Βιβλίο Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα
Συγγραφέας Μανίνα Ζουμπουλάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρχικά νόμισα πως είναι γραμμένο με ένα μίγμα ελαφρότητας και ρεαλισμού που έχω συναντήσει σε πολλά μυθιστορήματα αντίστοιχης θεματολογίας. Νέα ακόμη γυναίκα εγκαταλείπεται από τον άντρα της, έχει δυο-τρεις φίλες που τη στηρίζουν, δυο παιδιά στην εφηβεία και τα πάντα αλλάζουν ή μάλλον γίνονται χειρότερα γιατί είναι νοικοκυρά, δεδομένη, ηρωίδα και τώρα καλείται να αντιμετωπίσει μια νέα τάξη πραγμάτων. Χαρακτήρες που έχω συναντήσει και αλλού, στρωτή αφήγηση με λίγο χιούμορ, φιλενάδες που αποτελούν το alter ego της πρωταγωνίστριας κι έχουν τα δικά τους προβλήματα, μια σχέση που είχε αρχίσει να φθίνει αλλά η Σόνια δεν το έβλεπε ή δεν ήθελε να το δει λόγω της ρουτίνας στην οποία τελμάτωσε κλπ. Να όμως που το ιδιαίτερο επαγγελματικό παρελθόν της πρωταγωνίστριας (ήταν ταχυδακτυλουργός σε τσίρκο) και παρόν (έχει ένα fun club με κεντρικό θέμα τους γνωστούς καλλιτέχνες, κυρίως τραγουδιστές, που πέθαναν ή αυτοκτόνησαν στα ή γύρω στα 27 τους χρόνια), οι ωραίοι διάλογοι, ένας μυστηριώδης «Αρκτούρος» που της στέλνει μήνυμα στο ίντερνετ ότι θέλει ν’ αυτοκτονήσει στην ηλικία των 27 οπότε αναρωτιέται αν θα τυπώσουν μπλουζάκια και με τη δική του φάτσα, η γρήγορη αφήγηση, η έξυπνη τοποθέτηση στο σήμερα σε μια εποχή τικτοκ και ξέφρενης εφηβείας για τα παιδιά, όλες αυτές οι μικρές θετικές ψηφίδες με κράτησαν ως το τέλος.

Η αφήγηση έχει διαρκή πρωθύστερα στα οποία η Σόνια ψάχνει τον εαυτό της, λεπτομέρειες που πολλές αναγνώστριες θα αναγνωρίσουν στη δική τους καθημερινότητα (πρακτικές, οικονομικές, ψυχολογικές, συναισθηματικές, πραγματολογικές), μια αύρα μυστηρίου κι έναν ρεαλισμό που φωτογραφίζει τη μέση νοικοκυρά, σύζυγο, μάνα, φίλη και επαγγελματία ενώ ταυτόχρονα η συναρπαστική ζωή του τσίρκου, που ήδη από τότε που παραιτήθηκε η Σόνια άρχιζε να γίνεται ντεμοντέ, όπως λέει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, η καθημερινότητα των ακροβατών, των κλόουν, των μάγων, οι σχέσεις μεταξύ τους, τα κουτσομπολιά και οι φήμες σε αυτόν τον κλειστό κύκλο, ο τρόπος ζωής τους, που όλα αυτά άλλαξαν όταν γνώρισε η Σόνια τον τώρα πρώην της «και διηγώντας τα να κλαις» αποτελούν πρωτότυπους θεματικούς άξονες και συμπληρώνουν σωστά την κεντρική ιδέα. Επίσης παρεμβάλλονται πληροφορίες για μουσικούς και άλλους καλλιτέχνες που πέθαναν στα 27 τους (λίγο πριν, λίγο μετά) γιατί οι περιπτώσεις τους θυμίζουν κάτι στην αφηγήτρια ή αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση ή προς αποφυγή για εκείνη. Η Μανίνα Ζουμπουλάκη έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, με απρόσμενες εξελίξεις, πλοκή που ξεφεύγει από τις εύκολες λύσεις και τα κλισέ όπως διαπίστωσα από ένα σημείο και μετά (και μετάνιωσα για την αρχική μου γνώμη για το βιβλίο), ωραίες ανατροπές κι ολοκληρωμένους χαρακτήρες.

«Έχω βαρεθεί να μην ακούω ούτε ένα μπράβο για όλα όσα κάνω αλλά να ακούω επιπλήξεις για αυτά που δεν κάνω» (σελ. 203). Η ζωή της Σόνιας ξετυλίγεται γύρω από ένα πλυντήριο, μια ιδιόμορφη απασχόληση που δεν επιφέρει και πολλά κέρδη, μια ζωή που καταρρέει και κάνει ό,τι μπορεί για να τη συγκρατήσει και δυο παιδιά που πραγματικά ήθελα να τα μπουφλίσω, αδιαφορώντας για τη φαιδρή δικαιολογία ότι φταίνε οι ορμόνες της εφηβείας τους, μιας και η αγένεια, η αχαριστία και η τεμπελιά είναι ίδιον του χαρακτήρα και της προσωπικότητας και δεν ξεπετάγεται έτσι για λίγο εκείνη την περίοδο. Η Σόνια δεν είναι θύμα πάντως, δε δέχεται στωικά τα χαστούκια που της έρχονται (όχι όλα τουλάχιστον) κι αυτό ακριβώς μου άρεσε. Αντί για αφηγηματικές ευκολίες που θα φέρουν γέλιο κι ένα «ταπ, ταπ» συμπάθειας στον ώμο της ηρωίδας, έχουμε σκληρές και ρεαλιστικές προσπάθειες για κάτι καλύτερο, για μια πιο ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά, αληθινές δηλαδή και ανθρώπινες στιγμές που αντικατοπτρίζουν πρόσωπα που έχουμε σίγουρα γνωρίσει κι εμείς στη ζωή μας. Η Σόνια, που χρειάζεται μια υποστήριξη, ένα μπράβο, ειδικά τώρα που έφυγε ο άντρας της που δε χάνει στιγμή να της στέλνει θυμωμένα μηνύματα με στόχο να τη μειώσει, να την ταπεινώσει και να καταστρέψει την αυτοπεποίθησή της,  συναντά διαρκώς γκρίνια από ανθρώπους που τα θέλουν όλα έτοιμα. Είπαμε, δεν κάνει φασαρία και δεν τσακώνεται με τα παιδιά της, όχι από αδιαφορία ή γιατί πιστεύει στην πειθαρχία αλλά γιατί παλεύει μέσα της να βρει ακριβώς αυτήν την καλύτερη ισορροπία που δε θα τα διώξει μακριά της, ειδικά εφόσον καιροφυλακτεί ο πρώην άντρας με αυτήν τη συμπεριφορά. Τελικά τι πρέπει να κάνει μια μάνα; Να αφήνει το παιδί της να ακολουθεί τα ίχνη του και να παρατάει ό,τι δεν το γεμίζει ή να προσπαθεί σκληρά να το φέρει εκεί που πρέπει, εκεί που αυτή θέλει και να το πειθαρχήσει; Μήπως και τα δύο αλλά σε μια προσεκτική ισορροπία; Η Σόνια αποφασίζει τελικά να πάρει τα πράγματα στα χέρια της, ίσως όμως με λάθος τρόπο κι αυτό οδηγεί σε νέες αναπάντεχες εξελίξεις.

Το μυθιστόρημα ρίχνει εξίσου το βάρος του σε όλα τα πρόσωπα, οπότε γνωρίζουμε και τις φίλες της Σόνιας, τον ομοφυλόφιλο με σύμφωνο συμβίωσης συνεργάτη που τυπώνει τα μπλουζάκια αλλά και την κολλητή που έχασαν ξαφνικά και άδικα πριν καιρό, μια απώλεια που ακόμη τις στοιχειώνει όλες. Μέσα σε όλα αυτά έχουμε και τον Αρκτούρο που σκέφτεται να αυτοκτονήσει και η πραγματική του ταυτότητα είναι μια πραγματική αποκάλυψη. Επίσης, με αφορμή το ιδιάζον θέμα του fun club της Σόνιας, ξεδιπλώνονται σκέψεις γύρω από τον θάνατο και την απώλεια και παρέχονται πλήθος πληροφοριών για τους καλλιτέχνες που πέθαναν νέοι ή και μεγαλύτεροι. Αυτό αντιπαραβάλλεται με την απώλεια της νεκρής φίλης, αφού όταν πεθαίνουν οι σταρ εσύ δεν πενθείς γιατί δεν τους γνωρίζεις, από την άλλη όμως πώς αντιδράς όταν πεθαίνει ένα δικό σου άτομο; Επίσης περιγράφονται με ειλικρίνεια οι δύσκολες ανθρώπινες σχέσεις και η ψεύτικη ευτυχία που τυλίγει πολλές οικογένειες: «Οι οικογένειες… σου φαίνονται αξιοζήλευτες μόνο επειδή τις βλέπεις από μακριά, από τα παράθυρα» (σελ. 155). Ακόμη και το τέλος δείχνει συγγραφική μαεστρία, μιας και δεν είναι το happy end που σα να έρχεται με το ζόρι για να κλείσει με γάμους ή άλλες χαρές την ιστορία αλλά θέτει καίρια και σωστά τις βάσεις για ένα αίσιο μέλλον των ηρώων. Όσο πλησιάζουμε στο τέλος αρχίζουν να υποχωρούν η ρουτίνα, η απελπισία, η μονοτονία και εμφανίζεται κάτι καλύτερο που θα ζήσουν οι ήρωες του βιβλίου όταν ο αναγνώστης τελειώσει το μυθιστόρημα. Δεν είναι ανοιχτό και δεκτικό σε ποικίλες ερμηνείες, κάτι που με ξενερώνει αφάνταστα όταν επιλέγεται, αλλά θέτει τις βάσεις εκείνες που ξέρεις πού θα οδηγήσουν τους ήρωες που αγάπησες μέσα από αυτές τις σελίδες.

Το »Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα» είναι ένα ενδιαφέρον, διαφορετικό μυθιστόρημα, με ήρωες ανθρώπους της διπλανής πόρτας, καίρια προβλήματα που αντικατοπτρίζουν τους ρυθμούς και τις συνθήκες της σημερινής μας εποχής και αποφεύγει με επιδεξιότητα τα κλισέ και τις αναμενόμενες εξελίξεις. Συγκίνηση και γέλιο, όνειρα και προδοσίες, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, σεβασμός στον αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου με απολαυστικά ξεχωριστό περιεχόμενο.

Βιβλίο Μετέωρα 
Συγγραφέας Μάριος Μάζαρης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μάριος Μάζαρης έγραψε μια ενδιαφέρουσα, τρυφερή και δυνατή ιστορία για αναγνώστες από 6 ετών και πάνω και παρακολουθούμε την καθημερινότητα των δίδυμων παιδιών μιας οικογένειας. Εξωτερικά μπορεί να μοιάζουν αλλά έχουν πολύ διαφορετικές συνήθειες, συμπεριφορές, επιλογές, νοοτροπία. «Ίσως αυτό να είναι το ωραίο στο να έχεις αδέρφια, υπάρχει κάποιος πολύ διαφορετικός από σένα μέσα στο σπίτι, που προσπαθείς να τον καταλάβεις», τονίζει η μικρή αφηγήτρια. Χάρη στο πλούσιο και πυκνογραμμένο κείμενο βλέπουμε τη μεταξύ τους σχέση αλλά και αυτή με τους γονείς τους, με τους οποίους πηγαίνουν ταξίδια αλλά τελευταία ο μπαμπάς δεν είναι μαζί τους σε όλα. Το κοριτσάκι παραδέχεται ότι δυσκολεύεται να καταλάβει τους ανθρώπους γύρω της, τον αδερφό της, τους γονείς της και όνειρό της είναι να κάνει συνέχεια ταξίδια γιατί: «…με βοηθούν να καταλαβαίνω καλύτερα τους γονείς μας»! Γέλασα πολύ με τη συνήθεια του αδελφού της να χρησιμοποιεί συνέχεια επίθετα, κάτι που περιμένει και από τους άλλους. Θέλει σε κάθε πρόταση το κάθε αντικείμενο να έχει το επίθετό του! Επίσης, του αρέσουν τα παζλ: «δεν αντέχει, λέει, να βλέπει τα κομμάτια μόνα τους»!

Με αφορμή ένα ταξίδι στα Μετέωρα, τα δυο αδέλφια συζητάνε με τους γονείς τους για τη σημασία του «μετέωρου», που είναι το αβέβαιο, αυτό που δεν ξέρεις αν θα πετύχει, το άστατο και αυτό το επίθετο ταιριάζει στην οικογένειά τους γιατί μετά τα Μετέωρα οι γονείς παίρνουν μιαν απόφαση που θα αλλάξει για πάντα τις ζωές όλων. Ο Μάριος Μάζαρης μας συστήνει μια οικογένεια σαν όλες τις άλλες, που αποτελείται από ανθρώπους με αισθήματα, χαρακτήρα, αντιλήψεις. Δυο παιδιά και δυο γονείς που αγκαλιάζονται, αγαπιούνται, έχουν τα πάνω τους και τα κάτω τους, έρχεται όμως η στιγμή που πρέπει αυτό να αλλάξει. Το κείμενο αναδεικνύει με ευφάνταστο τρόπο πως η συγκεκριμένη αλλαγή δεν είναι για κακό κι έτσι βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν περισσότερο αντίστοιχες αλλαγές στο δικό τους σπίτι. Αγάπη, χαρά και ευτυχία θα εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά οπότε οι τέσσερίς τους θα παραμένουν ένα αρραγές παζλ με σφιχτά δεμένα μεταξύ τους τα κομμάτια του.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι υπέροχη! Εκτός από την απεικόνιση των παιδιών και της οικογένειάς τους με υπέροχες σκιαγραφήσεις, προσεγμένες λεπτομέρειες και πλούσια χρώματα, έχουμε χιλιάδες άλλα προτερήματα: εικόνες πάνω και κάτω από το κείμενο, υπέροχη ανάμιξη ρεαλισμού και φαντασίας (δείτε την αφηγήτρια με άκρως υποδειγματικό τρόπο να γίνεται ένα με τα τοπία που φωτογραφίζει στα ταξίδια της ή πώς ξεπηδούν από τις φωτογραφίες τα τοπία και τα μνημεία), πρωτότυπες οπτικές γωνίες όπως αυτή που η οικογένεια φτιάχνει το παζλ γυρνώντας από τα Μετέωρα και τους βλέπουμε από πάνω, σα να είμαστε στην οροφή του σπιτιού! Τι άλλο να πρωτοσχολιάσω; Τη σκηνή με τους λουκουμάδες που μου έτρεχαν τα σάλια ακριβώς όπως του σκύλου που έχουν τα παιδιά; Τα λαμπιόνια στην ταβέρνα; Τον χάρτη με την πινέζα; Τη σουρεαλιστική απεικόνιση της αβεβαιότητας; Την τρυφερότητα της μητρικής αγκαλιάς; Τα Μετέωρα που μου θυμίζουν ιμπρεσιονιστικό πίνακα; Κυρίως όμως δε θα ξεχάσω την άφθαστη τέχνη της απεικόνισης του παζλ σε κρίσιμα σημεία της ιστορίας. Χιλιάδες μικρά και μεγάλα κομμάτια συγκροτούν είτε το παιχνίδι του αδελφού της αφηγήτριας είτε την ίδια την οικογένεια, τις εσωτερικές σελίδες, το εξώφυλλο! Με πόση υπομονή και μελέτη ο Βασίλης Κουτσογιάννης έφτιαξε τέτοιες εικόνες με πραγματικά πολλά και διαφορετικά κομμάτια που κανένα δε μοιάζει με το άλλο σε μέγεθος, σχήμα ή γωνίες!

Το »Μετέωρα» είναι ένα τρυφερό, συγκινητικό, ρεαλιστικό παραμύθι που μαλακώνει αρκετά τη σκληρότητα των αλλαγών που ίσως βιώσει ένα παιδί στο οικογενειακό του περιβάλλον και τονίζει με σωστά παραδείγματα και ρεαλισμό πως τα πράγματα ίσως και να αλλάζουν προς το καλύτερο, ίσως και να είναι αυτό η ευτυχία όλων τους, αφού δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Σταδιακή εξέλιξη της ιστορίας, πλούσιο λεξιλόγιο, τρυφερά αισθήματα, υποδειγματική προσέγγιση ενός δύσκολου θέματος και αξιέπαινη εικονογράφηση είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός παραμυθιού που δεν πρέπει να λείπει από καμία παιδική βιβλιοθήκη!

Βιβλίο Η απίθανη περιπέτεια του Φα
Συγγραφέας Μαρία Πιερή-Στασίνου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τελεία
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Φα είναι Ελληνοκινέζος και πηγαίνει τετάρτη δημοτικού. Στο μυθιστόρημα γνωρίζουμε τις πρώτες του μέρες στο καινούργιο σχολείο, τις φιλίες που κάνει, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, τα πρόσωπα που γνωρίζει. Με τους γονείς του όμως τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα αφού τσακώνονται πολύ άσχημα κάθε μέρα κι έτσι ο Φα κι ο αδελφός του, Ανδρέας, βιώνουν μια σειρά από γεγονότα που τραυματίζουν την ψυχή τους, όσο κι αν αγωνίζεται ο Φα να μην επηρεάσουν τον μικρότερο αδελφό του. Το κείμενο παρουσιάζει με όσο γίνεται λιγότερη ωμότητα τα ενδοοικογενειακά προβλήματα του Φα και καταγράφει μια σειρά από διάφορα γεγονότα που βιώνει αυτό το παιδί, τις προσπάθειές του να μάθει γράμματα, πώς χτίζει τη φιλία του με τον Μιχάλη, τον οποίο στην αρχή αντιπαθούσε, πώς και γιατί τελικά τους εγκαταλείπει η μητέρα του και πώς μεγαλώνουν με έναν πατέρα που προσπαθεί να αλλάξει αλλά δεν καταφέρνει να τα γαλουχήσει σωστά, γιατί επεμβαίνει η Κοινωνική Υπηρεσία, πόσο συχνά εμπιστεύεται τα προβλήματά του στην αγαπημένη του λούτρινη αγελάδα και πολλά άλλα.

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με αυτές τις δυσκολίες και με τις σοβαρές προεκτάσεις που παίρνουν σύντομα, είναι όμως γεμάτο από διάφορα περιστατικά που γεμίζουν τη ζωή του Φα και χαρίζουν αισιοδοξία, δύναμη και αυτοπεποίθηση. Οι καβγάδες, η εγκατάλειψη της μητέρας που πήγε στην Αμερική για ένα καλύτερο μέλλον για όλους αλλά δεν παύει να είναι προδοσία, η επέμβαση της πρόνοιας σύντομα εξισορροπούνται από νέες φιλίες και γνωριμίες, από γεγονότα που θα βοηθήσουν τον Φα να βρει την εσωτερική του δύναμη και γαλήνη, θα δώσουν απάντηση σε πολλά ερωτήματα και όλα αυτά θα κλείσουν με ένα αίσιο και γλυκό τέλος. Μικρά και σύντομα κεφάλαια, λεξιλόγιο και πλούσια καλολογικά στοιχεία, διαρκείς ανατροπές και πολλά γεγονότα θα κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον του μικρού αναγνώστη, θα φέρουν γέλιο αλλά και συγκίνηση ενώ η ρεαλιστική γραφή αποτυπώνει ολοζώντανες σκηνές της καθημερινότητας του Φα με τέτοιο τρόπο που θα βοηθήσει τα παιδιά να ταυτιστούν με το Ελληνοκινεζάκι. Η Μάρω, ο Γλυκούλης, ο Σπύρος, ο Μιχάλης θα είναι πάντα εκεί για τον Φα και την οικογένειά του  και με δυσκολία τους αποχωρίστηκα!

Βιβλίο Blackbird-Μαυροπούλι 
Τίτλος πρωτοτύπου Blackbird
Συγγραφέας Matthias Brandt
Μεταφραστής Βασίλης Κωστόπουλος
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται μέσα σε ένα χρόνο σχεδόν και ζωντανεύει μια τυπική ήσυχη πόλη της Γερμανίας χωρίς ιδιαίτερες προοπτικές. Φωτογραφίζει τη ζωή μιας παρέας παιδιών με τις κλασικές αντιδράσεις τους και τον τρόπο σκέψης που όλοι μας στην ηλικία τους είχαμε επίσης υιοθετήσει. Η ψυχολογία και η κοσμοθεωρία του Μότε δίνεται πολύ σωστά και φροντισμένα και μέσω αυτών γνωρίζουμε το οικογενειακό και σχολικό του περιβάλλον, τις φοβίες του, τα προτερήματά του, τις επιδόσεις του στα μαθήματα και στη γυμναστική, την αγαπημένη του μουσική κ. ά. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, σχεδόν προφορική, με έντονο χαρακτηριστικό λεξιλόγιο, κοφτές και σύντομες φράσεις, επαναλήψεις κλπ, κάτι που δίνει ρεαλισμό, χωρίς να κουράζει όμως. Παρέες, τσιγαριλίκι, βαρετά μαθήματα, θρασύδειλοι καθηγητές, ένας έρωτας κι ένας κολλητός που παλεύει για τη ζωή του, όλα αυτά σε ένα περιβάλλον που δεν κατανοεί και δεν τον καταλαβαίνει. Ένα αντικείμενο, ένα χρώμα, ένας άνθρωπος που θα δει ή θα συναναστραφεί μαζί του θα του φέρουν στο νου στιγμές από τη σχολική και την οικογενειακή του ζωή, ανοίγοντας έτσι παρενθέσεις με σημαντικές και αναπάντεχες παρατηρήσεις πάνω σε όλα όσα απαρτίζουν τον μικρόκοσμό του.

Ομολογουμένως, το κείμενο ξεκίνησε αρκετά δυνατά, με συγκινητικές στιγμές, ενδιαφέρουσες σκέψεις κι ένα αδρά σκιαγραφημένο αδιέξοδο. Ο κολλητός του Μότε, Μάνφρεντ Σνέλστιγκ ή Μπόγκι, μπαίνει στο νοσοκομείο με καρκίνο και παύει να είναι ο φίλος του: «Και πώς θα γινόταν, παρακαλώ, κάτι τέτοιο, δηλαδή να αισθάνεται σαν ένας από μας, άμα κάθεται όλη μέρα με πετσετέ πυτζάμες σ’ αυτό το σκατοδωμάτιο με την καμηλοπάρδαλη, ενώ εμείς την ίδια ώρα την πέφτουμε με τα μούτρα στον κόσμο» (σελ. 30); Πώς θα χειριστεί ο νεαρός πρωταγωνιστής αυτήν την κατάσταση; Φυσικά θυμώνει: «Αυτός όμως ήταν που έπρεπε να βάλει τέλος σ’ αυτή τη μαλακία, κάτι να κάνει, ρε Θεούλη μου… ήθελα πίσω την παλιά μου ζωή, μαζί μ’ αυτόν μέσα, με το Μπόγκι» (σελ. 30-31). Είναι καταπέλτης: «Για τα πραγματικά σημαντικά πράγματα που νιώθει κανείς, πιθανώς δεν υπάρχουνε λόγια. Σίγουρα δεν είναι τα σωστά. Και αναγκάζεσαι να το παίζεις απλά άνετος. Διότι πρέπει να μιλάμε για τα πάντα. Για να μη χρειαστεί να σταματήσει ο κόσμος, για να προχωρήσει παρακάτω όπως όπως» (σελ. 31).

Ταυτόχρονα, ο πατέρας του μετακομίζει με τη νέα του σύντροφο μακριά: «Για να ‘μαι σωστός, το σπίτι τους δεν ήταν ακριβώς στου διαόλου τη μάνα, από κει πάντως μπορούσες να τη δεις» (σελ. 10). Τι τραγική συμβίωση: «Το βράδυ στο καθιστικό πέσαμε μούρη με μούρη με τον πατέρα μου, συναντηθήκαμε εκεί τυχαία. Δεν ξέρω αν είχε συμβεί ποτέ να συμπέσουμε εκτός από τυχαία» (σελ. 35). Η μόνη άμυνα του Μότε απέναντι στο διαζύγιο είναι η αδιαφορία: «Αισθανόμουνα ότι οι γονείς μου, προπάντων η μητέρα μου, περίμεναν μονάχα την κατάλληλη στιγμή που θα μπορέσουν να μου φορτώσουν ένα πρόβλημα, επειδή αυτοί ήταν στα χωρίσματα» (σελ. 62). Συγκινητική είναι η διαπίστωση για τη στάση του απέναντι στη μάνα του: «…δεν ήθελα να ξεφύγω από την ίδια αλλά μοναχά από τη βλαμμένη τη στενοχώρια της. Η δική μου με τον Μπόγκι μου ‘φτανε» (σελ. 69). Είναι ένα παιδί που βλέπει αλλαγές στη ζωή του και δεν ξέρει πώς να τις χειριστεί γιατί δεν πρόλαβε να μάθει. «Όλα τα συναισθήματα συνωστίζονταν μέσα μου και δεν γινότανε πλέον να ξεχωριστεί το ‘να απ’ τ’ άλλο» (σελ. 32). Άλλωστε: «Οι σκέψεις δεν είναι ότι χτυπάνε και ζητάνε άδεια προτού μπούνε. Απλά εμφανίζονται κάποια στιγμή μπροστά σου» (σελ. 31).

Από την άλλη, ερωτεύεται τη Ζακλίν Σμίντεμπαχ, κάτι καλοδεχούμενο σχεδόν γιατί ο τρόπος που την προσεγγίζει, που την επιθυμεί, που την ακολουθεί τον οδηγεί σε απανωτές γκάφες και δημιουργεί εκρήξεις γέλιου! Βέβαια, από ένα σημείο και μετά ένιωσα πως «έκανε κοιλιά» η πλοκή, παρ’ όλο που οι παρατηρήσεις και τα περιστατικά εξακολουθούσαν να είναι ενδιαφέροντα και όχι τόσο ανατρεπτικά, παρ’ όλ’ αυτά συνέχισα ως το τέλος και αποζημιώθηκα με το αγαπημένο μου κεφάλαιο 16 να σβήνει κάθε αντίρρησή μου, μιας και καταγράφει με τον καλύτερο τρόπο όλο αυτό το συναισθηματικό μπλέξιμο του παιδιού.

Blackbird είναι στα αγγλικά το κοτσύφι που κοιτάει έξω από το παράθυρο του νοσοκομείου ο Μπόγκι αλλά θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι ενδεικτικός και για πολλά άλλα πράγματα μέσα στο μυθιστόρημα. Το βιβλίο αφορά την ψυχολογία ενός εφήβου που καλείται να αντιμετωπίσει δύο απρόσμενες αλλαγές στη ζωή του και παρακολουθούμε τις ψυχοσυναισθηματικές του αντιδράσεις επ’ αυτών. Πότε με χιούμορ, πότε με συγκίνηση ξεδιπλώνεται ο μοναχικός δρόμος προς την ωρίμανση και το παιδί ζει κάποια γεγονότα που θα τον αλλάξουν για πάντα, αναζητώντας απεγνωσμένα τον σωστό τρόπο για να τα αντιμετωπίσει.

Βιβλίο Στο πάρκο με τις νεραντζιές
Συγγραφέας Ιωάννα Αργυρού
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον τρυφερό και ρεαλιστικό εφηβικό μυθιστόρημα που καταγράφει τα προβλήματα αυτής της δύσκολης ηλικίας και ζωντανεύει τις δύσκολες στιγμές που φέρνει ένα διαζύγιο και μια νέα αρχή στην ψυχοσύνθεση των παιδιών. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη εν είδει ημερολογίου, όπου πότε ο Έκτορας και πότε η Λίζα καταγράφουν τις μέρες τους, τα προβλήματα, τα λάθη, τις ανησυχίες, τον θυμό τους. Έχουμε δύο εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες που μεγαλώνουν σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα: εκείνη θέλει να γίνει μηχανικός και παλεύει με τη μάνα της που έχει τα δικά της όνειρα για το παιδί, εκείνος μαθαίνει φλάουτο και προσπαθεί να γίνει δημοφιλής στο σχολείο, μόνο που αποτυγχάνει στα αθλήματα.

Η Λίζα αγαπά τα μαστορέματα και μπορεί να επιδιορθώσει έναν υπολογιστή. Παιδί χωρισμένων γονιών, με έναν πατέρα ακριβοδίκαιο, με μια μάνα που πιέζει, παρακολουθεί, καθοδηγεί, ζει για να ξεχωρίζει η κόρη της όπως θέλει αυτή κι όχι όπως θέλει το παιδί της. Οι καβγάδες των δύο γυναικών είναι συνεχόμενοι, μιας και η μάνα της έχει δικά της όνειρα για κείνη και δεν ακούει τις επιθυμίες της. Όταν μάλιστα η Λίζα βλέπει πως και οι δυο γονείς της προχωράνε στις ζωές του φέρεται εγωιστικά και ανεύθυνα για να γίνουν τα πράγματα όπως πρώτα και να ξανακερδίσει τη βολή της. Από την άλλη, ο Έκτορας νιώθει μόνος και ανίκανος, αισθάνεται απόρριψη από τους συμμαθητές του, αποτυγχάνει. Ο πατέρας του τους εγκατέλειψε κι η μάνα του εργάζεται πολλές ώρες για να τον μεγαλώσει. Ντροπαλός και σιωπηλός, προσπαθεί να κερδίσει την καρδιά μιας κοπέλας. Κάποιες εξελίξεις όμως θα του δείξουν την πραγματικότητα και θα αρχίσει να παίρνει υπεύθυνες αποφάσεις.

Συμμαθήτριά τους είναι η Τζασμίν από τη Συρία, που τρία χρόνια τώρα δεν έχει καταφέρει να ενσωματωθεί σωστά στη σχολική κοινότητα, λόγω του φόβου της και των τραυμάτων που φέρει από την κατάσταση στην πατρίδα της. Η κοπέλα θα δεθεί απρόσμενα και με τους δύο με τέτοιο τρόπο που θα αναδείξει τα προβλήματα προσαρμογής των προσφύγων γενικότερα στο κράτος που τους υποδέχεται, χωρίς όμως να πέσει το βάρος της πλοκής πάνω της. Είναι ένα αρμονικό και συγκινητικό συμπλήρωμα της ιστορίας, άρρηκτα δεμένο με τη σχολική καθημερινότητα του Έκτορα και της Λίζας.

Οι χαρακτήρες παίρνουν σταδιακά τη θέση τους και το παζλ της γνωριμίας μεταξύ τους σχηματίζεται σιγά σιγά. Η μεν Λίζα υποδέχεται με ψυχρότητα και αγένεια τη νέα σύντροφο του πατέρα της και μητέρα του Έκτορα, ο δε Έκτορας θαυμάζει τις αλλαγές που υφίσταται η μητέρα του με τον πατέρα της Λίζας στη ζωή της. Σύντομα όμως τα πράγματα θα γίνουν πιο περίπλοκα και ταυτόχρονα πιο ενδιαφέροντα. Η ιστορία κυλάει αβίαστα και γρήγορα, με παραστατικούς διαλόγους και ρεαλισμό. Οι ήρωες είναι αληθινοί και αντιμετωπίζουν τις νέες καταστάσεις και τις αλλαγές στη ζωή τους με ποικιλία αντιδράσεων. Υπάρχει εκνευρισμός, προσπάθεια, παραίτηση, ακόμη και θυμός, καταγράφονται όλα όμως ρεαλιστικά και δίνουν μια τέτοια πολύπλευρη διάσταση των πραγμάτων, που όσοι έχουν βιώσει ένα οδυνηρό διαζύγιο θα ταυτιστούν σε κάποια σημεία. Ακόμη και οι παρεξηγήσεις δίνουν αφορμή για πυροδότηση των γεγονότων. Η ψυχολογία των εφήβων απέναντι στις νέες συνθήκες που καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν ως προς το επόμενο βήμα του γονιού τους στη ζωή του είναι σχεδιασμένη προσεκτικά και χωρίς ακρότητες. Κάλλιστα θα μπορούσαν με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την αστάθμητη ψυχολογία τους να μπλέξουν σε περιπέτειες, έχουν όμως την τύχη να ζουν με ανθρώπους που τους νοιάζονται και τους προσέχουν, ακόμη κι αν δεν είναι τέλειοι ως γονείς ή φίλοι. Στέκι όλων είναι το πάρκο με τις νεραντζιές, όπου μπορούν να χαλαρώσουν, να ξεφύγουν, να συζητήσουν κλπ. και στο τέλος αυτό το μέρος δένεται πολύ όμορφα με μια σημαντική εξέλιξη στη ζωή όλων τους.

«Στο πάρκο με τις νεραντζιές» καταφεύγουν οι ήρωες του μυθιστορήματος της Ιωάννας Αργυρού και ταξιδεύουν τον αναγνώστη σε περιπέτειες καθημερινές, γεμάτες δάκρυ και χαμόγελο, αλήθεια και τρυφερότητα, εκπλήξεις και ανατροπές. Γιατί όπως γράφει η ίδια η συγγραφέας στο τέλος: «Και τότε σκέφτομαι ότι τελικά η ζωή μας, με τις χαρές και τις λύπες, τις απογοητεύσεις και τα επιτεύγματα, μοιάζει με τις τέσσερις εποχές! Όσο σκληρός κι αν είναι ο χειμώνας της ζωής μας, έρχεται πάντα η άνοιξη!» (σελ. 144).

Βιβλίο Μαύρος κύκνος
Τίτλος πρωτοτύπου Black Swan Green
Συγγραφέας David Mitchell
Μεταφραστής Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα τρυφερό μυθιστόρημα. Δυστυχώς δε βρίσκομαι ούτε στην εποχή ούτε στη χώρα που περιγράφει ο συγγραφέας για να ζήοω μέσα στο βιβλίο και να μυρίσω την αναπαράσταση της χαμένης εικόνας. Σκηνικά και λεπτομέρειες, ήχοι και γεύσεις μιας παιδικής εποχής που συμπληρώνουν την ψυχολογία ενός έφηβου παιδιού που παλεύει με τη βραδυγλωσσία του βρίσκοντας διέξοδο στη λογοτεχνία. Πολλές λεπτομέρειες αλλά και ανθρώπινη ψυχολογία, οι νταήδες του σχολείου και τα κόμπλεξ που δημιουργούν σε άλλα «επιφανεικά» «κατώτερά» τους παιδιά τα έχω ζήσει κι εγώ και συμπορευόμουν με τον πρωταγωνιστή στην κρίσιμη εφηβική ηλικία του. Όμορφη η λύση και το τέλος.

Βιβλίο Μα, μπαμπά, είναι χάλια
Συγγραφέας Παναγιώτα Πλησή
Εικονογράφος Γιώργος Σγουρός
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο είναι μια αξιόλογη προσπάθεια για να μάθουν τα παιδιά χωρισμένων γονιών ότι δεν αλλάζει τίποτα στη ζωή τους, δε χρειάζεται να νιώθουν τύψεις ή ανασφάλεια ή να φοβούνται για το μέλλον τους και για την αγάπη των γονιών τους. Η ψυχολόγος Ελεονώρα Σουρλάγκα γράφει μια πολύ καλή εισαγωγή για τους μικρούς αναγνώστες κι επίσης ο πολύ καλός επίλογος θα βοηθήσει τα παιδιά να οπλιστούν με υπομονή και κατανόηση και να αντιληφθούν τι πραγματικά συμβαίνει στις ζωές μιας μαμάς, ενός μπαμπά κι ενός παιδιού μετά το διαζύγιο. Η χαριτωμένη, γλυκιά εικονογράφηση του Γιώργου Σγουρού είναι πολύ καλή επιλογή να ντυθεί το κείμενο με τις κατάλληλες εικόνες.

Δε μου άρεσε όμως ο χαρακτήρας του μικρομέγαλου που έχει η Λένα. Ήταν πολύ είρων, κακομαθημένη και υπερβολικά σίγουρη για τον εαυτό της, που κατ’ εμέ δεν είναι και το καλύτερο πρότυπο για ένα μικρό παιδί. Ναι, είναι πανέξυπνη, διορατική, εφευρετική, όμως αυτά δεν πηγάζουν από τον χαρακτήρα της αυθόρμητα και με την παιδική αθωότητα της ηλικίας της αλλά ατσαλώνουν μια υπερβολικά σίγουρη για τον εαυτό της προσωπικότητα και δυστυχώς δε συμβαίνει κάτι στο κείμενο που να δείξει πόσο άσχημο είναι αυτό. Θα προτιμούσα να διαβάσω για ένα τρομαγμένο παιδί, με ανασφάλειες, φοβίες και απορίες και όχι για ένα κορίτσι που τα ξέρει όλα! Επίσης δε μου άρεσε το ασαφές και βεβιασμένο τέλος. Κατά τα άλλα οι αντιδράσεις των γονιών στη συμπεριφορά της Λένας είναι σωστές, αληθινές και ανθρώπινες. Μου άρεσε η πρωτοτυπία να μιλάει ο μπαμπάς τηλεφωνικά με τον φίλο του, τον Ευάγγελο, μου άρεσε ο χαρακτήρας του «πατριού» Στέφανου και οι ανατροπές στη ζωή της Λένας που όσο έδιωχνε τη Μαρίνα, τόσο την έβρισκε μπροστά της. Διασκεδαστικό και διδακτικό ταυτόχρονα!

Βιβλίο Σύζυγοι σε θέση μάχης
Τίτλος πρωτοτύπου A disorder peculiar to the country
Συγγραφέας Ken Kalfus
Μεταφραστής Αγορίτσα Μπακοδήμου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας δεν ηθικολογεί, δεν μεμψιμοιρεί, δεν ηρωοποιεί. Περιγράφει, καταγράφει, γράφει. Τι να πρωτοαναφέρω; Την καθημερινότητα του Αμερικανού, που βομβαρδίζεται από ένα σωρό ειδήσεις και παραπληροφόρηση (πρέπει, λέει, να είσαι πολύ γρήγορος για να προλαβαίνεις να διαβάζεις στην τηλεόραση και την κυλιόμενη μπάρα με τις ειδήσεις και τα νέα στην οθόνη ή τον παρουσιαστή), που πάει τα παιδιά του για ένα πρόχειρο γεύμα στα Μακ, που δουλεύει σε γραφεία με συναδέλφους που ζουν στον ίδιο χώρο και δεν γνωρίζουν κάτι περισσότερο για την προσωπικότητα και τα ενδιαφέροντά του; Περπατάμε στη Νέα Υόρκη, ζούμε την αγωνία των κατοίκων μετά την επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, νιώθουμε την αλλαγή στο αίμα μας. Φοβερό το επεισόδιο που ο οδηγός του φορτηγού έκλεισε με δύναμη την πόρτα του κι όλη η εικόνα πάγωσε για ένα δευτερόλεπτο γιατί όλοι οι περαστικοί κάνανε την ίδια σκέψη: δέχονται επίθεση αυτοκτονίας! Κι οι επισκέψεις στους ψυχιάτρους αυξήθηκαν, το ρίσκο αυξήθηκε, ζήσε το σήμερα για το σήμερα γιατί αύριο κάποιος θα μπει στην πιτσαρία που έχεις πάει τα παιδιά σου και φωνάζοντας «Ο Θεός είναι μεγάλος» θα τινάξει τα πάντα στον αέρα! (ανατρίχιασα).

Ως προς το ζευγάρι υπήρχαν κάποια πραγματικά αστεία περιστατικά για το πού θα φτάσουν ένας άντρας και μια γυναίκα που αγαπιούνταν μέχρι πρότινος. Όπως λέει και η σύζυγος, δεν θυμάται πια γιατί φτάσανε στο σημείο να μισιούνται τόσο πολύ, δεν έχει πια σημασία. Είναι πραγματικά πολύ άσχημο να φτάνεις στο σημείο να συγκατοικείς με τον πρώην σύζυγό σου ώσπου να βγει το διαζύγιο με τη διατροφή και την έξωσή του από το κάποτε δικό σας διαμέρισμα. Τα παιδιά για άλλη μια φορά αιχμάλωτα των γονικών αποφάσεων και εξουσιών κι όταν παθαίνουν κάτι, οι γονείς ανησυχούν μην το χρησιμοποιήσει σαν όπλο εναντίον τους ο άλλος γονιός (καλά, δεν πρόσεχες το παιδί; Τώρα θα δεις τι θα πάθεις) (κι οι δικηγόροι να συνεχίζουν να πληρώνονται). Πραγματικά στενοχωρέθηκα, σε ένα σημείο μάλιστα ο μπαμπάς τσακώνεται με τη μαμά και τα παιδιά φωνάζουν με μια φωνή «είστε μπροστά στην τηλεόραση και δεν βλέπουμε». Ειλικρινά, όταν μεγαλώσουν αυτά τα παιδιά, τι οικογένειες θα δημιουργήσουν, τι ενδιαφέροντα θα αποκτήσουν; Αστεία και τραγική ταυτόχρονα η σκηνή όπου ο σύζυγος δένεται με εκρηκτικά και επιτίθεται στη γυναίκα του για να τελειώνουν πια με αυτό το αστείο αλλά η ύλη δεν πυροδοτείται και μαζί οι δυο σύζυγοι φτιάχνουν και ξαναφτιάχνουν τα εκρηκτικά ώσπου ο σύζυγος τα παρατάει και φεύγει! Χωρίς ίχνος αστεϊσμού ή διακωμώδησης, ξανασκέφτομαι μέχρι πόσο μπορεί κάποιος να αδιαφορήσει για την οικογένειά του ή πόσο απελπισμένος μπορεί να νιώσει ώστε να εξοντώσει τον εαυτό του και την οικογένειά του με αυτόν τον τρόπο.

Μέσα από το βιβλίο ξεπηδάνε πάρα πολλά πράγματα για την καθημερινότητα του Αμερικανού πριν και μετά την τρομοκρατική επίθεση, τις απόψεις του για τον εβραϊσμό και την περιοχή του Ισραήλ, ακόμη και για την εβραϊκή τελετουργία ενός γάμου (παντρεύτηκε ο αδερφός της συζύγου, καλά, αυτό το σημείο έκανε μια τεράστια κοιλιά ως προς το σύνολο του περιεχομένου). Εδώ ο συγγραφέας μάς χαστουκίζει ως προς τον μικρόκοσμο και την ατομική μας καθημερινότητα και κατά συνέπεια την αδυναμία που δείχνουμε σε περιπτώσεις μεγάλου κακού: «Η κίνηση των αυτοκινήτων, τα υπόγεια τρένα, το τηλέφωνο, το e-mail, τα γεμάτα καύσιμα αεροπλάνα που πετάνε πάνω από τα κεφάλια μας, το Αμερικανικό Ταχυδρομείο, όλα αυτά μας κρατάνε σε έναν εύθραυστο, αραχνοΰφαντο ιστό νοήματος. Μία και μοναδική πράξη κακού μπορεί να τον ξεσκίσει. Στα χέρια μας κρατάμε ο ένας τη σπουδαιότητα του άλλου».

Σε ένα άλλο σημείο διαβάζουμε μια σοβαρή απορία για όλον αυτόν τον γιγαντισμό των ΗΠΑ: «Έχουμε αρκετά στρατεύματα για να καταλάβουμε μια χώρα 25.000.000 ανθρώπων σε μια περιοχή του κόσμου που διάκειται εχθρικά απέναντί μας βάσει ιστορικών, θρησκευτικών και πολιτιστικών λόγων. Αυτά τα κράτη δε θα γίνονταν ακόμη πιο εχθρικά απέναντι στην Αμερική;». Και πολλά πολλά ακόμη. Σπάνια ένα βιβλίο με έχει κάνει να σταματήσω για να σκεφτώ, χωρίς αυτό να είναι ο σκοπός του (ένα μυθιστόρημα διαβάζεις στο κάτω κάτω, όχι δοκίμιο). Πραγματικά το συνιστώ ανεπιφύλακτα γιατί κάθε σελίδα είναι και μια έκπληξη και για τη σχέση των δυο πρώην συζύγων και για την πορεία των ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Ένα μειονέκτημα είναι ότι ο μεταφραστής κλείνει όλα τα ξενόγλωσσα ονόματα (του Βίκτωρα, της Βαϊόλας κλπ.) αλλά τις λεωφόρους τις άφησε αμετάφραστες (Τουέντι θέρντ Άβενιου) (σημ. το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο captainbook το 2010). Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα.

Βιβλίο Γράμμα στον μπαμπά και τη μαμά που μαλώνουν
Συγγραφέας Γιώργος Μπουμπούσης
Εικονογράφος Μαριάννα Φραγκούλη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι συγκλονιστικός ο τρόπος που ο συγγραφέας Γιώργος Μπουμπούσης μπαίνει τόσο βαθιά και αντικειμενικά στο μυαλό και στην καρδιά ενός μικρού παιδιού. Δεν είναι εύκολο να νιώσεις και να αποδώσεις τόσο ρεαλιστικά το συναισθηματικό φορτίο ενός πλάσματος που πλέον δε θέλει να ακούσει παραμύθια για το τι συμβαίνει γύρω του αλλά την πραγματική αλήθεια με τρόπο εύληπτο. Ελάχιστοι συγγραφείς κατάφεραν να αποδώσουν σωστά και με αγάπη, ενδιαφέρον, σεβασμό όλα αυτά που συνθέτουν την προσωπικότητα του ανθρωπάκου που φέρνουμε στον κόσμο όπως σε αυτό το βιβλίο.

Κάθε σελίδα που διάβαζα ήταν και μια μαχαιριά που θα έσταζε αίμα αν είχα κι εγώ παιδιά, κυρίως γιατί ο εγωισμός ή άλλα αίτια που οδηγούν σε καυγάδες αντί για ειρηνική, ήρεμη επίλυση (συζήτηση, ακόμη και διαζύγιο) εδώ καταγράφονται μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που δεν ξεχνάει να αναφέρει τις σκέψεις του και τον προβληματισμό του ακόμη και για το διάστημα ανάμεσα στους καβγάδες. Πραγματικά, μια ένταση ανάμεσα στους γονείς δεν είναι ένα πρόβλημα της στιγμής, ειδικά αν αυτό επαναλαμβάνεται. Το παιδί γίνεται μάρτυρας, καταλαβαίνει και διαισθάνεται πως κάτι αλλάζει πλέον στην καθημερινότητά τους, οπότε οι γονείς οφείλουν να το πληροφορήσουν, να το αγκαλιάσουν και να το καθησυχάσουν ουσιαστικά και όχι με κενά ταχταρίσματα.

Η κυρία Μαριάννα Φραγκούλη επέλεξε τη μονοχρωμία στις εικονογραφήσεις της, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη ένταση και αληθοφάνεια στο γράμμα του παιδιού. Τα χρώματα είναι πάντα σκούρα, αν εξαιρέσει κανείς το φως που πέφτει στο γράμμα (το φως της ελπίδας ίσως να θέλει να υπονοήσει) ενώ τα κοντινά πλάνα στο πρόσωπο του παιδιού μου δημιούργησαν αισθήματα ενοχής, γιατί αποκρυσταλλώνονται στο βλέμμα και τις εκφράσεις του μικρού αφηγητή όλα τα προβλήματα που δημιουργούνται από τις άσχημες στιγμές στο σπίτι.

Το «Γράμμα στον μπαμπά και τη μαμά που μαλώνουν» είναι μια κατάθεση ψυχής ενός πλάσματος που ποτέ δε βλέπουμε όταν καβγαδίζουμε με τον σύντροφό μας, αγνοώντας έτσι πως δεν είμαστε μόνοι, αντίθετα είμαστε γονείς κι έχουμε ευθύνη απέναντί του να το ηρεμήσουμε, να το κάνουμε να νιώσει ασφαλές και χωρίς ψυχολογικά προβλήματα. Εύχομαι ολόψυχα το νέο βιβλίο του Γιώργου Μπουμπούση να είναι ένας πολύτιμος οδηγός και σύμβουλος για τις φορές που τα πράγματα θα ζοριστούνε σε μια οικογενειακή σχέση.