Βιβλίο Ουμπίκικους 
Συγγραφέας Γιώργος Τσακνιάς 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κίχλη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το χιούμορ του συγγραφέα είναι βραδύκαυστο, δε θα γελάσεις δηλαδή ακριβώς τη στιγμή που θα διαβάσεις μια ατάκα ή μια αστεία σκηνή παρά λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, αυθόρμητα και χωρίς επεξεργασία. Αυτό είναι κάτι που δύσκολα επιτυγχάνεται, εξ ου και τα κείμενα της ξεχωριστής συλλογής κειμένων, που μας προσφέρει σε άλλη μία καλαίσθητη έκδοση η Κίχλη, τα βρήκα ιδιαίτερα, καλογραμμένα και ξεχωριστά. Απολαυστικά εξομολογητικά στιγμιότυπα, ανατροπές, βιώματα ξανάρχονται στην επιφάνεια με όπλο το χιούμορ για να ελαφρύνουν όσο γίνεται στιγμές από τη ρουτίνα, τον τρόπο σκέψης, τις γκάφες της ζωής του Γιώργου Τσακνιά αλλά, ας μη γελιόμαστε, και της δικής μας. Πόσο οικεία σε όλους είναι η εικόνα της μποτιλιαρισμένης Κηφισίας, για παράδειγμα, αλλά και πόσο αφοπλιστικό το σχόλιο του γράφοντος: «Εμένα υπάρχουν πρωινά που μια πολύ λεπτή μεσοτοιχία με χωρίζει από την υστερία που οδηγεί στο να βγάλω τα νεύρα μου στους άλλους…Αλλά τη μεσοτοιχία αυτή τη συντηρώ και τη φροντίζω ως κόρην οφθαλμού» (σελ. 77).

Αρκετά κείμενα αναφέρονται στον κοινό μας χώρο εργασίας, το αρχείο, οπότε αυτόματα το βιβλίο γίνεται κομμάτι και της δικής μου ζωής. Συγκινήθηκα μάλιστα όταν διάβασα κάτι που πολλές φορές έχω σκεφτεί κι εγώ όταν πηγαίνω να παραλάβω ένα αρχείο αποθανόντος προσώπου από επιγόνους του: «πώς θα πάω στο σπίτι ενός ανθρώπου τον οποίο ποτέ δεν γνώρισα και θα μαζέψω όλο του το παρελθόν, όλη τη δουλειά δεκαετιών, για να την πάρω και να φύγω; Πώς θα αισθάνεται η Ζ. που έζησε τόσα χρόνια μαζί του…να έχει επί μέρες έναν άγνωστο στο σπίτι της ο οποίος θα τοποθετεί τη ζωή της σε κούτες, θα τις σφραγίζει και θα τις αριθμεί επιμελώς» (σελ. 73); Κι εκεί που προβληματίζεσαι και σκέφτεσαι, έρχονται κείμενα που σε κάνουν να γελάς, όπως η περιγραφή του ΙΚΑ στον «Καφέ»: «…ένα κουβούκλιο με την επιγραφή Πληροφορίες που ποτέ δεν έχει μέσα άνθρωπο…σωστά, δεν είπε κανείς ότι έχει άνθρωπο, πληροφορίες έχει» (σελ. 39). Απανωτές εναλλαγές διάθεσης και ποικίλες αντιδράσεις δημιουργούν τα κείμενα του βιβλίου, για παράδειγμα συγκινήθηκα με τη σύμπτωση στο «Κουλέ Καφέ», ανατρίχιασα με τη φράση «Δεν μου αρέσει να σας βλέπω όταν εγώ δεν υπήρχα» που είπε το παιδί στον πατέρα του όταν κοίταζαν παλιές φωτογραφίες του με τη μαμά, ξεκαρδίστηκα με την απλή διαπίστωση ότι η Τσεχοσλοβακία δε βρέχεται από θάλασσα όταν χαλάει η εξωλέμβιος βάρκα τσεχοσλοβάκικης κατασκευής κλπ.

Μικρά και μικρότερα κείμενα, με πρωτοπρόσωπη γραφή, αποτυπώνουν ό,τι πιο ευφάνταστο, τραγελαφικό, απίθανο μπορεί να βιώσει, να δει ή να ζήσει κάποιος. Δεν έχουμε όμως μόνο στείρες περιγραφές αλλά και παρομοιώσεις, παραλληλισμούς, παροιμιώδεις φράσεις και τσιτάτα ξένων και Ελλήνων λογοτεχνών και φιλοσόφων που εμπλουτίζουν τα πεζογραφήματα χωρίς όμως να κουράζουν ή να λειτουργούν εις βάρος του καθαυτού θέματος κάθε φορά. Έμαθα λοιπόν για τις μυοσωτίδες χάρη στον Καρυωτάκη, έζησα από κοντά το καθεστώς στην Τσεχοσλοβακία του 1970 από μια ταξιδιωτική ανάμνηση του συγγραφέα («Ωραία χώρα αλλά με απαίσιο καθεστώς», αντικαθεστωτικό μήνυμα σε μια τυχαία οικογένεια τουριστών), ταξίδεψα στη Μικρή Βενετία του Λονδίνου, στο Παρίσι, στο Ανατολικό Βερολίνο και στο μπαρ με το όνομα του δολοφόνου του Τζον Κένεντι, στο Πλόβντιβ, στη Λισαβόνα και όπου αλλού θέλησε ο συγγραφέας να με ταξιδέψει.

Ο τίτλος της συλλογής των αυτοβιογραφικών κειμένων του Γιώργου Τσακνιά είναι από τη λέξη «ubiquitous» (που σημαίνει ο πανταχού παρών), όπως την έπλασε ένα μικρό παιδί, διαστρεβλώνοντάς την με χαριτωμένο τρόπο και χαρίζοντάς της νέα πνοή και χρήση. Έτσι λοιπόν ο αναγνώστης είναι πανταχού παρών στο παρελθόν και στο παρόν της ζωής του συγγραφέα και συνεκδοχικά της ελληνικής κοινωνίας, από τα παιδικά του χρόνια ως τη φοιτητική του ζωή, από μια σειρά κωμικοτραγικών περιστατικών σε καλοκαιρινές διακοπές ως την έγγαμη καθημερινότητά του, με  σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Γιώργος Σικελιώτης, ο Κούλης Αλέπης, ο Μιχάλης Σιγανίδης να περνούν ως «τοπόσημα» και φυσικά με την παρουσία των γονιών Σπύρου και Αμαλίας Τσακνιά να αποτελεί συχνό σημείο αναφοράς με τρόπο που ζωντανεύουν μπροστά μας ως άνθρωποι και ως χαρακτήρες. Μια διαφορετική αναγνωστική επιλογή που μου κράτησε πολύ καλή παρέα.

Βιβλίο Ένα καλαμάρι επιθυμεί να πάει στο φεγγάρι  
Συγγραφέας Γιώργος Τσακνιάς
Εικονογράφος Ιφιγένεια Καμπέρη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Τσακνιάς καταφέρνει μέσα σε λίγους στίχους να ζωντανέψει διάφορες και διαφορετικές ιστορίες, να μας συστήσει ψάρια και άλλα είδη του θαλάσσιου βασιλείου και να τα ρίξει σε διάφορες περιπέτειες που θα διασκεδάσουν μικρούς και μεγάλους. Ο Τάκης το λαβράκι, ο Φανούρης το καβούρι, ο καρχαρίας Ζαχαρίας, η συναγρίδα Λήδα, ο Άρης το καλαμάρι, η ζαργάνα Άννα, το καπόνι Αντώνης και πολλά άλλα ψάρια, μαλάκια και όχι μόνο είναι οι ήρωες του παραμυθιού κι όλα τους έχουν μεγάλη φαντασία, όνειρα, στόχους και σκοπούς, σχέδια που όμως τους πάνε ανάποδα, πολλές αναπάντεχες αλλαγές στη ζωή τους κλπ.

Γάμοι στο Καβούρι, μικρές αγγελίες, μαγειρική, ταξίδια, διασκέδαση, αγοραπωλησίες στα Λιόσια, ασκήσεις μουσικής, εξωτικά τοπία, οδήγηση και πολλά άλλα περιστατικά διαδραματίζονται με έξυπνο τρόπο στις χορταστικές σελίδες του βιβλίου. Ταυτόχρονα, έξυπνα παιχνίδια με λέξεις («Γεια, σουπιά» και «Γεια σου, πια!») δημιουργούν ένα άκρως τρελό και συναρπαστικό σύμπαν που προκαλεί γέλιο, ακονίζει τη σκέψη και εμπλουτίζει το λεξιλόγιο των παιδιών. Η εικονογράφηση της Ιφιγένειας Καμπέρη είναι απλή και ταυτόχρονα παραστατική, με λιτές γραμμές και πολλά χρώματα. Ζωντανεύει τον κόσμο της θάλασσας προσθαφαιρώντας κατά το δοκούν λεπτομέρειες που απογειώνουν την αφήγηση και προκαλούν για ατέλειωτη αναζήτηση κρυμμένων στιγμιότυπων!

Το «Ένα καλαμάρι επιθυμεί να πάει στο φεγγάρι» είναι μια διασκεδαστική ιστορία που ζωντανεύει ένα πλούσιο σε κατοίκους και ερεθίσματα περιβάλλον μέσα από ένα συναρπαστικό και ατελείωτο παιχνίδι λέξεων! Εύθυμες, διασκεδαστικές και ευφάνταστες ιστορίες χαρίζουν στα παιδιά μια διαφορετική ματιά στον βυθό της θάλασσας, δοσμένη μ’ έναν τρόπο αλλιώτικο από αυτόν που θα περιμέναμε!

Βιβλίο Γατουργήματα 
Τίτλος πρωτοτύπου Meowsterpieces
Συγγραφέας Jenn Bailey
Εικονογράφος Nyangsongi 
Μεταφραστής Γιώργος Τσακνιάς
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι εκδόσεις Παπαδόπουλος για άλλη μια φορά πρωτοτυπούν στις επιλογές παιδικών βιβλίων με αυτό το υπέροχο παραμύθι που συστήνει στα παιδιά από 4 ετών και πάνω τις γάτες, τη ζωή τους και την καθημερινότητά τους αλλά και γνωστούς πίνακες ζωγραφικής από την Αναγέννηση ως σήμερα. Τετράστιχα ποιηματάκια με ομοιοκαταληξία εξηγούν στους μικρούς αναγνώστες τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του τρυφερού, χαριτωμένου κατοικίδιου ζώου που όλοι θέλουμε να έχουμε πλάι μας. Μέσα από κωμικά περιστατικά, αστείες περιγραφές, γλυκά στιγμιότυπα, διαβάζουμε για την περιέργειά τους, για τη φύλαξη και την προστασία που μας χαρίζουν, για τη φυσική τους κατάσταση, για το ολοήμερο χουζούρι τους, για το θάρρος και την τόλμη τους, για τα παιχνίδια που κάνουν και τόσα άλλα! Η Μάμα Γατ συμβουλεύει επίσης τα παιδάκια της να περνάνε όμορφα τη ζωή τους, με φιλία και αγάπη και τα νουθετεί με τέτοιο τρόπο που δεν μπορεί κανείς να της πει όχι!

Η εικονογράφηση της Nyangsongi είναι εξαίσια και πανέμορφη! Διάλεξε δώδεκα πίνακες και μια φωτογραφία και τα μετέτρεψε σε γατίσιο παράδεισο ενώ η συγγραφέας πάτησε πάνω τους για να περιγράψει κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα της γάτας, π.χ. στο «Υπνοδωμάτιο στην Αρλ» οι γάτες χουζουρεύουν, στη «Νυχτερινή περίπολο» του Ρέμπραντ οι γάτες υπερασπίζονται το σπίτι και τη γειτονιά τους κλπ. Λεονάρντο ντα Βίντσι, Σάντρο Μποτιτσέλι, Έντουαρντ Χόπερ, Ζορζ Σερά, Εντγκάρ Ντεγκά, Κατσουσίκα Χοκουσάι και άλλοι δημιουργοί χαρίζουν έμπνευση και πυροδοτούν τη φαντασία της εικονογράφου αλλά και των παιδιών. Στον «Μυστικό δείπνο» τα κουβάρια του μαλλιού πάνε κι έρχονται, στα «Νυχτοπούλια» οι θαμώνες του μπαρ πίνουν γάλα, στο «Μάθημα χορού» απόλαυσα τις γατοφιγούρες, στο «Υπνοδωμάτιο στην Αρλ» όλοι κοιμούνται κάτω από τα γατοπορτραίτα ενώ στο «Κυριακάτικο απόγευμα» του Ζορζ Σερά και στα «Παιδικά παιχνίδια» του Μπρίγκελ γίνεται χαμός από ενδιαφέρουσες κι ευφάνταστες λεπτομέρειες (το πρωτότυπο του Μπρίγκελ απεικονίζει πάνω από ογδόντα παιχνίδια)!

Στο υπέροχο, εξαίσιο παραμύθι «Γατουργήματα» τα παιδιά μαθαίνουν με ευφάνταστο τρόπο τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των γατιών και ταυτόχρονα ανακαλύπτουν γνωστούς πίνακες ζωγραφικής γεμάτους λεπτομέρειες και χρώματα. Η εικονογράφηση και το κείμενο χαρίζουν ατέλειωτες ώρες μάθησης, διασκέδασης και παιχνιδιού, παρακινούν τους μικρούς τους αναγνώστες να κάνουν τις δικές τους ζωγραφιές και δίνουν γνώσεις και πληροφορίες με υποδειγματικό τρόπο! Το ξεφυλλίζω ξανά και ξανά, γελάω με τα καμώματα που περιγράφει η Μάμα Γατ, διαβάζω για τις πληροφορίες των αυθεντικών έργων και γενικά δε θέλω να τελειώσει η αναγνωστική εμπειρία που χαρίζει αυτό το βιβλίο σε μικρούς και μεγάλους!