Βιβλίο Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες
Συγγραφέας Ελένη Ανδρεάδη
Εικονογράφος Ντανιέλα Σταματιάδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Ανδρεάδη έγραψε ένα από τα καλύτερα παραμύθια για τις γιαγιάδες, έναν φόρο τιμής σε εκείνες που μεγαλώνουν με αγάπη και με τον δικό τους τρόπο τα εγγόνια τους, παρακούοντας τους γονείς και κάνοντας σκανταλιές μαζί με τα παιδιά. Ένα άκρως διασκεδαστικό κείμενο, ευφάνταστο, με ποιητική μορφή γραφής μας συστήνει ένα διαφορετικό σχολείο, ένα συναρπαστικό μέρος όπου καταφεύγουν το βράδυ οι αγαπημένες μας γιαγιάδες. Η φαντασία της συγγραφέως δεν έχει όρια! Εκτός από τις χιλιάδες ιδέες που κατέγραψε ως προς τα μαθήματα που διδάσκονται εκεί, προχώρησε την ιστορία της στην οικεία καθημερινότητα του κάθε παιδιού που έχει την τύχη να μεγαλώνει με γιαγιά. Περιγράφει λοιπόν τη στοργή, τον κόπο, τις θυσίες, το ενδιαφέρον, την ατέλειωτη αγάπη προς το εγγόνι της και ταυτόχρονα προτείνει με γλυκό τρόπο πώς και τα παιδιά με τη σειρά τους να ευχαριστήσουν αυτές τις γλυκές γυναίκες που τα μεγαλώνουν διαφορετικά από τους αυστηρούς γονείς τους.

Στο Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες λοιπόν διδάσκονται η χρήση του ναι, διαφορετικά μαθηματικά («τι μισή ώρα τηλεόραση, τι μία»), γυμναστική και ακροβατικά («θέλει εξάσκηση πολλή, κάποιες στην προσπάθεια έχουν τραυματιστεί»), Ιστορία-Παραμύθι και πώς να συνδυαστούν με προσωπικά βιώματα και μπόλικο συναίσθημα, αγκαλιές και πολλά άλλα. Φυσικά οι μαθήτριες στα διαλείμματα ανταλλάσσουν τις έγνοιες τους, τα προβλήματά τους, συζητούν για τα μαθήματα που τις δυσκολεύουν αλλά πάνω απ’ όλα «καθήκον είναι ιερό, κανένα χατήρι να μη μένει υποθετικό». Το σχολείο αυτό όμως πρέπει να μείνει μυστικό γιατί οι γονείς θα το κλείσουν αν μαθευτεί παραέξω, εξ ου και λειτουργεί μόνο τα βράδια. Για τον ίδιο λόγο μυστικότητας μπορούν, εκτός από τις γιαγιάδες, να φοιτήσουν μόνο διαλεχτά πρόσωπα.

Πάντως, μπορεί να υπάρχει σχολείο για γιαγιάδες αλλά κάτι βασικό δεν το μαθαίνει κανείς πουθενά: «…το να είσαι γιαγιά καταπληκτική, θέλει νυχτερινή εκπαίδευση, προσπάθεια κι αφοσίωση πολλή! Πάνω απ’ όλα όμως θέλει αγάπη για το εγγόνι αληθινή. Η αγάπη μόνο μέσα στην καρδιά της γιαγιάς ανθίζει και από την πρώτη στιγμή που σε είδε την πλημμυρίζει». Μια γυναίκα που μαγειρεύει, συγυρίζει, νανουρίζει, ταχταρίζει, παίζει, δίνει χαρτζιλίκι, φτιάχνει γλυκά, όλα τα κάνει χωρίς υστεροβουλία, μόνο από καθαρή αγάπη για τα εγγόνια της. Επομένως και τα παιδιά με τη σειρά τους μπορούν να την ανταμείψουν με «Μια σφικτή αγκαλιά κι ένα γλυκό ευχαριστώ είναι γι’ αυτήν αρκετό. Έτσι θα ξέρει ότι πήρε πραγματικά, τον πιο σημαντικό, τρυφερό, τον καλύτερο βαθμό»!

Η εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη αποτυπώνει το κέφι και τη φαντασία του κειμένου με τον καλύτερο τρόπο. Εκπληκτικές και γεμάτες χρώματα και μεγάλες φιγούρες ολοσέλιδες εικόνες, γλυκά εκφραστικά χαρακτηριστικά, πρωτότυπες οπτικές γωνίες, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες στο φόντο που ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο τα δωμάτια ενός σπιτιού και φυσικά το Νυχτερινό Σχολείο, κρυφά βλέμματα που λένε πολλά, μια σχολική αίθουσα που δεν έχει να ζηλέψει σε αντικείμενα και «αταξία» μια αίθουσα παιδιών, ωραίες φωτοσκιάσεις και πολλά άλλα ζωντανεύουν ευφάνταστα την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Το «Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες» είναι ένα διασκεδαστικό, ευφάνταστο παραμύθι που δείχνει στους μικρούς αναγνώστες πόσο «σκληρά» ζει και δουλεύει για τα εγγόνια της η γιαγιά, πόσο όμορφα και τρυφερά νιώθει γι’ αυτά παρά την κούρασή της και πόσο δύσκολα είναι κάποια από τα μαθήματα που παίρνει κρυφά από τους γονείς των παιδιών ώστε να τα βοηθήσει να μεγαλώσουν χαρούμενα και ξέγνοιαστα. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου υπάρχουν τα καθήκοντα του Νυχτερινού Σχολείου που δε θα βαθμολογηθούν χωρίς παιδικά γέλια, QR Code για περισσότερες δημιουργικές δραστηριότητες και σημείωμα της Αλεξίας Βερνίκου για γονείς και φροντιστές σχετικά με τον ρόλο της γιαγιάς στη ζωή ενός παιδιού και γενικότερα μιας οικογένειας.

The post «Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες», της Ελένης Ανδρεάδη, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Αφού δεν φταίω
Συγγραφέας-Εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε ένα συναρπαστικό παραμύθι με έναν αξιαγάπητο ήρωα που τα παιδιά θα λατρέψουν. Ο γαϊδαράκος Λούφας έχει μια πρωτοφανή έπαρση και περνάει την αδιαφορία και την αποφυγή των άλλων ως ζήλια για το άτομό του αφού ξέρει πως «είναι ο καλύτερος απ’ όλους, ο πιο τέλειος, ο πιο φανταστικός»! Πάντως, πολλές φορές αναρωτιέται γιατί, αφού έχει όνομα, ο κόσμος γάιδαρο τον ανεβάζει, γάιδαρο τον κατεβάζει. Δεν έχει φίλους, βασικά τον αποφεύγουν όλοι αλλά δεν ξέρει γιατί. Δεν τον πολυνοιάζει κιόλας όμως: «Μια χαρά είμαι και μόνος μου. Έτσι, δεν χρειάζεται να κουράζομαι και να προσπαθώ». Μια μέρα όμως τον πλησιάζει ένα όμορφο και παράξενο κορίτσι με φουσκωτά μαλλιά και τεράστια μάτια. Το παιδί τον επισκέπτεται κάθε μέρα και του μιλάει κι ας την αποφεύγει ο Λούφας. Όταν όμως κάποτε τον καλεί σπίτι της ο γαϊδαράκος κάνει ζημιές αλλά: «Δεν φταίω εγώ!», λέει συνέχεια. Σπάει πράγματα, καταστρέφει αντικείμενα αλλά ρίχνει αλλού τις ευθύνες!

Στο πιο κρίσιμο σημείο λοιπόν καλούμαστε να γυρίσουμε το βιβλίο ανάποδα και να πάρουμε την ιστορία από την αρχή, αλλάζοντας το «Δεν» με το «Αφού». Έτσι, χάρη σε αυτό το παιχνίδισμα, το αδιάφορο, αμέριμνο, ζημιάρικο, ανεύθυνο γαϊδουράκι αναλαμβάνει τις ευθύνες του, κατανοεί το μερίδιό τους που του αναλογεί, σκέφτεται πώς θα μπορούσε να αποφύγει ή να διορθώσει τη ζημιά κλπ. Η εικονογράφηση της ίδιας της συγγραφέως είναι απολαυστική, υπέροχη και πολύ χαριτωμένη. Μεγάλες και χορταστικές εικόνες με ελάχιστες λεπτομέρειες στο φόντο, κοντινά πλάνα και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες, απαλοί τόνοι μπεζ, γκρι και ροζ δημιουργούν μια ονειρική ατμόσφαιρα και βοηθάνε τα παιδιά να αφοσιωθούν στο κείμενο. Οι εκφράσεις του Λούφα είναι εξαίρετες από κάθε άποψη και δημιουργούν γέλιο και συμπάθεια, παρά τις ζημιές του.

Το «Αφού δεν φταίω» είναι ένα υπέροχο, απολαυστικό παραμύθι που μαθαίνει στα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο να αναλαμβάνουν τις ευθύνες για τα λάθη τους και να τα διορθώνουν, τα βοηθάει να κατανοήσουν τι σημαίνει σεβασμός και τους υποδεικνύει με έξυπνο τρόπο και μέσα από μια συναρπαστική ιστορία πώς μπορούν να κάνουν κάτι καλύτερα. Η συγγραφέας δεν πατρονάρει τα παιδιά, αντίθετα, αφήνει την ιστορία να δείξει από μόνη της τις συνέπειες των λαθών και των ζημιών κι έτσι οι μικροί αναγνώστες θα εντοπίσουν καλύτερα και πιο γρήγορα το πρόβλημα ώστε να βελτιώσουν συμπεριφορά και τρόπο σκέψης. Το βιβλίο συνοδεύουν παιχνίδια διαχείρισης και αποδοχής της κριτικής, συμβουλές αυτοεκτίμησης, επεξήγηση της προσωπικής ευθύνης και γιατί είναι σημαντικό να αποδεχόμαστε τα λάθη μας, καθώς και πόση δύναμη έχουν οι επιλογές. Δεν είναι κακό να κάνουμε λάθη και ζημιές, αρκεί να τα αναγνωρίζουμε και να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν. Ένα καλογραμμένο κείμενο που θα κάνει τα παιδιά καλύτερους ανθρώπους με τον πιο διασκεδαστικό και συναρπαστικό τρόπο. Μια ιστορία που φέρνει τα πάνω κάτω και δείχνει μέσα από το παιχνίδι πώς αλλάζουν τα πάντα προς το καλύτερο όταν αντικαθιστάς το «Δεν» με το «Αφού». Κι ας μην ξεχνάμε: «Αν τα θαλασσώσω, την αλήθεια δηλώνω, έτσι σιγά σιγά ωριμάζω και μεγαλώνω».

The post «Αφού δεν φταίω», της Μαρίνας Γιώτη, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Η ώρα της καταιγίδας 
Τίτλος πρωτοτύπου The intruder
Συγγραφέας Freida McFadden
Μεταφραστής Κίκα Κραμβουσάνου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Freida McFadden έγραψε ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ερωτήματα, αποκαλύψεις, μυστικά κι ένα άρτιο κλείσιμο των φαινομενικά άσχετων μεταξύ τους ιστοριών. Η Κέισι που ζει στο δάσος και η Έλλα που βιώνει σοβαρή κακοποίηση στο σπίτι της αφηγούνται εναλλάξ σε πρώτο πρόσωπο όσα τους συμβαίνουν, δημιουργώντας κλιμακούμενη ένταση και σασπένς ως το τέλος. Ρεαλιστικές και στακάτες περιγραφές, διαρκείς εναλλαγές πλοκής κι ένα συναίσθημα μίσους και ζήλειας που αυξάνεται από σελίδα σε σελίδα με γέμισαν αγωνία μέχρι να καταλάβω τι πραγματικά συνέβη. Κι όταν τα πάντα ήρθαν στο φως, προστέθηκαν όσα ακόμη χρειάζονταν για να γνωρίσουμε τους χαρακτήρες σε βάθος και να δικαιολογήσουμε, συμπονέσουμε ή αντιδράσουμε στις πράξεις τους.

Η Κέισι έχει βρει εδώ κι ένα εξάμηνο ένα απομονωμένο σπίτι σ’ ένα δάσος στο Χαμσάιρ και προσπαθεί να πείσει τον σπιτονοικοκύρη της, Ρόνι, να της φτιάξει την ετοιμόρροπη στέγη εν όψει της επερχόμενης καταιγίδας. Η ζωή της έχει διαλυθεί κι αναγκάστηκε μετά την απόλυσή της να ψάξει για κάτι ήρεμο και απομονωμένο. Εργαζόταν στη Βοστόνη ως δασκάλα αλλά τι συνέβη κι έχασε τη δουλειά της; Ζει σαν ερημίτης, αν και με σχετικές ανέσεις, χωρίς κινητό και τώρα προετοιμάζεται για τον άσχημο καιρό, παρά τις νουθεσίες του Ρούντι και του γείτονά της, Λι Τρέινορ, να μείνει μαζί τους ή να τη στείλουν σε ξενοδοχείο. Τι ρόλο παίζει όμως ο Λι και τι πραγματικά θέλει από την Κέισι, όσο ευγενικά κι αν της φέρεται; Η καταιγίδα ξεσπάει και η Κέισι βρίσκει ένα τρομοκρατημένο κορίτσι στην αποθήκη της γεμάτο αίματα κι έναν σουγιά στο χέρι. Με χίλιους κόπους θα κερδίσει την εμπιστοσύνη της να τη φέρει μες στο σπίτι και προσπαθεί με τρόπο να μάθει τι της συνέβη. Από πού ήρθε; Τι γυρεύει; Γιατί κρατάει έναν χάρτη που οδηγεί στο σπίτι της Κέισι; Γιατί δεν την αναζητά κανείς; Η σχέση τους θα περάσει από πολλά σκαμπανεβάσματα, εντείνοντας το σασπένς και την αγωνία για τη συνέχεια ώσπου να βγει στο φως ένα σκληρό μυστικό.

Παράλληλα, η Έλλα είναι μαθήτρια γυμνασίου στο Μέντφορντ και την πιάνουν συχνά να κλέβει. Είναι τραυματισμένη ψυχολογικά, ατίθαση, επαναστάτρια, εριστική. Ζει με τη μητέρα της σ’ ένα σπίτι για οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, η οποία αποθησαυρίζει τα πάντα στο σπίτι της, με αποτέλεσμα τόνοι φαγητού, ποτού, χαρτιού, μπουκαλιών και άλλων αντικειμένων να σαπίζουν αργά και σταθερά. Η αποτυχημένη μητέρα της προσπαθεί να κρατήσει τη δουλειά της κι όποτε βγαίνει για ραντεβού κλειδώνει το παιδί στην ντουλάπα κι επιπλέον το δέρνει και το κακοποιεί όποτε φέρεται άσχημα ή προσπαθεί να της πετάξει τα πράγματα. Φυσικά και δεν έχουν φίλους ούτε κοινωνική ζωή, σε σημείο μάλιστα η μητέρα να προτιμά να αγοράζει ρούχα παρά να φέρει μάστορα να φτιάξει το χαλασμένο πλυντήριο. Η Έλλα, απ’ όσα ξέρει για τον πατέρα της, αγνοεί την ύπαρξή τους, μιας και η μητέρα της δεν του το είχε πει ποτέ όταν τους παράτησε. Το κλειστοφοβικό, βρώμικο σπίτι ζωντανεύει με ενάργεια και σοκαριστικές λεπτομέρειες ενώ η Έλλα ζει ακόμη εκεί μέσα γιατί φοβάται πως οι ανάδοχες οικογένειες θα είναι χειρότερες. Ο Άντον, το ταραχοποιό στοιχείο της τάξης, φέρεται άσχημα στην Έλλα ώσπου ένα μάθημα γεωλογίας θα τους φέρει ανέλπιστα κοντά και θα διαπιστώσουν πόσα κοινά στοιχεία έχουν. Ο Άντον θα τη βοηθήσει να απελευθερωθεί, να αλλάξει νοοτροπία, να γεμίσει αισιοδοξία και δύναμη ώστε να αντιμετωπίζει τη μητέρα της, μόνο που η υποδειγματική μαθήτρια της τάξης θα τους πιάσει στα πράσα και τίποτε δε θα είναι πια ξανά το ίδιο στις ζωές και των τριών. Μια πληροφορία για το παρελθόν της Έλλα θα την κάνει να τινάξει τα πάντα στον αέρα με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Το μυθιστόρημα, μέσα από τις ιστορίες δύο διαφορετικών γυναικών, καταγράφει με ρεαλισμό και ακρίβεια τις συνέπειες της αυτοδικίας και παραθέτει με σκληρότητα και ωμότητα σκηνές ψυχικής και σωματικής κακοποίησης ώστε να φέρει τον αναγνώστη σε δίλημμα: αν ήξερε ότι ένα παιδί ζούσε υπό τέτοιες συνθήκες δε θα τιμωρούσε τον ένοχο αντί να περιμένει τη δικαιοσύνη; Ταυτόχρονα, το κείμενο είναι και μια κραυγή βοήθειας για τα θύματα κακοποίησης που ζουν εφιαλτικές στιγμές χωρίς να έχουν να απευθυνθούν κάπου. Πόσο αποφασισμένος είναι λοιπόν κάποιος να τιμωρήσει τέτοιους ανθρώπους και πόσο εύκολα μπορεί να φτάσει κανείς στα άκρα; Θα το μετανιώσει τότε ή θα το απολαύσει και ίσως συνεχίσει το έργο του και με άλλους θύτες; Τι συμβαίνει όταν το θύμα γίνεται θύτης και παίρνει την κατάσταση στα χέρια του; Έχει δίκιο ή άδικο; Ποια είναι η πιο δίκαιη τιμωρία για κάποιον; Έξυπνες ανατροπές σε κρίσιμα σημεία, ολοκληρωμένα ψυχογραφήματα, μια κεντρική ιδέα  δοσμένη από πολλά διαφορετικά πρίσματα κι ένα αξέχαστο φινάλε που δένει σφιχτά και αμετάκλητα δύο φαινομενικά ξεχωριστές ιστορίες είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε. Άλλωστε «δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την οικογένεια»!

The post «Η ώρα της καταιγίδας», της Freida McFadden, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ο Σβούρας λέει την αλήθεια 
Συγγραφέας Αλίνα Ιωάννου
Εικονογράφος Emma Louise Clarke
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αλίνα Ιωάννου έγραψε μια νέα συναρπαστική περιπέτεια με ήρωα τον Σβούρα, τον μικρό σκίουρο, ο οποίος αυτήν τη φορά θα μάθει για τα προτερήματα της αλήθειας και για τα προβλήματα που φέρνει το ψέμα. Η μαμά του σκίουρου ζητάει υλικά για το σκιουρο-γλυκό της και ο Σβούρας πηγαίνει με χαρά να τα μαζέψει, ανυπομονώντας επ’ ευκαιρία να παίξει με τους φίλους του. Στην πορεία όμως χαλάει λίγο από το φράγμα που είχαν δημιουργήσει τα ζωάκια για να προστατευτούν οι φωλιές τους από κάποια φυσική καταστροφή. Φοβισμένος, ο Σβούρας κατηγορεί στους φίλους τους τον σκαντζόχοιρο Ακίδα ως υπαίτιο! Μια νέα εξέλιξη όμως θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Θα αποκαλύψει τελικά την αλήθεια ο Σβούρας ή θα επιμείνει στο ψέμα του, ακόμη κι όταν τα πάντα είναι έτοιμα να καταστραφούν;

Η Αλίνα Ιωάννου έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για το ψέμα και τις άσχημες συνέπειές του, καθώς και για πόσο εύκολα μπορεί να ακολουθήσουν κι άλλα, δυσχεραίνοντας τη θέση του «ψεύτη». Η οικογένεια του Σβούρα πάντως είναι υποστηρικτικοί και τονίζουν: «-Ό,τι κι αν έγινε, η αλήθεια είναι το πιο δυνατό σου όπλο…Με την αλήθεια όλα φτιάχνονται και θα μπορούμε να σε βοηθήσουμε». Λόγια καρδιάς και αγάπης που θα εμπνεύσουν τους μικρούς αναγνώστες να προτιμάνε πάντα την αλήθεια για να κερδίζουν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων που αγαπούν. Συγκινήθηκα με την τελική απόφαση του Σβούρα και με τον τρόπο που τον αντιμετώπισαν οι φίλοι του όσο προσπαθούσαν με αυταπάρνηση να ξαναφτιάξουν το φράγμα που έβαζε σε κίνδυνο τις φωλιές. Χάρη στους φίλους και στους γονείς του σκιουράκου οι μικροί αναγνώστες κατανοούν πως «Το ψέμα μοιάζει να σε προστατεύει για λίγο…αλλά τελικά σε κάνει να νιώθεις μόνος και με ένα βάρος μέσα σου. Η αλήθεια, όσο κι αν μας τρομάζει, πάντα μας ελευθερώνει». Φυσικά ο Σβούρας κάνει την ερώτηση που φοβούνται όλα τα παιδιά: «Δηλαδή, αν λέω την αλήθεια -όσο κακό κι αν είναι αυτό που έχει συμβεί- δεν θα με αγαπάτε λιγότερο»; Και η απάντηση είναι ρητή: «-Όχι, βέβαια!… Η αγάπη μας δεν μεγαλώνει με ψέματα, μεγαλώνει με την αλήθεια, όσο δύσκολο κι αν είναι να την πούμε».

Η εικονογράφηση της Emma Louise Clarke είναι υπέροχη, φωτεινή, γεμάτη πολλά και ζωηρά χρώματα. Οι φυσιογνωμίες των ζώων της ιστορίας είναι γλυκύτατες και χαριτωμένες ενώ το δάσος ζωντανεύει με ρεαλισμό μπροστά στα μάτια των μικρών αναγνωστών. Το φόντο σε κάποιες σελίδες είναι λεπτομερές και σε άλλες όχι, αφήνοντας έτσι το κείμενο να αναπνεύσει και το μάτι να ξεκουραστεί. Κοντινά, μακρινά και γενικά πλάνα δίνουν κινηματογραφική οπτική και συνοδεύουν ιδανικά το συναρπαστικό κείμενο.

«Ο Σβούρας λέει την αλήθεια» και κερδίζει την αγάπη και τον σεβασμό των φίλων του και των γονιών του. Μια όμορφη, τρυφερή περιπέτεια που διδάσκει στα παιδιά σημαντικές διαχρονικές αξίες χάρη στην παρέα του πιο γλυκού σκίουρου στο δάσος. Στο βιβλίο υπάρχει και QR Code για όσα παιδιά θέλουν ν’ ακούσουν τα τραγούδια του Σβούρα.

The post «Ο Σβούρας λέει την αλήθεια», της Αλίνας Ιωάννου, εκδ. Διόπτρα (Σβούρας #3) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Κήρυκας
Συγγραφέας Ελένη Γαληνού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Γαληνού, αναμιγνύοντας υποδειγματικά την πλούσια φαντασία της με πραγματολογικά στοιχεία από τη ζωή της οικογένειάς της, έγραψε ένα συγκινητικό μυθιστόρημα γεμάτο ανθρωπιά, τρυφερότητα και αγάπη. Με αφορμή τα διδάγματα και τις πράξεις του Κήρυκα, γνωρίζουμε δύο οικογένειες που διάγουν εντελώς διαφορετικούς βίους: από τη μια έχουμε πλούτη και ευμάρεια χάρη στον καπετάνιο σύζυγο και από την άλλη την απόλυτη φτώχεια, απόρροια της απόφασης μιας μάνας να κρατήσει το παιδί της ανύπαντρη, καθώς και τη ζωή στα προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Μικρά και μεγάλα γεγονότα αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις, τη νοοτροπία, τα γεγονότα εκάστοτε εποχής και τόπου, δημιουργώντας ρεαλιστικές σκηνές και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Η χορταστική πλοκή ξεκινάει από τη Σμύρνη του 1873 και φτάνει ως την Ερεσό, την Άνδρο και την Αθήνα των προπολεμικών και μεταπολεμικών δεκαετιών, μέσα στις οποίες όλοι οι χαρακτήρες αλλάζουν, βελτιώνονται ή χειροτερεύουν, μετανιώνουν ή επιμένουν, τιμωρούνται ή απογοητεύονται.

Το Παρίσι της Ανατολής των τελών του 19^ου αιώνα έρχεται στο φως μέσα από την ιστορία του ξακουστού καπνοπώλη Λουκή, ο οποίος κατεβαίνει στο λιμάνι για να υποδεχτεί τον θείο Λευτέρη Μαραντίδη που δεν θα έρθει ποτέ, μιας και αντιπαθεί τα ταξίδια. Εκεί θα γνωρίσει έναν μοναχό που θα προφητέψει περίεργα πράγματα για το παιδί που περιμένει η γυναίκα του. Το αγόρι θα ζήσει δύσκολη ζωή, δοκιμασίες, βάσανα, πίκρες, θα έχει όμως την ευλογία. «Με άλλο όνομα θα τον μάθει ο κόσμος και με αυτό θα τον φωνάζουν όλοι». Ο Λουκής είναι αντάξιος συνεχιστής του πατέρα του, ξέρει πολλά μυστικά του επαγγέλματος, οι πελάτες του τον θέλουν προσωπικά, έχει τρόπους, ευγένεια, διπλωματία και χαμόγελο. Το χρήμα «να το μαζεύεις με χαρά και να το σκορπάς με σύνεση», του έλεγε ο πατέρας του. Παντρεύτηκε την Ανθή κι απέκτησαν τρεις κόρες, τώρα θα αποκτήσουν τον πολυπόθητο γιο, τον Δαμιανό.

Το 1923, στο λιμάνι της Χίου, ο καπετάν Ζαφείρης Σιμιτζής, σύζυγος της Χαρίκλειας, απογόνου του θείου Λευτέρη, συναντάει τυχαία τον πρόσφυγα πλέον Δαμιανό και του δίνει δουλειά στο καράβι του ώστε να μαζέψει παράδες και να τον αφήσει στη Λέσβο όταν τελειώσει το ταξίδι τους για να μείνει με τους συγγενείς του. Τι απέγινε η οικογένεια του Δαμιανού; Ο Ζαφείρης κάνει με το καΐκι του μεγάλα ταξίδια, μεταφέροντας εμπορεύματα στα νησιά του Αιγαίου, στη Θεσσαλονίκη και παραπέρα. Με τη γυναίκα του απέκτησαν δυο παιδιά, την Ανδρομάχη, ιδιότροπη και γκρινιάρα, όλο αντιρρήσεις και παραξενιές, δεν αγαπά το σχολείο, φτιασιδώνεται, στα δεκατέσσερά της έχει ακόμα παιδιάστικη συμπεριφορά, και τη Σαπφώ, υπάκουη και βολική, κεντάει και δε βγάζει μιλιά, πρώτη στα μαθήματα. Τώρα έρχεται και ο μοναχογιός, κάτι που ανατρέπει με βία την καλοθρεμμένη ζωή της Ανδρομάχης: όλοι σε αυτόν στρέφονται, όλοι γι’ αυτόν μιλάνε, χάνει την προσοχή που της έδιναν, την αγάπη τους, το ενδιαφέρον τους για κείνη, σκληραίνει κι αρχίζει να ξεσπάει επικίνδυνα στον αδελφό της. Από την άλλη, η Σαπφώ αποφασίζει να κάνει μια θυσία για την οικογένειά της κι αυτό θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για όλους.

Ο Δαμιανός καλλιέργησε δύναμη ψυχής και καλοσύνη και παρέμεινε σε διαρκή επαφή με τον Θεό: «Η πίστη είναι το κλειδί και η αγάπη ο δρόμος». Ο κόσμος τον αποκαλούσε Κήρυκα γιατί βλέπει περίεργα όνειρα και παλεύει μονάχος με τις αλήθειες και τη σκοτεινιά τους αλλά φοβόταν μεγαλώνοντας να μιλήσει γι’ αυτά, αφού ζούσε σε μια κλειστή κοινωνία που φοβάται τις δεισιδαιμονίες κι ήταν και παιδί. «Προφητεύει», μιλάει για τους βίους των αγίων, έχει διαβάσει για όλες τις θρησκείες και ακόμη νιώθει μπερδεμένος, είναι ευλογημένος ή καταραμένος; «Η πίστη είναι μεγάλο πράγμα. Έχει τεράστια δύναμη. Μπορεί να σε βοηθήσει σε δύσκολες ώρες, να σε δυναμώσει, να κάνει το ανέφικτο εφικτό» (σελ. 109), τονίζει. Άραγε, αξίζει να μην πιστεύεις σε πράγματα μόνο και μόνο επειδή το μυαλό δεν μπορεί να τα εξηγήσει; Πορεύεται σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι, όταν κάτι δεν το καταλαβαίνουν, το φοβούνται και το αποφεύγουν. Κάποιοι το δαιμονοποιούν και το κατακρίνουν. «Δεν είναι ανάγκη να λέγονται όλα με λόγια. Φτάνει να δείχνεις αγάπη και ίσως έτσι καταλάβουν. Η αγάπη κατοικεί στην ψυχή μας και η ψυχή είναι ένα κομμάτι του Θεού μέσα στον άνθρωπο. Η πίστη είναι ο τρόπος να επικοινωνήσουμε μαζί Του» (σελ. 113). Αυτός ο πράος άνθρωπος θα μπει στην οικογένεια Σιμιτζή και τα πάντα θ’ αλλάξουν.

Μέσα από μια πληθώρα μικρών και μεγάλων συναρπαστικών περιστατικών, ζωντανεύει με ενάργεια η Ερεσός με την κουλτούρα της, τις παραδόσεις της, την παστή σαρδέλα της («παπαλίνα» ή λεσβιακό σούσι), τις μετακινήσεις των κατοίκων από την πόλη στη Σκάλα το καλοκαίρι (τα «σνοπαρτά»), τις καντάδες, τα πανηγύρια, τις βαρκάδες, το ανεμοπύρωμα για τη βασκανία κ. π. ά. Κεντρικός άξονας παραμένει ο Κήρυκας και η πραότητά του που θα σταθεί βράχος δίπλα στην οικογένεια που τον περιμάζεψε όταν μια μεγάλη ανατροπή θα αποτελέσει την αρχή της σταδιακής οικονομικής πτώσης τους και τότε… Από την άλλη, έχουμε την Ελπινίκη που μεγαλώνει μόνη της τον γιο της, Αυγουστή, σ’ ένα καλύβι στην Άνδρο. Έφυγε απ’ το χωριό όταν ο πατέρας του παιδιού της την παράτησε πριν στεφανωθούν και προσπάθησε να ψευτοζήσει μέχρι να γεννήσει. Η επιλογή της αυτή όμως θα στρέψει τους πάντες εναντίον της, δικούς και ξένους, με αποτέλεσμα, μητέρα πλέον, να καταφύγει σ’ ένα εγκαταλειμμένο ερείπιο, μακριά απ’ την κακία και την περιφρόνηση του κόσμου. Πουλάνε χόρτα και ψάρια, δε θέλει να στείλει τον γιο της σχολείο γιατί τα παιδιά θα τον φωνάζουν μπάσταρδο, οπότε του μαθαίνει αυτή τα λίγα που ξέρει. Μια αναπάντεχη γνωριμία θα φέρει έναν άγνωστο στις ζωές τους και σταδιακά στην ψυχή του Αυγουστή που τον βλέπει σαν πατέρα, μαθαίνει πράγματα μαζί του, ωριμάζει χάρη σ’ αυτόν, τι θα συμβεί όμως αν φύγει όσο ξαφνικά ήρθε; Πόσο θα πληγωθεί ο Αυγουστής και τι θα συμβεί στη συνέχεια; Αλήθεια, πώς συνδέονται με την ιστορία μας;

Σωστοί διάλογοι, λίγες μεταφορές και παρομοιώσεις που στολίζουν το κείμενο διακριτικά, υποδειγματική ανάμιξη φαντασίας και πραγματικότητας είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του κειμένου. Μου άρεσε που για κάθε χαρακτήρα της ιστορίας υπάρχει και μια όμορφη, γλυκόπικρη ιστορία που έρχεται και κουμπώνει αρμονικά πάνω στην πλοκή, δημιουργώντας έτσι ένα ενδιαφέρον ψηφιδωτό που ζωντανεύει ποικίλες πτυχές της εκάστοτε κοινωνίας που περιγράφεται (Σμύρνη και Λέσβος, αρχές 20ού αιώνα). Επίσης μου άρεσε που η συγγραφέας δεν αναλώθηκε σε ατέλειωτες σελίδες να εξιστορεί περιστατικά από τη μικρασιατική καταστροφή και από την Κατοχή, επιβαρύνοντας την πλοκή με ανούσιες ίσως λεπτομέρειες και γεγονότα. Αντιθέτως, την καταστροφή της Σμύρνης την απεικόνισε μέσα από ελάχιστες πρωθύστερες αφηγήσεις του Δαμιανού στα πρώτα του βήματα στην Ερεσό ενώ τον πόλεμο τον κατέγραψε σε μια παράγραφο, μαζί με τις συνέπειες που άφησε στους ήρωες του βιβλίου. Αυτό δείχνει πόσο καλά ξέρει η συγγραφέας να χειρίζεται την πλοκή της και να σέβεται τον αναγνώστη της. Επιπλέον, εξεπλάγην όταν στο Σημείωμα της συγγραφέως έμαθα πως ο Κήρυκας υπήρξε πραγματικά στη ζωή της οικογένειας της Ελένης Γαληνού, η οποία μάζεψε όσες πληροφορίες μπόρεσε για τον χαρακτήρα, την εμφάνιση, τις προσευχές, τη διαίσθησή του και τον τοποθέτησε σε μια φανταστική οικογένεια, δημιουργώντας αξέχαστες μυθιστορηματικές αφηγήσεις.

Ο «Κήρυκας» είναι ένα μυθιστόρημα ποτισμένο με δύναμη ψυχής, αισιοδοξία, πίστη και μια γλυκύτητα που απορρέει από την επιτυχή αναζήτηση της ψυχής και της αγάπης μέσα μας. Χωρίς φανατισμό, χωρίς ακρότητες, χωρίς επιμονή στη δύναμη της Θείας Χάριτος, η συγγραφέας αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που είχε χάρισμα και πραότητα, αφήνοντας τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους και να καταδείξουν τη σημασία και την αξία της πίστης στη ζωή μας, ανεξάρτητα από το αν απευθυνόμαστε σε Θεό, Αλλάχ ή άλλη θεότητα. Αυτή η επιλογή της συγγραφέως να μην παρέμβει, να μην πιέσει, είναι που κάνει και το μυθιστόρημα καλύτερο, γιατί ο αναγνώστης αφήνεται ελεύθερος να επιλέξει μόνος του αν αυτά που διάβασε γίνονται πραγματικά ή όχι, αν και κατά πόσο η πίστη σε μια θεία δύναμη θα του αλλάξει τη ζωή αν δεν προσκολλάται στη λογική και στο πραγματολογικό κλπ. Ο Κήρυκας έζησε μια γλυκόπικρη ζωή και η εξιστόρηση του βίου του, μαζί με το υποδειγματικό πλάσιμο και ζωντάνεμα της εποχής του, κάνουν το μυθιστόρημα διαχρονικό, υποδειγματικό και από τα καλύτερα της Ελένης Γαληνού ως τώρα.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«…τόπος μου και σπίτι μου είναι οι δικοί μου άνθρωποι κι αυτοί ζουν στην καρδιά μου. Εκεί είναι το σπίτι τους, εκεί είναι και το δικό μου. Στην καρδούλα σου να τους κρατάς, παιδί μου, κι από κει  κανείς δεν θα μπορέσει να σου τους πάρει ποτέ» (σελ. 328).

«Η μόνη έγνοια αυτού του σπάνιου ανθρώπου ήταν να εμφυσήσει πίστη στις ψυχές των ανθρώπων, να βοηθήσει τον πλησίον του περιθάλποντας τον πόνο και απαλύνοντας τους φόβους του. Να μιλήσει για το πολυτιμότερο δώρο του Θεού προς τον άνθρωπο, την αγάπη» (σελ. 558).

The post «Κήρυκας», της Ελένης Γαληνού, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ταξίδι στον κόσμο με μια μπάλα 
Συγγραφέας El Sombrero
Εικονογράφος Θέντα Μιμηλάκη
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Διόπτρα

To El Sombrero γεννήθηκε το καλοκαίρι του 2009 ως ένα blog που θα προσέγγιζε το ποδόσφαιρο με διαφορετικό τρόπο. Αρκετά χρόνια και χιλιάδες κείμενα μετά, έχει πλέον εξελιχθεί σε μια δημοφιλή σελίδα κι έφτασε η ώρα να βγάλει ένα βιβλίο με μερικές από τις ωραιότερες ιστορίες γύρω από την μπάλα. Κεντρικός αφηγητής και συνδετικός κρίκος μεταξύ των ιστοριών φυσικά ο Ελ Σομπρέρο, μια μπάλα ποδοσφαίρου που φοράει το γνωστό μεξικάνικο καπέλο. Παίρνει λοιπόν το λεωφορείο του και συγκεντρώνει ιστορίες παιδιών από όλα τα μέρη του κόσμου, χαρούμενες μα και δυσάρεστες, συγκινητικές μα και γεμάτες δύναμη και αισιοδοξία. Έτσι δημιουργήθηκε αυτό το συναρπαστικό βιβλίο που δείχνει την πορεία του πιο δημοφιλούς αθλήματος στον χρόνο εκ των έσω. Αποκαλύψεις, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, ανθρώπινες ιστορίες και εκπλήξεις από σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου, με πολλούς πρωταγωνιστές και πληθώρα πληροφοριών δείχνουν το μεγαλείο της άμιλλας, τις δυσκολίες, τη γλύκα της νίκης, πώς ενώνονται διαφορετικοί άνθρωποι με αφορμή μια μπάλα κ. π. ά. Μέσα από αυτά τα συναρπαστικά κείμενα δε γνωρίζουμε μόνο διαφορετικούς ανθρώπους, συμπεριφορές, ομάδες αλλά ταξιδεύουμε και σε γνωστά ή λιγότερο διάσημα τοπόσημα του κόσμου που ζωντανεύουν με ενάργεια και ρεαλισμό, φέρνοντάς μας κοντά με τους ανθρώπους, τη γειτονιά, την πόλη, το γήπεδο που παρουσιάζεται κάθε φορά.

Η Ελλάδα και το θαύμα του Euro, όπου όλος ο κόσμος έγινε ένα, η ευγενική αντιπαλότητα της Ίντερ με τη Μίλαν, όπως και της Μπαρτσελόνα με τη Ρεάλ Μαδρίτης, το πέναλτι Πανένκα, πώς λειτουργούν οι οπαδοί στη Γερμανία απέναντι στις ομάδες τους, σε μια χώρα όπου το να είσαι οπαδός δεν είναι μόδα αλλά συναίσθημα, η Ράγιο της Μαδρίτης που είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας, την οποία βοηθάει έμπρακτα με φιλανθρωπίες και άλλα ενώ ο κόσμος την υποστηρίζει και την εμψυχώνει με κάθε ευκαιρία, ο Κριστιάνο Ρονάλντο από τη μικρή Μαδέρα κοντά στην Αφρική, ο Παουλίνιο που έγινε γνωστός χωρίς να έχει παίξει ούτε ένα παιχνίδι, χωρίς να έχει βάλει ούτε ένα γκολ, χωρίς να έχει προπονήσει καμία ομάδα, ο διαιτητής Κεν Άστον, τα νησιά Σίλι της Μεγάλης Βρετανίας με το δικό τους τοπικό πρωτάθλημα, το πιο μικρό μα και το πιο χαρούμενο του κόσμου, ο Tartan Army της Σκοτίας, ο Ουίλιαμ ΜακΚραμ και πώς μετέτρεψε το ποδόσφαιρο σε πιο δίκαιο παιχνίδι, η Γροιλανδία και το ιδιαίτερο πρωτάθλημά της, ο Σαλάχ από την Αίγυπτο, η Μπάλα της Φιλανθρωπίας και πώς άρχισαν να παίζουν ποδόσφαιρο οι γυναίκες στη Μοζαμβίκη σε αντίθεση με το Αφγανιστάν όπου αυτό δεν επιτρέπεται, το Κο Πανί της Ταϊλάνδης με το μοναδικό γήπεδο πάνω στη θάλασσα και πολλά άλλα δημιουργούν ένα συναρπαστικό βιβλίο γνώσεων.

Η εικονογράφηση της Θέντας Μιμηλάκη είναι υπέροχη και πολύ δυνατή. Καταφέρνει ν’ αποτυπώσει πολλά παιδικά πρόσωπα (τους αφηγητές των ιστοριών) χωρίς να επαναλαμβάνεται ούτε μία φορά, ζωντανεύει με ρεαλισμό τα μνημεία και τα τοπόσημα της εκάστοτε περιοχής, πόλης ή χώρας και ως προς τους σταρ της μπάλας δεν έχουμε ρεαλιστική απεικόνιση-πορτρέτο τους αλλά μια γλυκιά αποτύπωση των βασικών τους χαρακτηριστικών. Γήπεδα, μνημεία, φυσικά τοπία μας εισάγουν στην εκάστοτε ιστορία και μας τοποθετούν για τα καλά στην καρδιά του τόπου που τη γέννησε. Σωστές προοπτικές, διακριτική αποτύπωση που αφήνει το κείμενο να αναπνεύσει και να ξεδιπλωθεί χάρη στα μικρά μεγέθη των εικόνων, λίγες αλλά χαρακτηριστικές λεπτομέρειες είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα της όμορφης δουλειάς της εικονογράφου.

Το «Ταξίδι στον κόσμο με μια μπάλα» είναι ένα συναρπαστικό αθλητικό μα και ταυτόχρονα γεωγραφικό ταξίδι που μας συστήνει σημεία που δεν είναι γνωστά αλλά δεν παύουν να έχουν σφυγμό και παλμό, ανθρώπους, παιδιά με όνειρα και σχέδια. Επίσης, σε κάθε ιστορία υπάρχει κι ένα ηθικό δίδαγμα που εμψυχώνει τους μικρούς αναγνώστες, μια διαχρονική αλήθεια, μια ώθηση για κάτι καλύτερο, κάτι πιο δυνατό! «Αν έχεις πίστη, αν δουλεύεις σκληρά κι αν δεν τα παρατάς ποτέ, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να νικήσεις ακόμα και τους γίγαντες». «Η μεγαλύτερη νίκη είναι να τα δίνεις όλα και να παίζεις τίμια για να σε σέβονται και να σε χειροκροτούν ακόμα και οι αντίπαλοι». «Κάποιες φορές, το να τολμάς να είσαι διαφορετικός είναι αυτό που σε κάνει αξέχαστο». «Μερικές φορές δεν χρειάζεται να είσαι ο πιο γρήγορος, ο πιο δυνατός ή ο πιο ταλαντούχος για να κάνεις τη διαφορά. Αρκεί να αγαπάς αυτό που κάνεις, να σκέφτεσαι δημιουργικά και να αναζητάς λύσεις εκεί που οι άλλοι βλέπου μόνο προβλήματα». Τι να πρωτοδιαλέξει κανείς! Ένα καταπληκτικό και πρωτότυπο βιβλίο που θα λατρέψουν μικροί και μεγάλοι οπαδοί.

The post «Ταξίδι στον κόσμο με μια μπάλα», του El Sombrero, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Είμαι εδώ
Συγγραφέας Μυρτώ Κάζη
Εικονογράφος Ασπασία Ξυδέα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ήταν κάποτε μια καρδιά που χτυπούσε δυνατά κι όταν αγάπησε μια άλλη καρδιά μέσα της μεγάλωσε για εννιά μήνες ακόμη  μία. «Μαζί, αχώριστα χτυπήματα, ενωμένα κάτω από ένα πέπλο μαγικό». Και να που η μικρή καρδιά βγήκε στον έξω κόσμο κι η μεγάλη, δακρυσμένη, αναρωτιόταν πώς θα μπορούσε να την προστατεύει αφού θα είναι μακριά της; Κι όμως, ήταν ενωμένες με ένα αόρατο ουράνιο τόξο από πολύχρωμες κορδέλες! Η μεγάλη στηρίζει, θαυμάζει και αγαπά τη μικρή. Κι όταν η ζωή συνεχίζεται και οι καρδιές αυξάνονται, η πρώτη, η μεγάλη, αρχίζει να χτυπά πιο αδύναμα. Οι άλλες καρδιές στενοχωριούνται: «είχαν μάθει να πονάνε, να γελάνε, να αγωνιούν, να υποφέρουν, να ξεκαρδίζονται μαζί». Και τώρα;

Η Μυρτώ Κάζη έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι που μέσα από απλές και βασικές έννοιες και μορφές βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τον δεσμό που τα ενώνει με τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους και τι συμβαίνει όταν κοπεί αυτός. Το κείμενο τα βοηθάει να κατανοήσουν τους δεσμούς αγάπης, τη σειρά στην ιεραρχία της ζωής και πάνω απ’ όλα τι θα συμβεί αν χαθεί ένας από τους μεγάλους. Ουράνια τόξα, αστέρια, καρδιές είναι όλα εκεί για να βοηθήσουν μικρούς και μεγάλους να αποδεχθούν την απώλεια, να αντιληφθούν πως, ακόμη κι αν συμβεί κάτι άσχημο, ο άνθρωπος που αγαπάνε θα βρει τον τρόπο να είναι πάντα πλάι τους.

Η εικονογράφηση της Ασπασίας Ξυδέα είναι γεμάτη παλ χρώματα, λιτή, απαλή. Οι καρδιές και το περιβάλλον τους ζωντανεύουν πολύ όμορφα, με ποικίλες διαβαθμίσεις χρωματισμού και ωραίες οπτικές γωνίες. Χωρίς λεπτομέρειες, χωρίς φόντο, βοηθάει την ιστορία να ξεδιπλωθεί απλά και τρυφερά. Φυσικά στην κρίσιμη στιγμή της ιστορίας τα πάντα σκουραίνουν και σκοτεινιάζουν, υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που δίνει φως και άρα ελπίδα για κάτι καλό, για κάτι πιο όμορφο από τη δύσκολη στιγμή της απώλειας. Όπως τονίζει και η ψυχολόγος Ζωή Στραβοπόδη στον πρόλογο: «Το πένθος δεν αφορά την εξαφάνιση του δεσμού αλλά τον μετασχηματισμό του… Γίνεται μια σταθερή, εσωτερική παρουσία που συνεχίζει να προσφέρει ασφάλεια και νόημα». Μια γλυκόπικρη ιστορία που δίνει δύναμη και απαλύνει τις δυσκολίες.

Βιβλίο Ένας γίγαντας στο σχολείο
Συγγραφέας Ιωάννης Γλωσσόπουλος
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ο Τούφας, ένα ψηλό και δυνατό αγόρι, έρχεται για πρώτη φορά στο σχολείο του Ορφέα και του Ζακ. Αρχίζει αμέσως να παρενοχλεί και να φοβίζει τον Ορφέα και το παιδί, το βράδυ πριν κοιμηθεί, εύχεται να μάθει πώς να μη φοβάται τον Τούφα. Έτσι μπαίνει στη ζωή του ένας γίγαντας που κουβαλάει ένα μεγάλο μυστικό.

Ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος έγραψε μια έξυπνη και ανατρεπτική ιστορία για τον σχολικό εκφοβισμό, διανθίζοντάς την με απλές φράσεις και προτάσεις πάνω στον τρόπο αντιμετώπισης του bullying. «Μερικές φορές, τα παιδιά που είναι πολύ δυνατά χρησιμοποιούν τη δύναμή τους με λάθος τρόπο για να κερδίσουν την προσοχή ή να δείξουν ότι είναι οι αρχηγοί. Μπορεί να πιστεύουν ότι αν γίνουν τρομακτικοί είναι ο μόνος τρόπος για να μην τους αφήσει κανείς μόνους». Η καλοσύνη, η βοήθεια, η αποδοχή και η διόρθωση του λάθους είναι μερικά μόνο από τα μυστικά που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει στην ψυχή αυτού που τους φέρεται βάναυσα και άσχημα. Με υπομονή και κατανόηση, με σεβασμό στα αισθήματα των άλλων, μπορούν να λειάνουν τη «σκληρότητα» του συμμαθητή τους και να τον κερδίσουν, άλλωστε: «Η αγάπη φέρνει περισσότερους φίλους από τον φόβο». Ο σχολικός εκφοβισμός είναι πλέον ένα σύνηθες φαινόμενο και το παραμύθι του Ιωάννη Γλωσσόπουλου δείχνει στα παιδιά τον καλύτερο τρόπο για να πλησιάσουν αυτόν που τους κάνει κακό. Φυσικά και πρέπει να αναφερθεί το περιστατικό στους δασκάλους, άλλωστε συνεκδοχικά ο γίγαντας της ιστορίας αυτούς εκπροσωπεί κι επιπλέον υπάρχει μια σκηνή στο βιβλίο όπου ο Ορφέας το συζητάει με τους γονείς του. Ο σκοπός του βιβλίου είναι απλώς να ανοίξει ένας διάλογος για την ενσυναίσθηση, τη φιλία και τον σεβασμό, πριν καν εμφανιστεί το πρόβλημα. Αλλιώς, χρειάζεται άμεση δράση, μιας και είναι μια τραυματική εμπειρία που απαιτεί στοχευμένη παρέμβαση.

Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι όμορφη, με ποικίλες οπτικές γωνίες και λίγες λεπτομέρειες που ζωντανεύουν ρεαλιστικά το σχολείο και το σπίτι του Ορφέα. Πληθώρα παιδιών στην τάξη και στην αυλή, μικρές αλλά και ολοσέλιδες εικόνες, σουρεαλιστικές κάποιες φορές αποτυπώσεις δίνουν το κατάλληλο πλαίσιο για να ζωντανέψει η ιστορία και για να την απολαύσουν οι μικροί αναγνώστες. Στο βιβλίο υπάρχουν επίσης σύντομη εισαγωγή του συγγραφέα για γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και συμβουλές για όσους θέλουν να συνεχίσουν τη συζήτηση και μετά το παραμύθι. Προτάσεις για όσους μεγαλώνουν παιδιά σαν τον Ορφέα και τον Τούφα αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται στην τάξη και διδάσκουν στα παιδιά σημαντικές έννοιες μαζί με την ύλη του σχολείου δημιουργούν ευκαιρίες για κουβέντα και γεννούν ιδέες πρόληψης και αντιμετώπισης.

The post «Είμαι εδώ», της Μυρτώς Κάζη & «Ένας γίγαντας στο σχολείο», του Ιωάννη Γλωσσόπουλου, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Το λιμάνι μου είσαι εσύ 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Πηνελόπη Φλέσσα είναι ιδιοκτήτρια της Nauticore, μιας εταιρείας που έχει εξέχουσα θέση στην παγκόσμια ναυτιλία. Το  «Skinos» είναι το μεγαλύτερο φορτηγό πλοίο της εταιρείας της, μια ριψοκίνδυνη επένδυση, στην οποία όμως η Φλέσσα πιστεύει με όλες της τις δυνάμεις. Χάρη στα χρήματα και την περιουσία της, μπορεί να χρηματοδοτεί με πυροσβεστικά οχήματα το νησί της, της Χίο, ώστε να αντιμετωπιστούν οι πυρκαγιές που μαίνονται εκείνη την περίοδο. Είναι μια γυναίκα σκληρή και άτεγκτη αλλά δίκαιη και έχει τονίσει επανειλημμένα στους υπαλλήλους της ότι απαγορεύει τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ τους. Μεγάλωσε και γαλουχήθηκε με έναν πατέρα που πρέσβευε πως: «Τα καράβια δεν ήταν ποτέ απλοί αριθμοί και άψυχα σκαριά. Ήταν κυρίως η ευθύνη που είχαμε απέναντι σε αυτές τις ψυχές που άνοιγαν δρόμους για εμάς» (σελ. 218).

Η καλύτερή ης φίλη και έμπιστη είναι η Μάγδα Φωκά, δικηγόρος και επικεφαλής του νομικού τμήματος της εταιρείας. Η Μάγδα όμως, παρά τις απαγορεύσεις της Φλέσσα, ερωτεύεται τον Φίλιππο Βαγιάνο, τον καπετάνιο του «Skinos» και ζουν έντονες, τρυφερές στιγμές, πάντα με τον φόβο μην αποκαλυφθεί η σχέση τους. Άραγε, τα αισθήματά τους είναι αληθινά ή απλώς τα ενισχύει το «απαγορευμένο» και το κρυφό»; Η Μάγδα, ως κόρη ναυτικού, ακόμη θυμάται την προσμονή της επιστροφής του πατέρα από τα ταξίδια του και δεν περίμενε πως θα ερωτευόταν κι εκείνη καπετάνιο. Φροντίζει τα μαστιχόδεντρα της οικογένειάς της και εισάγει τον Φίλιππο σε έναν μαγικό κόσμο, αυτόν της μαστιχοπαραγωγής. Τα πράγματα περιπλέκονται όταν επιστρέφει ο «άσωτος υιός» της Φλέσσα, Χριστόφορος, που είχε μπλέξει με κακές παρέες κι αρχίζει μια έντονη επίθεση προς τη μητέρα του, την οποία κατηγορεί για την απουσία της λόγω δουλειάς. Μαζί προσπαθούν να κάνουν μια νέα αρχή και μέσα από τη σχέση τους αναφέρονται καίρια διαχρονικά μηνύματα για τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, ταυτόχρονα όμως υπάρχει και ο ενδόμυχος φόβος μήπως ο Χριστόφορος εποφθαλμιά την περιουσία της οικογένειάς του.

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα γλυκό και ρομαντικό μυθιστόρημα που καταγράφει τους φόβους και τις αγωνίες που περνούν οι ναυτικοί και οι οικογένειες που άφησαν πίσω τους. Το ταξίδι του Φίλιππου και της Μάγδας στη Σιγκαπούρη, οι ερωτικές τους σκηνές, τα αισθήματα που στεριώνουν όλο και περισσότερο, η μεγάλη ανατροπή αποτυπώνουν μια όμορφη ιστορία με ποικίλες συναισθηματικές εκφάνσεις και χωρίς υπερβολές ή ακρότητες στην πλοκή. Αυτή η απλότητα (που δίνεται όμως με αφηγηματική δεινότητα και πλήθος καλολογικών στοιχείων) ακολουθείται και στον χαρακτήρα της Φλέσσα, η οποία εύκολα θα μπορούσε να γίνει καρικατούρα ή να αποδοθεί μονοδιάστατα. Ο συγγραφέας όμως, αντιθέτως, είτε χάρη στις νουθεσίες του πατέρα της ηρωίδας του είτε μέσα από τα σκαμπανεβάσματα της σχέσης με τον γιο της αποτυπώνει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα που δεν ξέρεις πώς θα αντιδράσει, π. χ. όταν κληθεί να πάρει αποφάσεις που αφορούν ανθρώπινες ζωές ή όταν μάθει πράγματα που δεν πρέπει. Επιπλέον, η καθαυτή ερωτική ιστορία Μάγδας και Φίλιππου εμπλουτίζεται με την προσωπική ζωή της Λένιας, η οποία έχει κατάστημα με παραδοσιακά προϊόντα καθώς και με άλλους χαρακτήρες που έχουν απαραίτητη θέση στις εξελίξεις. Η πλοκή είναι καλοστρωμένη, προσεγμένη και κάθε λέξη, κάθε σκηνή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της.

Το μυθιστόρημα «Το λιμάνι μου είσαι εσύ» είναι η ιστορία της θάλασσας και της Χίου, είναι ο έρωτας που δακρύζει όταν πληγώνεται η αγάπη και μοσχοβολάει όταν περισυλλέγεται η ευτυχία. Μικρές και μεγάλες ρεαλιστικές εικόνες, όπως «οι σκιές με τις καύτρες» (ναυτικοί που κάθονται στο λιμάνι πριν το ξημέρωμα για να δουν το ποστάλι όπου δούλευαν πριν βγουν στη σύνταξη), καίριες αλήθειες («Η θάλασσα αλλά και η ναυτοσύνη όρισαν τα θεμέλια της ελληνικής ναυτιλίας», σελ. 24), ρεαλισμός και πραγματολογικά στοιχεία περί Χίου και μαστίχας («Η Χίος άλλωστε είναι δύο νησιά. Το είναι αυτή η γη που πατάμε και το άλλο αποτελείται απ’ τους Χιώτες αποδήμους, σκορπισμένους στον κόσμο», σελ. 24), ιδιωματισμοί και πολλά άλλα αποτυπώνουν τις δυσκολίες, τους φόβους και τους κινδύνους της ναυτοσύνης ακόμη και σήμερα, παρά τα τεχνολογικά επιτεύγματα. Δάκρυσα με τις προσπάθειες επικοινωνίας του ναυτικού από τόπους μακρινούς και φοβήθηκα με τις σκηνές της καταιγίδας. Μια πλούσια σε πλοκή και ποικίλα συναισθήματα ρομαντική ιστορία, ποτισμένη με το άρωμα της μαστίχας, για την οποία μαθαίνουμε τα πάντα: πώς δημιουργείται και πώς περισυλλέγεται, πώς την επεξεργάζονται κ. ά. Το βιβλίο με έπεισε πως ναι, υπάρχει λιμάνι για τον κάθε άνθρωπο κι όταν το βρεις και βεβαιωθείς γι’ αυτό, τότε θα επιστρέφεις πάντα εκεί αποζητώντας γαλήνη. Ταξίδεψα, συγκινήθηκα, μπήκα σε σκέψεις, γεύτηκα τη μαστίχα.

The post «Το λιμάνι μου είσαι εσύ», του Κώστα Κρομμύδα, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Η πρόσκληση 
Τίτλος πρωτοτύπου Die einladung
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Ειρήνη Γεούργα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

H Μάρλα Λίντμπεργκ δουλεύει σε εταιρεία παραδόσεων και μια μέρα, λίγο πριν σχολάσει, ο προϊστάμενός της της αναθέτει μια τελευταία παράδοση: κλινική Σίλφχορν, ακριβώς στις 19.49. Ένα μέρος που δείχνει εγκαταλειμμένο αλλά κάποια κτήρια έχουν ανακαινιστεί από νεοφυείς εταιρείες. Εκεί η Μάρλα θα έρθει αντιμέτωπη με έναν εφιάλτη. Τρία χρόνια μετά, εργάζεται ως αναλύτρια κυβερνοχώρου για την Υπηρεσία Καταπολέμησης Εγκλήματος του Βερολίνου, οπότε και παρακολουθεί βίντεο κακοποίησης και κακομεταχείρισης ώστε να εξάγει συμπεράσματα και να βρίσκει στοιχεία που θα οδηγήσουν στους ενόχους, «τα πιο μεγάλα αποβράσματα στους πιο κρυφούς βόθρους του διαδικτύου».

Η Μάρλα είναι μια γυναίκα που αντιλαμβάνεται ασυνήθιστες λεπτομέρειες από ένα περιβάλλον και από τους ανθρώπους που ζουν σ’ αυτό και τις συγκρατεί, μια αντιληπτική ικανότητα που βελτιώθηκε σημαντικά μετά την περιπέτειά της. Μάλιστα, μπορεί να βγάλει και σωστά συμπεράσματα για τη φύση των ατόμων που συναναστρέφεται. Επομένως, η διευθύντρια του τμήματος Κριστίν Φόγκελσανγκ δε γινόταν να μην την προσλάβει σε αυτήν τη θέση, σύντομα όμως διαπιστώνει πως η γυναίκα δουλεύει σκληρά όχι από επαγγελματισμό αλλά για να βρει την αλήθεια σε ό,τι τις συνέβη πριν τρία χρόνια. Η Κριστίν ίσως και να έχει την απάντηση σε αυτό που ψάχνει η Μάρλα, πρέπει όμως να τους βοηθήσει να βρουν έναν επικίνδυνο serial killer. Γιατί λοιπόν η Μάρλα δέχτηκε να ταξιδέψει ως τις Άλπεις σ’ ένα απομονωμένο ξενοδοχείο για να παραστεί στο reunion των συμμαθητών της απ’ το λύκειο, τους οποίους ελάχιστα είχε συναναστραφεί και καθόλου δε θυμόταν; Τι μπορεί να συμβεί σ’ ένα μέρος χωρίς πολλούς δρόμους διαφυγής;

Παράλληλα με τις εξελίξεις, μέσα από πρωθύστερα μαθαίνουμε πώς και γιατί  αυτοκτόνησε ο πατέρας της Μάρλα, Έντγκαρ, την προηγούμενη ημέρα των γενεθλίων της, κάτι που την τραυμάτισε ανεπανόρθωτα, ειδικά όταν διάβασε την αποχαιρετιστήρια επιστολή του και αποκαλύφθηκε κάτι φρικτό και ταυτόχρονα μια απειλή: «Έχω φύγει πια. Όμως θα είμαι πάντα κοντά σου».. Ο αδελφός της, Λέβεν, μπαινόβγαινε σε κλινικές απεξάρτησης ενώ η μητέρα της, Τέα, που τη θεώρησε υπεύθυνη για τον θάνατο του πατέρα της, την έδιωξε να μείνει με τη γιαγιά Μάργκοτ. Έτσι παρακολουθούμε μια γυναίκα που προσπαθούσε πάντα να περάσει απαρατήρητη και να αποφεύγει τον κόσμο, που παρακολουθεί ψυχολόγο, να κάνει πράγματα αντίθετα με τη νοοτροπία της, με το κίνητρο να αποκαλύπτεται σταδιακά, μαζί με τις συνέπειες που βιώνει. Επιπλέον, η Μάρλα πάσχει από προσωπαγνωσία, δεν μπορεί να ξεχωρίσει δηλαδή τα χαρακτηριστικά των προσώπων, κάτι που εντείνει τον τρόμο, αφού δεν ξέρει αν αυτός που την κυνηγάει είναι αυτός που στέκεται μπροστά της.

Το απομονωμένο ξενοδοχείο στις Άλπεις είναι κλειστοφοβικό και γεμάτο εκπλήξεις. Με συναρπαστικές και κινηματογραφικές σκηνές ζωντανεύει ένα καταφύγιο που βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο, κοντά στα σύνορα Γερμανίας-Αυστρίας, χωρίς τρόπο πρόσβασης παρά μόνο με τα πόδια από τον κοντινότερο σταθμό ανεφοδιασμού. Άγρια φύση, μέρος χωρίς σήμα παρά μόνο σε ορισμένο σημείο, έλατα, χιόνι και κρύο, κίνδυνος χιονοστιβάδας αλλά μέσα θαλπωρή και άνετα δωμάτια. Σε αυτήν την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα και με τους συμμαθητές της να φέρονται εχθρικά και απρόσμενα, η Μάρλα διαπιστώνει πως συμβαίνει κάτι ανατριχιαστικό, ασύλληπτο, κάτι που θα βάλει σε κίνδυνο τη ζωή της. Με διαρκείς ανατροπές, κάποιες εξ αυτών ανατριχιαστικές, κάποιες υπερβολικές, κάποιες φυσιολογικά επεξηγήσιμες, ξεδιπλώνεται μια ιστορία που δείχνει να μην έχει λογική, με τη Μάρλα να περνάει τα πάνδεινα όσο το μυστήριο γύρω από τη ζωή της και την ψυχολογική της κατάσταση πυκνώνει.

Ο συγγραφέας αναπαριστά υποδειγματικά την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του μέρους και ταυτόχρονα καταφέρνει να δώσει μεγάλες ποσότητες άγχους, φόβου, έντασης. Μια παρέα νέων ανθρώπων προσπαθούν να καταλάβουν τι πραγματικά συνέβη και να ακολουθήσουν μυστηριώδεις γρίφους και οδηγίες που τους αφήνει ένας άγνωστος. Η όλη περιπέτεια μοιάζει με escape room αλλά και παιχνίδι επιβίωσης. Ή μήπως θεραπεία απεγκλωβισμού; Από σελίδα σε σελίδα οι παγιδευμένοι συμμαθητές βγάζουν τον σκληρό εαυτό τους, αντιδρούν σπασμωδικά, θέλουν να κάνουν κακό και να πληγώσουν τους άλλους ώστε να επιβιώσουν: «Η βία μας κάνει να αποκαλυπτόμαστε. Ο άνθρωπος αποκαλύπτεται υπό συνθήκες πίεσης» (σελ. 298). Ποιος όμως κρύβεται πίσω από όλα αυτά και τι σχέση έχει η Μάρλα με αυτήν την ιστορία;

«Η πρόσκληση» είναι ένα ανατρεπτικό και γεμάτο ένταση, σασπένς και εκπλήξεις μυθιστόρημα που με κράτησε με κομμένη ανάσα ως το τέλος. Ομολογώ πάντως πως η διπλή ανατροπή του τέλους αποδυνάμωσε τα έντονα συναισθήματα που μου χάρισε, μιας και έφερε στο φως κάτι παρατραβηγμένο και σχεδόν βεβιασμένο. Μου φάνηκε πως έδινε τη μια έκπληξη μετά την άλλη προς χάριν του σασπένς και του να κρατήσει τον αναγνώστη χωρίς να προσφέρει κάτι που να σταθεί σε ρεαλιστικές βάσεις. Μια έξυπνη μεν αλλά τραβηγμένη λύση και ειδικά το τελευταίο κεφάλαιο με οδήγησαν σ’ ένα τέλος που χρειάστηκε λίγο χρόνο κατανόησης. Ένταση και σασπένς, εκπλήξεις, άριστη χρήση της ψυχολογίας, τα οικεία δηλαδή χαρακτηριστικά των βιβλίων του Sebastian Fitzek, είναι πάντα παρόντα.

The post «Η πρόσκληση», του Sebastian Fitzek, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Αν τίποτα δεν πάει σωστά από εδώ, πήγαινε από εκεί 
Τίτλος πρωτοτύπου When things aren’t  going right, go left
Συγγραφέας Marc Colagiovanni
Εικονογράφος Peter H. Reynolds
Μεταφραστής Γιάννης Καπερναράκος
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Marc Colagiovanni έγραψε μια καταπληκτική ιστορία που δίνει θάρρος, αυτοπεποίθηση και δύναμη στους μικρούς αναγνώστες ώστε να καταφέρουν να κάνουν πράγματα που τους φοβίζουν ή αμφιβάλουν ότι θα φέρουν σε πέρας. Με μια συναρπαστική και ανατρεπτική γραμμική εξιστόρηση, μια μέρα όπου, χωρίς ιδιαίτερο λόγο, τίποτα δεν πηγαίνει σωστά, ο ήρωας της ιστορίας αρχίζει να ρίχνει στο έδαφος τις ανησυχίες του, μετά από έναν ξεκαρδιστικό διάλογο μαζί τους («-Περίμενε, γύρνα πίσω!»). Ναι αλλά τότε αρχίζει να νιώθει αμφιβολίες, τις οποίες φυσικά επίσης εγκαταλείπει. Τώρα μπορεί να σκεφτεί καθαρά και να κάνει πράγματα που κάποτε τον τρόμαζαν, αδιαφορώντας για τους φόβους που κι αυτοί ξώμειναν πίσω και κωφεύοντας στις φωνές των απογοητεύσεων. «Συνειδητοποίησα ότι όσο άφηνα πράγματα πίσω μου, τόσο πιο σίγουρος ένιωθα». Στην ιστορία όμως έχουμε και μια σημαντική ανατροπή που τονίζει με εύσχημο τρόπο πως «μπορούμε να προχωράμε μαζί» με τις αμφιβολίες, τους φόβους και τις ανησυχίες μας, «αρκεί να προσέχουμε να μη μας βαραίνουν». Αν πάντως ο φόβος και το άγχος μας δυσκολεύουν, τότε απλώς συνεχίζουμε τον δικό μας δρόμο.

Η εκπληκτική αυτή και αισιόδοξη ιστορία ζωντανεύει από την εκπληκτική εικονογράφηση του Peter H. Reynolds που ποτίζει τις σελίδες με χρώματα και χαρίζει ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες. Από το μωβ χρώμα της απογοήτευσης και του φόβου περνάμε σε πιο αισιόδοξες νότες κι όσο ο ήρωας της ιστορίας ξεφορτώνεται τα αρνητικά συναισθήματα τόσο πιο ζωηρά γίνονται τα χρώματα. Οι κόκκινες ανησυχίες, οι πράσινες αμφιβολίες, οι κίτρινες απογοητεύσεις και οι πορτοκαλί φόβοι έχουν χαριτωμένες φατσούλες και λάτρεψα τις απανωτές αντιθέσεις στο κρίσιμο σημείο της ιστορίας όπου ο μικρός μας ήρωας απογοητεύεται αλλά ξαναπροσπαθεί αδιαφορώντας για όσα άφησε πίσω του. Η καλογραμμένη ιστορία δε θα μπορούσε να τελειώσει με διαφορετική γωνία λήψης από αυτήν του εικονογράφου που αφήνει το παιδί να ατενίζει τον δρόμο μπροστά του με ονειροπόλο βλέμμα αλλά και ανυπομονησία.

The post «Αν τίποτα δεν πάει σωστά από εδώ, πήγαινε από εκεί», του Marc Colagiovanni, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.