Βιβλίο Separazione
Συγγραφέας Λένα Κικίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Γραφή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρώτη προσπάθεια της Λένας Κικίδου για αστυνομικό μυθιστόρημα ήταν ικανοποιητική. Έχει πολλά προσωπικά στοιχεία (γραφή, λεξιλόγιο, κεντρική ιδέα, περιγραφές) που τη βοηθάνε να χαράξει το δικό της μονοπάτι στον χώρο αυτού του είδους και έναν πρωτότυπο σχεδιασμό πλοκής, που όμως με μπέρδεψε σε κάποια σημεία, μιας και χρησιμοποιούνται γεγονότα από το αφηγηματικό παρόν μαζί με το παρελθόν στο ίδιο κεφάλαιο χωρίς διευκρινίσεις ή υπέρτιτλους. Επίσης, ειδικά στο δεύτερο μέρος, παρεμβάλλονται κεφάλαια που τονίζουν την προσωπικότητα είτε του δράστη είτε του θύματος αλλά τα ένιωσα λίγο παράταιρα με τη γρήγορη ροή της κυρίως δράσης. Από την άλλη, μου άρεσαν τα άκρως ρεαλιστικά και ποικίλα στιγμιότυπα από τις ζωές των θυμάτων λίγο πριν χάσουν τη ζωή τους, γιατί αποτυπώνουν διάφορες και διαφορετικές πτυχές της ζωής στην πόλη της Γένοβας. Ένα στέλεχος ναυτιλιακής και γόνος εύπορης οικογένειας, ένας καλλιτέχνης τατουάζ, μια ασήμαντη ταλαιπωρημένη εργαζόμενη, μια ηλικιωμένη κι ένας δεκαπεντάχρονος δολοφονήθηκαν με το περίστροφο που αφαίρεσε τη ζωή του Αβραάμ Λίνκολν, με περσικά βέλη σαν αυτά που χρησιμοποιήθηκαν στις Θερμοπύλες το 480 π. Χ. και με άλλα παραπλήσια όπλα. Φαίνονται ασήμαντοι, άψογοι, ταπεινοί, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου όμως ακολουθεί η αποδόμησή τους και μπαίνουμε στο σκοτεινό τους παρελθόν.

Ο επιθεωρητής Τζανλούκα Τζούστι προσπαθεί να λύσει μια δύσκολη υπόθεση και ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει τα ψυχολογικά και σωματικά τραύματα που του άφησε η προηγούμενη, μια άκρως σκληρή και απάνθρωπη περίπτωση δολοφονίας, που επίσης παρεμβάλλεται στην κυρίως αφήγηση, με αχρείαστα και εμετικά σκληρές εικόνες, από την οποία επέζησε «σαν να είχε πάει στην Κόλαση και να είχε σωθεί ο μισός». Όλο αυτό διέλυσε την ψυχολογία και τον γάμο του, με αποτέλεσμα, στο ήδη φορτωμένο κεφάλι του, να προστίθεται και η αγωγή διαζυγίου από μια γυναίκα που στερείται κατανόησης και τον μισεί θανάσιμα. Διοικητής, βοηθός και ιατροδικαστής στέκονται στο πλευρό του και η ιχνηλάτηση της ζωής των θυμάτων τον στέλνουν σε πολλά και διαφορετικά χωριά και πόλεις της Ιταλίας. Πώς οδηγήθηκε στο διαζύγιό του με τη γυναίκα του, πώς ένιωθε πλέον μαζί της, γιατί την απέφευγε, πώς κατέληξαν να κάνουν μοναχικά πράγματα για να μην έρχονται σε επαφή, γιατί επέστρεψε στην Μπέλα και πώς τον βοήθησε στην περιπέτειά του;

Μετά τις δολοφονίες και τις έρευνες προχωράμε στο δεύτερο μέρος, όπου έχουμε ενδιαφέρουσες συζητήσεις με την ύποπτη, Λούνα Πάτσε, συντηρήτρια έργων τέχνης, η οποία έχει άλλοθι για τις τέσσερις από τις πέντε δολοφονίες. Μαθαίνουμε για τη ζωή της, πώς μεγάλωσε σε αυστηρή και συντηρητική οικογένεια σ’ ένα κλειστό και σχεδόν απομονωμένο περιβάλλον, τι φοβίες της δημιούργησε, πώς κατάφερε να ξεφύγει από αυτό κι από κεφάλαιο σε κεφάλαιο διαπιστώνουμε πόσο τεράστια ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βίωνε. Θα είχε όμως το σθένος και την ορμή να διαπράξει αυτούς τους φόνους; Γνώριζε τα θύματα; Αν όχι, πώς μπλέχτηκε το όνομά της στην υπόθεση; Παράλληλα, σε β΄ ενικό, κάποιος αφηγείται ιστορίες από το παρελθόν των θυμάτων, τα οποία αποδομούνται, βλέπουμε τα σκοτεινά τους σημεία, κατανοούμε ότι έπρεπε να πληρώσουν, ποιος είναι ο αφηγητής όμως; Πώς γίνεται να βρίσκεται μπροστά σε όλα αυτά τα εγκλήματα που απέχουν χιλιόμετρα μεταξύ τους; Η αυτοδικία θεωρείται λύτρωση; Είναι η σωστή τιμωρία για όσους έχουν ξεφύγει από τη δικαιοσύνη;

Το «Separazione» είναι ένα καλό και διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα, γεμάτο ωραίες περιγραφές της Γένοβας και των ανθρώπων της, ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις, παραστατική ατμόσφαιρα και ρεαλισμό. Ακολουθεί μια διαφορετική αφήγηση που ίσως μπερδέψει κάποιους αναγνώστες, ξεχειλίζει από οργή και αδικία για όσους διαπράττουν εκφοβισμό (σχολικό bullying) και κακοποίηση και όλα αυτά ξεσπούν σ’ ένα λουτρό αίματος από έναν θύτη που αποκαλύπτεται στο τέλος, φέρνοντας μια μεγάλη ανατροπή. Βέβαια εξακολουθώ να έχω απορίες, όπως για τη χρήση των ιστορικών όπλων (γατί επιλέχθηκαν και πώς χρησιμοποιήθηκαν, αφού δε μετακινήθηκαν από τις προθήκες των μουσείων και των άλλων ιδρυμάτων), για τον ρόλο των παρένθετων αφηγήσεων και κυρίως για την ταυτότητα του δράστη και για το πώς συνδέεται με τα θύματα και με την ύποπτη. Πολλά ερωτήματα που ίσως όμως απαντηθούν σε επόμενη περιπέτεια του επιθεωρητή Τζανλούκα Τζούστι.

Βιβλίο Το έπαθλο 
Συγγραφέας Δημήτρης Καλανδράνης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αναγέννηση
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Καλανδράνης, μετά τον αξιόλογο «Ασκητή» του, επιστρέφει με μια νέα ιστορία γεμάτη δύναμη, θάρρος, περιπέτειες και έρωτα. Η δράση εκτυλίσσεται κυρίως στο Κάιρο και τη Μανσούρα της Αιγύπτου, όπου πλέον η ακμαία ελληνική κοινότητα βλέπει με τρόμο τις προσπάθειες του νέου ηγέτη, Γκαμάλ Νάσερ, για εθνικοποίηση των ξένων περιουσιών, κάτι που θα της στοιχίσει τα όνειρα και τους κόπους πολλών γενεών. Ο Ιάσων ζει και μεγαλώνει στη Μανσούρα και μεταβαίνει στο Κάιρο όπου η γνωριμία του με την Άννα θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και θα πυροδοτήσει απρόσμενες εξελίξεις. Ο συγγραφέας, γεννημένος κι ο ίδιος σε αυτήν τη χώρα, προσπαθεί να καταγράψει αποστασιοποιημένα και με ουδετερότητα τα ιστορικά γεγονότα που οδήγησαν στον ξεριζωμό του ελληνικού κυρίως στοιχείου και επηρεάζουν συνεχώς τις αποφάσεις και τις πράξεις του πρωταγωνιστή του. Η ζωή του Ιάσονα έχει δυσκολίες, αναποδιές κι εμπόδια, ο έρωτας με την Άννα δείχνει να ευοδώνεται, κάποιοι όμως εκμεταλλεύονται καταστάσεις και εξυφαίνουν ένα σατανικό σχέδιο.

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με το μαγευτικό ταξίδι του νεαρού, που γνωρίζει τα σημαντικά λιμάνια της εποχής (Γένοβα, Μασσαλία, Νάπολη και φυσικά Πειραιά), τα οποία και δίνονται με ενδιαφέρουσες περιγραφές και με αφορμή κωμικοτραγικά γεγονότα. Η ιστορία σταματάει σε καίριο σημείο για να γυρίσουμε στο παρελθόν και να κατανοήσουμε καλύτερα πώς έφτασε ως εδώ ο ήρωας, πώς γνώρισε την Άννα, πώς ανελίχθηκε σε σημαντική θέση εργασίας και πώς εκμεταλλεύτηκε θετικά την αγάπη του για την ισπανική γλώσσα και τις λαμπρές του επιδόσεις στην εκμάθησή της ενώ στη συνέχεια επιστρέφουμε μεν στην αρχική αφήγηση, ταυτόχρονα όμως παρακολουθούμε και τη ζωή της Άννας, που μια παρεξήγηση θα την απομακρύνει από τον αγαπημένο της. Η γραφή είναι ρεαλιστική, παραστατική και ολοζώντανη, εξισορροπημένα ρομαντική, παραθέτει πολλές λεπτομέρειες από τις δραματικές εξελίξεις στις ζωές των Ελλήνων της Αιγύπτου και τις ενσωματώνει σωστά στις ανατροπές του κειμένου. Καταγράφονται παραστατικά η ζωή στην Αίγυπτο και η παράδοξη «συγκατοίκηση» Ευρωπαίων και μουσουλμάνων, με τα διαφορετικά ήθη και έθιμα, τις λατρείες σε διαφορετικούς χώρους και με διαφορετικά ονόματα του Θεού, κι έτσι ζωντανεύει μια Αίγυπτος χαμένη για πάντα.

Το μυθιστόρημα κάνει έναν συγκινητικό και γλυκό κύκλο, έχει συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα, εκπλήξεις και σασπένς, τρυφερότητα, δικαίωση, όλα δοσμένα με μέτρο και αληθοφάνεια. Κατά καιρούς ο συγγραφέας χαρίζει και διάφορα ηθικοπλαστικά μηνύματα που αποτελούν τους φάρους στο μονοπάτι του Ιάσονα, διαχρονικά και απαραίτητα για να βελτιώσουμε και τη δική μας συμπεριφορά και νοοτροπία. Πρόκειται για ένα σχεδόν αυτοβιογραφικό βιβλίο, με τη φωτογραφία της Άννας να ποζάρει στο εξώφυλλο μ’ ένα βλέμμα που χωράει όλες τις ημέρες της ζωής της, σε μια ηλικία που δεν ήξερε τι αυτή της επεφύλασσε. Επιπλέον στις αρχές των κεφαλαίων υπάρχουν φωτογραφίες με στιγμιότυπα και τοπόσημα του Καΐρου, προσωπικά έγγραφα και άλλα τεκμήρια αυτής της περιπετειώδους ζωής. Πριν κλείσω, ας μου επιτραπεί μια ξεχωριστή αναφορά στη συνολική εκδοτική προσπάθεια, που είναι αξιέπαινη και χωρίς τυπογραφικά ή ορθογραφικά λάθη. Πρόκειται για συνεργασία του συγγραφέα με το βιβλιοπωλείο «Αναγέννηση» της Πάρου κι ήταν μια πραγματικά ευχάριστη έκπληξη, μιας και πολλές φορές ως τώρα έχω συναντήσει σε μικρότερου βεληνεκούς εκδόσεις αξιόλογα κείμενα να είναι παραδομένα σε έναν κυκεώνα λαθών και αβλεψιών. Το βιβλίο έχει καλή γραμματοσειρά, σωστά κενά, διακριτή σελιδοποίηση και προσεγμένο δέσιμο. Ας μου επιτραπεί λοιπόν να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια για την έξωθεν και έσωθεν σωστή και καλή δουλειά.

«Το έπαθλο» είναι μια ιστορία που με συγκίνησε, μου χάρισε όμορφες αναγνωστικές στιγμές και με ταξίδεψε σε πόλεις μακρινές και ψυχές φωτισμένες ή ημισκότεινες. Γλαφυρότητα και ενάργεια, ανατροπές και εκπλήξεις, αγάπη και κίνδυνοι, καλό και κακό συγκροτούν ένα μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί. Νάπολη, Μασσαλία, Γένοβα, Σεβίλλη, Κάιρο, Λονδίνο και Αθήνα είναι οι τόποι όπου στέλνει η μοίρα τον Ιάσονα και την Άννα, πιστεύοντας πως θα τους χωρίσει, τίποτα όμως δεν κρατάει για πάντα, ειδικά αν είναι άδικο.