Βιβλίο Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό 
Τίτλος πρωτοτύπου L’acqua del lago non è mai dolce 
Συγγραφέας Giulia Caminito
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια αφηγηματική έκπληξη, μιας και ξεδιπλώνει την ιστορία μ’ έναν τρόπο που δεν έχω συναντήσει ως τώρα. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση βοηθάει να γνωρίσουμε καλύτερα την πρωταγωνίστρια, να μάθουμε τη νοοτροπία, τις αντιλήψεις, τις σκέψεις και τον χαρακτήρα της, απλώς η συγγραφέας χαράσσει ένα δικό της μονοπάτι για να μας τη φέρει πιο κοντά. Είναι μια ιστορία που πραγματικά δεν ήξερα πού θα καταλήξει, πώς θα εξελιχθεί, πώς θα τελειώσει, μιας και η ηρωίδα βιώνει καταστάσεις που αλλάζουν τον εαυτό της, δοσμένες με τέτοιο ρεαλισμό που ένιωσα πως ήμουν κι εγώ πολύ κοντά της κι έβλεπα όσα περιέγραφε. Δε μιλάμε για σουρεαλισμό ή περιττές σκέψεις αλλά για μια ιστορία που φωτίζει με αναπάντεχο τρόπο κάποιες σκηνές, μεταπηδά από κεφάλαιο σε κεφάλαιο σε επόμενα στάδια ζωής κι έτσι χωρίς να το καταλάβω το κορίτσι έχει μεγαλώσει, έχει αγαπήσει, έχει πειραματιστεί, έχει υποκύψει στους συναισθηματικούς εκβιασμούς κι έχει στρωθεί στο διάβασμα, φτάνει η ώρα όμως που θα ζητήσει όλον αυτόν τον χαμένο χρόνο πίσω. Ναι, αναπάντεχα. Η αφήγηση με άρπαξε από την αρχή, η αμεσότητα του λόγου, τα αφηγηματικά τερτίπια και η ενδιαφέρουσα ιστορία που ξεδιπλώνεται με μεγάλη πρωτοτυπία με βοήθησαν να βάλω το βιβλίο στα αγαπημένα μου ήδη από τη δέκατη σελίδα.

Πέντε χρόνια η Αντόνια Κολόμπο παλεύει να βρει ένα αξιοπρεπές σπίτι για κείνη και την οικογένειά της σε μια αδυσώπητη Ρώμη. Ζουν σ’ έναν χώρο πέντε επί τέσσερα τετραγωνικά, στα περίχωρα της ιταλικής πρωτεύουσας όμως: «…στη μητέρα μου δεν αρέσει να την αποκαλεί περίχωρα, γιατί όταν βρίσκεσαι στα περίχωρα πρέπει συγχρόνως να ξέρεις την πόλη σου, το κέντρο της, κι εμείς αυτό το κέντρο δεν το βλέπουμε ποτέ… αν θα βγω, είναι μονάχα για να πεταχτώ μέχρι τη λαϊκή μαζί με τη μητέρα μου» (σελ. 15). Η Αντόνια για καιρό καθάριζε, πέταγε, απομάκρυνε, έκαιγε ώστε να ετοιμάσει ένα ασφαλές σπιτικό για κείνη και τα παιδιά της. Ο σύζυγός της, παράλυτος από εργατικό ατύχημα, υιοθέτησε τον γιο της, Μαριάνο (τώρα είναι πια στα 15 του) και μαζί απέκτησαν την τέσσερα χρόνια μικρότερη Γκάια (το όνομά της το μαθαίνουμε μόνο μια φορά κι αυτό επειδή έγραψε ένα γράμμα) και τα δίδυμα Μάικολ και Ρομπέρτο. «…ζούμε εκλιπαρώντας την πόλη, τον δήμαρχο, την Ιταλία να μας βοηθήσουν, να μας φροντίσουν, να μας σώσουν και να μη μας ξεχάσουν, η ζωή μας είναι μια ατέρμονη παράκληση» (σελ. 18). Μιζέρια και δυστυχία, η αποστασιοποιημένη, ουδέτερη, άχρωμη αφήγηση δείχνει ανάγλυφα τα συναισθήματα της αφηγήτριας και καταγράφει τις ακριβείς συνθήκες διαβίωσης εκεί μέσα: «…για καθετί το μόνο που διαθέτω είναι το κακέκτυπό του: μια κούκλα ραμμένη από ρετάλια, τη μεταχειρισμένη τσάντα κάποιου άλλου κοριτσιού…» (σελ. 19). Οι λέξεις είναι γροθιά στο στομάχι: «Νομίζω ότι είμαστε σκάρτα υλικά, άχρηστες κάρτες σ΄ ένα περίπλοκο παιχνίδι, ραγισμένοι βόλοι που δεν κυλάνε πια: έχουμε μείνει ακίνητοι στο έδαφος… και από κει κάτω, από το σημείο στο οποίο έχουμε σωριαστεί, βλέπουμε περιδέραια με πετράδια να κρέμονται από τον λαιμό των άλλων ανθρώπων» (σελ. 19).

Η Αντόνια Κολόμπο έχει την παιδιάστικη ικανότητα να πληγώνει τους άλλους σχεδόν χωρίς καν να μπαίνει στον κόπο. Είναι μια μάνα που «βρίσκει διαφορετικές λύσεις για κάθε πρόβλημα, σπανίως μιας ρίχνει χαστούκια ή κλοτσιές, προτιμάει να μας στερεί κάτι» (σελ. 21), με ακλόνητη εμμονή για το σωστό, δυσλειτουργική, απελπισμένη και σκληραγωγημένη. «Είχε πάψει να περιμένει πότε θα γίνει κάτι, το έκανε μόνη της» (σελ. 84). Είναι μια γυναίκα που συμπαθώ στην αρχή χάρη στο εισαγωγικό κεφάλαιο, τη θεωρώ δυναμική, μαχήτρια, μια μάνα που θα κατασπαράξει τους πάντες για ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης, μόνο που στα επόμενα κεφάλαια αναθεωρώ ριζικά και νιώθω και τύψεις, γιατί αυτή η γυναίκα, με την προμετωπίδα «εγώ δουλεύω και μάλιστα σκληρά, εσύ ως κόρη δεν έχεις το δικαίωμα για τεμπελιά και περιπετειούλες, να κάνεις τις δουλειές σου και μετά να διαβάσεις», καταστρέφει τους πάντες γύρω της, διατάζει, σκοτώνει με λέξεις και βλέμμα. Υπάρχει άραγε κάτι που να το αποκαλέσουμε διστακτικά, ψελλίζοντας, δικαιολογία; «…δεν φιλά, δεν χαϊδεύει, δεν χτενίζει τα μαλλιά, δεν καθησυχάζει, δεν ενθαρρύνει, παρά μόνο κρίνει και απαιτεί, παρά μόνο ταπεινώνει με λόγια και κατηγορίες, και υπογραμμίζει το τέλος των ονείρων και των ελπίδων» (σελ. 329). Μάλλον όχι. Κάποια στιγμή, τα πράγματα αλλάζουν κι η οικογένεια μετακομίζει δίπλα σε μια λίμνη στην Ανγκουιλάρα, έξω από τη Ρώμη. Ο Μαριάνο αρχίζει την εφηβική του επανάσταση, δημιουργώντας προβλήματα στο σχολείο ενώ η Αντόνια επιμένει πως η κόρη της πρέπει να φοιτήσει στη Ρώμη, να γίνει μεγάλη και τρανή, να διαβάζει και να γίνει κάποια. Έτσι ξεκινάει η ζωή της αφηγήτριας με τις σκέψεις και τα συναισθήματά της καθ’ οδόν για το σχολείο, με άγνωστους αρχικά και οικείους στη συνέχεια συνεπιβάτες, που άλλοι πάνε στις δουλειές τους κι άλλοι στα σχολεία της πόλης, έτσι γνωρίζει την Άγκατα και την Καρλότα: «Είμαστε λίγες για να βρίσκουμε παρηγοριά και πάρα πολλές για να νιώθω ότι με προσέχουν» (σελ. 59). Τα κορίτσια, χωρίς να είναι πλούσια, είναι σαφώς σε καλύτερη θέση από την πρωταγωνίστρια, με αντικείμενα και ρούχα που εκείνη ξέρει πως δε θα αποκτήσει ποτέ: «Για μένα οι υπολογιστές ήταν ταινία επιστημονικής φαντασίας, εγώ ανήκα στην παλαιολιθική εποχή της τεχνολογίας, στις τοστιέρες, στα πλυντήρια, στις ραδιοσυχνότητες, αυτό που για τους άλλους ήταν κανόνας, στη δική μου ζωή ήταν το μέλλον» (σελ. 183).

«Για να μεγαλώσεις χρειάζεται να κοπιάσεις, δεν μένεις παιδί για καιρό, δεν θα σε υπερασπίζονται ούτε θα σε φροντίζουν ούτε θα σε ποτίζουν ούτε θα σε καθαρίζουν ούτε θα σε σώζουν για πάντα…» (σελ. 55). Έτσι και η αφηγήτρια αρχίζει να γίνεται γυναίκα, να ψάχνει τα θέλω της, να μαθαίνει τον κόσμο και δυστυχώς να μεταμορφώνεται σε μια κακή γυναίκα, θα μείνει όμως για πάντα έτσι ή οι συναναστροφές της και κάποιες συνέπειες θα τη μεταστρέψουν; Κι αν ναι, για πόσο; Φτάνουμε στο γυμνάσιο, όπου ζει ακόμη «στο μεταίχμιο ανάμεσα στις αποτυχίες και τις απρόβλεπτες νίκες μου» (σελ. 96). Θα μπορούσα να δικαιολογήσω μια γυναίκα για τη μεταγενέστερη συμπεριφορά της όταν τονίζει: «είμαι αντίθετη με αυτήν την οικογένεια, τις στερήσεις της, τα βάσανά της» (σελ. 98), ένα κορίτσι που ζει σ’ ένα σπίτι «ρήγμα, μια χαίνουσα πληγή, ένα ανοιχτό απόστημα, ένα νυστέρι που έχει κόψει κομμάτια δέρματος» (σελ. 100); Ειλικρινά δεν ξέρω, γιατί είναι έτσι δοσμένος ο αφηγηματικός καμβάς που μας παρουσιάζει ακριβοδίκαια την Γκάια και τους ανθρώπους που συναναστρέφεται, τις φίλες που την προδίδουν, τα αγόρια που την αγαπούν ή την εξαπατούν, τον κύκλο μέσα στον οποίο αγωνίζεται να μπει, που δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, ακόμη και τώρα που έχω τελειώσει το βιβλίο. Δε σταματάει σε κάθε νέο σχολικό περιβάλλον, στο γυμνάσιο, στο λύκειο, να επιδεικνύει καινούριες εκφάνσεις της μειονεκτικότητάς της. Κι ας χτίζει μια ζωή με αναμνήσεις, πρώτοι έρωτες, κόντρες, «μαγκιές», φιλίες και προδοσίες, αγόρια και μαθήματα, πειραματίζεται στα ψέματα και στις κοπάνες από το σπίτι, χωρίς ακρότητες και υπερβολές, κάνει ό,τι κάνουν οι έφηβοι όλου του κόσμου που βλέπουν την πραγματική ζωή να έρχεται καταπάνω τους. Αγωνίζεται να βρει τον ζωτικό της χώρο, τη θέση στη ζωή, να βγάλει τη μάνα της από μέσα της: «…προέρχομαι από το παρελθόν και γι’ αυτό το παρόν με κάνει να ασφυκτιώ, δεν φαίνεται να έχει χώρο για μένα» (σελ. 332). «Το μας με περικλείει σαν μια φυλακή, αυτό το εμείς που ποτέ μου δεν ρωτήθηκα αν θέλω να το κατοικώ» (σελ. 116). Ο αδερφός της έχει κι αυτός σχεδόν πρωταγωνιστική θέση, μόνο που τα δικά του λάθη θα τον οδηγήσουν σε εντελώς άλλα μονοπάτια ενώ ο πατέρας και τα δίδυμα μικρότερα αδέρφια, σαν ετερόφωτοι δορυφόροι, έρχονται και φεύγουν κατά καιρούς. Προς τιμήν της, η συγγραφέας δεν προσέθεσε κι άλλη μιζέρια στο ήδη βαρύ περιεχόμενο με την ψυχολογία του πατέρα, αντίθετα, κατάφερε να δείξει τον πόνο του και τη μειονεκτικότητά του με ελάχιστες μα δυνατές λέξεις και με μια παρουσία που δε χρειάζεται πολλά λόγια για να τονίσει πως παραμένει βάρος για την οικογένειά του.

«Ο κόσμος είναι μια παγωμένη πισίνα», ισχυρίζεται ένα κορίτσι που προσπαθεί να απαγκιστρωθεί από το κακοποιητικό της χτες, μεγαλώνοντας δίπλα σε μια λίμνη που στοιχειώνει τα όνειρά της και δυστυχώς την ίδια της τη ζωή. Είναι μια ιστορία που δεν ξέρεις πού θα σε οδηγήσει. Αφορά ένα κορίτσι που μεγαλώνει σ’ ένα τοξικό περιβάλλον και αγωνίζεται να βρει τον εαυτό της, αλλά πώς, πότε, με ποιους; Πώς θα νιώθει, πώς θα εξελιχθεί, τι θα την επηρεάσει, με την κατάσταση στην οικογένειά της να χειροτερεύει χρόνο με τον χρόνο; Παρ’ όλη την «κοιλιά» που ένιωσα πως κάνει στη μέση της αφήγησης, με τις λέξεις και τα συναισθήματα να μειώνονται σε ένταση, το μυθιστόρημα ρέει ακατάπαυστα, παρασύροντας προσωπικά συναισθήματα, χρόνο, επιθυμίες που είχα πριν το ξεκινήσω και μόλις το άρχισα δεν ήθελα να βγω από αυτό το ποτάμι, αδιαφορώντας για την καθημερινότητά μου και τα πρέπει μου. Με μια ιδιαίτερη φωτογραφία που απεικονίζει ακριβώς τη ζωή της Γκάια, μ’ ένα τέλος που ίσως να μην ικανοποιήσει αλλά το βρήκα άρτιο ως απότοκο όλου αυτού του συναισθηματικού και ψυχολογικού φορτίου που μοιράστηκε μαζί μου η πρωταγωνίστρια, με μια δυνατή ιστορία που με συγκίνησε και με προβλημάτισε, το βιβλίο αυτό είναι μια πραγματική αναγνωστική έκπληξη.

Βιβλίο Μια τέλεια μέρα
Τίτλος πρωτοτύπου Un giorno perfetto
Συγγραφέας Melania G. Mazzucco
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Για τον αποτυχημένο αστυνομικό που δέρνει τη γυναίκα του και όταν εκείνη το σκάει με δικαστική απόφαση μακριά του της κλέβει τα παιδιά; Για την έφηβη κόρη του που κάνει πίρσινγκ στον αφαλό ενώ αναζητά τον εφηβικό της έρωτα; Για τον μικρό της αδελφό που τον κοροϊδεύουν στο σχολείο και διάβασα μια ανατριχιαστική περιγραφή τιμωρίας του από τους νταήδες του σχολείου; Για τον υποψήφιο υπουργό που δεν παίρνει χαμπάρι ότι η δεύτερη γυναίκα του τα έχει φτιάξει με τον γιο του; Για τα αισθήματα του επαναστάτη εφήβου φοιτητή που πετά γκαζάκια στις πολυεθνικές ενώ τον έχει σημαδέψει ο έρωτας της μητριάς του; Σκηνές απίστευτης απεικόνισης. Η απόπειρα δολοφονίας της συζύγου από τον αστυνομικό, οι οικογενειακές έριδες (που μου θύμισαν οικεία κακά), η απόλυση της μητέρας αποδίδονται με πολύ καλό τρόπο. Και μου άρεσε τρομερά το στήσιμο του βιβλίου που μου θύμισε τη σειρά 24. Κι ενώ ξέρεις από την αρχή ποιος θα σκοτώσει, όταν φτάνεις στο ανατριχιαστικό τέλος βάζεις τα κλάματα μπροστά στην ανημπόρια του αθώου και στην παράνοια του ενόχου. Από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.

Βιβλίο Παραμύθια για να σπάτε κέφι
Τίτλος πρωτοτύπου Tante storie per giocare
Συγγραφέας Gianni Rodari
Εικονογράφος Annalaura Cantone
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είκοσι παιδικές ιστορίες από τον βραβευμένο με Άντερσεν συγγραφέα που όλοι αγαπήσαμε. Ιστορίες με τρία διαφορετικά φινάλε για να διαλέξει το κάθε παιδί τη δική του αγαπημένη ή πιο δίκαιη ή πιο αστεία! Και μάλιστα στο τέλος ο συγγραφέας υποστηρίζει ποιο είναι το δικό του αγαπημένο τέλος! Ιστορίες αστείες, συγκινητικές, ανθρωπιστικές, με χιούμορ και κοινωνικά μηνύματα, με θετικά (που επιβραβεύονται) και αρνητικά (που τιμωρούνται) αισθήματα όπως δίκαιο, αγάπη για τον άλλον, φιλαργυρία, εξυπνάδα, ψέμα, αλληλοϋποστήριξη, αγωνία, επιβράβευση και τόσα μα τόσα άλλα! Τα παιδιά εδώ μπορούν να βρουν έναν πλούτο από εικόνες, λέξεις, προτάσεις, ήχους, ανατροπές κλπ. και με τη βοήθεια μιας έμπειρης δασκάλας ή ενός έμπειρου δασκάλου το βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει άψογα συνδυαστικά στην καθημερινή δίψα των παιδιών για μάθηση. Δυστυχώς η εικονογράφηση δε μου άρεσε καθόλου, δεν ήταν σκερτσόζα, δεν ήταν παιδική. Ίσως τα χρώματα και μόνο τραβήξουν τα παιδιά αλλά ας μην προτρέχω, ο τελευταίος λόγος ανήκει σ\’ εκείνα, την αυριανή μας ελπίδα, που χάρη σε τέτοια κείμενα μαθαίνουν σωστότερα, εμπλουτίζουν τη σκέψη και το λεξιλόγιο, αγαπούν το διάβασμα περισσότερο!

Βιβλίο Το μυστήριο της χαμένης περούκας
Τίτλος πρωτοτύπου Una investigación por los pelos
Συγγραφέας Antonio G. Iturbe
Εικονογράφος Alex Omist
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η σειρά βιβλίων με τις περιπέτειες του επιθεωρητή Σπιθαμή επιτέλους και στην Ελλάδα! Ο αδέξιος και αστείος επιθεωρητής Σπιθαμής και ο αξιαγάπητος βοηθός του Πα Λι Κάρι, που είναι ιδιαίτερα προικισμένος με τις γνώσεις του πολιτισμού του, εργάζονται μαζί στο Τμήμα Παράξενων, Μυστήριων και Σούπερ Δύσκολων Υποθέσεων και λύνουν πρωτότυπα και μπερδεμένα μυστήρια! Τα κείμενα δεν περιλαμβάνουν βία, αντίθετα παρακινούν το παιδί να σκεφτεί και να επεξεργαστεί τα δεδομένα της ιστορίας, μελετώντας προσεκτικά και τις ζωηρές και πολύχρωμες εικόνες!

Στο τέταρτο βιβλίο της σειράς, οι δύο αγαπημένοι ήρωες ψάχνουν μια χαμένη περούκα και ερευνούν τους ενοίκους μιας πολυκατοικίας! Ποιος την πήρε και γιατί; Ποιος ο ένοχος; Μια πανέξυπνη και διασκεδαστική αστυνομική ιστορία που μας γεμίζει τρίχες! Και όταν τα παιδιά τελειώσουν το διάβασμα μπορούν να ψάξουν με την ησυχία τους κρυμμένα αντικείμενα όπως τους ζητείται στην τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Πρωτοχρονιά στην Κίνα
Τίτλος πρωτοτύπου Año nuevo en China
Συγγραφέας Antonio G. Iturbe
Εικονογράφος Alex Omist
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η σειρά βιβλίων με τις περιπέτειες του επιθεωρητή Σπιθαμή επιτέλους και στην Ελλάδα! Ο αδέξιος και αστείος επιθεωρητής Σπιθαμής και ο αξιαγάπητος βοηθός του Πα Λι Κάρι, που είναι ιδιαίτερα προικισμένος με τις γνώσεις του πολιτισμού του, εργάζονται μαζί στο Τμήμα Παράξενων, Μυστήριων και Σούπερ Δύσκολων Υποθέσεων και λύνουν πρωτότυπα και μπερδεμένα μυστήρια! Τα κείμενα δεν περιλαμβάνουν βία, αντίθετα παρακινούν το παιδί να σκεφτεί και να επεξεργαστεί τα δεδομένα της ιστορίας, μελετώντας προσεκτικά και τις ζωηρές και πολύχρωμες εικόνες!

Στο τρίτο βιβλίο της σειράς, οι δύο αγαπημένοι ήρωες, επίτιμοι προσκεκλημένοι της Κίνας, προσγειώνονται στο Πεκίνο για να παρακολουθήσουν τη μεγάλη γιορτή της κινέζικης πρωτοχρονιάς. Ξαφνικά, ο τραγουδιστής Τσι Λι Ντο που θα εμφανιστεί στην πλατεία Τιεν Αν Μεν για την αλλαγή του χρόνου εξαφανίζεται! Ποιος τον απήγαγε και γιατί; Ποιος θέλει να καταστραφεί η γιορτή; Πόσο ρύζι θα φάει ο Επιθεωρητής Σπιθαμής; Μια πανέξυπνη και διασκεδαστική αστυνομική ιστορία που μας γνωρίζει τα ήθη και έθιμα της μακρινής Κίνας! Και όταν τα παιδιά τελειώσουν το διάβασμα μπορούν να ψάξουν με την ησυχία τους κρυμμένα αντικείμενα όπως τους ζητείται στην τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Ο Κρεμμυδάκης και η παρέα του
Τίτλος πρωτοτύπου Le avventure di Cipollino
Συγγραφέας Gianni Rodari
Εικονογράφος Manuela Santini
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Εκπληκτικός και αξεπέραστος ο Gianni Rodari. Το «παιδικό» αυτό βιβλίο είναι μια από τις καλύτερες περιπέτειες που έχω διαβάσει! Πολυεπίπεδο, αστείο, διδακτικό, ευφάνταστο, με πολλές αλληγορίες και χιλιάδες αλήθειες κρυμμένες πίσω από την κοινωνία που μας περιγράφει ο συγγραφέας. Η φιλία, η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η αγάπη, είναι διάχυτα στο βιβλίο και το χιούμορ που πηγάζει αυθόρμητο είναι τόσο καλοδουλεμένο και τόσο μελετημένο που δεν μπορούσα να αφήσω το βιβλίο από τα χέρια μου! Η περιπέτεια αυτή γράφτηκε πρώτη φορά το 1950 παρακαλώ και στα ελληνικά κυκλοφόρησε μόλις το 1980, πάλι από τον Κέδρο. Υποτίθεται ότι είναι για παιδιά άνω των οχτώ ετών, όμως το συστήνω ανεπιφύλακτα και για όσους νιώθουν παιδιά! Η εικονογράφηση είναι καταπληκτική και ατμοσφαιρικότατη! Μπροστά στα μάτια του αναγνώστη παίρνουν σάρκα και οστά ο Κρεμμυδάκης, ο Κερασάκης, οι κόμισσες Κεράση, ο πρίγκιπας Λεμόνης, ο Πράσος Πρασιάς με τα πελώρια μουστάκια πάνω στα οποία απλώνει η γυναίκα του τα ρούχα να στεγνώσουν, ο Τυφλοπόντικας και πολλοί άλλοι! Μην το χάσετε!

Βιβλίο Γύρω από τη φωτιά
Τίτλος πρωτοτύπου Attorno al fuoco
Συγγραφέας Stefano Bordiglioni 
Εικονογράφος Fabiano Fiorin
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε έναν πρωτόγονο ακόμα κόσμο, ο άνθρωπος αντιμετώπιζε τους κινδύνους και τα άγρια ζώα με μοναδικό όπλο το θάρρος του. Καλώς ήλθατε στη νέα συναρπαστική σειρά των εκδόσεων Κέδρος για παιδιά από 6 ετών «Ιστορίες πριν από την Ιστορία», με πρωταγωνιστές τα μέλη της φυλής Κόραν. Ο σαμάνος Ογκόν, η δυναμική δεκάχρονη Άουα, ο νταής Ζεκ, ο κυνηγός Κένσου, ο ιχνηλάτης Ρένο και πολλοί άλλοι θα σας κερδίσουνε με τις περιπέτειές τους και τις ιστορίες τους.

Στο δεύτερο βιβλίο της σειράς, με τίτλο «Γύρω από τη φωτιά», η φυλή δεν πρόλαβε να φύγει από εκεί που διαβίωνε και τυλίχτηκε από χιόνι. Όταν κατάφερε να βρει ένα ξέφωτο, στρώθηκαν όλοι γύρω από τη φωτιά και περίμεναν τους άντρες της φυλής, που τους άφησαν να πάνε για κυνήγι. Γύρω από τη φωτιά ξεδιπλώνονται ωραίες, συναρπαστικές ιστορίες, αστείες και δραματικές και ο χρόνος κυλά πιο γρήγορα περιμένοντας το φαγητό! Η νέα σειρά που θα συναρπάσει τα μικρά παιδιά!

Βιβλίο Κυνηγώντας το μαμούθ
Τίτλος πρωτοτύπου Caccia al mammut
Συγγραφέας Stefano Bordiglioni 
Εικονογράφος Fabiano Fiorin
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε έναν πρωτόγονο ακόμα κόσμο, ο άνθρωπος αντιμετώπιζε τους κινδύνους και τα άγρια ζώα με μοναδικό όπλο το θάρρος του. Καλώς ήλθατε στη νέα συναρπαστική σειρά των εκδόσεων Κέδρος για παιδιά από 6 ετών «Ιστορίες πριν από την Ιστορία», με πρωταγωνιστές τα μέλη της φυλής Κόραν. Ο σαμάνος Ογκόν, η δυναμική δεκάχρονη Άουα, ο νταής Ζεκ, ο κυνηγός Κένσου, ο ιχνηλάτης Ρένο και πολλοί άλλοι θα σας κερδίσουνε με τις περιπέτειές τους και τις ιστορίες τους.

Στο πρώτο βιβλίο της σειράς, με τίτλο «Κυνηγώντας το μαμούθ», η φυλή δεν πρόλαβε να φύγει από εκεί που διαβίωνε και τυλίχτηκε από χιόνι. Τι θα απογίνουν τώρα; Πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις την ενότητα της φυλής σου όταν κάποιοι εκμεταλλεύονται την ευκαιρία και ψάχνουν για αποδιοπομπαίους τράγους; Πόσο σημαντικό είναι να κρατηθει η οικογένεια και η φυλή ενωμένη απέναντι σε κοινό εχθρό, τους λύκους που περιτριγυρίζουν τη φυλή; Θα καταφέρουν να γλυτώσουν το μαμούθ, τη δική τους τροφή, μακριά από τα πεινασμένα ζώα που έχουν άγριες διαθέσεις; Η νέα σειρά που θα συναρπάσει τα μικρά παιδιά!

Βιβλίο  Δάσκαλος και μαθητής
Τίτλος πρωτοτύπου Il sopravvissuto
Συγγραφέας Antonio Scurati
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πόλις (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο δεν είναι αστυνομικό αλλά ψυχολογικό-ψυχογραφικό. Είτε θα αρέσει είτε όχι. Με κέντρισε ο τρόπος που περιγράφει ο συγγραφέας διάφορα περιστατικά για τα οποία διαβάζουμε μέσα από τα μάτια αυτών των ηρώων, δηλαδή τον επικήδειο των καθηγητών απευθείας από τον ιερέα, την ιατροδικαστική έκθεση απευθείας από τον ιατροδικαστή κλπ. σε μικρά παρένθετα κεφάλαια, σαν ιντερμέδια σε ένα μεγαλύτερο έργο. Ακόμη σκέφτομαι την περιγραφή της δολοφονίας των θυμάτων: όχι αίματα, αγωνία κλπ. σα να τα αφηγείται ένας αυτόπτης μάρτυς αλλά σα να είσαι η σφαίρα, διεισδυτική περιγραφή δηλαδή των καταστροφών σε χόνδρους, αρτηρίες, κόκαλα κλπ.!

Το κείμενο είναι δύσκολο και ομολογώ ότι κάποιες περιγραφές σε πρώτο πρόσωπο τις προσπέρασα. Συνολικά όμως το βιβλίο μου άρεσε γιατί έδινε πολύ καλά τις ψυχολογικές πλευρές και επιπτώσεις μιας τέτοιας περίπτωσης, αδιαφορώντας για το “έλεος” και την “κάθαρση”. Δε μας νοιάζει ο ένοχος κι αν τον συλλαμβάνουν, μας νοιάζει ο επιζών και μέσα από αυτήν την περιπέτεια η δύσκολη καθημερινότητα που αντιμετωπίζει ο εκπαιδευτικός όταν διδάσκει. Τελικά δεν είναι και τόσο εύκολο να είσαι καθηγητής, ειδικά σε “δύσκολες” περιοχές, ειδικά με παιδιά σε προεφηβική και εφηβική ηλικία. Και ό,τι ζεις, ό,τι αντικρίζεις, ό,τι βλέπεις, ανάλογα με το χαρακτήρα και την ιδιοσυγκρασία σου, σε στοιχειώνει και σε κυνηγά ώσπου είτε να αυτοκτονήσεις είτε να πέσεις σε κατάθλιψη είτε να παραιτηθείς. Εντάξει, δεν το παθαίνουν όλοι αυτό, όμως ένα μεγάλο ποσοστό ζει και εργάζεται υπό έντονο καθεστώς άγχους και ομολογώ ότι άρχισα να τους βλέπω με άλλο μάτι!

Ένα διαφορετικό μυθιστόρημα, για πιο εξειδικευμένους ή / και απαιτητικούς αναγνώστες, όπου η κοινωνία και η παιδεία ανατέμνονται αργά αργά και ωμά μπροστά στα μάτια μας.

Χαρακτηριστικό απόσπασμα:

“Στα σπίτια των μέσων οικογενειών, οι γονείς εξακολουθούσαν να εξετάζουν καχύποπτα τα παιδιά τους που βρίσκονταν στην εφηβεία, ενώ εκείνα εξακολουθούσαν να κλείνουν πίσω τους την πόρτα του δωματίου τους, βάζοντας το στερεοφωνικό στη διαπασών για να πνίξουν τον πόνο τους και να ξεχάσουν το ερευνητικό βλέμμα των γονιών τους. Οι γονείς, τότε, άνοιγαν την τηλεόραση για να πνίξουν τον πόνο τους και να ξεχάσουν το χαμένο βλέμμα των παιδιών τους” (σελ. 199).

Βιβλίο Παρτίδα για πέντε
Τίτλος πρωτοτύπου La briscola in cinque
Συγγραφέας Marco Malvaldi
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καλέντης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο βιβλίο μιας σειράς περιπετειών που εκτυλίσσονται στην Πινέτα και αγαπήθηκε από πολλούς αναγνώστες, περιγράφει μια διαφορετική πρωταγωνιστική ομάδα: τέσσερις ηλικιωμένους κι έναν μπάρμαν! Πράγματι, σε μια μικρή σχετικά κοινωνία, το κατεξοχήν κέντρο πληροφοριών είναι ένα καφενείο, μπαρ, εστιατόριο κλπ. και οι ηλικιωμένοι θαμώνες είναι οι καλύτερες και πιο καλά πληροφορημένες πηγές! Μέσα λοιπόν από τη ράθυμη επιφανειακά ζωή τους ξετυλίγεται ένα κουβάρι αρκετά δύσκολο για τον τοπικό επιθεωρητή, που δεν είναι και πολύ συμπαθητικός. Ο Βινίτσο Φούσκο θεωρείται μεταξύ άλλων: «μυγιάγγιχτος, θρασύς, ξεροκέφαλος, ξιπασμένος και ψωροφαντασμένος» (σελ. 40) και κανείς δεν τον παίρνει στα σοβαρά, κάτι που ο ίδιος φυσικά αντιλαμβάνεται και κάνει τα πάντα προκειμένου να πάψει να νιώθει γελοίος στα μάτια τους, δυστυχώς με κωμικοτραγικές συνέπειες!

Το όνομα Μπαρ Λούμε είναι λογοπαίγνιο με τη σύντμηση των λέξεων bar και lume (= φως), όπου barlume σημαίνει «αμυδρό φως» και μεταφορικά «ίχνος», «ένδειξη».  Ιδιοκτήτης του είναι ο Μάσιμο Βιβιάνι που κέρδισε χρήματα στο Λόττο και άνοιξε αυτό το μαγαζί. Ο παππούς του, Αμπέλιο, είναι ο ένας από τους τέσσερις ηλικιωμένους θαμώνες που αποτελούν τον χορό αυτής της σύγχρονης τραγωδίας, μια απαραίτητη προσθήκη είτε για κωμική ελάφρυνση της ατμόσφαιρας είτε για να προχωρήσει τη δράση παρακάτω ή να φέρει στην επιφάνεια κάποιες ασήμαντες μικρολεπτομέρειες, που, συνδυασμένες σωστά, ίσως οδηγήσουν και στη λύση του μυστηρίου. Είναι όλοι συνταξιούχοι: ο Αμπέλιο Βιβιάνι σιδηροδρομικός υπάλληλος, ο Τζίνο Ριμεντιότι ταχυδρομικός υπάλληλος, ο Πιλάντε ντελ Τάκα δημοτικός υπάλληλος και ο Άλντο ταβερνιάρης. Οι ατάκες που πετάνε μεταξύ τους, η οικειότητα που δείχνουν ο ένας στον άλλον με τόσα χρόνια φιλίας πίσω τους (κι εύχομαι άλλα τόσα μπροστά τους) είναι άκρως διασκεδαστικά στοιχεία του μυθιστορήματος, που μου θύμισαν τους ηλικιωμένους θαμώνες και στο δικό μου χωριό! Οι περιγραφές δε των ανθρώπων που περνάνε ή των γεγονότων που διαδραματίζονται είναι απολαυστικές: «Τι όμορφα που είναι τα όμορφα κορίτσια που γυρνάνε από τη θάλασσα… Θεές μιας μακρινής Βαλχάλα που μπορεί να εκπέσουν παταγωδώς σε μια κοντινή επαρχιακή πόλη της κακιάς ώρας, μόλις ανοίξουν το στόμα τους. Μη μιλάτε, αφήστε τα μάτια να σας θαυμάζουν» (σελ. 184).

Από την άλλη ο Μάσιμο είναι ένας τριαντάρης εργαζόμενος με μια συναισθηματική εξισορρόπηση: την ίδια στιγμή που θα βρίσει χυδαία και σκαιότατα όποιον τον κουράζει ή εμποδίζει να δουλέψει θα φροντίσει και για το καλό των ηλικιωμένων συνδαιτυμόνων, που δεν κάνει να πιουν ζεστό καφέ μες στο μεσημέρι. Η προσωπικότητά του εξελίσσεται αρμονικά, δείχνει πλήρης και ανθρώπινη, ο συγγραφέας τον δείχνει πονετικό, περίεργο, θυμωμένο, φιλότιμο, ακόμη και  με την τάση να επιφέρει τη δικαιοσύνη κι ας μην είναι η δουλειά του. Πιάνει κάποια στοιχεία από δω, κάποια άλλα από κει και αγωνίζεται να ξεμπλέξει το κουβάρι. Και φυσικά έχει χιούμορ: «Εγώ το μόνο που ξέρω είναι ότι πρέπει ν’ αλλάξω πινακίδα, προφανώς. Πρέπει να βγάλω αυτή που γράφει «Καφέ μπαρ» και να βάλω μια μαρμάρινη με την επιγραφή «Αστυνομικό Τμήμα»… κι έτσι επιτέλους ο κόσμος θα αρχίσει να μπαίνει εδώ και να ζητάει καφέ, αντί να μου σπάει τ’ αρχ… με το έγκλημα!» (σελ. 155).

Πράγματι, η υπόθεση είναι σχετικά περίπλοκη, με τα μπερδέματά της και τις ανατροπές της, γραμμένη όμως απλά, με ρέουσα γραφή και παραστατικές σκηνές, χωρίς ξύλινη γλώσσα ή έλλειψη αληθοφάνειας. Μου άρεσε πολύ που ο συγγραφέας φώτιζε όπου εκείνος ήθελε, χαρίζοντας κάπου κάπου κι ένα στοιχείο-δωράκι για τον δόλιο τον αναγνώστη, που ξεφυλλίζει πυρετωδώς το βιβλίο μέχρι να βρεθεί ο δολοφόνος. Η έρευνα οδηγεί κάπου, τότε όμως κάτι θα αλλάξει τη σειρά των ενεργειών, κάποια έκπληξη θα προκύψει από το πουθενά και στο μεταξύ ο ένοχος κυκλοφορεί ελεύθερος! Τι πραγματικά συνέβη λοιπόν εκείνη τη  νύχτα και ποιος σκότωσε την κοπέλα, που όσο «κοκότα» κι αν ήταν δεν της άξιζε τέτοιο τέλος; Τι σχέση έχει το μαθηματικό ή λογικό σύστημα που βασίζεται στα αξιώματα, την εγκυρότητα των οποίων δεν μπορούμε να αποδείξουμε, με τη λύση του μυστηρίου;

Η «Παρτίδα για πέντε» είναι ένα διασκεδαστικό και ανατρεπτικό μυθιστόρημα, με καθημερινούς, συνηθισμένους ανθρώπους που καταφέρνουν να λύσουν μια δύσκολη και περίπλοκη υπόθεση. Όταν η Κομέντια ντελ Άρτε συναντά την τέχνη του Αντρέα Καμιλλέρι, τότε είναι ώρα να διαβάσουμε μια εναλλακτική πρόταση αστυνομικής λογοτεχνίας, σαν αυτή του Μάρκο Μαλβάλντι! Ελπίζω να μεταφραστούν στα ελληνικά και τα επόμενα βιβλία της σειράς!