήσιμες, ξεδιπλώνεται μια ιστορία που δείχνει να μην έχει λογική, με τη Μάρλα να περνάει τα πάνδεινα όσο το μυστήριο γύρω από τη ζωή της και την ψυχολογική της κατάσταση πυκνώνει.

Ο συγγραφέας αναπαριστά υποδειγματικά την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του μέρους και ταυτόχρονα καταφέρνει να δώσει μεγάλες ποσότητες άγχους, φόβου, έντασης. Μια παρέα νέων ανθρώπων προσπαθούν να καταλάβουν τι πραγματικά συνέβη και να ακολουθήσουν μυστηριώδεις γρίφους και οδηγίες που τους αφήνει ένας άγνωστος. Η όλη περιπέτεια μοιάζει με escape room αλλά και παιχνίδι επιβίωσης. Ή μήπως θεραπεία απεγκλωβισμού; Από σελίδα σε σελίδα οι παγιδευμένοι συμμαθητές βγάζουν τον σκληρό εαυτό τους, αντιδρούν σπασμωδικά, θέλουν να κάνουν κακό και να πληγώσουν τους άλλους ώστε να επιβιώσουν: «Η βία μας κάνει να αποκαλυπτόμαστε. Ο άνθρωπος αποκαλύπτεται υπό συνθήκες πίεσης» (σελ. 298). Ποιος όμως κρύβεται πίσω από όλα αυτά και τι σχέση έχει η Μάρλα με αυτήν την ιστορία;

«Η πρόσκληση» είναι ένα ανατρεπτικό και γεμάτο ένταση, σασπένς και εκπλήξεις μυθιστόρημα που με κράτησε με κομμένη ανάσα ως το τέλος. Ομολογώ πάντως πως η διπλή ανατροπή του τέλους αποδυνάμωσε τα έντονα συναισθήματα που μου χάρισε, μιας και έφερε στο φως κάτι παρατραβηγμένο και σχεδόν βεβιασμένο. Μου φάνηκε πως έδινε τη μια έκπληξη μετά την άλλη προς χάριν του σασπένς και του να κρατήσει τον αναγνώστη χωρίς να προσφέρει κάτι που να σταθεί σε ρεαλιστικές βάσεις. Μια έξυπνη μεν αλλά τραβηγμένη λύση και ειδικά το τελευταίο κεφάλαιο με οδήγησαν σ’ ένα τέλος που χρειάστηκε λίγο χρόνο κατανόησης. Ένταση και σασπένς, εκπλήξεις, άριστη χρήση της ψυχολογίας, τα οικεία δηλαδή χαρακτηριστικά των βιβλίων του Sebastian Fitzek, είναι πάντα παρόντα.

Βιβλίο Mimik
Τίτλος πρωτοτύπου Der Heimweg
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Ειρήνη Γεούργα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Sebastian Fitzek βάζει δύο δολοφόνους μαζί και τους ρίχνει σ’ έναν αγώνα δρόμου για να ανακαλύψουν την αλήθεια γύρω από τη νύχτα που πέθαναν ο σύζυγος και η κόρη της Χάνα Χερμπστ ενώ ο γιος της έχει καταφέρει να δραπετεύσει και αναζητείται. Γρήγορες προτάσεις, απανωτές ανατροπές, ποικίλες οπτικές γωνίες που φωτίζουν τα γεγονότα κατά πώς θέλει ο συγγραφέας, ψήγματα αλήθειας που χάνονται στη ροή των εξελίξεων, μια σκληρή και ωμή κεντρική ιδέα που κρύβεται πίσω από όλα αυτά και ιδού το νέο δυνατό βιβλίο ενός έξυπνου συγγραφέα που κατάφερε και πάλι να με κρατήσει ξύπνιο ως το τέλος με τον ευρηματικό χειρισμό της ιστορίας και με τις αποκαλύψεις που φυλάει μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία σελίδα!

Η Χάνα Χερμπστ είναι ειδικός στην ερμηνεία των εκφράσεων του προσώπου και εργάζεται ως σύμβουλος της Αστυνομίας. Σ’ ένα βίντεο ομολογεί ότι δολοφόνησε βάναυσα την οικογένειά της αλλά ο μικρός της γιος, Πάουλ, επέζησε και τώρα τον ψάχνει. Για να τον σκοτώσει ή για να τον προστατέψει; Η ικανότητά της να επικοινωνεί με τους ανθρώπους κοντά της χωρίς να χρησιμοποιεί τη φωνή της θυμίζει τηλεπάθεια και το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι που διαβάζει τα πρόσωπα, παρατηρεί τις αλλαγές στους μυς και τις μικροεκφράσεις που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει όσο εντατικά κι αν προπονηθεί και οι οποίες χάνονται εν ριπή οφθαλμού. Η πλοκή επικεντρώνεται στο παρόν και κατά διαστήματα, με αφορμή διάφορα ερεθίσματα ή γεγονότα, επιστρέφουμε στο παρελθόν για να ανασυσταθεί η νύχτα του φόνου και να αποκαλυφθεί αν η Χάνα αφαίρεσε τη ζωή των αγαπημένων της προσώπων ή όχι. Οι πρώτες σελίδες έχουν φρενήρη ρυθμό και ανοίγουν διαφορετικές ιστορίες: ένα συμβάν εφτά χρόνια πριν την καθαυτή πλοκή, στη συνέχεια οι αιματηρές περιγραφές τη νύχτα της δολοφονίας των Χερμπστ και μετά η απόδραση ενός έξυπνου, χειριστικού και ικανού δολοφόνου, του Χειρουργού, που ανοίγει τα θύματά του χωρίς αναισθητικό για να απολαύσει τα σπλάχνα τους! Όλα αυτά καταλήγουν στη μαγνητοσκοπημένη ομολογία της Χάνα για τη δολοφονία του συζύγου και της προγονής της, την οποία η ίδια παρακολουθεί αιχμάλωτη του δολοφόνου!

Με κομμένη ανάσα παρακολουθούσα τις εξελίξεις, όπου η Χάνα προσπαθεί να ξεφύγει, ο δολοφόνος που την απήγαγε προσπαθεί να λύσει την υπόθεσή της, πιστεύοντας ακράδαντα στην ενοχή της, ο συνεργάτης της Χάνα, Φαντίλ Ματάρ, στηρίζει τη γυναίκα του, Σιμόνε, στο κρεβάτι του νοσοκομείου όπου παλεύει με τον καρκίνο αλλά εκείνη ετοιμάζει κάτι ρηξικέλευθο, η φίλη της Χάνα, Τέλντα Σαμς, βοηθός ιατροδικαστή, μπλέκεται στην προσπάθεια διάσωσης της Χάνα από τα χέρια του Χειρουργού κι όλα αυτά δημιουργούν ένα τέλεια ισορροπημένο παιχνίδι όπου πότε ο ένας παίρνει το πάνω χέρι και πότε ο άλλος. Ο Χειρουργός χτίζει πετραδάκι πετραδάκι τη ζωή του θύματός του, εκείνη θυμάται σταδιακά ψήγματα της οικογενειακής της καθημερινότητας που απλώς δυσχεραίνουν το μυαλό της να καθαρίσει γιατί νιώθει πως αυτοί οι άνθρωποι δεν υπάρχουν πια, σκοτωμένοι από το δικό της χέρι… αν ισχύει αυτό φυσικά, ο Ματάρ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ασύλληπτη εξέλιξη και η Τίλντα μπαίνει στη θέση του εξιλαστήριου θύματος…ή μήπως ο ρόλος της είναι πιο ενεργός απ’ ό,τι νομίζουμε;

Γνωρίζουμε σταδιακά τη Χάνα, πώς επέλεξε το επάγγελμά της, τι προσωπικά τραύματα κουβαλάει στην ψυχή της, ποιες εφιαλτικές εικόνες τη συνοδεύουν ακόμη και γιατί χρησιμοποιεί ανακλαστικούς καθρέφτες στο σπίτι της, αφού αποφεύγει να κοιτάει τον εαυτό της. Βρήκα άκρως ενδιαφέρουσα την εξήγηση: «Φοβάσαι να νιώσεις τον εαυτό σου και τα συναισθήματά σου. Ενώ έχεις τρομερή ενσυναίσθηση προς τους άλλους, σου λείπει εκείνη προς τον εαυτό σου, η οποία είναι απαραίτητη για μια γεμάτη, ευτυχισμένη ζωή» (σελ. 217). Τώρα λοιπόν που κυριολεκτικά κρέμεται η ζωή της από αυτό, πρέπει να κάτσει και να αντικρίσει τον εαυτό της στο βίντεο της ομολογίας, να αναλύσει τα δικά της χαρακτηριστικά, τις δικές ης εκφράσεις, να εντοπίσει το λάθος και να καταλάβει αν όντως σκότωσε αυτή την οικογένειά της ή κάποιος την παγίδεψε! Πολλά μυστικά της επιστήμης της φυσιογνωμίας αποκαλύπτονται μέσα από τις εξελίξεις του βιβλίου και για άλλη μια φορά αφέθηκα να ταξιδέψω στον κόσμο της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας. Για παράδειγμα, είναι αλήθεια πως το ανθρώπινο πνεύμα είναι πιο γόνιμο υπό ψυχική διέγερση, όπως ο φόβος. Κι όπως συμβαίνει συχνά με τον φόβο, η δοσολογία είναι που τον μετατρέπει σε δηλητήριο, αφού λίγη αγωνία πριν τις σχολικές εξετάσεις ή λίγο τρακ πριν την παράσταση κάνουν καλό.

Ο Sebastian Fitzek με το νέο του μυθιστόρημα δημιουργεί ξανά την οικεία αίσθηση του φόβου και της ανατριχίλας που όλοι γνωρίζουμε στα έργα του, στήνοντας μια άκρως ενδιαφέρουσα και καλοσχεδιασμένη πλοκή. Η μορφή του βιβλίου ξεφεύγει αρκετά από τα συνηθισμένα, μιας και στο εξώφυλλο χρησιμοποιείται χαρτί που δίνει την ψευδαίσθηση του ανακλαστικού καθρέφτη ενώ η περίληψη του βιβλίου είναι 2-3 προτάσεις μόνο. Ο τίτλος «Mimik» γεννάει εξ αρχής την απορία: ποιος μιμείται ποιον σε αυτήν την ιστορία, τι σήμα στέλνει, πόσο σημαντική είναι η χειρονομία της μίμησης; Απανωτές ανατροπές, απρόσμενες εξελίξεις, κινηματογραφική γραφή, φροντισμένο ως την παραμικρή λεπτομέρεια κείμενο, ανατριχιαστική κεντρική ιδέα, κρυμμένες αναφορές σε προηγούμενα βιβλία όπως το «Τελεσίγραφο» κι ένα απρόσμενο τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός καλού αστυνομικού μυθιστορήματος.