Βιβλίο Μην ανοίξεις την πόρτα 
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Τρόμου
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ανατριχίλα, ρεαλισμός και σασπένς είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των σύντομων ή εκτεταμένων κειμένων της συλλογής. Παραστατικές σκηνές, στέρεη γραφή, πλούσιο λεξιλόγιο, σωστοί διάλογοι με ταξίδεψαν στο σήμερα και στο χτες, στο εδώ και στο παραπέρα, στον χωροχρόνο, στο σκοτάδι, στο άγνωστο. Πάρος, Κεφαλονιά, Αθήνα, Πειραιάς, Δράμα, Άγραφα και άλλοι τόποι είναι τα σημεία όπου διαδραματίζονται οι υποβλητικές ιστορίες. Τα κείμενα αναδίδουν ανατριχίλες, φόβο και τρόμο, αγωνία, ένταση, ανησυχία. Είναι ατμοσφαιρικά, με ψυχολογική βία ή ακόμα και splatter ενώ το χιούμορ ταιριάζει άνετα σε ελάχιστες από αυτές, ελαφρύνοντας τη συνολική ατμόσφαιρα. Πρόκειται για αληθινές ιστορίες αλλά και θρύλους, για πραγματικά γεγονότα και για ανεξερεύνητα περιστατικά που το καθένα προσφέρει και κάτι διαφορετικό στον αναγνώστη. Χωρίς να υποτιμώ τα άλλα, και τονίζοντας πως το τελευταίο διήγημα κλείνει σωστά και ευρηματικά το σύνολο της συλλογής, ξεχώρισα τα εξής:

«Αγρύπνια»: μια οικογένεια κάθε δέκα χρόνια, στις 13 Ιανουαρίου, συγκεντρώνεται πίσω στο αρχοντικό και ακολουθεί μια ανατριχιαστική τελετή ως μνημόσυνο στον νεκρό πατέρα και παππού, μια ιστορία που δίνει άλλο νόημα στη φράση «κανείς δεν είναι αληθινά νεκρός, όσο έχει ανθρώπους να τον θυμούνται» (σελ. 16). «Θα μ’ ανοίξεις, Αργυρούλα;»: Η Αργυρώ και η Χρύσα μεγαλώνουν από παιδιά μαζί σ’ ένα χωριό της Πάρου, αχώριστες κι αγαπημένες, μόνο που η μοίρα έχει άλλα σχέδια. Είναι μια δυνατή και συγκινητική ιστορία, με απανωτές ανατροπές κι ένα τέλος που μου έφερε δάκρυα στα μάτια. «Του νεκρού αδελφού»: Πόσο παραστατικά και τρυφερά ζωντανεύει το ομότιτλο δημοτικό τραγούδι μέσα από ένα υπέροχο και συγκινητικό κείμενο που ενώνει δύο κόσμους και πραγματοποιεί με τον πιο απρόσμενο τρόπο τον βαρύ όρκο στη μάνα: να της φέρει την αδελφή του! Από την αρχή ως το τέλος διάβαζα με κομμένη ανάσα, γεμάτος συγκίνηση από τα συναισθήματα που με κυρίεψαν και απόλαυσα κάθε αφηγηματική τεχνική του διηγήματος. Κατ’ εμέ, είναι από τα καλύτερα της συλλογής.

«Ο Ιησούς στη μούχλα»: Τραγικωμικό κείμενο που διαδραματίζεται στην Κεφαλονιά, με τους ιδιωματισμούς του νησιού και τους διαλόγους να σκορπάνε απλόχερα το γέλιο. Η Ρήνη Στεφάτου και ο Γεράσιμος διαπιστώνουν πως ο τοίχος του σπιτιού τους όχι μόνο πότισε από μούχλα αλλά και πως ο λεκές έχει το σχήμα του Ιησού Χριστού! Το νέο αναστατώνει όλο τον κόσμο, μόνο που ο καθένας ξεσηκώνεται για διαφορετικό λόγο: οι συγχωριανοί από ευπιστία κι ο παπάς που το θαύμα τελέστηκε μακριά από το παγκάρι! Οι συνέπειες είναι εντελώς απρόβλεπτες και άκρως ξεκαρδιστικές, μιας και το νησί χωρίζεται στα δύο: οι μισοί πιστεύουν στο θαύμα κι οι άλλοι μισοί μιλούν για απάτη και κοροϊδία! Είναι ένα ευρηματικό διήγημα που στηλιτεύει τον βαθμό όπου μπορεί να φτάσει κάποιον η θρησκοληψία.

«Το πεθαμένο παιδί»: Ένας θρύλος από την περιοχή των Αγράφων παρακινεί την περιέργεια μιας παρέας να ακολουθήσει τα ίχνη του χαμένου παιδιού, με το οποίο τα απειλούν οι γονείς τους αν βγουν έξω τη νύχτα ασυνόδευτα. Μια ανατριχίλα που θεριεύει από σελίδα σε σελίδα με το αλλόκοτο να μπλέκεται με το λογικό με έκανε να κρατήσω το βιβλίο κλειστό για αρκετή ώρα μέχρι να συνέλθω από την ένταση, την αγωνία και το τέλος. «Η γριά Βάβω»: Ο θείος Μανώλης δε χάνει ευκαιρία να σκαρώνει πλάκες στην ανιψιά του, κατατρομάζοντάς την με κάθε είδους φοβέρα, μόνο που αυτήν τη φορά θα βρει τον απαίσιο, αχόρταγο μάστορή του. Πολύ δυνατό και ανατρεπτικό, με απανωτές εκπλήξεις, κινείται μεταξύ της ψυχασθένειας και του υπερφυσικού, με ένα αξέχαστο τέλος. Κάθε σελίδα και μια ανατριχίλα, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο όσο προχωράει η αφήγηση. Και τέλος, «Το χωριό που φοβόταν το σκοτάδι»: Ένα συγκλονιστικό διήγημα που μέσα από μια ασύλληπτη, σχεδόν μεταφυσική ιστορία, δείχνει το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής που επιφέρει η ανθρώπινη ματαιοδοξία και απληστία και πώς το περιβάλλον μπορεί να πάρει εκδίκηση με απρόσμενο τρόπο. Ένας αιμάτινος κύκλος που θα ξεκινήσει ξανά όποτε χρειαστεί, ακόμη κι αν υλοποιηθεί η πολυπόθητη θυσία.

«Μην ανοίξεις την πόρτα», συμβουλεύει ο συγγραφέας με αυτήν τη συλλογή διηγημάτων τρόμου που έγραψε, κατάφερε μάλιστα να αναπαριστήσει τόσο έντεχνα και υποβλητικά την απαραίτητη ατμόσφαιρα, ώστε όχι μόνο πόρτα δεν άνοιξα αλλά κλειδαμπαρώθηκα και μες στο σπίτι μέχρι να φτάσω στην τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Αργοναύτες του έρωτα
Συγγραφέας Τάσος Κοντογιαννίδης
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Άγκυρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Νιώθω τα βιώματα του συγγραφέα για τη γενοκτονία των Ποντίων, για τις ταλαιπωρίες που υπέστη ο ελληνικός πληθυσμός ώσπου να εγκατασταθεί εδώ και καταλαβαίνω ότι ο συγγραφέας θέλει να αποτινάξει το μίσος αυτών των αιώνων και να βρει μια λύση για να προχωρήσουμε ως ανθρωπότητα και ως προσωπικότητες παραπέρα. Δυστυχώς όμως η πένα του είναι πολύ αδύνατη. Το κείμενο, αν και ρέει και δε σε κουράζει, δεν είναι καλογραμμένο. Οι ποντιακοί ιδιωματισμοί πρέπει να συνοδεύονται από επεξηγήσεις για να τους κατανοήσει ο αναγνώστης (επεξηγούνται κάποιοι αλλά όχι όλοι). Η ίδια η ιστορία είναι σχετικά καλή. Ο Έλληνας και η Τουρκάλα γνωρίζονται και αποφασίζουν να παντρευτούν, ειδικά όταν η Εμινέ μένει έγκυος. Οι γονείς του από τη Δράμα, διωγμένοι από τον Πόντο, οι γονείς της Τούρκοι από τον Πόντο (ο αδερφός της μέλος των Γκρίζων Λύκων). Φυσικά, εμπόδια ανυπέρβλητα. Τι γίνεται όμως όταν ο πατέρας πείθεται να πάει στα πάτρια εδάφη του Πόντου και να ξαναζήσει τα παιδικά του χρόνια και τον ξεριζωμό των γονιών του; Κι αφού περνούν του λιναριού τα πάθη οικογενειακώς (οι Γκρίζοι Λύκοι απειλούν να διώξουν τον αδελφό της Εμινέ από την ομάδα) έρχεται ο γηραιότερος του χωριού να δώσει τη λύση, αποκαλύπτοντας τι πραγματικά συνέβη τη νύχτα που γεννήθηκε η Εμινέ.

Ωραία πλοκή, που ειλικρινά θα μπορούσε να γραφτεί αλλιώς. Τώρα έχουμε ένα γάργαρο κείμενο που προχωρά ανεμπόδιστα με πολύ ωραίες περιγραφές συνηθειών του τόπου και ιστορικών στοιχείων (στην ιστοριογραφία τον φαντάζομαι πιο δυνατό τον συγγραφέα) και το απαραίτητο ευτυχισμένο τέλος. Κλείνοντας έχω δύο απορίες: ενώ στον Πόντο ο πατέρας μιλάει με τους χωριανούς στα τουρκικά και ο συγγραφέας μας εξηγεί ότι ο άνθρωπος τα θυμόταν από τότε, όταν πρωτογνωρίζονται τα δυο παιδιά στη Στουτγάρδη μιλάνε κατευθείαν μεταξύ τους (στα ελληνικά ή στα τουρκικά ή στα αγγλικά; εδώ δεν διευκρινίζεται). Από την άλλη πόσο εύκολα μπαίνεις στο γερμανικό πανεπιστήμιο; Χωρίς εξετάσεις, χωρίς διάβασμα; Όλο αυτό το στάδιο της προετοιμασίας το προσπερνάμε κι η Εμινέ πάει στο πανεπιστήμιο! Χαζές λεπτομέρειες για μένα που δε σε εμποδίζουν να διαβάσεις τις περιπέτειες των νέων αργοναυτών. Αλλά το κείμενο επιμένω ότι έχει αδύναμα σημεία.

Βιβλίο Το δάκρυ του έρωτα
Συγγραφείς Λία Ζώτου, Θοδωρής Καραγεωργίου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα με κράτησε σφιχτά από την αρχή ως το τέλος. Οι συγγραφείς έχουν την ικανότητα να ξεδιπλώνουν μια ιστορία με μαεστρία, χωρίς να γεμίζουν ούτε μία σελίδα με περιττολογίες ή παρατραβηγμένα περιστατικά. Κείμενο μεστό, γεμάτο, με ωραίες λέξεις, σκηνές καθαρογραμμένες, δυνατές, αληθινές. Έμαθα για τη ζωή του Αριστείδη στον Πόντο, την καθημερινότητά τους, την ιδιόλεκτό τους, τις αγωνίες τους εν όψει του λεπιδιού που θα έσκιζε τον ελληνισμό, τον πόνο ψυχής όταν αφήνεις πίσω σου ξαφνικά και αναίτια οικογένεια και πατρίδα. Στην Πελοπόννησο, κανάκεψα στα πόδια μου τα εγγόνια του Αριστείδη, γέλασα με τις κουτουράδες τους και θύμωσα με τη σκληρότητα του Άρη. Απαράμιλλη δεξιοτεχνία στον χειρισμό των ζωών των δύο αγοριών και επιδέξιος χειρισμός της πλοκής. Μικρά και μεγάλα περιστατικά δημιούργησαν έναν ολοζώντανο πίνακα που ένιωθα να μου περιγράφει τη ζωή του ένας κοντινός μου άνθρωπος. Πήρα το μέρος του Αλέξανδρου για την επιλογή που έκανε, επικροτώντας την απόφασή του να ταχτεί ενάντια στον θεσμό του προξενιού και να ακολουθήσει την καρδιά του. Ο Άρης και ο Αλέξανδρος, σαν άλλοι Κάιν και Άβελ, κονταροχτυπιούνται και ματοστηθοδέρνονται στην αρένα της ζωής κυρίως λόγω του Άρη που θέλει να αποδείξει στον εαυτό του και στον κόσμο πόσο καλύτερος σε όλα από τον αδερφό του είναι.

Δεν έχω συναντήσει άλλο άνθρωπο τόσο καιροσκόπο, απελπισμένο, επίμονο και οπορτουνιστή όσο τον Άρη. Μια άγρια, τραχιά μορφή που σκιάζει την ευτυχία και πέφτει πάνω της σα σίφουνας. Η δεξιότητα των Ζώτου και Καραγεωργίου με οδήγησε δύο φορές σε όλο το μυθιστόρημα να μη θέλω να διαβάσω παρακάτω, υπερβολικά συγκινημένος από το βάρος της τραγικής ειρωνείας. Τη στιγμή που εκτυλίσσονταν μπροστά μου γεγονότα που ήξερα την τραγική τους σημασία έκλεινα το βιβλίο για να μη ζήσω τις συνέπειες. Τέτοια συναισθήματα πολύ σπάνια συναντώ σε μυθιστορήματα. Εξαιρετική η ανατροπή που αφορά το σκηνικό της περιβόητης δολοφονίας, μια πράξη που στιγματίζει κάποια αθώα ψυχή και ζει με το βάρος αυτό για χρόνια.

Γύρω από όλους αυτούς τους χαρακτήρες ρέει και κυλάει το κρασί, κόκκινο, μεθυστικό, έντονο, γευστικό, ένα ποτό που δακρύζει σαν τον άνθρωπο, που θέλει κανάκεμα και φροντίδα για να αναπτυχθεί σωστά και να σου πει το δικό του «ευχαριστώ» με τον κατάλληλο τρόπο. Το μυστικό του Αριστείδη για καλό κρασί πάει από γενιά σε γενιά (φυσικά δεν αποκαλύπτεται, κάτι που με εκνεύρισε, όμως από την άλλη μυθιστόρημα καλογραμμένο διαβάζω, όχι εγχειρίδιο οινολογίας). Δε με νοιάζει αν είναι κάποια χημική αντίδραση, δε με νοιάζει αν είναι η δύναμη της προσευχής, με ενδιαφέρει που το κρασί καλυτερεύει και γίνεται περιζήτητο. Ενδελεχής μελέτη και έρευνα απέδωσαν καρπούς μεστότατους. Υπέροχες λεπτομέρειες, καθόλου κουραστική ανάλυση της διαδικασίας της οινοποίησης, κόντρες, μυστικά και αποτυχίες, όλα εδώ. Αγάπησα την επίπονη διαδικασία της μετατροπής του σταφυλιού σε κρασί, μου κίνησε την περιέργεια για πολλά πράγματα, έμαθα πολλά! Και φυσικά χάρηκα που το μυστικό του Αριστείδη χρησιμοποιούνταν μόνο όταν υπήρχε πραγματική ανάγκη για να ξελασπώσουν από δυσμενείς συνθήκες ενώ όταν άρχισε να χρησιμοποιείται σωρηδόν είτε υπήρχε είτε όχι η ανάγκη ο ένοχος τιμωρήθηκε με κάθαρσι.

Θα το ξαναγράψω ότι το «Δάκρυ του έρωτα» είναι τόσο καλογραμμένο που δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου. Μεστό και ώριμο, προϊόν της σωστής ζύμωσης στο μυαλό των συγγραφέων, μου χάρισε μοναδικές στιγμές και μου ήγειρε αξεπέραστα συναισθήματα. Δεν είναι ρομαντικό κι ας μιλάει για τον έρωτα, δεν είναι άρλεκιν κι ας ξεγελάει ο τίτλος τον αναγνώστη, αντίθετα είναι ένα υπέροχο δείγμα σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας που με περηφάνια συστήνω γιατί κάθε νέο μυθιστόρημα από αυτό το υπέροχο ζεύγος δείχνει ότι σέβεται τον αναγνώστη του και ότι γράφει για να τον κάνει να περάσει καλά, όχι για να τον κοροϊδέψει. Αν δεν υπήρχε η πένα αυτών των ανθρώπων, τα χρονικά κενά που απαιτούνται για να συμπληρωθεί μια καλή σοδειά που θα επηρεάσει τις ζωές των χαρακτήρων ίσως και να με έκαναν να βαριέμαι αφόρητα. Ξέρουν όμως πώς να ξεδιπλώσουν την ιστορία τους χωρίς χάσματα και χασμουρητά, οπότε με τη σειρά μου απλώς υποκλίνομαι. Τα περιστατικά που εκτυλίσσονται κατά τη διάρκεια του τρύγου, των ζυμώσεων κλπ. προχωρούν την πλοκή ένα βήμα παραπέρα, χωρίς πουθενά να κουραστώ ή να νυστάξω.

Η συγκομιδή της γέννας, η θραύση της εφηβείας, η ζύμωση της καθημερινής ζωής, η οξείδωση από το μίσος, η ωρίμανση των γηρατειών είναι στάδια που συγκροτούν το καλύτερο κρασί της ζωής μας, τον άνθρωπο, αρκεί να χρησιμοποιούνται σωστά τα στοιχεία που τον αποτελούν και οι συνθήκες παραγωγής, φύλαξης και παλαίωσης να είναι οι ιδανικές.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«-Βλέπεις τα δάκρυά τους, αγόρι μου; Κοίταξέ τα πώς τρέχουν… Είναι δάκρυα χαράς τούτα εδώ, είναι δάκρυα ελπίδας, είναι δάκρυα ζωής! Αν δε δακρύσει το αμπέλι τούτη την εποχή, σημαίνει πως πάει, χάθηκε η ζωή από μέσα του, σημαίνει πως νέκρωσε για πάντα…Έτσι δεν είμαστε όμως και εμείς οι άνθρωποι; Ξέρεις κανέναν που να έζησε πραγματικά τη ζωή του δίχως να δακρύσει, είτε από πόνο, είτε από χαρά, είτε από αγάπη κι έρωτα; Εγώ πάντως δεν ξέρω, γιατί αληθινή ζωή δίχως δάκρυ δεν υπάρχει» (σελ. 195).

«Δεν το φοβάμαι το δάκρυ του έρωτα, όσο πικρό κι αν είναι. Γιατί όποιος δε δάκρυσε για κάτι που πόθησε απελπισμένα δεν έχει νιώσει την καρδιά του να χτυπά αληθινά, δεν έχει ζήσει!» (σελ. 242).