Βιβλίο  Η προδοσία ενός Γκρίζου Λύκου
Τίτλος πρωτοτύπου Bir Irkçının İhaneti
Συγγραφέας Ridvan Akar
Μεταφραστής Μαρία Χαρισιάδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συνταγματάρχης το 1944 ήταν μέλος της τουρανιστικής κίνησης που ενδιαφερόταν για την επικράτηση του τουρκισμού στη χώρα και κατέστρωνε σχέδια αντίθετα προς την ουδέτερη κυβέρνηση της Τουρκίας να σωθεί ο καθαρός, αμιγής χαρακτήρας της τουρκικής φυλής και να βγει η χώρα στον πόλεμο ξεκάθαρα κατά των Συμμάχων. Κι όμως αυτή η ομάδα ήταν πιόνι της ουδέτερης επιφανειακά κυβέρνησης, που έκανε τα δικά της σχέδια εις βάρος των Συμμάχων κι έψαχνε αποδιοπομπαίο τράγο στον οποίο να στραφούν τα φώτα της δημοσιότητας, ώστε να κερδίσει χρόνο και να κλείσει επικερδείς συμφωνίες φυσικά υποκειμενικού χαρακτήρα.

Σιγά σιγά και χωρίς να βιαζόμαστε, με πολλές ατραπούς στο κείμενο που όλες όμως οδηγούν στη βασική πλοκή και χορεύουν γύρω της χωρίς να ξεφεύγουν πόντο, ξεδιπλώνεται ένα αληθινό αστυνομικό μυθιστόρημα, γεμάτο τουρκική ιστορία, παρασκήνια, αλήθεια και ωμότητα και φυσικά την απαραίτητη κλιμάκωση της υπόθεσης (σας συμβουλεύω από το 6ο κεφάλαιο και πέρα να μην επιβαίνετε σε λεωφορείο ή τρένο γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να κατέβετε στη στάση σας, παρά μόνο στο τέρμα κι αυτό αν σας κατεβάσουν με τη βία, τόσο πολύ θα σας κρατήσει και θα σας κόψει την ανάσα).

Τι, μόνο αυτά έχουμε; Τα στοιχεία που βρέθηκαν στον νεκρό και οδηγούν 20 χρόνια πίσω, σε εθνικιστικές κινήσεις, Γκρίζους Λύκους, φιλοναζιστική στάση της κυβέρνησης (κρυφά φυσικά γιατί αντικειμενικά ήταν ουδέτερη χώρα στον πόλεμο), Τούρκους συγγραφείς-υποστηρικτές του παντουρκισμού, επισκέψεις και έρευνες του δημοσιογράφου σε ανακριτικά γραφεία και παλαιοβιβλιοπωλεία;΄Όόόχι, έχουμε και έρωτα-συναίσθημα: ο Φερίτ ερωτεύεται μια Ελληνίδα, η οποία, θύμα των εποχών και της στάσης στην Κύπρο, απελαύνεται μαζί με τους υπόλοιπους Ρωμιούς της Πόλης, κατά διαταγήν της κυβέρνησης, ως αντίποινα στη συμπεριφορά των Ελλήνων στο θέμα της Κύπρου! Τι να κάνει, πώς να τη γλυτώσει; Κι όμως η μοίρα της κοπέλας και κατά συνέπεια το μέλλον της σχέσης τους βρίσκεται στα χέρια του πραγματικού δολοφόνου!

Η λύση του μυστηρίου φυσιολογική, σε καμία περίπτωση τραβηγμένη από τα μαλλιά, αληθοφανέστατη, καθόλου υπερ-άνθρωπη ή εκβιαστική (ας δώσουμε ένα τέλος για να δώσουμε ένα τέλος, δηλαδή). Πουθενά δε βρήκα ψεγάδι, πουθενά δε βρήκα υπερβολή, σε κανένα σημείο δεν κουράστηκα, βρήκα πολύ ενδιαφέροντα όλα τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει ο συγγραφέας για την πολιτική κατάσταση της χώρας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (τα παραθέτει λίγα λίγα κι όπου εξυπηρετούν την πορεία της υπόθεσης) και μπράβο του για την ουδετερότητα του συγγραφέα: πουθενά δεν μεροληπτεί υπέρ ή κατά της νοοτροπίας των Γκρίζων Λύκων ή των παν-τουρκιστών, ακόμα ακόμα και των Ρωμιών της Πόλης (ο χασάπης που κλαίει για τη σπασμένη του βιτρίνα και για το άδικο που του γίνεται να ξεριζώνεται από έναν τόπο που τον πόνεσε, ακόμη την αναλογίζομαι). A propos η μετάφραση είναι καλοδουλεμένη, κατανοητή, στρωτή, ευχάριστη, καθόλου επιφανειακή ή πρόχειρη και το κείμενο διαβάζεται πολύ άνετα! Θα το θυμάμαι για πολύ καιρό αυτό το βιβλίο.

Βιβλίο Αργοναύτες του έρωτα
Συγγραφέας Τάσος Κοντογιαννίδης
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Άγκυρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Νιώθω τα βιώματα του συγγραφέα για τη γενοκτονία των Ποντίων, για τις ταλαιπωρίες που υπέστη ο ελληνικός πληθυσμός ώσπου να εγκατασταθεί εδώ και καταλαβαίνω ότι ο συγγραφέας θέλει να αποτινάξει το μίσος αυτών των αιώνων και να βρει μια λύση για να προχωρήσουμε ως ανθρωπότητα και ως προσωπικότητες παραπέρα. Δυστυχώς όμως η πένα του είναι πολύ αδύνατη. Το κείμενο, αν και ρέει και δε σε κουράζει, δεν είναι καλογραμμένο. Οι ποντιακοί ιδιωματισμοί πρέπει να συνοδεύονται από επεξηγήσεις για να τους κατανοήσει ο αναγνώστης (επεξηγούνται κάποιοι αλλά όχι όλοι). Η ίδια η ιστορία είναι σχετικά καλή. Ο Έλληνας και η Τουρκάλα γνωρίζονται και αποφασίζουν να παντρευτούν, ειδικά όταν η Εμινέ μένει έγκυος. Οι γονείς του από τη Δράμα, διωγμένοι από τον Πόντο, οι γονείς της Τούρκοι από τον Πόντο (ο αδερφός της μέλος των Γκρίζων Λύκων). Φυσικά, εμπόδια ανυπέρβλητα. Τι γίνεται όμως όταν ο πατέρας πείθεται να πάει στα πάτρια εδάφη του Πόντου και να ξαναζήσει τα παιδικά του χρόνια και τον ξεριζωμό των γονιών του; Κι αφού περνούν του λιναριού τα πάθη οικογενειακώς (οι Γκρίζοι Λύκοι απειλούν να διώξουν τον αδελφό της Εμινέ από την ομάδα) έρχεται ο γηραιότερος του χωριού να δώσει τη λύση, αποκαλύπτοντας τι πραγματικά συνέβη τη νύχτα που γεννήθηκε η Εμινέ.

Ωραία πλοκή, που ειλικρινά θα μπορούσε να γραφτεί αλλιώς. Τώρα έχουμε ένα γάργαρο κείμενο που προχωρά ανεμπόδιστα με πολύ ωραίες περιγραφές συνηθειών του τόπου και ιστορικών στοιχείων (στην ιστοριογραφία τον φαντάζομαι πιο δυνατό τον συγγραφέα) και το απαραίτητο ευτυχισμένο τέλος. Κλείνοντας έχω δύο απορίες: ενώ στον Πόντο ο πατέρας μιλάει με τους χωριανούς στα τουρκικά και ο συγγραφέας μας εξηγεί ότι ο άνθρωπος τα θυμόταν από τότε, όταν πρωτογνωρίζονται τα δυο παιδιά στη Στουτγάρδη μιλάνε κατευθείαν μεταξύ τους (στα ελληνικά ή στα τουρκικά ή στα αγγλικά; εδώ δεν διευκρινίζεται). Από την άλλη πόσο εύκολα μπαίνεις στο γερμανικό πανεπιστήμιο; Χωρίς εξετάσεις, χωρίς διάβασμα; Όλο αυτό το στάδιο της προετοιμασίας το προσπερνάμε κι η Εμινέ πάει στο πανεπιστήμιο! Χαζές λεπτομέρειες για μένα που δε σε εμποδίζουν να διαβάσεις τις περιπέτειες των νέων αργοναυτών. Αλλά το κείμενο επιμένω ότι έχει αδύναμα σημεία.