Βιβλίο Η καρέκλα του ελέους 
Τίτλος πρωτοτύπου The mercy chair
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Αντώνης Γιαννούλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι από τα πιο σκοτεινά της σειράς με ήρωες τον Ουάσιγκτον Πόου και την Τίλι Μπράντσο, σε σημείο που πολλές φορές σταματούσα την ανάγνωση είτε λόγω των αιματηρών εικόνων που περιγράφονταν είτε λόγω του ψυχολογικού βάρους που προέκυπτε ως συνέπεια των εξελίξεων. Σκοτάδι και φως παλεύουν αδιάσπαστα και σε κάθε σελίδα βυθιζόμουν όλο και περισσότερο σ’ έναν δρόμο χωρίς γυρισμό. Όπως πάντα, ξεκινάμε σχετικά χαλαρά, όταν το πτώμα ενός άντρα ανακαλύπτεται κάτω από το φέρετρο μιας γυναίκας χάρη σε μια ομάδα ασβών που σκάβουν το έδαφος. Στη συνέχεια, η Στέφανι Φλιν, επιθεωρήτρια και διευθύντρια του SCAS, αναθέτει στον Πόου να βοηθήσει και πάλι την υπαστυνόμο Τζο Νάιτινγκεϊλ σε μια υπόθεση στην Κάμπρια, αυτήν τη φορά με τη βοήθεια και του Λάινους Γιόργκενσεν από το Εθνικό Γραφείο Ελέγχου. Ο Τομέας Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων θεωρείται μια από τις λίγες μονάδες της Εθνικής Υπηρεσίας Δίωξης Εγκλήματος που δε συμβάλλει και πολύ στην ατζέντα κατά της τρομοκρατίας, επειδή όμως κάτι τέτοιο δεν ευσταθεί, κανείς δεν ξέρει τον πραγματικό λόγο που τους «κόλλησαν» τον Λάινους. Ο Πόου τον αντιπαθεί από την αρχή και όντως στην πορεία αποδεικνύεται πως άλλος είναι ο ρόλος του στην ιστορία.

Ταυτόχρονα, με διαρκή πρωθύστερα, παρακολουθούμε τις συνεδρίες του αρχιφύλακα με την Κλάρα Λανγκ, ψυχολόγο ειδικευμένη στη θεραπεία ψυχικού τραύματος, κατόπιν εντολής των ανωτέρω του πρώτου, συνεπεία των γεγονότων της τελευταίας του περιπέτειας που θα ανακαλύψουμε σε αυτό το βιβλίο. Έτσι η πλοκή ξετυλίγεται πότε μέσα από τις συζητήσεις τους και πότε με τα καθαυτά γεγονότα. Οι συνεδρίες αποτελούν μικρά διαλείμματα για ανακεφαλαίωση και ηρεμία πριν συνεχίσουμε την καταβύθιση στον σκοτεινό κόσμο του βιβλίου και χάρη σε αυτές κοιτάμε την υπόθεση από διαφορετικές σκοπιές όσο ψυχαναλύεται ο χαρακτήρας και η συμπεριφορά του Πόου. Επιτέλους, ο αρχιφύλακας, χάρη στις συνεδρίες με την ψυχολόγο, δείχνει την ευαίσθητη και ευάλωτη πλευρά του, με μια συναισθηματική και άκρως ανθρώπινη αντίδραση σε αυτά που βιώνει, που δεν είναι και λίγα! Επιπλέον, η Εστέλ Ντόιλ, μια γυναίκα με περιθωριακή εμφάνιση αλλά άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής, με απαξιωτική συμπεριφορά στους αστυνόμους και κοφτερή γλώσσα, έκανε πρόταση γάμου στον άντρα που αγαπάει, τον Πόου, κι εκείνος δέχτηκε! Πώς είναι άραγε η νέα τους καθημερινότητα; Θα καταφέρει η υπόθεση του βιβλίου να τους κρατήσει ενωμένους με τα όσα διαδραματίζονται;

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου, ντετέκτιβ του SCAS (Τομέα Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων, που υπάγεται στην NCA, την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος), ζει μόνιμα στην Κάμπρια, στο απομονωμένο Χέρντγουικ Κροφτ, το καταφύγιό του. Ο Τομέας είναι πραγματικά ενδιαφέρων, μιας και ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους και να παρέχει αναλυτική υποστήριξη σε κάθε αστυνομική υπηρεσία που είχε να ερευνήσει περίπλοκους φόνους δίχως φανερό κίνητρο. Στο πλάι του είναι η Τίλι Μπράντσο, με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που έπεφτε θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες, μια «κοινωνική χειροβομβίδα με υπέροχη αθωότητα»! Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Αυτοί οι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες έχουν πλέον βρει τα πατήματά τους κι έχουν δέσει πολύ καλά ως συνεργάτες, με αποτέλεσμα αξέχαστες και ξεκαρδιστικές ατάκες αλλά και σκληρή δουλειά. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, αρχίζει πλέον να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσαρμοστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ. Στο τέλος του βιβλίου η φιλία και η πίστη της Τίλι στον Πόου θα φέρει πιο γρήγορα τη μεγάλη ανατροπή που θα διαλύσει τα πάντα στον αέρα.

Ο Κορνίλιους Γκριν, που βρέθηκε δεμένος στο Δέντρο του Κεραυνού στο Καρλάιλ, λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου. Ήταν χαρισματικός, η παρουσία του επισκίαζε τους άλλους και ταυτόχρονα είχε το ένστικτο να ανακαλύπτει τους φόβους, τις ελπίδες και τις προκαταλήψεις των ανθρώπων και να τα εκμεταλλεύεται! Εξ ου και ίδρυσε και ταυτόχρονα διηύθυνε ένα θρησκευτικό ησυχαστήριο, τα Παιδιά του Ιώβ, μια θρησκευτική οργάνωση που όμως δεν έχει καταφέρει να αναγνωριστεί από τους αρμόδιους φορείς. Τα μέλη της υπακούνε πιστά στον Νόμο του Θεού αλλά δεν κάνουν προσηλυτισμό και αποφεύγουν να τραβήξουν την προσοχή ή να κατηγορηθούν για υποκίνηση μίσους και βίας. Στο Ινστιτούτο Τσάπελ Γουντ, όπου είναι η έδρα τους, ακολουθείται ένα αυστηρό πρόγραμμα για παιδιά και εφήβους με συμπεριφορά που έρχεται σε αντίθεση με τη Βίβλο, στην πραγματικότητα όμως δίνονται ακραίες θρησκευτικές οδηγίες, με σκοπό τη διόρθωση ανεπιθύμητων στοιχείων του χαρακτήρα, όπως η ομοφυλοφιλία που πλήττει την έννοια του γάμου ενώ ταυτόχρονα είναι ξεκάθαρα εναντίον της θεωρίας της εξέλιξης που αντιβαίνει στον Λόγο του Θεού και των εκτρώσεων. Πρόκειται τελικά για θρησκευτική ομάδα ή για σέχτα; Είναι όμως υπεύθυνη και για τον θάνατο του ιδρυτή της; Τι είναι η καρέκλα του ελέους και η θεραπεία αποστροφής; Η ιατροδικαστής Εστέλ Ντόιλ ανακαλύπτει ανάμεσα στα χιλιάδες τατουάζ του πτώματος έξι αλφαριθμητικές αλληλουχίες. Τι σημαίνουν αυτοί οι κωδικοί και σε τι αντιστοιχούν;

Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι μια εξαφανισμένη γυναίκα, η Μπέθανι Μπόουμαν, μια άτακτη και επιθετική έφηβη που το έσκασε από το σπίτι της και γύρισε πέντε χρόνια μετά για να σφάξει την οικογένειά της, όπως δείχνουν τα στοιχεία. Μήπως δεν το έκανε αυτή τελικά; Αν όχι, τότε ποιος; Και πού βρίσκεται η κοπέλα τώρα, τόσα χρόνια μετά; Πώς ήταν οι σχέσεις της με τους γονείς της; Πώς συνδέεται με τη δολοφονία του Κορνίλιους Γκριν και με τα Παιδιά του Ιώβ; Πώς είναι να σε κακοποιούν συναισθηματικά; Ανατρίχιασα με τον τρόπο που ανατράφηκε, χωρίς βιβλία, χωρίς δικά της ρούχα, χωρίς παιχνίδια, με ελάχιστο φαγητό, ίσα για να κρατιέται στη ζωή, γιατί όμως της φέρονταν έτσι οι γονείς της ενώ ξεχώριζαν τ’ αδέλφια της, Ιβ και Άαρον; Πόσο αρρωστημένο μυαλό είχαν και γιατί μισούσαν τόσο πολύ το παιδί τους; Τι συνέβη και η Μπέθανι εξαφανίστηκε οριστικά, απότομα και αμετάκλητα από τις ζωές όλων τους πριν γυρίσει να τους σφάξει; Γιατί εκείνη τη φορά δεν κατέφυγε στη φίλη της, Άλις; Η Άλις Σίμοντς διασταυρώνεται με τον Πόου και την Μπράντσο και τους αποκαλύπτει στοιχεία που ίσως βοηθήσουν στις έρευνες, είναι αλήθεια όμως τα όσα λέει ή έχει κίνητρα για μεγαλύτερη ενοχοποίηση της φίλης της;

Γροθιά στο στομάχι η συμπεριφορά των Μπόουμαν στο παιδί τους («…όσοι κακοποιούν την οικογένειά τους γίνονται εξαιρετικά καλοί στο να το καλύπτουν. Δεν ελέγχουν απλά το θύμα, ελέγχουν το αφήγημα», σελ. 173), ένα κορίτσι που τελικά μεγαλώνει με πολλά σύνδρομα, όπως αυτό του απορριφθέντος παιδιού, που το αναπτύσσουν όσα δεν εισπράττουν αγάπη από τους ανθρώπους που πρέπει να τα αγαπούν και να τα φροντίζουν. Αν μάλιστα η απόρριψη συνεχιστεί ως την εφηβεία, το παιδί δε θα νιώθει την ασφάλεια και τη σταθερότητα που είναι θεμελιώδη για τη συναισθηματική ανάπτυξη, οπότε θα είναι πολύ τυχερό αν ενηλικιωθεί χωρίς να έχει πάρει ατυχείς αποφάσεις. Η αρρωστημένη κατάσταση στο σπιτικό της δεν είναι τίποτα μπροστά στα όσα διαδραματίζονται στα Παιδιά του Ιώβ από τέρατα που νιώθουν θεοί και, με πρόσχημα τις θεραπείες αποστροφής, αναγκάζουν αθώους να έρθουν αντιμέτωποι με τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού τους. Κι όλα αυτά στην Κάμπρια, «…ουσιαστικά μια μικρή χώρα ανάμεσα στη Σκωτία και την Αγγλία», όπου «η γη μύριζε πρόβατα, άγριο ρείκι και εκατοντάδες άλλα πράγματα». Οι λεπτοδουλεμένες βελονιές στα ψυχογραφήματα των ηρώων συνοδεύονται από παραστατικές περιγραφές τόπων, τοπίων και ατμόσφαιρας και όσο πλησιάζουμε στο τέλος η μια ανατροπή ακολουθεί την άλλη, με αποτέλεσμα να μην ξέρω τι θα μάθω στην επόμενη σελίδα, στο επόμενο κεφάλαιο και να μένω ξάγρυπνος ως το τέλος. Ταυτόχρονα, ο συγγραφέας παραθέτει ενδιαφέροντα πραγματολογικά στοιχεία, όπως ο Νόμος του Μπένφορντ και η τελετουργική δολοφονία / αυτοκτονία 909 μελών του Ναού του Λαού το 1978 που είχε ιδρύσει ο Τζιμ Τζόουνς, καθώς και αρκετούς προβληματισμούς γύρω από τα θέματα που αναπτύσσει στο βιβλίο. Τονίζει πως η Βίβλος δεν πρέπει να ερμηνεύεται κυριολεκτικά, μιας και δεν είναι αλάνθαστη. Μας λέει απλά ποιοι είμαστε, από πού προερχόμαστε και πού πηγαίνουμε, είναι μετα-αφηγητική, ένας οδηγός για μια καλή ζωή και όχι πανάκεια. Επίσης, «Η μεγαλύτερη απειλή για τη φυτική δημοκρατία αυτή τη στιγμή δεν είναι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός, είναι η άκρα δεξιά» (σελ. 90).

«Η καρέκλα του ελέους» είναι μια σκληρή και τραγική ιστορία, γεμάτη αλήθειες που δεν πρέπει να βγουν στο φως, φριχτά μυστικά και σχεδόν απάνθρωπη πλοκή. Η υπόθεση περιπλέκεται όλο και περισσότερο, οι κλιμακούμενες εξελίξεις μπλέκουν ολοένα και πιο πολύ την κατάσταση, οι ανώτεροι αξιωματικοί αποκτούν χοντρούς μπελάδες για τους οποίους πρέπει να λογοδοτήσουν και ο Πόου μας αφήνει για αρκετές σελίδες με την αγωνία για το τι, πότε, γιατί και πώς πήγε στραβά και κατέληξε στην ψυχολόγο. Για άλλη μια φορά, μικρές απροσδιόριστες και αναπάντεχες λεπτομέρειες αποκαλύπτουν αίτια θανάτου και κίνητρα, ανατρέπουν θεωρίες, εμπλουτίζουν την ιστορία, οδηγούν σε κορύφωση της αγωνίας. Το κουβάρι ξεμπλέκεται αριστοτεχνικά, με σύντομα κεφάλαια ενώ μια βεντάλια χαρακτήρων διευκολύνουν ή δυσκολεύουν τις έρευνες. Η «Καρέκλα του ελέους» είναι ένα μυθιστόρημα στο οποίο τρυπώνουν η ατμόσφαιρα και το κλίμα των έργων του Chris Carter και το οποίο απολαμβάνει η V. C. Andrews. Στο τέλος παρατίθεται και συνέντευξη του συγγραφέα, όπου, δε μας φτάνει που το βιβλίο τινάζει στον αέρα τα όσα ξέραμε ως τώρα για την ιστορία των κεντρικών χαρακτήρων, τώρα μαθαίνουμε πως το επόμενο μυθιστόρημα είναι μεταβατικό ώστε το μεθεπόμενο να δώσει νέο αέρα και να οδηγήσει αλλού τους ήρωες και την ιδέα των βιβλίων! Ουφ….

Βιβλίο Γραμμένο με αίμα
Τίτλος πρωτοτύπου Written in blood
Συγγραφέας Chris Carter
Μεταφραστής Αντώνης Γιαννούλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αυτό είναι το ενδέκατο βιβλίο με ήρωα τον Ρόμπερτ Χάντερ, έναν ιδιοφυή και χαρισματικό άνθρωπο, με υψηλό δείκτη ευφυίας και πολύ καλή γνώση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ψυχολογίας. Ο Χάντερ, πτυχιούχος Ψυχολογίας και με διδακτορικό στην Ανάλυση Εγκληματικής Συμπεριφοράς και στη Βιοψυχολογία, είδε τη ζωή του να ανατρέπεται οριστικά όταν ο πατέρας του έπεσε θύμα ληστείας από αγνώστους. Η μανία του για εκδίκηση και η αδυναμία των ερευνών να εντοπιστούν οι ένοχοι τον οδήγησαν να καταταγεί στους κόλπους της Αστυνομίας. Η αλματώδης καριέρα του τον ενσωμάτωσε στη Διεύθυνση Ληστειών και Ανθρωποκτονιών της Αστυνομίας του Λος Άντζελες. Χάρη στο υπόβαθρό του στην ψυχολογία της εγκληματικής συμπεριφοράς τοποθετήθηκε ως επικεφαλής στη Μονάδα Υπερβίαιων Εγκλημάτων της Αστυνομίας του Λος Άντζελες, όπου εξετάζονται οι ανθρωποκτονίες με υπερβολικό σαδισμό και βιαιότητα. Η ιστορία ξεκινάει μ’ έναν πρωτότυπο τρόπο, μιας και η πορτοφολού Άντζελα Γουντ, τρεις βδομάδες πριν τα Χριστούγεννα, σε μια «περίοδο υψηλής κερδοφορίας» μιας και ο κόσμος ψωνίζει για τις γιορτές και μάλιστα με μετρητά οπότε είναι η καλύτερή της, αρπάζει ένα σακίδιο με ένα μαύρο σημειωματάριο και το περιεχόμενό του κάνει την καρδιά της να σταματήσει να χτυπάει για μια στιγμή! Δεν είναι όμως απλώς εκείνη που θα βάλει τα γρανάζια της πλοκής σε κίνηση παραδίδοντας ανώνυμα το σημειωματάριο και μετά θα την ξεχάσουμε αλλά ένας ολοκληρωμένος χαρακτήρας που κουβαλάει ένα οικογενειακό τραύμα και τύψεις εξ αυτού, μια πανέξυπνη νέα κοπέλα που κάνει ένα λάθος κι έρχεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της πράξης της.

Στο νέο συναρπαστικό μυθιστόρημα του Chris Carter ακολουθούμε και πάλι ένα προς ένα τα βήματα εντοπισμού του ενόχου μέσα από έρευνες, ερωτήσεις, ανθρωποκυνηγητό, παγίδες, πάντα με την Άντζι στο πλάι του Ρόμπερτ Χάντερ και του συναδέλφου του,  Κάρλος Γκαρσία. Ο Κάρλος, παντρεμένος με τη γλυκιά Άννα και γιος ομοσπονδιακού πράκτορα, αγνόησε τις προτροπές της μητέρας του, που ήξερε καλά τους κινδύνους και τα προβλήματα από ένα τέτοιο επάγγελμα, και ακολούθησε τα βήματα του ήρωά του, του πατέρα του! Ως προς τη συνεργασία μεταξύ Χάντερ και Γκαρσία έχουμε μια ιδανική εξισορρόπηση, μιας και οι δύο συμμετέχουν στις έρευνες, ακολουθούν παράλληλες ή διαφορετικές άκρες στο δύσκολο κουβάρι που έμπλεξαν και ταυτόχρονα η προσωπική τους ζωή είναι εντελώς αντίθετη: ο ένας ανύπαντρος, αφοσιωμένος στις υποθέσεις του, με τα δικά του ψυχολογικά προβλήματα και ο άλλος παντρεμένος με μια γυναίκα γεμάτη κατανόηση, υπομονή και εγκαρτέρηση. Σε αυτήν την ιστορία πρέπει να ανακαλύψουν έναν άντρα που δολοφονεί με ποικίλους και απάνθρωπους τρόπους: μια κοπέλα τη θάβει ζωντανή, έναν έφηβο τον μαστιγώνει 241 φορές κλπ. Στο τετράδιο υπάρχουν καταγραφές για 16 θύματα («υποκείμενα»), τα οποία ο κάτοχος του ημερολογίου σκότωσε με φριχτό τρόπο, προσθέτοντας τις αντίστοιχες φωτογραφίες και μια κηλίδα αίματος από αυτά!  Πάντως ακόμη αναρωτιέμαι γιατί έπρεπε να διαβάζουμε ένα προς ένα γι’ αυτά και αντίστοιχα να τα εντοπίζουμε και να τα ταυτοποιούμε, αντί να οργανωθεί κάτι μαζικό, όσο κι αν κόστιζε στον κρατικό προϋπολογισμό. Και κάπου στη μέση έρχεται η μεγάλη ανατροπή που απογειώνει τις εξελίξεις, δείχνει τον πραγματικό ρόλο του serial killer και αποκαλύπτει τα αναπάντεχα κίνητρά του, κάτι που ρίχνει τον Ρόμπερτ Χάντερ σε αγώνα δρόμου για να καλύψει τον χαμένο χρόνο από το λάθος του!

Στο πλάι τους είναι και πάλι η αστυνόμος Μπάρμπαρα Μπλέικ, επικεφαλής της Διεύθυνσης Ληστειών και Ανθρωποκτονιών της Αστυνομίας του Λος Άντζελες, μια γυναίκα σκληρή που δε χαρίζεται, βλέπουμε όμως πως κέρδισε σταδιακά την εμπιστοσύνη των υφισταμένων της, δεν τρομοκρατείται εύκολα, δεν έχει κανένα πρόβλημα να ταράζει κυβερνητικούς αξιωματούχους, ισχυρούς πολιτικούς και τα μέσα ενημέρωσης για να γίνει κάτι σωστά. Η Σούζαν Σλέιτερ, μία από τους καλύτερους επιστήμονες της Καλιφόρνια στον τομέα των εγκληματολογικών ερευνών, είναι αυτή που βρίσκει το σημειωματάριο στο γραμματοκιβώτιό της και το παραδίδει στον Ρόμπερτ Χάντερ. Ένα μικρό πέρασμα κάνει και η Τρέισι Άνταμς, καθηγήτρια ψυχολογίας και εγκληματολογικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, η οποία ήρθε στη ζωή του Χάντερ στο όγδοο βιβλίο της σειράς «Θανάσιμη κλήση», είναι έξυπνη, με χιούμορ, ελκυστική κι έχει καταφέρει να αποκωδικοποιήσει κάποιες από τις ενδείξεις της συμπεριφοράς του Χάντερ. Δυστυχώς η σχέση τους τερματίστηκε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς αλλά μια τυχαία συνάντηση είναι πάντα ευπρόσδεκτη και αμήχανη.

Ο Chris Carter για άλλη μια φορά δείχνει τις γνώσεις του και την εμπειρία του από τον χώρο της εγκληματολογικής ψυχολογίας. Χάρη σε αυτόν έμαθα εδώ, μεταξύ άλλων, γιατί αφήνουν τους υπόπτους μόνους σε μια αίθουσα ανακρίσεων πριν ξεκινήσουν τις ερωτήσεις, με ποιον τρόπο καταφέρνουν οι έμπειροι πορτοφολάδες να ξαφρίζουν τα θύματά τους μέσα στον κόσμο και με σχεδόν ταχυδακτυλουργικό τρόπο, ποια είναι τα στάδια καταμέτρησης επιδείνωσης μνήμης για όποιον πάσχει από άνοια, τι προκαλεί τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες και πώς συνδέεται με τη σχιζοφρένεια και με τις φωνές που τυχόν κάποιος μπορεί ν’ ακούει στο κεφάλι του και πολλά άλλα. Ως προς το τελευταίο, σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Χάντερ, οι σχιζοφρενείς που ακούνε φωνές σπάνια είναι βίαιοι και τότε στρέφονται κατά του εαυτού τους, όχι σε άλλους, επομένως σε ποια φάση της ζωής του δολοφόνου έχουν βάση οι φωνές που ακούει, τι τραύμα υπέστη ο ίδιος ή έγινε μάρτυρας ώστε να σχηματοποιούνται με συγκεκριμένα πρότυπα και μεγέθη τα είδη τιμωρίας και η επιλογή των θυμάτων; Ποιος είναι, πώς διαλέγει τα θύματά του, γιατί καταφεύγει σε διαφορετικές απάνθρωπες μεθόδους θανάτωσης; «Αυτός ο κόσμος έχει χάσει το μυαλό του. Έχει χάσει τη λογική του… την αξιοπρέπειά του… Δεν πρόκειται για βιντεοπαιχνίδι… Μιλάμε για την πραγματική ζωή… για αληθινούς ανθρώπους» (σελ. 271), τονίζει ο συγγραφέας μέσα από τους ήρωές του.

Δυστυχώς, από το 70ό κεφάλαιο η ένταση πέφτει κατακόρυφα αφού για υπερβολικά μεγάλο αριθμό σελίδων παρακολουθούμε τα τελευταία βήματα μιας κατά μέτωπον αναμέτρησης μεταξύ των δύο βασικών αντιπάλων, με πολλές περιττές περιγραφές που καθυστερούν αρκετά τις εξελίξεις, μιας και ο ντετέκτιβ μεταβαίνει από το ένα σημείο στο άλλο καθ’ υπόδειξη του αντιπάλου του, παίζοντας ένα παιχνίδι γάτας και ποντικιού. Επιπλέον, η πραγματική ταυτότητα του ενόχου, το παρελθόν του, η καριέρα που ακολούθησε για μια ολόκληρη ζωή κι η οποία κάποια στιγμή ράγισε όταν ήρθε αντιμέτωπος μ’ ένα σοβαρό δίλημμα επίσης κράτησαν πολλές σελίδες, κάνοντάς με να χάσω το ενδιαφέρον για την ταυτότητά του, για τα κίνητρά του, για την ιδιοσυγκρασία του. Λείπουν η ένταση, το νεύρο και ο κοφτός ρυθμός που χαρακτηρίζουν σε γενικές γραμμές τα βιβλία του Chris Carter και στενοχωρέθηκα που το υπόλοιπο βιβλίο δεν ξεχωρίζει τελικά από άλλα του είδους του αφού καταφεύγει σε εύκολες λύσεις που απλώς γεμίζουν τις σελίδες.

Στο «Γραμμένο με αίμα» ένας κατά συρροή δολοφόνος θα κάνει τα πάντα για να πάρει πίσω το σημειωματάριό του πριν προλάβει ο Ρόμπερτ Χάντερ να μάθει τι πραγματικά κρύβεται σε αυτό. Μια σειρά από αναπάντεχα γεγονότα θα φέρουν στο φως βαθιά κρυμμένες αλήθειες και θα μας οδηγήσουν στον σκοτεινό κόσμο της ανθρώπινης ψυχολογίας. Μπορεί στα βιβλία της σειράς το βασικό μοτίβο να είναι το ίδιο (κατά συρροή δολοφόνοι με απάνθρωπες και αποστασιοποιημένες συναισθηματικά εγκληματικές πράξεις που τους κυνηγούν οι ντετέκτιβ), πάντα με ποικίλες μεθόδους ή διαφορετικά βήματα επίλυσης οπότε και το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο, σε κάθε ένα από αυτά όμως υπάρχει επιπλέον και κάτι διαφορετικό είτε στη θεματολογία είτε στην τελική αποκάλυψη είτε στο μήνυμα που θέλει να περάσει το βιβλίο, γι’ αυτό εθίζομαι όλο και περισσότερο στις περιπέτειες αυτές. Η σειρά με τον Ρόμπερτ Χάντερ θέλει γερά νεύρα και άπλετο φως όσο κρατάει η ανάγνωση.

Βιβλίο Ο Κυνηγός
Τίτλος πρωτοτύπου Der Augenjager
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Γιώτα Λαγουδάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Ο Κυνηγός» είναι η κορύφωση της ιστορίας που ξεκίνησε με τον «Συλλέκτη», το κρεσέντο που όλοι περιμένουμε όταν διαβάζουμε μυθιστορήματα του Sebastian Fitzek. Τελειώνοντας το πρώτο βιβλίο είχα φυσικά μείνει άφωνος με την πλοκή και τις ανατροπές, με τα κίνητρα του δολοφόνου, με τους ρόλους των χαρακτήρων στην ιστορία, ένιωθα όμως πως κάτι έλειπε, ειδικά αφού διάβασα την περίληψη του δεύτερου που με προετοίμαζε για άλλη μια υπόθεση με πρωταγωνιστές τον Αλεξάντερ Τσόρμπαχ και την Αλίνα Γκρεγκόριεφ. Η αλήθεια όμως είναι πως το δεύτερο βιβλίο είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο κι όχι μόνο αυτό αλλά, εκτός από το γνωστό σασπένς, τα αδιάκοπα παιχνίδια με τον αναγνώστη και τις φρικτές λεπτομέρειες, τα πάντα τινάζονται στον αέρα όσο πλησιάζουμε στο τέλος κι όλα ανατρέπονται με τέτοιο τρόπο που με σήκωσαν από την καρέκλα και έκοψαν την ανάσα μου. Ήδη από την  αρχή, εν είδει ρεπορτάζ, αποκαλύπτονται η ιστορία και οι εξελίξεις του πρώτου βιβλίου, οπότε θα τονίσω κι εγώ πως τα μυθιστορήματα πρέπει να διαβαστούν με τη σειρά.

Έχουμε και πάλι εναλλακτικές αφηγήσεις, πρωτοπρόσωπες και τριτοπρόσωπες, που αποτυπώνουν σφαιρικότερα την πλοκή και δεν αφήνουν τίποτα κρυφό. Η ιστορία ξεκινάει από το σημείο που την αφήσαμε στον «Συλλέκτη» ως προς την αναζήτηση του Τσόρμπαχ για τον γιο του ενώ ταυτόχρονα η φυσιοθεραπεύτρια Αλίνα δέχεται να βοηθήσει την αστυνομία με τον οφθαλμοχειρουργό Τσάριν Ζούκερ. Είναι ο καλύτερος, ο πιο έμπειρος, διαπρεπής στον χώρο του, έγκλειστος προσωρινά στη φυλακή, κατηγορούμενος για βιασμό και κτηνώδη βασανισμό γυναικών, που τους έκοβε τα βλέφαρα με νυστέρι και χωρίς αναισθητικό. Η Αλίνα δέχεται να του κάνει φυσιοθεραπείες όταν πιάστηκε κατά τη διάρκεια της γυμναστικής του, γιατί η μόνη μάρτυρας εξαφανίστηκε κι έτσι πρέπει να χρησιμοποιήσουν το χάρισμά της να «βλέπει» όταν αγγίζει κάποιον. Δυστυχώς, το παιχνίδι σύντομα στρέφεται εναντίον της ενώ λίγες ώρες νωρίτερα έχει δεχτεί την επίσκεψη μιας μητέρας που ψάχνει την έφηβη κόρη της, μια εξαφάνιση την οποία η αστυνομία αγνόησε.

Εφόσον αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς και είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο, μιας και τα απόνερα των εξελίξεων στοιχειώνουν τους χαρακτήρες και επηρεάζουν τις κινήσεις και τις σκέψεις τους, μπορώ να γράψω κάποια πράγματα παραπάνω. Λάτρεψα λοιπόν την Αλίνα Γκρεγκόριεφ γιατί αποδόθηκε με τέτοιο ρεαλισμό και τόση προσοχή που με κέρδισε εξαρχής. Είναι μια τυφλή φυσιοθεραπεύτρια που οραματίζεται κάποια γεγονότα στις ζωές των πελατών της όταν τους αγγίζει, κάτι που βοήθησε (λίγο) τις εξελίξεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς. Η καθημερινότητά της, οι αισθήσεις της, ο τρόπος που περπατάει και κινείται μες στον χώρο, το αγαπημένο μου σκυλί-φύλακας που την εμποδίζει όταν οσμίζεται κακό αποδίδονται τόσο παραστατικά και με τέτοια προσοχή που μου έδειξαν με ενάργεια και ρεαλισμό τα προβλήματα ενός τυφλού στον σύγχρονο κόσμο. Ο ίδιος ο συγγραφέας παραδέχεται στις Ευχαριστίες του πρώτου βιβλίου πόσο χρόνο αφιέρωσε στη μελέτη αυτών των ανθρώπων ακριβώς για να αποφύγει τα χιλιοειπωμένα κλισέ που όμως δε συνάδουν με την πραγματικότητα και για να καταργήσει τις κοινοτοπίες που έχουμε στο μυαλό μας οι περισσότεροι. Το συναισθηματικό της ξέσπασμα στο πρώτο βιβλίο, ότι τελικά δεν είναι εύκολο και πως υπάρχουν τόσες λεπτομέρειες που ψυχολογικά δεν βοηθάνε όσο κι αν το έχεις πάρει απόφαση ή έχεις βελτιώσει / βοηθήσει τη ζωή σου, ήταν συγκινητικό και αληθινό.

Ο συγγραφέας όμως, λες και θέλει να με εκδικηθεί, βάζει τον Αλεξάντερ σε μια τόσο απρόβλεπτη περιπέτεια που δεν μπορώ να γράψω εκτενέστερα γι’ αυτήν. Έγραψα για τη μία, δεν μπορώ να γράψω όμως για τον άλλον! Είναι μια εξέλιξη που με γέμισε αγωνία, άφθαστη συγκίνηση και ταυτόχρονα πληροφορίες για ιατρικές καταστάσεις που σπάνια συμβαίνουν, να όμως που έτσι βιώνουμε μια από τις πιο περίτεχνες ιστορίες εκδίκησης και μίσους, μιας και ο πρώην αστυνομικός δεν παύει να κυνηγάει μετά βδελυγμίας τον Συλλέκτη Ματιών ώστε να πάρει μια αργή και βασανιστική εκδίκηση. Η προθεσμία όμως τελειώνει κι όλα ανατρέπονται ευρηματικά και καλοσχεδιασμένα. Η δεύτερη ιστορία γίνεται ακόμη πιο προσωπική, φτάνοντας τον Αλεξάντερ στο ηττοπαθές συμπέρασμα: «…αναρωτήθηκα αν ήταν κάποιος φυσικός νόμος το γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι που αγαπούσα έφταναν αργά ή γρήγορα να έχουν την ίδια μοίρα. Λες και ο βίαιος θάνατος ήταν ένας ιός κι εγώ ένας μολυσμένος φορέας, έτοιμος να τον μεταδώσω σε όποιον ήταν κοντά μου» (σελ. 273). Ναι αλλά πώς συνδέεται ο Συλλέκτης με τον οφθαλμοχειρούργο; Έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους ή πρόκειται για συμπτωματικές παράλληλες δράσεις; Ποια είναι τα κίνητρα του Ζούκερ και πώς θα καταφέρουν οι ήρωες του βιβλίου να νικήσουν δύο ψυχοπαθείς δολοφόνους;

Σε δεύτερο φόντο, από τη μια έχουμε συναρπαστικές παρατηρήσεις ψυχολογίας γύρω από την πολλαπλή προσωπικότητα, τη λειτουργία αυτοπροστασίας του εγκεφάλου, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες, το ψυχικό σημείο ζέσης, την αποσύνδεση από την πραγματικότητα ως μέτρο προφύλαξης όταν το σώμα το ξεπεράσει αυτό το σημείο. Από την άλλη, εμφανίζεται το δίλημμα περί τιμωρίας από δικαστήριο ή προσωπικής αντεκδίκησης. Δε ζούμε στη ζούγκλα, οι περιγραφές όμως εγείρουν στον αναγνώστη την οργή και τη δίψα για εκδίκηση για όσα απεχθή εγκλήματα γίνονται. Ποιος κερδίζει; Ο συγγραφέας δεν είναι ξεκάθαρος, ακριβώς λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επιλέγει να παρουσιάσει. Κι όλα αυτά εμφανίζονται σε μια περιπέτεια που κυριολεκτικά δε σε προετοιμάζει για το επόμενο στάδιο, είναι ανελέητη με τον αναγνώστη και κλείνει έξυπνα, ρεαλιστικά και σωστά μια ιστορία φρίκης, ανατριχίλας, τρόμου και δυσάρεστων εκπλήξεων. «Ο χειρότερος τρόμος έχει συχνά αθώο όνομα» (σελ. 25) και το Sebastian είναι η καλύτερη απόδειξη. Μετά τον «Κυνηγό» θα χρειαστεί να απομακρυνθώ λίγο από το αστυνομικό είδος για να μπορέσω να ξαναπιάσω τέτοιο βιβλίο ανεπηρέαστος από τα συναισθήματα που μου άφησε ο συγγραφέας χάρη στην αφηγηματική του μαεστρία και τα πανέξυπνα παιχνίδια που παίζει με το μυαλό μου.

Βιβλίο Πύρινη κόλαση 
Συγγραφέας Κική Τσιλιγγερίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Στέλλα Άνταμς είναι 35 ετών, με κοντά και κόκκινα ατίθασα μαλλιά, γαλακτερή επιδερμίδα και γυαλιά ηλίου που δεν τα βγάζει ποτέ, ακόμη και σε εσωτερικούς χώρους, «Φημιζόταν για το ότι ήταν πειραγμένη, εστέτ και σνομπ. Φημιζόταν επίσης για το αλλόκοτο παρουσιαστικό της» (σελ. 33) και λόγω της κατάλευκης, αλμπίνο επιδερμίδας της την αποκαλούσαν «Βαμπίρ» πίσω από την πλάτη της. Ήρθε ενάμιση χρόνο πριν από την Αμερική όπου ζούσε για 25 χρόνια ως κόρη του Έλληνα συμβούλου και προμηθευτή του αμερικανικού Υπουργείου Αμύνης. Είναι εκπαιδευμένη στη συμπεριφορική ανάλυση, σε τεχνικές μάχης και στην αντιμετώπιση τρομοκρατικών χτυπημάτων, σπούδασε Κοινωνιολογία, έγινε μέλος ενός Σώματος πρακτόρων του FBI που αντιμετώπιζε τρομοκρατικές ενέργειες με πολιτική, θρησκευτική ή απλώς εγκληματική βάση και τώρα είναι σε ελληνικό έδαφος ως επικεφαλής της Τέταρτης Ομάδας του Τμήματος Εγκλημάτων Κατά Ζωής, που αποσπάστηκε από τις άλλες τρεις για να μπορεί να δρα συνδυαστικά στις υποθέσεις που αναλαμβάνει και με μεγαλύτερη ευελιξία εφόσον κάποιες από αυτές χρονίζουν λόγω δικαιοδοσίας των διαφόρων τμημάτων.

Η ομάδα της Στέλλας Άνταμς αποτελείται από ανθρώπους με φυσιολογικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες, όπως ο Αστυνόμος Β΄ Αρίστος Αλεξιάδης ή Πατέρας, ο μυώδης και χοντροκομμένος Υπαστυνόμος Ιωσήφ Ντηλ, η επίσης Υπαστυνόμος και μετά την υπόθεση του πρώτου βιβλίου της τριλογίας για πάντα αλλαγμένη ψυχολογικά και συμπεριφορικά Έλενα Ράλλη και ο ατημέλητος Νάσος Παπαδάκης, ειδικός στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Η υπόθεση έχει εκπλήξεις και ανατροπές που όμως χάνουν σε ένταση από τις γνωστές επαναλήψεις και τους εσωτερικούς μονολόγους που γνωρίσαμε και στο πρώτο βιβλίο. Το ανθρωποκυνηγητό που εξαπολύεται, οι ύποπτοι που εμφανίζονται ο ένας πίσω από τον άλλον, ο αγώνας δρόμου που κάνει η Άνταμς για να προλάβει τον δολοφόνο πριν ξαναχτυπήσει είναι γνωρίσματα που ανεβάζουν κατά καιρούς την ένταση και την αγωνία. Ο ακρωτηριασμός και τα βασανιστήρια του νεκρού γεμίζουν φόβο τη Στέλλα Άνταμς: «Φοβάμαι αυτό που γίνομαι. Φοβάμαι πως… πως θα γίνω σαν κι αυτόν» (σελ. 69). Τι όμως φοβάται πως θα γίνει; Τι κάνει στην προσωπική της ζωή που δεν πρέπει κανείς να μάθει;

Υπάρχουν σαφέστατες αναφορές στις ιστορίες του πρώτου βιβλίου που ολοκλήρωσαν το ψυχογράφημα της Στέλλας Άνταμς και τα «απόνερά τους» συνεχίζουν να την τυραννούν και να τη βασανίζουν σωματικά και ψυχικά. Ο θανάσιμος εχθρός της, Καρίμ, εξακολουθεί να παίζει με το μυαλό της και να την τρελαίνει, έχοντας ξεφύγει από την επίθεσή της χρόνια πριν κι επομένως, εφόσον είναι ζωντανός, κάπου, κάπως, κάποτε θα εμφανιστεί, κάνοντας κακό σε όσους αγαπάει πριν αποτελειώσει την ίδια. Μήπως λοιπόν εκμεταλλευτεί την υπόθεση του Κορρέ για να παίξει με το μυαλό της από μια πιο κοντινή απόσταση; Τι συνέβη λοιπόν και δεν μπόρεσα πάλι να συμπαθήσω τη Στέλλα Άνταμς, παρ’ όλο που η υπόθεση που εξιχνιάζεται έχει όλα τα εχέγγυα για μια πραγματικά απολαυστική ανάγνωση (ο δράστης κινείται στον χώρο της ομοφυλοφιλίας, έχει συγκεκριμένο modus operandi αλλά και υπογραφή, στοιχεία που η ομάδα της Στέλλας Άνταμς πρέπει να βρει, υπάρχουν ελάχιστες ανακρίσεις οπότε οι αποκαλύψεις έρχονται μέσα από περιστατικά γεμάτα σασπένς); Η αστυνόμος πάσχει από μια μορφή διαταραχής μετατραυματικού στρες και έχει πολλά ψυχολογικά προβλήματα που κάποιες φορές την εμποδίζουν να έχει τη διαύγεια που απαιτείται για την έρευνα. Οι φοβίες και οι ψυχώσεις που βιώνει μετά τα περιστατικά στην Αμερική αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα μεγάλο κομμάτι της πλοκής να παίρνει σάρκα και οστά όσο εκείνη είτε παλεύει με τον φασματικό Καρίμ, είτε μεθάει, είτε παραντουράει από τη ζέστη ή παρασύρεται στον φανταστικό κόσμο που της προκαλεί το σύνδρομο, πράγματα δηλαδή που παρακωλύανε τη δράση.

Ομολογώ ότι προσπέρασα ξανά πάρα πολλές σελίδες με εσωτερικούς μονολόγους, αργόσυρτους διαλόγους γεμάτους επαναλήψεις (έχασα τον λογαριασμό και σε αυτό το βιβλίο με το πόσες φορές εμφανίζεται το «ναι» της αμηχανίας, της επανάληψης, της αμφιβολίας και του δισταγμού). εκτενείς περιγραφές και απόψεις της ιατροδικαστή (έμαθα τα πάντα για τις θηλές) καθώς και τις αναλυτικές διαδικασίες συλλογής στοιχείων από τον τόπο του φόνου (ποιες υπηρεσίες έρχονται, τι κάνουν, πού υπάγονται). Η πλήρης καταγραφή του προφορικού λόγου πολλές φορές φέρνει αποτελέσματα αντίθετα από αυτά που ίσως επιδιώκει ο συγγραφέας, μιας και η πλήρης παράθεση κομπασμών, αναμασημάτων και επαναλήψεων δε δίνει αληθοφάνεια αλλά αμηχανία και αδυναμία. Σε αντίθεση με όλα αυτά, η Αθήνα παρουσιάζεται να λιώνει κάτω από τον ανυπόφορο καύσωνα του Ιουλίου και του Αυγούστου, του χρονικού διαστήματος δηλαδή που απαιτείται για να εξιχνιαστεί η υπόθεση κι έτσι περπατάμε με την ηρωίδα από το Κολωνάκι στη Μεταμόρφωση κι από τον Νέο κόσμο στα Εξάρχεια και αλλού.

Η τριλογία της Στέλλας Άνταμς συνεχίζεται με την «Πύρινη κόλαση», όπου διαπράττεται μια δολοφονία που αποτελεί την αρχή για μια σειρά παρόμοιων εγκλημάτων με θύματα ομοφυλόφιλους άντρες που παρασύρονται σε διασκεδαστικά παιχνίδια. Υπάρχουν αξιοπρόσεκτα δείγματα γραφής αλλά και επιμονή στον εσωτερικό κόσμο της κεντρικής ηρωίδας που παρατίθεται πιο αναλυτικά απ’ όσο θα έπρεπε. Η εμφάνιση του Καρίμ ανεβάζει την ένταση και την αγωνία και προσμένω με μεγάλη περιέργεια να δω πώς θα ολοκληρωθούν οι περιπέτειες αυτής της διαφορετικής αστυνομικού.

Βιβλίο Τα φτερά της μνήμης
Τίτλος πρωτοτύπου Lyrebird Hill
Συγγραφέας Anna Romer
Μεταφραστής Έφη Καλλιφατίδη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Lyrebirds είναι τα πουλιά της Αυστραλίας που η ουρά τους μοιάζει με λύρα μουσική. Το έκτασης 4.000 στρεμμάτων κτήμα Lyrebird Hill στεγάζει χιλιάδες είδη της αυστραλιανής πανίδας και μια φυλή Αβοριγίνων. Με καταπληκτική μαεστρία, η συγγραφέας ξετυλίγει παράλληλα τις ιστορίες των δύο γυναικών με πολύ ωραία γραφή και έξυπνο χειρισμό της πλοκής. Υπάρχουν έρωτες (και μάλιστα απαγορευμένοι) αλλά παρουσιάζονται απλώς ως η αφορμή είτε για να πάρει κάποιος την κατάσταση στα χέρια του είτε ως σαθρή βάση πάνω στην οποία χτίστηκε ένα μέλλον. Δεν υπάρχουν δηλαδή έντονες και μακροσκελείς ερωτικές σκηνές, μόνο δύο ωραιότατες, σκληρές και ανατρεπτικές ιστορίες.

Το 1898 ο πατέρας της Μπρένα, ιδιοκτήτης του Lyrebird Hill, είναι τόσο χρεωμένος που δέχεται την πρόταση του Γουίτμπι να του δώσει την κόρη του με αντάλλαγμα να ξεχρεώσει. Έτσι η Μπρένα μετακομίζει στην Τασμανία κι αγωνίζεται να αγαπήσει έναν άντρα που ουσιαστικά την αγόρασε. Η Μπρένα είναι δεμένη με την οικογένεια των Αβοριγίνων που ζουν στο κτήμα της και η απομάκρυνσή της την έχει πληγώσει ανεπανόρθωτα. Σύντομα, η Μπρένα ανακαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά του συζύγου της, που κρύβει ένα μυστικό, και ερωτεύεται τον ιπποκόμο τους, κάτι που θα επιφέρει τη θύελλα στο ήσυχο ως τότε σπιτικό τους και την Μπρένα αντιμέτωπη με κάτι που ποτέ δεν υπολόγιζε.

Το 2013 η Ρούμπι, ιδιοκτήτρια βιβλιοπωλείου από τότε που η μάνα της πούλησε το Lyrebird Hill, ανακαλύπτει ότι ο σύντροφός της την απατά και τον εγκαταλείπει. Την ίδια περίοδο μια γυναίκα από το παρελθόν εμφανίζεται για να της θυμίσει ότι ο τόπος των παιδικών της αναμνήσεων είναι εκεί και την περιμένει: πρέπει επιτέλους να αντιμετωπίσει το παρελθόν. Η Ρούμπι, που έχει υποστεί μετατραυματικό σοκ και δε θυμάται τίποτα από την ημέρα του θανάτου της αδερφής της, αρχίζει να βλέπει ψηφίδες από τη μοιραία εκείνη μέρα και φορτωμένη ενοχές, μιας και όλα έδειχναν ότι ήταν μόνες οι δυο τους όταν πέθανε η Τζέιμι, οπότε επιστρέφει στο Lyrebird Hill και αρχίζει να σκαλίζει το παρελθόν. Με τη βοήθεια του παιδικού της έρωτα αγωνίζεται να βρει και να τοποθετήσει σωστά τα κομμάτια του παζλ. Τι πραγματικά συνέβη εκείνη τη μέρα; Γιατί σβήστηκαν όλα από τη μνήμη της; Θα αντέξει να μάθει την πραγματικότητα; Πόσο σατανικά δολοπλόκος μπορεί να είναι καποιος;

Έξυπνος χειρισμός της ιστορίας, λυρικότατες περιγραφές της αυστραλιανής φύσης, με εξαιρετικά δείγματα πανίδας και χλωρίδας που στήνουν ένα ανυπέρβλητο ατμοσφαιρικό σκηνικό, ωραία επιλογή χαρακτήρων, πολλές εκπλήξεις, πολλά μυστικά που αρχίζουν να βγαίνουν στην επιφάνεια το ένα πίσω από το άλλο, όλα αυτά συγκροτούν ένα καταπληκτικό βιβλίο έρωτα, περιπέτειας και ανατροπών που θα σας συντροφεύσει ευχάριστα.

Βιβλίο Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε
Τίτλος πρωτοτύπου Stay where you are and then leave
Συγγραφέας John Boyne
Μεταφραστής Πετρούλα Γαβριηλίδου
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας μπαίνει στην ψυχολογία ενός παιδιού που αγωνίζεται να καταλάβει τον κόσμο γύρω του, έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα και άρδην. Παρατηρήσεις, απορίες, συναισθήματα, όλα πηγάζουν από ένα παιδικό κεφαλάκι που έχει όμως αίσθηση του θάρρους, του χρέους και του καθήκοντος, καθώς και χιούμορ. Ο μικρόκοσμος της γειτονιάς, με την πληθώρα των χαρακτήρων, δίνει την αφορμή στον Άλφι να περιγράψει με οξυδέρκεια και παρατηρητικότητα τα πάντα, με μια γραφή που έδωσε ζωντάνια και πνοή στους «χάρτινους» ήρωες, φέρνοντάς τους δίπλα μου και κάνοντάς με αναπόσπαστο μέλος τους. Ο επαναστάτης, η μονόχνοτη, η νοικοκυρά, ο Εβραίος καταστηματάρχης από την Πράγα, ο αντιρρησίας συνείδησης με το συγκλονιστικό του πιστεύω («Δεν ήρθα σε αυτήν τη γη για να δολοφονώ τους συνανθρώπους μου…Αν βγω τώρα στον δρόμο και χτυπήσω κάποιον… θα με βάλουν φυλακή… Αλλά επειδή δεν πήγα στη Γαλλία να κάνω ακριβώς αυτό το πράγμα, με βάζουν πάλι στη φυλακή. Πού είναι η δικαιοσύνη, μου λες; Πού είναι η λογική;», σελ. 170) και άλλοι έχουν τα προβλήματα της δικής τους καθημερινότητας, γίνονται ένα όταν το καλεί η ανάγκη, δεν παύουν όμως να προστατεύουν και τα ατομικά τους συμφέροντα.

Οι χαριτωμένες, καθημερινές μικροπαρεξηγήσεις, τα διακριτικά φλερτ, η ανάγκη για εξωτερικές δουλειές (κήπος, τζάμια) όταν φτάνουν νέοι γείτονες ή περνάνε άγνωστα πρόσωπα μου έφεραν γέλια και συγκίνηση ενώ σταδιακά οδηγήθηκα σε σοβαρότερα γεγονότα, όπως τις κοσμοϊστορικές μεταβολές του πολέμου: «Αυτό ήταν το θέμα με τον πόλεμο… τα έκανε όλα πολύ μπερδεμένα» (σελ. 54). Οι όμορφες και αθώες στιγμές, με τα παιδικά όνειρα, το κρέας στο πιάτο, το «σοβαρό» δίλημμα ανάμεσα σε καραμέλες ή γλυκόριζα, με τον γαλατά, τον λούστρο και τον καρβουνιάρη ακόμη σε πρώτη ζήτηση, παραδίνονται αμαχητί στη λαίλαπα του πολέμου, κατά τη διάρκεια του οποίου η γειτονιά αδειάζει σχεδόν από άντρες, που πάνε «σε κάτι που λεγόταν “Το Μέτωπο”» (σελ, 37). Οι χαρακτήρες είναι ολοκληρωμένοι, ευμετάβλητοι σε νέα γεγονότα και καταστάσεις, βάζουν το λιθαράκι τους στην ιστορία, αλλάζουν, δένουν αρμονικά σ’ ένα αρραγές σύνολο. Ταυτόχρονα, οι τίτλοι των κεφαλαίων είναι τίτλοι τραγουδιών που ήταν γνωστά στην Αγγλία κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου κι έτσι στήνεται ένα ανατριχιαστικό soundtrack που με έβαλε αμέσως στο κλίμα και την ατμόσφαιρα της εποχής.

Θαύμασα τη δύναμη του Άλφι, την αυταπάρνησή του, την πρόωρη ενηλικίωσή του. Η μητέρα του, αρχικά με πίεση, τον καταφέρνει να σταθεί στα δικά του πόδια, να φροντίζει τον εαυτό του και να διαβάζει, χωρίς να ξέρει πως ο γιος της «δανείστηκε» ένα κασελάκι λούστρου και μεταβαίνει στον σταθμό Κινγκς Κρος για να καθαρίζει παπούτσια. Και πώς μεταμορφώνεται όταν ανακαλύπτει πού βρίσκεται πραγματικά ο πατέρας του! Η προσωπικότητά του, χωρίς να χάνει τη φρεσκάδα και την αθωότητα της ηλικίας του, εμπλουτίζεται με νέες εμπειρίες, δοκιμάζεται σε νέες «αποστολές» κι ο Άλφι μαθαίνει, μέσα από μια σειρά εκπλήξεων και ανατροπών, σημαντικές έννοιες όπως εμπιστοσύνη, θάρρος, αγάπη, γενναιότητα, φιλία, ευθύνη. Όλα αυτά μάλιστα περνάνε μπροστά από τα μάτια των μικρών αναγνωστών μέσα από δυνατά και έντονα στιγμιότυπα, ρεαλιστικά δοσμένα και έξυπνα σκηνοθετημένα. Λόγια απλά, που προέρχονται από το μυαλό ενός παιδιού, κι όμως ένιωσα πως τα ξεστομίζει ενήλικος. Κι όλα αυτά κατά τη διάρκεια ενός πολέμου «που θα έχει τελειώσει μέχρι τα Χριστούγεννα». Ναι, μόνο που δεν είπαν τα Χριστούγεννα ποιου έτους.

Ο συγγραφέας αγωνίζεται να δείξει σωστά και μετρημένα πώς επηρεάζει ένας πόλεμος την ψυχοσύνθεση μικρών και μεγάλων, κρατώντας μια ισορροπία ανάμεσα στην ελαφράδα ενός έξυπνου χιούμορ και την ένταση από όσα αντικρίζουν οι στρατιώτες στο μέτωπο, με ανυπολόγιστες για το σώμα και το μυαλό τους συνέπειες. «Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε» είναι οι εντολές των ανωτέρων όταν βγαίνουν από τα χαρακώματα ένας ένας, μια φράση εφιαλτική που επαναλαμβάνεται μηχανικά μέσα στην περιδίνηση ενός τραυματισμένου νου. Από την άλλη, έχουμε κι όσους δεν πολέμησαν είτε από δειλία (όσο ήταν εθελοντικό) είτε γιατί προτίμησαν να «κρυφτούν» πίσω από σπουδαίες θέσεις εργασίας στην κοινωνία τους. Αυτοί γίνονται στόχοι κυρίως γυναικών που τους συναντούν στον δρόμο και τους καρφώνουν ένα λευκό φτερό στα ρούχα, χωρίς να τους που ούτε μία κουβέντα, ως σημάδι δειλίας. Δεν τις νοιάζει ο λόγος, αρκεί που δεν πολέμησες και τώρα είσαι ανάμεσά τους. Κι αυτή η περιφρόνηση πονάει όσους έχουν ακόμη ενσυναίσθηση και ντροπή. Ένα λευκό φτερό, χωρίς άλλη κουβέντα!

Το «Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε» είναι ένα δυνατό, τρυφερό και ταυτόχρονα χιουμοριστικό μυθιστόρημα που δείχνει τις ανυπολόγιστες καταστροφές που επιφέρει ένας πόλεμος σε μια οικογένεια ειδικότερα και σε μια κοινωνία γενικότερα. Γέλιο και δάκρυ συντροφεύουν την ανάγνωση του βιβλίου, μέσα από το οποίο ξεπηδάνε αληθινοί και ολοκληρωμένοι χαρακτήρες που συντροφεύουν ένα παιδί στην πρόωρη ενηλικίωσή του. Είναι ένα κείμενο για μικρούς αλλά και για μεγάλους, γεμάτο νοήματα, εκπλήξεις και έναν σφιχτοδεμένο ιστό πλοκής που με ενθουσίασε και με συγκίνησε.

Βιβλίο Τα κόκαλα της αδερφής μου
Τίτλος πρωτοτύπου My sister’s bones
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κέιτ -που ζει με χάπια για να μπορέσει να κοιμηθεί ενώ το Σύνδρομο Μετατραυματικού Στρες (PSTD: Post-Traumatic Stress Disorder), απότοκο των δύσκολων συνθηκών επιβίωσης σε εμπόλεμες ζώνες- την κάνει να ακούει φωνές και να βλέπει εφιάλτες. Είναι έτσι ή όντως οι φωνές που ακούει στο πατρικό της ανήκουν σε κάποιο παιδί; Ποιο είναι το μυστηριώδες πλάσμα που ξεγλιστρά από το διπλανό σπίτι ως τον κήπο της; Ποια είναι η συνεσταλμένη γειτόνισσα και τι μυστικό κρύβει;

Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που ξεκινάει ως κοινωνικό και καταλήγει αστυνομικό, με μια μεγάλη ανατροπή που ανεβάζει την ένταση σε αναπάντεχο σημείο! Στο πρώτο μέρος, η αφήγηση έχει πολυπρισματικό άξονα: από τη μια η Κέιτ ανακρίνεται από την αστυνομία και μέσα από τις ερωταπαντήσεις μαθαίνουμε για τα δύσκολα παιδικά της χρόνια καθώς και για το συναισθηματικό της δέσιμο με ένα μικρό αγόρι στο Χαλέπι της Συρίας, και από την άλλη εκτυλίσσεται η ιστορία της όταν επιστρέφει στο Χερν Μπέι και αγωνίζεται να βάλει σε μια τάξη τη ζωή της και τις προτεραιότητές της. Έχει χιλιάδες λογαριασμούς να κλείσει και κυρίως να αντιμετωπίσει τους εφιάλτες του παρελθόντος, ενώ ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον από προσφιλές της πρόσωπο την κολακεύει.

Όσες φορές και να διαβάσω περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, πάντα θα νιώθω την ίδια αποστροφή και αγωνία για την τύχη των εμπλεκόμενων θυμάτων και πάντα τα απόνερα αυτής της συμπεριφοράς θα έχουν μια ποικιλία μορφών, συνεπειών και έκφρασης. Η συγγραφέας αφηγείται παραστατικά, δυνατά και ρεαλιστικά την καθημερινότητα αυτών των τριών γυναικών με έναν άνθρωπο-κτήνος, δυνάστη και θρασύδειλο που έχει στοιχειώσει τις ζωές τους και το μέλλον τους, μιας και η Σάλι δεν ξέφυγε από το ποτό.

Ένα οικογενειακό μυστικό και οι δυσκολίες της Σάλι με την κόρη της, Χάνα, είναι περιστατικά που κάνουν ακόμη πιο ασφυκτική την ατμόσφαιρα. Πόσες φορές έλεγα μέσα μου να μην εναντιωθούν τα κορίτσια, κυρίως η Κέιτ, στους παραλογισμούς του πατέρα τους και να περάσουν ένα ήσυχο βράδυ, αλλά φευ…

Εξίσου καλοδουλεμένες είναι και οι σκηνές των βομβαρδισμών και του αποκλεισμού στο Χαλέπι, με τους αμάχους να χάνουν ανά πάσα ώρα και στιγμή τα υπάρχοντά τους, την ελπίδα, την ίδια τους τη ζωή. Οι δημοσιογράφοι που καλούνται να καλύψουν τα γεγονότα, τι νιώθουν που τους παρακινεί να αδιαφορήσουν για τις συνθήκες διαβίωσης και την ίδια τους τη ζωή, ώστε να μεταβούν εκεί και να καταγράφουν τα γεγονότα; Είναι αξιοθαύμαστα το σκεπτικό, η νοοτροπία και η αυτοθυσία τους ακόμη. Κίνδυνοι, αγωνία, ανασφάλεια και καμία σιγουριά!

Στη συνέχεια, η Κέιτ επιστρέφει στο Χαλέπι για να συνεχίσει το ρεπορτάζ της, έτσι ώστε να αφήσει χώρο στην αδερφή της να αφηγηθεί τη δική της ιστορία, κι έτσι με την ίδια παραστατικότητα μπαίνουμε στο μυαλό και τη ρουτίνα ενός αλκοολικού. Η Σάλι έχει την αμέριστη συμπαράσταση του άντρα της και πατριού της Χάνα, Πολ, και οι σκηνές που εκτυλίσσονται μεταξύ τους είναι δραματικότατες. Η Σάλι εκπίπτει σταδιακά, εκτίθεται σε φίλους και γνωστούς, στο τέλος επιτίθεται στον Πολ, μόνο και μόνο για να πιει λίγο ακόμη, ένα ποτηράκι κρασί, τι κακό έχει ένα ποτήρι κρασί;

Όταν πέφτει στο τραπέζι η πρώτη αποκάλυψη, η ιστορία αρχίζει σχεδόν να τρέχει και τα γεγονότα ακολουθούν το ένα το άλλο με καταιγιστικό ρυθμό. Οι αμφιβολίες αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν, κάποιος παίρνει τη ζωή στα χέρια του, κάποιος δεν είναι αυτός που δείχνει και κάπου ένα παιδί αναρωτιέται πότε θα τελειώσει η φυλάκισή του.

Δεν έχω κατασταλάξει ακόμη αν το μυστικό που φυλαγόταν καλά κρυμμένο ανάμεσα στις γραμμές και η τροπή που πήρε η ιστορία μού άρεσε ή όχι, κυρίως γιατί ένιωσα πως οι δύο πόλοι της αφήγησης ήταν σχετικά ασύμμετροι σε ένταση μεταξύ τους ή ίσως σε διαφορετικές τροχιές. Έχουμε μια ιστορία με πολλά μυστικά, τις προσπάθειες δύο αδελφών να τα βρουν μεταξύ τους, την εμμονή της Κέιτ να ανακαλύψει αν υπάρχει παιδί απέναντι ή όχι, μια ψύχωση που όλοι αποδίδουν στις αποστολές της στο Χαλέπι και τις τραγικές συνθήκες που ζούσε εκεί, μια εύστροφη εναλλαγή αφηγητή και ξαφνικά… μπουμ! Όλα αλλάζουν, οι μάσκες πέφτουν και τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους.

Μήπως η ίδια η κεντρική ιδέα ήταν παρατραβηγμένη για τον δικό μου, «ροζ» κόσμο, όπου έχουν μπει κάποια όρια στις ανθρώπινες πράξεις και έτσι με απώθησε η εξέλιξη της ιστορίας; Δεν ξέρω, σε καμία περίπτωση όμως αυτοί οι ενδοιασμοί μου δεν θα μου μειώσουν το γόητρο του βιβλίου και δεν θα μου αλλάξουν γνώμη για τα πάμπολλα θετικά του χαρακτηριστικά.

«Τα κόκαλα της αδερφής μου» είναι ένα διαφορετικό μυθιστόρημα για τις αδελφικές σχέσεις και μια εναλλακτική οπτική επί της αστυνομικής λογοτεχνίας. Ρεαλιστικό, ανατρεπτικό και καταιγιστικό, θέτει καίρια ερωτήματα για τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, δείχνει με έξυπνο τρόπο τις συνέπειες της αμφισβήτησης, της προδοσίας και του πληγωμένου εγωισμού και αποτελεί ένα καλό ντεμπούτο για τη Nuala Ellwood.

Βιβλίο Ο χορός των νεκρών
Συγγραφέας Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για την πιο ανθρωποκεντρική ως τώρα περιπέτεια του Άντερς Οικονομίδη, μιας και δεν έχουμε μόνο κάποιες παράλληλες περιπέτειες με κίνδυνο, αγωνία και ανατροπές αλλά και σωστή καταγραφή της ψυχολογίας και της νοοτροπίας κάποιων χαρακτήρων, που αλλιώς ξεκινάνε και αλλιώς καταλήγουν. Τα ηθικά διλήμματα είναι πολλά, οι πειρασμοί ή και εκβιασμοί περισσότεροι και είναι καθαρά στο χέρι του καθενός για το πώς θα αντιδράσει και ποια θα είναι η επόμενη κίνησή του που με τη σειρά της θα επηρεάσει άλλους ανθρώπους ή ακόμη και γεγονότα. Κάποιοι γλυκαίνονται από τη γρήγορη άνοδο που τους προσφέρεται αν αξιολογήσουν αρνητικά συνάδελφό τους, κάποιοι άλλοι είναι πιόνια σε μια σκακιέρα της οποίας είχαν λανθασμένη οπτική και τώρα τους κινούν κάποια σκοτεινά κυκλώματα αλλά τι θα συμβεί αν σπάσουν αυτοβούλως αυτά τα δεσμά; Τελικά πόσο αυτοσκοπός μπορεί να γίνει η εκδίκηση και μέχρι πού μπορεί να φτάσει κάποιος προκειμένου να πάρει το αίμα του πίσω; Αυτά και πάμπολλα άλλα ερωτηματικά και γεγονότα καταγράφονται σ’ ένα φρενήρες μυθιστόρημα δράσης και αγωνίας που κατά βάση αφορά την εξάρθρωση ενός κυκλώματος παιδεραστίας και τα πολιτικά παιχνίδια που παίζονται όσο ανεβαίνει κανείς πιο ψηλά στην ιεραρχία, είναι όμως και πολλά περισσότερα από αυτό. Η κλιμάκωση κόβει την ανάσα, οι εκπλήξεις είναι αναπάντεχες και κανείς δεν ακολουθεί μονήρη κατεύθυνση, όσο κι  αν ο πανέξυπνος συγγραφέας δείχνει έτσι τα γεγονότα. Μόλις γεμίσω απογοήτευση, οργή και κατάφωρη αδικία, ο αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας και κάποιες γερές ηθικές βάσεις φέρνουν τα πάνω κάτω κι όλα οδηγούν σ’ ένα εκπληκτικό και λυτρωτικό φινάλε.

Ο συγγραφέας διαλέγει αυτήν τη φορά να ασχοληθεί μ’ ένα δύσκολο θέμα, την παιδεραστία, κι αποτυπώνει στο χαρτί με χειρουργική σχεδόν ακρίβεια τον ψυχισμό και τα συναισθήματα όχι μόνο του παιδιού που δέχεται ασέλγεια αλλά και του πλάσματος εκείνου, που μετά από τις ίδιες περιπέτειες, μεταμορφώνεται από άνθρωπο σε τιμωρό με εκείνες τις ανατριχιαστικές μικρές λεπτομέρειες που δείχνουν τη μεταμόρφωση μιας ψυχής σε διψασμένη κραυγή. Καταφέρνει έτσι ο Βαγγέλης Γιαννίσης να θέσει στον ίδιο τον αναγνώστη το ηθικό δίλημμα της αυτοδικίας γύρω από κάτι βδελυρό για το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Πόσο δίκιο λοιπόν να δώσεις σ’ ένα πρώην παιδί που μεταμορφώθηκε από θύμα σε δαίμονα και πόσο σε νοιάζει η σωφρονιστική ποινή των θυτών από ένα σύστημα που ακόμη χάσκει και δεν είναι δίκαιο για όλους; Σα να μη φτάναν όλα τ’ άλλα, ο συγγραφέας καταφέρνει να συνδυάσει σωστά και αρμονικά αυτήν τη σταυροφορία με την προσωπική ζωή του Άντερς ενώ ο δολοφόνος προβαίνει σε κάποιες αρχικά αδικαιολόγητες συμπεριφορές, οι οποίες όμως, σελίδα με τη σελίδα, κουμπώνουν και συγκροτούν έναν τρόπο σκέψης στον οποίο αναγκάζεσαι να δώσεις δίκιο για όλα όσα έχει περάσει!

Ας ξεκινήσουμε και πάλι με τον Επιθεωρητή της Αστυνομίας του Έρεμπρο Άντερς Οικονομίδη, που εκτός από τη νέα υπόθεση που έρχεται στα χέρια του, αντιμετωπίζει και ένα σοβαρό πρόβλημα σχολικού εκφοβισμού του δεκάχρονου πλέον γιου του, με αφορμή την άφιξη στο σχολείο ενός νέου συμμαθητή, του Μίκε Μάξε. Οι συζητήσεις με τον διευθυντή του σχολείου του παιδιού θύμισαν στον Άντερς τις δικές του σωματικές τιμωρίες από τον πατέρα του για την αντικοινωνική συμπεριφορά στην εφηβεία του. Κάποιες παρένθετες αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο δείχνουν ανάγλυφα τις δύσκολες συνθήκες στο σπιτικό του επιθεωρητή και τα πρώτα του βήματα στη Στοκχόλμη όταν το έσκασε τελικά. Το παρελθόν της οικογένειας που δημιούργησαν η Κάτια και ο Θανάσης Οικονομίδης βγαίνει στην επιφάνεια, εντείνοντας τις κρίσεις πανικού του επιθεωρητή και δυσχεραίνοντας την ήδη επισφαλή ψυχολογική του κατάσταση. Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, αναγκάζεται να ταξιδέψει στην Ελευσίνα για να συναντήσει τη θεία του, Γεωργία Μουρίκη, και να κάνει βαθιά βουτιά στις παιδικές καλοκαιρινές του αναμνήσεις στο εξοχικό της. Κι όλα αυτά εξαιτίας ενός μυστικού που τον χτυπάει σαν κεραυνός και μιας αλήθειας που όχι μόνο δεν ήταν αναμενόμενη αλλά ούτε καν καλοδεχούμενη.

Ταυτόχρονα, μετά την παραλίγο θανάσιμη επίθεση που δέχτηκε στο τέλος του δεύτερου βιβλίου («Ο χορός των νεκρών») πέντε μήνες πριν και που του άφησε μόνιμες ουλές, αρχίζει να καταλαμβάνεται από ολοένα αυξανόμενες κρίσεις πανικού, ένδειξη Συνδρόμου Μετατραυματικού Στρες, κάτι που αν αποκαλυφθεί θα τον οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην τιμητική συνταξιοδότηση κι έτσι κάνει τα πάντα για να το κρύψει. «Ήταν άραγε τόσο εξαρτημένος από τη δουλειά του; Ήταν η ζωή του τόσο κενή που μονάχα ο θάνατος, η λύπη και η ανθρώπινη ασχήμια τον γέμιζαν;» (σελ. 42). Πόσο δύσκολο είναι να παραδεχτεί την αλήθεια στον εαυτό του και κυρίως να κάνει κάτι γι’ αυτό, όταν οι νεκροί και οι υποθέσεις που έχει αναλάβει ως τώρα τον κυνηγούν ακόμη; «Περνούσε τις μέρες του ανάμεσα σε νεκρούς, σκαλίζοντας τις ζωές τους, και στο τέλος ήταν εκείνος που έγραφε το τελευταίο τους κεφάλαιο, βάζοντας την τελευταία τελεία, προτού το σώμα τους κλειστεί σε ένα φέρετρο και καλυφθεί από χώμα ή αποτεφρωθεί. Δεν γινόταν έτσι μέρος της ζωής τους;» (σελ. 154). Και πάλι ο Βαγγέλης Γιαννίσης σκιαγραφεί ακριβοδίκαια έναν άνθρωπο που εξισορροπεί ανάμεσα στο καθήκον και την οικογένεια, που έχει καταλάβει πλέον για τα καλά πόσο κινδυνεύει η γυναίκα του και το παιδί του εξαιτίας της δουλειάς του και ταυτόχρονα η νέα υπόθεση και οι αποφάσεις που καλείται εκβιαστικά να πάρει δε θα τον αφήσουν να γαληνέψει ούτε στιγμή.

Γύρω του έχει συγκεντρωθεί μια αξιόλογη ομάδα ερευνών που έχουμε γνωρίσει και στα προηγούμενα βιβλία, μόνο που τώρα όλοι τους βγαίνουν στο προσκήνιο και συγκροτούν ολοκληρωμένες προσωπικότητες, καλούμενοι να αποφασίσουν ενώπιον ηθικών και επαγγελματικών διλημμάτων αν θα προδώσουν αξίες και σημαντικές έννοιες, όπως η συναδελφικότητα και η φιλία. Η αρχιφύλακας Μαρία Φρέντρικσεν, πνιγμένη από το ανδροκρατούμενο επάγγελμα που διάλεξε και από τη μισογύνικη συμπεριφορά των συναδέλφων της (κάποιοι ξεκάθαρα, κάποιοι συγκεκαλυμμένα ή αυθόρμητα) δέχεται σα σανίδα σωτηρίας μια πρόταση που της κάνει ο επιθεωρητής Μπόζινταρ Τζατζάνοβιτς κι αυτό είναι η αφορμή να τη γνωρίσουμε καλύτερα μέσω του παρελθόντος αλλά και του παρόντος της.

Ο βοσνιακής καταγωγής επιθεωρητής Μπόζινταρ Τζατζάνοβις λοιπόν, νέος επικεφαλής του Τμήματος Εγκλημάτων της Αστυνομίας του Έρεμπρο από τη στιγμή που η Σέλμα Μοντίν έγινε διευθύντρια της Αστυνομίας στο προηγούμενο βιβλίο («Το κάστρο»), παίρνει εντολές για αξιολογήσεις εν όψει συγχωνεύσεων αστυνομικών διευθύνσεων και βρίσκεται σε δυσάρεστη θέση, μιας και η Μοντίν θέλει να διώξουν τον Άντερς! Αρχίζει λοιπόν να «ψαρεύει» τη Φρεντρικσεν και αγωνίζεται να την κερδίσει για να αποκτήσει ένα όπλο σε αυτήν τη σταυροφορία. Δεν είναι όμως απλώς το πειθήνιο όργανο μιας προϊσταμένης, μιας και καταγράφονται και οι δικές του ανθρώπινες πτυχές. Απλώς ο χαρακτήρας του κυμαίνεται ανάμεσα στο γκρίζο και το μαύρο από μόνος του ενώ ο χειρισμός της περίπτωσής του ολοκληρώνεται όπως πάντα ανατρεπτικά και ανακουφιστικά, σ’ ένα μεστό και ευρηματικό φινάλε.

Η Σέλμα Μοντίν, αφού κατάφερε να αναρριχηθεί με δόλια μέσα στη θέση του Αρχηγού της Αστυνομικής Διεύθυνσης της περιφέρειας του Μπερσλάγκεν, αρχίζει τις ανακατατάξεις ενώ ταυτόχρονα βιώνει την πρώτη της επαγγελματική πρόκληση: το συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στο Έρεμπρο κι εκεί θα ανακοινωθούν τα ψηφοδέλτια, εκκινώντας έτσι την προεκλογική εκστρατεία του κόμματος! Αποτελεί επομένως τον κατάλληλο άνθρωπο που θα φροντίσει για την ευταξία των πόλεων της περιφέρειας που διοικεί, όμως το επερχόμενο συνέδριο θα τη φέρει αντιμέτωπη μ’ ένα κύκλωμα πολιτικών συμφερόντων που καλύτερα θα ήταν να μην είχε γνωρίσει. Εκβιασμοί και διλήμματα δίνουν την αφορμή για την καταγραφή άλλης μιας πολύπλευρης προσωπικότητας που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο γιατί δεν αφήνεται στη μοίρα της, κάποια στιγμή θα πάρει την κατάσταση στα χέρια της και τότε…

Στο βιβλίο αυτό εμφανίζεται και ο επιθεωρητής Μίκαελ Άρβιντσον που έχει πλέον παραιτηθεί κι έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, ο οποίος συνδέεται αναπάντεχα με την υπόθεση, δίνοντας τη δική του ανατρεπτική συμβολή ενώ ο ιατροδικαστής και επικεφαλής του Εγκληματολογικού Τμήματος της Αστυνομίας του Έρεμπρο Γιούσι Αλεξάντερσον συνεχίζει να δίνει τις πολύτιμες συμβουλές του. Τέλος, ο Κρίστερ Μπγέρλινγκ έχει κερδίσει τον αγώνα με τις φυσιοθεραπείες και τις επεμβάσεις, περπατά με πατερίτσες και επιστρέφει στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Με αφορμή τον δολοφόνο του πρώτου βιβλίου της σειράς «Το Μίσος», δίνει διαλέξεις για το κίνητρο και την ψυχολογία των δολοφόνων: «Πράγματι, η ζήλια μπορεί να είναι η σπίθα που θα προκαλέσει τη φωτιά, ωστόσο πρέπει να θυμάστε πως το προσάναμμα είναι συνήθως μια σειρά εύφλεκτων λόγων οι οποίοι περιμένουν υπομονετικά να αναφλεγούν» (σελ. 18). Με εκπαίδευση στο FBI και ειδίκευση στους κατά συρροή δολοφόνους αποτελεί σημαντική βοήθεια στις έρευνες κι έτσι καλείται ξανά στο Έρεμπρο για τη νέα υπόθεση.

Η ποικιλία των χαρακτήρων, το σκοτεινό περιβάλλον στο οποίο κινούνται, το καθαυτό θέμα της παιδεραστίας είναι λες και έχουν φέρει αμηχανία στον συγγραφέα, μιας και η εξαιρετική λογοτεχνικότητά του είναι περιορισμένη συγκριτικά με τα προηγούμενα βιβλία της σειράς: «Οι λύκοι αυτής της κοινωνίας κυκλοφορούν φορώντας την προβιά του συζύγου, του πατέρα, του συνεπούς εργαζόμενου, τόσο καλά μεταμφιεσμένοι, που ακόμα και το έμπειρο μάτι ενός αστυνομικού δεν μπορεί να δει τις ραφές και τα ξέφτια της φορεσιάς τους» (σελ. 28). Ακόμη και η Σουηδία ελάχιστα λοιδωρείται: «…ένα προτεσταντικό έθνος το οποίο, όσο κι αν διαφήμιζε την ανεξιθρησκία του, είχε βαθιά ριζωμένες μέσα του τις διδαχές του Λούθηρου…» (σελ. 140). Μετρημένες είναι οι παρομοιώσεις και μεταφορές: «Το φαγητό στο εστιατόριο του τμήματος παρήκμαζε γρηγορότερα κι από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μετά την εισβολή των Βησιγότθων» (σελ. 96).

«Ο χορός των νεκρών» είναι ένα δυνατό ψυχογραφικό μυθιστόρημα γεμάτο ολοκληρωμένους χαρακτήρες και συναρπαστικές περιπέτειες. Ανατροπές και εκπλήξεις που προέρχονται από ρεαλιστικές περσόνες, πολιτικά παιχνίδια, σκευωρίες, εκτελεστικά όργανα της Μοσάντ, χαμένη παιδικότητα και πολλά άλλα με ξενύχτησαν, με γέμισαν αγωνία, σκεπτικισμό μα πάνω απ’ όλα με άφησαν απόλυτα ικανοποιημένο ως προς την ολοκλήρωση των συνεκτικών τους δεσμών.

Βιβλίο Βυθισμένος ουρανός
Συγγραφέας Κική Τσιλιγγερίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Στέλλα Άνταμς είναι 35 ετών, με κοντά και κόκκινα ατίθασα μαλλιά, γαλακτερή επιδερμίδα και γυαλιά ηλίου που δεν τα βγάζει ποτέ, ακόμη και σε εσωτερικούς χώρους, Ήρθε μόλις ένα χρόνο πριν από την Αμερική όπου ζούσε για 25 χρόνια ως κόρη του Έλληνα συμβούλου και προμηθευτή του αμερικανικού Υπουργείου Αμύνης. Είναι εκπαιδευμένη στη συμπεριφορική ανάλυση, σε τεχνικές μάχης και στην αντιμετώπιση τρομοκρατικών χτυπημάτων, σπούδασε Κοινωνιολογία, έγινε μέλος ενός Σώματος πρακτόρων του FBI που αντιμετώπιζε τρομοκρατικές ενέργειες με πολιτική, θρησκευτική ή απλώς εγκληματική βάση και τώρα είναι σε ελληνικό έδαφος ως επικεφαλής της Τέταρτης Ομάδας του Τμήματος Εγκλημάτων Κατά Ζωής, που αποσπάστηκε από τις άλλες τρεις για να μπορεί να δρα συνδυαστικά στις υποθέσεις που αναλαμβάνει και με μεγαλύτερη ευελιξία εφόσον κάποιες από αυτές χρονίζουν λόγω δικαιοδοσίας των διαφόρων τμημάτων.

Η υπόθεση σε γενικές γραμμές έχει αυστηρό κέντρο βάρους και δεν ξεφεύγει από το στενό φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον της νεκρής, κάτι που ίσως εκτιμηθεί απ’ όσους δεν αγαπούν τα πολυπρόσωπα κείμενα. Επίσης, η ομάδα της Στέλλας Άνταμς αποτελείται από ανθρώπους με φυσιολογικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες, όπως ο Αστυνόμος Β΄ Αρίστος Αλεξιάδης ή Πατέρας, ο μυώδης και χοντροκομμένος Υπαστυνόμος Ιωσήφ Ντηλ, η επίσης Υπαστυνόμος Έλενα Ράλλη και ο ατημέλητος Νάσος Παπαδάκης, ειδικός στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Ο καθένας τους αναλαμβάνει κι ένα κομμάτι έρευνας, με την ελπίδα να βρεθούν στοιχεία που θα οδηγήσουν στον ένοχο και θ’ αποκαλύψουν τι πραγματικά συνέβη εκείνη τη νύχτα στα Δικαστικά του Μαραθώνα.

Τι συνέβη λοιπόν και δεν μπόρεσα ούτε τη Στέλλα Άνταμς να συμπαθήσω ούτε την υπόθεση και τους πρωταγωνιστές ν’ αγκαλιάσω με ενδιαφέρον; Η αστυνόμος πάσχει από μια μορφή διαταραχής μετατραυματικού στρες και έχει πολλά ψυχολογικά προβλήματα που κάποιες φορές την εμποδίζουν να έχει τη διαύγεια που απαιτείται για την έρευνα. Οι φοβίες και οι ψυχώσεις που βιώνει μετά τα περιστατικά στην Αμερική αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της, όσο κι αν τις διώχνει και βγάζει την περιττή ένταση μέσα από βίαιες μαζοχιστικές πράξεις σεξ. Όπως παραδέχεται κι η ίδια, τελικά δεν τη βοήθησε η φυγή ούτε η ενασχόλησή της με τις υποθέσεις του Εγκλημάτων Κατά Ζωής. Η πλοκή διαδραματίζεται μέσα σε μόλις τρία 24ωρα που δεν είναι γεμάτα από ένταση κι αποκαλύψεις αλλά έχουν ως σημείο αναφοράς τις χιλιάδες σκέψεις και αναλύσεις της παράξενης αστυνόμου. Ομολογώ ότι προσπέρασα πάρα πολλές σελίδες με σκηνές μάχης, πάλης σώμα με σώμα, σεξουαλικής πείνας καθώς και εσωτερικούς μονολόγους που φωτίζουν μεν τον χαρακτήρα και τη νοοτροπία της Στέλλας, καθυστερούν όμως υπερβολικά την καθαυτή δράση.

Επομένως, έχουμε αργή εξέλιξη της πλοκής, έμφαση στις εσωτερικές σκέψεις της Στέλλας που αναμασούσε ξανά και ξανά όλες τις πιθανές πτυχές της υπόθεσης που ανέλαβε (τη σκότωσε αυτός γι’ αυτόν τον λόγο, όχι, ο άλλος για κείνο τον λόγο, σίγουρα δεν αυτοκτόνησε για τούτο τον λόγο) και ταυτόχρονα ζούσε τις εφιαλτικές στιγμές που βίωσε και της δημιούργησαν το στρες και τους εφιάλτες. Θα αναφέρω επίσης πως οι ανακρίσεις και οι διάλογοι ήταν το πιο κουραστικό και μονότονο κομμάτι της αφήγησης (έχασα τον λογαριασμό με το πόσες φορές εμφανίζεται το «ναι» της αμηχανίας, της αμφιβολίας και του δισταγμού). Η πλήρης καταγραφή του προφορικού λόγου πολλές φορές φέρνει αποτελέσματα αντίθετα από αυτά που ίσως επιδιώκει ο συγγραφέας, μιας και η πλήρης παράθεση κομπασμών, αναμασημάτων και επαναλήψεων δε δίνει αληθοφάνεια αλλά αμηχανία και αδυναμία. Ίσως σε αυτές τις σελίδες παρ’ όλ’ αυτά να κρύβονταν κάποια ψήγματα που οδηγούσαν στην αλήθεια πίσω από τη δολοφονία, η οποία μου φανερώθηκε σχεδόν απότομα και ίσως ουρανοκατέβατα (εδώ δίνω το benefit of the doubt, μήπως τυχόν η Στέλλα είχε βρει τη λύση μέσα σε όλο αυτόν τον κυκεώνα που γινόταν στο μυαλό της).

Σε αντίθεση με όλα αυτά, η Αθήνα παρουσιάζεται με μουντά χρώματα και πολύ καλές παρομοιώσεις ενώ διάφορα καλολογικά στοιχεία βρίσκονται σκόρπια στο κείμενο, δίνοντάς του μια καλοδεχούμενη σπιρτάδα: «Έξω έβρεχε ακόμη, και ίσως, σκέφτηκε, να μη σκόπευε να σταματήσει ποτέ. Αλλά όχι για να πνίξει την πόλη με έναν κατακλυσμό: απλώς για να την κρατά πάντα έτσι, νοτισμένη, αμήχανη, πελαγωμένη  μέσα σε γκρίζα πέπλα νωθρής βροχής. Μια πόλη-σκηνικό, μια πόλη όπου απλώς έβρεχε, ή, σε άλλη περίπτωση, όπου απλώς έκανε θηριώδη ζέστη καταπίνοντας τα πάντα με βουλιμία, γιατί δεν είχε κάτι καλύτερο να κάνει. Και δεν υπήρχε κάτι καλύτερο να γίνει» (σελ. 111-112). Ειλικρινά, δε θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερο φόντο και σκηνικό δράσης για μια τέτοια ιστορία!

Η τριλογία της Στέλλας Άνταμς ξεκινάει με τον «Βυθισμένο ουρανό» και μια μυστηριώδη δολοφονία γυναίκας παγιδευμένης σε αυτοκίνητο που έπεσε στη θάλασσα. Υπάρχουν αξιοπρόσεκτα δείγματα γραφής αλλά και επιμονή στον εσωτερικό κόσμο της κεντρικής ηρωίδας που παρατίθεται πιο αναλυτικά απ’ όσο θα έπρεπε. Πιστεύω πως ο οποιοσδήποτε πειραματισμός στην πρώτη απόπειρα της συγγραφέως θα έχει μετριαστεί και βελτιωθεί στο δεύτερο μυθιστόρημα, το οποίο και θα διαβάσω εν ευθέτω χρόνω.

Βιβλίο Η ομορφιά του κακού
Τίτλος πρωτοτύπου Beautiful bad
Συγγραφέας Annie Ward
Μεταφραστής Ιλάειρα Διονυσοπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα έχει τρεις διαφορετικούς αφηγηματικούς άξονες: την ημέρα του φονικού, τα γεγονότα πριν από αυτό και τα πρώτα χρόνια γνωριμίας του πρωταγωνιστικού ζευγαριού. Στα κεφάλαια παρατίθενται εναλλακτικά οι διαφορετικές περίοδοι, καθώς και οι οπτικές γωνίες των πρωταγωνιστών, δημιουργώντας ένα κείμενο που ρέει αβίαστα, αφήνει σε κρίσιμο σημείο κάποια περιστατικά για να αφηγηθεί κάποια άλλα κι έτσι εν συνόλω δημιουργεί μια αρκετά τεταμένη ατμόσφαιρα. Οι προσωπικότητες της Μάντι, της Τζοάνα και του Ίαν αλλά και κάποιων φίλων και συγγενών τους μπαίνουν σ’ ένα μικροσκόπιο, φωτογραφίζονται τμηματικά και σκιαγραφούνται σελίδα προς σελίδα. Από τις ευχάριστες στιγμές μιας πρώτης γνωριμίας περνάμε στις πρώτες απογοητεύσεις και συμφιλιώσεις, στις επαγγελματικές αλλαγές κυρίως του Ίαν, που αποτελούν και τον καταλύτη για αρκετές σημαντικές μεταγενέστερες εξελίξεις και τελικά στην παρανοϊκή καθημερινότητα που δείχνει να ζει εκείνος, απότοκη των όσων βίωσε σε εμπόλεμες περιοχές, όπου καλούνταν να προσφέρει ασφάλεια.

Μέσα από τις εξίσου πολυμορφικές σχέσεις των δύο κοριτσιών και σπιντάτους, παραστατικούς διαλόγους, ζωντανεύουν, αν και επιδερμικά, τα όσα διαδραματίζονταν δίπλα στη Βουλγαρία στις αρχές του 21^ου αιώνα. Η Μάντλιν Γουίλσον διδάσκει αγγλικά στους φτωχούς φοιτητές της Βουλγαρίας στο πλαίσιο μιας υποτροφίας με βάση το Πανεπιστήμιο της Σόφιας ενώ στη διπλανή χώρα υποβόσκει εμφύλια σύρραξη ανάμεσα στη χριστιανική πλειονότητα και τη μουσουλμανική μειονότητα. Ταυτόχρονα, η φίλη της, Τζοάνα Τζασίνσκι, εργάζεται εθελοντικά σε καταυλισμούς με πρόσφυγες στη διπλανή χώρα για λογαριασμό του Ερυθρού Σταυρού. Η Τζόαν και η Μάντι είναι φίλες, με τα πάνω και τα κάτω τους, ανταλλάσσουν επισκέψεις περνώντας σύνορα και ταξιδεύοντας πολλές ώρες με το λεωφορείο ενώ ο Ίαν τελικά δέχεται μια επαγγελματική πρόταση για τη Βαγδάτη ως επικεφαλής ασφαλείας της μεταβατικής κυβέρνησης του βόρειου Ιράκ, κάτι που θα του στοιχίσει πολλά σε κατοπινές ψυχολογικές διακυμάνσεις.

Τα γεγονότα πριν τη δολοφονία συστήνονται στον αναγνώστη μέσα από τρυφερά στιγμιότυπα μητέρας και παιδιού αλλά και από στιγμές τρόμου, μ’ έναν άνθρωπο που φέρεται αλλοπρόσαλλα, βλέπει φαντάσματα και ξοδεύει πολλά για ένα αντιπυρηνικό καταφύγιο στη μέση σχεδόν του γαλήνιου Κάνσας ενώ ο τρόπος διαπαιδαγώγησης του γιου του, Τσάρλι, δεν είναι και ο πλέον ενδεδειγμένος. Ο Ίαν είναι μια προσωπικότητα περισσότερο ρεαλιστική από τις άλλες, με μόνιμους εφιάλτες και το γαλήνιο λιμάνι της Μάντι να τον ηρεμεί και να τον χαλαρώνει. Οι καβγάδες του μ’ εκείνη έχουν λογικά ερείσματα και η κλιμακούμενη ένταση στη σχέση τους θα φέρει κάποια απρόβλεπτα γεγονότα στις ζωές τους. Όση αγωνία και σασπένς κι αν υπάρχει όμως, όσο κι αν βοηθούν οι εναλλαγές σκηνών και χρόνων τον αναγνώστη να περιμένει με κομμένη ανάσα για τη συνέχεια, τόσο ένιωσα πως η συγγραφέας δε βυθίστηκε όσο θα έπρεπε στην ψυχολογία των ηρωίδων της. Μου ήταν πολύ δύσκολο να πειστώ για κάποιες πράξεις, κυρίως της Μάντι, μιας και ήταν σα να μην υπήρχε λογική σε όσα προέβαινε. Η φιλία της με την Τζο μεταστρεφόταν συνέχεια, βασισμένη σε όσα βίωναν όμως δεν είδα κάτι βαθύτερο, κάτι που θα με έπειθε απόλυτα για όσα διαδραματίζονταν. Τσακώνονταν και φίλιωναν, αντάλλασσαν λόγια πικρά και κάτι τους χώρισε, ό,τι δηλαδή βιώνει κανείς σε μια φιλία στις μέρες μας. Πού είναι όμως αυτό το κάτι βαθύτερο, η διορατικότερη σκιαγράφηση, ο συνεκτικός δεσμός τους; Ακόμη και η μεγάλη ανατροπή που υποστηρίζει τον άξονα γύρω από τον οποίο στρέφονται τα τελευταία γεγονότα εμφανίζεται εντελώς ξαφνικά ενώ η οπτική γωνία παραμένει υπό σκιά μέχρι ν’ αποφασίσει η συγγραφέας να τη φέρει στο προσκήνιο.

«Η ομορφιά του κακού» είναι ένα καλό αστυνομικό μυθιστόρημα που με κράτησε ως το τέλος και, παρά τις ενστάσεις μου, πέρασα καλά μαζί του, κάνοντάς με να αναρωτιέμαι τι συνέβη τη νύχτα του φονικού, τι αλλοίωσε τις ανθρώπινες σχέσεις των ανθρώπων που διασκέδαζαν στην αρχή του βιβλίου σε μια όσο γίνεται όμορφη βραδιά, αν σκεφτεί κανείς πως ήταν σε εμπόλεμη ζώνη, καθώς και ποιο ήταν το κίνητρο πίσω από όλα αυτά.