Βιβλίο Η τρίτη γυναίκα
Συγγραφέας Αντώνης Ζερβός 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αντώνης Ζερβός έγραψε ένα πολύπλοκο και πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, γεμάτο ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ιστορίες που εμπλουτίζουν την καθαυτή πλοκή, ευρηματικές ανατροπές και καλοδουλεμένα ψυχογραφήματα. Μέσα σε 400 περίπου σελίδες ξεδιπλώνεται η άνοδος και η πτώση ενός ανθρώπου που έκανε ένα σύντομο μπαμ, έπεσε στην αφάνεια και εκτινάχτηκε ξανά, πατώντας κυριολεκτικά επί πτωμάτων. Ταυτόχρονα, ακολουθούμε μαζί με τον αστυνόμο Στάβαρη (που γνωρίσαμε στο «Deadline») ένα μπερδεμένο κουβάρι ανακρίσεων και ερευνών, γεμάτων από αναπάντεχους υπόπτους και βυθιζόμαστε στο οικογενειακό παρελθόν του συγγραφέα όπου κρύβονται κάποια σημαντικά μυστικά. Καταλήγουμε μάλιστα σ’ ένα τέλος που προσωπικά χρειάστηκε να το διαβάσω δυο-τρεις φορές για να καταλάβω τι συνέβη, όχι γιατί ήταν δυσνόητο αλλά γιατί ο συγγραφέας σκόρπισε με τέτοιο τρόπο τα κλειδιά των γρίφων στο βιβλίο που, αν παρασυρθείς από τις ανατροπές και τη δράση, τα έχεις χάσει, σου έχουν διαφύγει.

Ο συγγραφέας Άλκης Βρεττός δημιούργησε τον δολοφόνο Βαλτάσαρ που στιγμάτιζε απόκοσμα, μικρά έργα τέχνης στα θύματά του και την αστυνόμο Κέλλυ Βαλταδώρου, την όμορφη και αδίστακτη διώκτριά του. Η ιστορία του στοίχειωσε τους αναγνώστες αλλά στη συνέχεια η συγγραφική του πορεία ήταν καθοδική. Η Πένι Μολφέτα, η μάνατζέρ του, τον χαρακτήρισε «ανυπόφορα αυτοκαταστροφικό», οπότε κάποια στιγμή χάθηκε η έμπνευση, έγιναν κάποια λάθη και πλέον ο Βρεττός ζει ξεχασμένος, βουτηγμένος στο ποτό. Ξεπουλάει ό,τι ελάχιστο έχει απομείνει από το ταλέντο του γράφοντας επί πληρωμή μέτρια βιβλία για λογαριασμό άλλων. Μια στο τόσο κάποιος τον ξεθάβει και του κάνει αφιερωματικές βραδιές αλλά «οι περίεργοι που ήθελαν να δουν πώς είναι ένα ξεπεσμένο ταλέντο, όλο και λιγότεροι». Κάποια στιγμή, ο Βαλτάσαρ του στέλνει έναν φάκελο με τη φωτογραφία μιας νεκρής γυναίκας και του αναθέτει να γράψει την ιστορία της μέσα σε εννιά μήνες αλλιώς θα σκοτωθεί αγαπημένο του πρόσωπο. Η επιστολή είναι ανατριχιαστική: «Νιώθω το μεγαλείο σου, είναι δικό μου. Το ζω. Με ανέσυρες όταν κειτόμουν χαμένος. Σ’ το ανταποδίδω τώρα. Ο κόσμος σε χρειάζεται. Εγώ σε χρειάζομαι, να κερδίσουμε τη θέση μας ξανά».

Μια άγρια έξαψη ξυπνάει στον Βρεττό αυτό το αρρωστημένο παιχνίδι και αρχίζει να χτίζει την ιστορία του, να ψάχνει τα σημάδια που άφησε ο δολοφόνος για να εντοπιστούν, να δημιουργεί σκοτεινές και ανατριχιαστικές πλοκές, παρ’ όλο που αυτό δοκιμάζει τις ψυχικές του αντοχές. Μια σκοτεινή, ακαταμάχητη έλξη τον κάνει να αφοσιωθεί στις λεπτομέρειες της φωτογραφίας με τη νεκρή γυναίκα. Ένα πτώμα σ’ ένα συνηθισμένο δάσος, «Βρύα, πεσμένα φύλλα, ρίζες και κορμοί». Μια ψόφια καρακάξα στη βάση του λαιμού της. Αρχίζει να μπαίνει στο μυαλό του δολοφόνου, να παρατηρεί τις λεπτομέρειες, να τις ανασυνθέτει, να ψάχνει τι συμβολίζουν, γιατί και πώς έστησε έτσι το θύμα του ο «Βαλτάσαρ». Ο Άλκης μεγάλωσε με τις ιστορίες του παππού Σταύρου, που έλεγε παραμύθια φερμένα από παράξενες γωνιές της θάλασσας, αφού ήταν χρόνια ναυτικός και είχε γυρίσει όλο τον κόσμο. Έλεγε λοιπόν στα εγγόνια του παραμύθια από μέρη παράξενα, σοκάκια σκοτεινά, και τους έδειχνε την παλιά υδρόγειο πάνω στο γραφείο. «Οι ιστορίες ψιθυρίζονται τη νύχτα, στο φως σιωπούν». Αυτό ακολουθεί και τώρα ο Βρεττός, με την αδρεναλίνη της επιτυχίας να τον μεταμορφώνει σε τέρας. Ποιος είναι όμως στην πραγματικότητα ο Βαλτάσαρ, πώς διάλεξε το θύμα, πώς σχεδιάζει το χτύπημα, πώς ξέρει τόσα πολλά για τη ζωή και τον χαρακτήρα του Άλκη;

Έτοιμο λοιπόν το πρώτο βιβλίο, ο ήρωάς μας αρχίζει να κινεί τα νήματα της επικείμενης έκδοσης όπως αυτός θέλει, τρελαίνοντας τη Μολφέτα, η οποία όμως διαβλέπει πως έχει στα χέρια της κάτι πραγματικά καλό. Νέα σαρωτική επιτυχία ξεκινάει, με τον Βαλτάσαρ να στέλνει ξένες, ανώνυμες, καταδικασμένες στην αφάνεια γυναίκες. Ο Βρεττός έχει μεταμορφωθεί, έχει γίνει αδίστακτος: «Δε με ενδιέφερε ποια θα απεικονιζόταν στην επόμενη φωτογραφία που θα αναλάμβανα να γράψω την ιστορία της, αρκεί να ήταν ξένη. Αρκεί να λάμβανα τη φωτογραφία» (σελ. 79). Τα βιβλία του γίνονται ανάρπαστα, διασκευάζονται σε ταινίες, μεταφράζονται. «Ήμουν με διαφορά ο καλύτερος της γενιάς μου…Ήμουν ο ροκ σταρ της αστυνομικής λογοτεχνίας» (σελ. 84). «Ο χρόνος με βοήθησε να σκληρύνω. Να θάψω τους φόβους κάτω από την πιστή τήρηση των κανόνων που εκείνος επέβαλε με τον τρόπο του. Να δω την πραγματική ουσία της ανίερης, άτυπης συμφωνίας κυρίων που μας έδενε. Ήμασταν και οι δυο ταλαντούχοι, ο καθένας στο δικό του μερίδιο θανάτου. Προικισμένοι. Εκείνος να τροφοδοτεί τους εφιάλτες μου, εγώ να του προσφέρω τη στρατιά των ακολούθων που ονειρευόταν» (σελ. 86). Δε φοβάται μην απογοητεύσει τον άγνωστο αποστολέα αλλά μην εξαφανιστεί το ίδιο αιφνιδιαστικά όπως εμφανίστηκε. Ο Βρεττός έχει μετατραπεί συν τω χρόνω σε δύστροπο, ανυπόφορο, επιθετικό μπάσταρδο, «ένα καταραμένο πρεζόνι θανάτου που ζητούσε τη δόση του».

Γύρω από τον Άλκη έχουμε, εκτός από τη Μολφέτα, τη Ραλλού, την καλύτερή του φίλη, που τον στήριξε οικονομικά, δίνοντάς του δουλειά στο φαρμακείο της, η οποία ανησυχεί για την υγεία του και για την καθοδική του πορεία. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο αδελφός του, Στηβ, με τον οποίο έχουν κακές σχέσεις. Ο Στηβ, πάντα δύσκολος και ζόρικος, έχει μια εξάχρονη κόρη, τη Δανάη, έχει πλέον χωρίσει κι έχει προχωρήσει τη ζωή του. Ο Άλκης καταφεύγει στο πατρικό του στη Νίκαια, από κει που έφυγε ένα βράδυ και δεν ξαναγύρισε. Απομονώνεται για να γράψει αλλά το παρελθόν του ξυπνάει σταδιακά και τον πληγώνει. Φτάνει ακόμη και σε μια μοιραία στιγμή της εφηβικής του ζωής που ακόμα δεν έχει επουλωθεί ψυχικά από αυτό που βίωσε. Ταυτόχρονα, στο σπίτι μπαινοβγαίνει ο κυρ-Ισίδωρος, φίλος του παππού Σταύρου, μια μοναχική και μυστηριώδης προσωπικότητα, που δείχνει να τα έχει χαμένα, ίσως όμως και όχι. Τι κρύβεται πίσω από τις διφορούμενες απαντήσεις του και γιατί βυθίζεται διαρκώς στο παρελθόν, με τον ισχυρισμό πως όλα αυτά συμβαίνουν τώρα;

Και τότε έρχονται στο προσκήνιο ο αστυνόμος Στάβαρης με τη γυναίκα του, τη δικηγόρο Πέρσα, χαρακτήρες που γνωρίσαμε στο «Deadline», με τη δεύτερη, ως φανατική αναγνώστρια των βιβλίων αλλά και διορατική και παρατηρητική, να ανακαλύπτει τις ομοιότητες του θανάτου που ανέλαβε ο Στάβαρης με το μυθιστόρημα του Βρεττού. Έτσι, από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, τα παιχνίδια με το μυαλό του αναγνώστη, την υποδειγματική ανάμιξη ρεαλισμού και φαντασίας, από την καταβύθιση σ’ ένα παρελθόν που πρέπει να ξεχαστεί, επιβιβαζόμαστε σε ένα όχημα που ανεβάζει ταχύτητας, κορυφώνει τη δράση και εμπλουτίζει ακόμη περισσότερο την πλοκή. Η νεκρή ήταν ηθοποιός σε παιδικές παραστάσεις, με λίγους φίλους και εραστές, μια φιλόδοξη γυναίκα που αγωνιζόταν να γίνει όνομα στον χώρο κι επιπλέον ήταν και μια εφήμερη σχέση του Βρεττού όταν γινόταν το καστ της ταινίας που βασιζόταν σε βιβλίο του. Λογικό δεν είναι λοιπόν ο συγγραφέας να θεωρηθεί ύποπτος; Με τη συνεργάτη του, αστυνόμο Μαυροδήμου, αρχίζουν τις έρευνες, τις ανακρίσεις, τις παρακολουθήσεις, τα εντάλματα. Ο Στάβαρης προσεγγίζει τους νεκρούς ακροπατώντας στα σημάδια που άφησαν πίσω τους να βρεθούν, αφουγκράζεται τους ψιθύρους των θρυμματισμένων μυστικών τους που ψάχνουν να ακουστούν. Μπορεί πάντως να λύθηκαν οι υποθέσεις της καραντίνας που είδαμε στο προηγούμενο βιβλίο αλλά η σκιά τους στοιχειώνει ακόμη τα σκοτάδια του Στάβαρη, ζητώντας απαντήσεις σε ερωτήσεις που εκείνος ένιωθε πως ποτέ δε θα είχε. Πώς είναι πλέον η σχέση ανάμεσα στο ζευγάρι;

Ο Στάβαρης και η Πέρσα φέρνουν μαζί και νέα ενδιαφέροντα πρόσωπα, όπως το πιο παράδοξο, λιγομίλητο και θανατηφόρο δίδυμο του Πετρίδη, παλιού μπάτσου του Τμήματος Ληστειών, και του οδηγού του, Ζαμοράνο, τον ακούραστο, λεπτολόγο, με αστείρευτη υπομονή Ζίλφο από το Εγκληματολογικό, ο οποίος προσεγγίζει τον τόπο του εγκλήματος με θρησκευτική ευλάβεια και ως ψυχαναγκαστικός σφραγίζει με μεθοδικότητα τον τόπο του εγκλήματος για να εντοπίσει και να καταγράψει στη συνέχεια και την πιο ασήμαντη λεπτομέρεια, τον Αζαριάν, που φαίνεται να παίζει ένα βρόμικο παιχνίδι εις βάρος όλων και φυσικά βγαίνουν στο φως νέοι ύποπτοι, που όλοι τους ανεξαιρέτως έχουν μια θέση στην πλοκή.

«Η τρίτη γυναίκα» είναι ένα καλοδουλεμένο, πολυεπίπεδο αστυνομικό μυθιστόρημα, με πολλούς χαρακτήρες και διαρκείς εναλλαγές στην αφήγηση. Η πλοκή μάλιστα αφήνει σκόρπιες πολλές άκρες που χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση ώστε να ξετυλιχτεί το νήμα μιας σκοτεινής υπόθεσης. Πάντως, υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στη δράση και στη σχετική στασιμότητα, μιας και ο συγγραφέας πότε δίνει βάρος στις περιγραφές είτε του περιβάλλοντος είτε του ψυχισμού των χαρακτήρων πότε απογειώνει τη δράση με νέα στοιχεία, απρόσμενες εξελίξεις και αποκαλύψεις μυστικών που δίνουν τη θέση τους σε νέα ερωτηματικά. Μέσα σε όλα αυτά, χρησιμοποιούνται ελάχιστα καλολογικά στοιχεία που δίνουν μια διακριτική λογοτεχνικότητα: «Η νύχτα είχε χαθεί στη μουδιασμένη σιωπή που αφήνει πίσω της η βροχή όταν ξεθυμαίνει» (σελ. 137) και «Κοίταξε έξω τον ουρανό. Το μαύρο ξέφτιζε αργά στο γκρίζο, κάνοντας τη σιωπηλή πόλη να δείχνει πιο παγωμένη. Πιο μόνη» (σελ. 259).

Με το πλούσιο λεξιλόγιο, το παραστατικό στήσιμο του περιβάλλοντος χώρου και την παράθεση των σκέψεων και των αντιλήψεων των χαρακτήρων δημιουργείται μια ιστορία ολοζώντανη και ρεαλιστική, απόλυτα ανθρώπινη, που μας βοηθάει να κατανοήσουμε όλους ανεξαιρέτως τους χαρακτήρες και να τους αγκαλιάσουμε ή να τους μισήσουμε αντίστοιχα. Το αγγλικό νανούρισμα στο οποίο βασίζεται και προσαρμόζεται η εξιστόρηση είναι ανατριχιαστικό και πλούσιο σε ερμηνείες: «Μία για τη θλίψη, δύο για τη χαρά, τρεις για ένα κορίτσι, τέσσερις για ένα αγόρι, πέντε για το ασήμι, έξι για το χρυσάφι, επτά για ένα μυστικό που δε θα ειπωθεί ποτέ». Θα βρεθεί λοιπόν η πραγματική ταυτότητα του «Βαλτάσαρ»; Θα μάθουμε τα κίνητρά του; Θα βγουν στο φως όλα τα μυστικά που βαραίνουν τους χαρακτήρες του βιβλίου; Γιατί, ας μην ξεχνάμε πως: «Όλες οι ιδέες σε τρώνε. Όσο πιο καλές, τόσο πιο πολύ σε τρώνε. Μέχρι στο τέλος να μη μείνει τίποτα από σένα» (σελ. 40).

Βιβλίο Τι είναι ένα βιβλίο; 
Τίτλος πρωτοτύπου Che cos’è un libro?
Συγγραφέας Lucia Stipari
Εικονογράφος Elisa Codutti
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Lucia Stipari έγραψε ένα υπέροχο παραμύθι με το οποίο καλεί τα παιδιά από 4 ετών και πάνω να ανακαλύψουν τι είναι ένα βιβλίο. Με μικρές και σύντομες προτάσεις και με αχαλίνωτη φαντασία η συγγραφέας εξηγεί πως ναι μεν είναι κάτι μικρό και μοιάζει απλώς με μια στοίβα χαρτιά αλλά δεν είναι μόνο αυτό. «Για περίμενε, κοίταξέ το καλά». Σε ταξιδεύει, σε συντροφεύει, σε πάει σε άγνωστους κόσμους, οξύνει το πνεύμα σου, βοηθάει στον εμπλουτισμό της γνώσης και στην καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης.

Ένα βιβλίο είναι ένα σπίτι, σαν μια στέγη πάνω από το κεφάλι σου, ένα ζεστό μέρος μέσα στο οποίο είναι όμορφο να μένεις, μια μικρή γωνιά όπου βρίσκεις καταφύγιο και αισθάνεσαι προστατευμένος και ασφαλής. Ένα βιβλίο είναι μια πόρτα, δεν μπορείς να ξέρεις τι σε περιμένει κι αυτό είναι το ωραίο της περιπέτειας. Είναι σαν μια αγκαλιά εάν θέλεις να κοιμηθείς και σε κρύβει αν θέλεις να εξαφανιστείς. Κυρίως όμως είναι ένας καθρέφτης, όπου αναγνωρίζεις τον εαυτό σου και ανακαλύπτεις περισσότερα για σένα. Το πιο ευχάριστο απ’ όλα μάλιστα είναι πως μπορείς να το μοιραστείς με τους φίλους σου και να διασκεδάσεις ακόμη περισσότερο!

Η εικονογράφηση της Elisa Codutti είναι απολαυστική και γεμάτη κρυμμένες λεπτομέρειες, ζωντανεύοντας με αξεπέραστο τρόπο το κείμενο. Ποικιλία σκηνικών και οπτικών γωνιών, ρεαλισμός και παλ χρώματα δημιουργούν εικόνες που ισορροπούν ανάμεσα στον ρεαλισμό και στη φαντασία. Το κοριτσάκι που μας συντροφεύει σε αυτό το ταξίδι ντύνεται πειρατής, καταφεύγει σ’ ένα φανταστικό σπίτι, ανοίγει τη μυστηριώδη πόρτα, πετάει με πτεροδάκτυλους, παίζει με τη γάτα της που την ακολουθεί παντού, εξερευνά και μαθαίνει, ενισχύοντας τη φαντασία των παιδιών και δείχνοντας με τον καλύτερο τρόπο τι πραγματικά είναι ένα βιβλίο.

Βιβλίο Στον δρόμο για το πάρτι
Τίτλος πρωτοτύπου Cami de la festa
Συγγραφέας Meritxell Marti
Εικονογράφος Anna Aparicio Català
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία λαγουδίνα έχει ετοιμάσει ένα πάρτι για να γιορτάσει τα γενέθλιά της και καλεί τους φίλους της να έρθουν, μόνο που εκείνοι συναντούν διάφορα εμπόδια στον δρόμο τους. Ο κάστορας, ο βάτραχος, ο τυφλοπόντικας, ο σκίουρος, η πυγολαμπίδα και ο λύκος, κουβαλώντας μια τούρτα που, ομολογουμένως, δε με ενθουσίασε (περιείχε σύκα, ελιές και τσουκνίδες), αρχίζουν να σκαρφίζονται διάφορους τρόπους για να λύσουν τα προβλήματα στο διάβα τους. Αυτό που μου άρεσε στο κείμενο είναι ότι παροτρύνει τους μικρούς αναγνώστες να σκεφτούν, να ψάξουν και να βρουν τη λύση μόνοι τους, βασισμένοι στην εικονογράφηση και στους χαρακτήρες που τους συστήθηκαν στην αρχή του βιβλίου.

Η Meritxell Marti θέτει το πρόβλημα, κάνει την ερώτηση και στη συνέχεια δίνει τη λύση, αφήνοντας στα παιδιά περιθώριο να σκεφτούν ποιος από την παρέα μπορεί να βοηθήσει. Κομμένες γέφυρες, πέτρες σε ορμητικό ποτάμι, αλυσίδες, άγρια σκυλιά, θέλουν σκέψη για να αντιμετωπιστούν και στο τέλος υπάρχουν επιπλέον ερωτήσεις για χαμένα αντικείμενα, κάτι που ωθεί τα παιδιά να πιάσουν το παραμύθι από την αρχή για να απαντήσουν. Κι εκεί που νόμιζα πως έχουμε απλά μια διασκεδαστική ιστορία που ακονίζει το μυαλό έρχεται μια μεγάλη ανατροπή που αφήνει ένα συγκινητικό ηθικό μήνυμα περί φιλίας και για τις άσχημες συνέπειες που προκύπτουν από τα βιαστικά συμπεράσματα.

Η εικονογράφηση της Anna Aparicio Català είναι πολύχρωμη και γεμάτες συναρπαστικές λεπτομέρειες. Μιας κι έχουμε να κάνουμε με διάφορους και διαφορετικούς φίλους, στις πρώτες σελίδες γνωρίζουμε τον καθένα από αυτούς, τις ιδιότητές του, τις δυνατότητές του και μετά μπαίνουμε στην καθαυτή ιστορία. Κάθε λεπτομέρεια είναι σημαντική κι έχει τον ρόλο της στο παραμύθι, κάνοντας έτσι το διάβασμα ένα αξέχαστο παιχνίδι. Μου άρεσαν η εξωτερική διακόσμηση του λαγουμιού της εορτάζουσας, η σκοτεινή φιγούρα που εμφανίζεται σε κάθε σελίδα, οι απρόσμενες και διασκεδαστικές λεπτομέρειες που αποτυπώνουν τον μικρόκοσμο του δάσους, τα χρώματα και οι ποικίλες οπτικές γωνίες. Ας λύσουμε λοιπόν τους γρίφους για να φτάσουμε στο πάρτι της λαγουδίνας εγκαίρως.

Βιβλίο Γράμμα στην Οδό Ονείρων 
Συγγραφέας Θεοδώρα Χριστοφόρου
Εικονογράφος Μύριελ
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κώστας Επιφανίου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Θεοδώρα Χριστοφόρου έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι αφιερωμένο στη μεγάλη αγάπη μας, τα βιβλία και το γράψιμο. Με απλό λεξιλόγιο και όμορφες προτάσεις δημιούργησε μια ιστορία για όσα παιδιά θέλουν να ασχοληθούν με τον γραπτό λόγο και τους αρέσει το διάβασμα. Ξεδιπλώνει κλιμακωτά την ιστορία της ηρωίδας της που μεγαλώνει ακούγοντας παραμύθια από τη μαμά της και στη συνέχεια διαβάζοντας μόνη της διάφορα βιβλία. Φτάνουμε έτσι στα πρώτα της κείμενα και η συγγραφέας ντύνει το ταξίδι με όμορφες συμβουλές (κυρίως από τη μητέρα της Μύριελ) και διαχρονικές καίριες παρατηρήσεις: «Ας σεβαστούμε τα όνειρά μας… και ας μη βιαζόμαστε να τα φέρουμε στον κόσμο, χωρίς αυτά να είναι ακόμη έτοιμα να δουν το φως του». Αυτή είναι η μία κεντρική ιδέα, με αφορμή το γεγονός ότι έστειλα τα γραπτά της στην Οδό Ονείρων και περιμένει με ανυπομονησία απάντηση: «Τα όνειρα δε θα ήταν όνειρα αν γίνονταν πραγματικότητα απ’ τη μια στιγμή στην άλλη. Αν γίνει, άστο να σε εκπλήξει. Έτσι θα σου αρέσει πιο πολύ. Αν δεν γίνει, θα το έχεις ήδη ξεχάσει».

Έχουμε όμως και τρυφερές συμβουλές για το προσωπικό ταξίδι του καθενός μας στις λέξεις και στα κείμενα: «Πρέπει να προσέχεις πολύ όταν γράφεις -να διαλέγεις τις κατάλληλες λέξεις για να πεις αυτό που θέλεις…Να θυμάσαι ακόμη πως οι λέξεις κρύβουν μεγάλη δύναμη και επηρεάζουν τον αναγνώστη». Πόσο υπέροχα και παραστατικά δίνεται η μαγεία των λέξεων: «Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πώς μια αράδα λέξεων  που τακτοποιήθηκαν προσεκτικά, σχηματίζοντας προτάσεις που συνθέτουν ένα κείμενο, μπορεί να σε ταξιδέψει στα πιο ονειρικά μέρη και να σε κάνει να ζήσεις κάποιες από τις πιο έντονες και αξέχαστες στιγμές της ζωής σου χωρίς να κάνεις ούτε ένα βήμα». Η συγγραφέας δε φείδεται καλολογικών στοιχείων και δημιουργεί αξέχαστες μεταφορές και παρομοιώσεις: «…περνούσε ώρες ολόκληρες συντροφιά με τα βιβλία της και ταξίδευε νοερά σε άλλους τόπους και σε άλλες ζωές. Το καθένα από αυτά ήταν κι ένας μυστικός κήπος που ξεκλείδωνε με τη φαντασία της». Η Μύριελ είναι ένας από μας που διαβάζουμε, γράφουμε και σκεφτόμαστε ακατάπαυστα: «Μια σκέψη ήταν αφορμή για ένα ποίημα, ένα συναίσθημα για ένα γράμμα που δεν στάλθηκε ποτέ, σαν ένας σπόρος που φύτρωνε σε ένα κείμενο».

«Γράμμα στην Οδό Ονείρων» στέλνει μια νέα κοπέλα που γαλουχήθηκε με φαντασιακά ταξίδια, λέξεις, κείμενα και περιμένει με ανυπομονησία μια θετική απάντηση. Σταδιακά όμως και μέσα από ένα διαρκές ταξίδι στη γραφή διαπιστώνει πως τελικά: «…το γράψιμο δεν το έκανε για να την εγκρίνουν ούτε για να καταξιωθεί αλλά το έκανε για να ανασαίνει». Έτσι, όταν πλέον έρχεται ο πολυπόθητος φάκελος, ούτε την ηρωίδα ούτε τον αναγνώστη ενδιαφέρει το περιεχόμενό του, μιας και έχουμε ζήσει μαζί ως τότε πολύ πιο ενδιαφέρουσες καταστάσεις κι έχουμε δει πόσο σημαντική είναι η διαρκής ενασχόληση με τον γραπτό λόγο, χάρη στην οποία βελτιωνόμαστε και «δραπετεύουμε». Η εικονογράφηση είναι της πραγματικής Μύριελ και χαρίζει μια αυθεντική αθωότητα στο περιεχόμενο του κειμένου, κάνοντας τον αναγνώστη να θέλει να βυθιστεί κι αυτός σ’ ένα κομμάτι χαρτί που θα το γεμίσει με τις δικές του σκέψεις.

Βιβλίο Το κορίτσι και η κινητή βιβλιοθήκη
Τίτλος πρωτοτύπου La nena i la biblioteca ambulant
Συγγραφέας Eulàlia Canal
Εικονογράφος Sebastia Serra
Μεταφραστής Ιωάννα Καπετάνου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αρκούδος και ο Κάστορας έχουν μια κινητή βιβλιοθήκη γεμάτη πολλά βιβλία. Μια μέρα συναντούν μπροστά τους έναν τοίχο από τούβλα που τους εμποδίζει να συνεχίσουν κι ένα κορίτσι που θέλει να περάσει από την άλλη μεριά για να βρει τη μητέρα της. Η ιδέα τους θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στους φρουρούς του τοίχου, θα πετύχει όμως; Θα καταφέρουν να συνεχίσουν τον δρόμο τους;

Η ιστορία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και η πλοκή κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα. Σχεδόν από το πουθενά εμφανίζονται ο Κάστορας και ο Αρκούδος με μια κινητή βιβλιοθήκη και σταματούν μπροστά στον τοίχο. Εκεί γνωρίζουν το κορίτσι που ψάχνει τη μαμά του και αποφασίζουν να το βοηθήσουν. Όσο κρατάει η προσπάθειά τους να περάσουν τον τοίχο χωρίς να γίνουν αντιληπτοί μοιράζονται περιστατικά, ιστορίες και αναμνήσεις από τις ζωές τους, οπότε δημιουργείται ένας ισχυρός φιλικός δεσμός. Όταν όμως βγαίνουν από την άλλη μεριά τα πράγματα δυσκολεύουν αρκετά κι ένας ανέλπιστος σύμμαχος θα τους βοηθήσει. Μου άρεσε πολύ η κεντρική ιδέα του παραμυθιού και πώς εφαρμόζεται στην περιπέτεια των τριών πρωταγωνιστών: τα βιβλία έχουν δύναμη και οι λέξεις μπορούν να γκρεμίσουν τείχη και να οδηγήσουν προς την ελευθερία. Η μάθηση, το διάβασμα, η σκέψη είναι τα «όπλα» που απελευθερώνουν το μυαλό, γκρεμίζουν τα εμπόδια και απελευθερώνουν τον καθένα μας από οποιαδήποτε δεσμά.

Ο στρατιώτης, το φυλάκιο, το τρίκυκλο-βιβλιοθήκη, ακόμη και το ντύσιμο του κοριτσιού θυμίζουν εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, μια αναγκαία εικαστική αναφορά ως αναγνωριστικό σημείο της δυσχέρειας που προκαλεί η φυλάκιση, η τιμωρία, ο αποκλεισμός, η βία. Ο εικονογράφος Sebastia Serra δούλεψε πολύ πάνω σε αυτές τις λεπτομέρειες και δημιούργησε στιγμιότυπα γεμάτα χαρά και φως αλλά και σασπένς. Φυσικά, λάτρεψα το όχημα του Κάστορα και του Αρκούδου, καθώς και την αρχική εικόνα όπου διαβάζουν. Επιπλέον, απόλαυσα τις εικόνες με τα βιβλία που απελευθερώνουν τα τούβλα και σκορπάνε στον αέρα, καθώς και τους διάφορους χρωματικούς τόνους του δάσους και της φύσης όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Πρωτότυπες και δύσκολες να αποτυπωθούν τόσο όμορφα οπτικές γωνίες, υπέροχες φωτοσκιάσεις, ολοζώντανες φιγούρες συνοδεύουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Βιβλίο Το αόρατο νήμα
Τίτλος πρωτοτύπου El hilo invisible
Συγγραφέας Miriam Tirado
Εικονογράφος Marta Moreno
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νούρα συζητάει με τη μαμά της για τον αφαλό της και τη ρωτάει σε τι της χρησιμεύει πλέον, αφού γεννήθηκε πια. Η μητέρα της της αποκαλύπτει πως εκεί φυλάσσεται ένα μεγάλο μυστικό: από τον αφαλό βγαίνουν αόρατα νήματα που μας συνδέουν με όσους αγαπάμε και παραμένουμε δεμένοι μαζί τους ακόμη κι αν είμαστε σε απόσταση. «…είμαι δίπλα σου κι ας μη με βλέπεις, είσαι μαζί μου κι ας μην μπορώ να σε αγγίξω»!

Με γλυκό, ευφάνταστο και ευφυή τρόπο η συγγραφέας μιλάει στους μικρούς αναγνώστες για το θαύμα της μητρότητας, για τα αισθήματα που αναπτύσσει η μητέρα προς το παιδί της πριν καν αυτό γεννηθεί: «Και πριν, όταν ακόμη δεν ήσουν στην κοιλιά μου, σε αγαπούσα ήδη, σου μιλούσα και σου έλεγα πως μπορείς να έρθεις όποτε θέλεις, πως σε περιμένουμε…Το αόρατο νήμα με έδενε ήδη μαζί σου κι ας μη σε είχα γνωρίσει ακόμη». Επειδή είναι αόρατο όμως και δεν μπορούμε να το πιάσουμε, δε σημαίνει πως δεν υπάρχει. Τόσα πράγματα είναι άυλα κι όμως γεμίζουν τη ζωή μας, όπως η αγάπη, οι οικείες μυρωδιές που δημιουργούν αναμνήσεις, τα συναισθήματα. Αυτά και άλλα υπέροχα λόγια γεμίζουν ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση τη Νούρα, που πλέον δε νιώθει μοναξιά και φόβο. Έτσι παρακολουθούμε στη συνέχεια διάφορα περιστατικά από τη ζωή του κοριτσιού και πόσο απλόχερα δίνει μαθήματα ζωής στον συμμαθητή της που φοβάται μακριά από τη μαμά του, στη γιαγιά της που ξέρει πως κάποια στιγμή θα πεθάνει αλλά το αόρατο νήμα θα τις έχει για πάντα δεμένες κ. π. ά. Τι όμορφα λόγια, πόσο γλυκές στιγμές, τι υπέροχο πλάσμα η Νούρα, τι εκπληκτική γραφή!

Η εικονογράφηση της Marta Moreno αποτυπώνει μεγάλες, χορταστικές φιγούρες, γεμάτες όμως μόνο από βασικές λεπτομέρειες, οπότε δεν κουράζεται το μάτι των παιδιών. Τα νήματα είναι χιλιάδες, πολύχρωμα, προς κάθε κατεύθυνση και δημιουργούν αστείες μικροπεριπέτειες. Κοντινά πλάνα και γενικές αποτυπώσεις, ανοιχτά και χαρούμενα χρώματα, παραστατικές εικόνες που ζωντανεύουν τα καθημερινά περιστατικά στην οικογένεια της Νούρα, μια γλυκιά γιαγιά, μια όμορφη μαμά, δεν ξέρω τι να πρωτοαναφέρω! Ένα μεγάλο μπράβο στις δημιουργούς γι’ αυτό το ξεχωριστό παραμύθι.

Βιβλίο Βρέχει μολυβάκια 
Συγγραφέας Βαγγέλης Ηλιόπουλος
Εικονογράφος Ρένια Μεταλληνού
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος έγραψε μια υπέροχη ιστορία για παιδιά από 6 ετών και πάνω με την οποία τα παρακινεί να γίνουν συγγραφείς! Μέσα από την περιπέτεια του παιδιού που μας αφηγείται την ιστορία του, διαπιστώνουμε πώς μπορεί να γίνει κάποιος συγγραφέας και πόσο καλό κάνει η ανάγνωση. Μόνο που τη βροχή με τα μολυβάκια δεν τη βλέπουν όλοι, μόνο όσοι είναι συγγραφείς! Μήπως κι εσείς;

Η εικονογράφηση της Ρένιας Μεταλληνού είναι γεμάτη χρώματα, εκφράσεις, συναισθήματα και σωστές προοπτικές. Απλές γραμμές δημιουργούν εικόνες που θα αγαπήσουν τα παιδιά και θα πυροδοτήσουν τη φαντασία τους, κάνοντας έτσι το διάβασμα απόλαυση. Μου άρεσαν πολύ η αποτύπωση της βροχής με τα μολυβάκια, η γατούλα που βρίσκεται παντού και ο άψογος συνδυασμός ρεαλιστικών λεπτομερειών από τη σχολική ζωή και την καθημερινότητα του παιδιού με τα φαντασιακά τοπία του ονείρου του.

Το βιβλίο εντάσσεται στη σειρά «Χωρίς σωσίβιο», όπου τα μικρά παιδιά μπορούν να κολυμπήσουν μόνα τους στη θάλασσα της ανάγνωσης και να διαβάσουν διασκεδαστικές εικονογραφημένες ιστορίες γεμάτες δραστηριότητες για σκέψη και παιχνίδι.

Βιβλίο Η φόνισσα των μυρμηγκιών 
Συγγραφέας Πασχαλία Τραυλού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συγκινητικό και τρυφερό μυθιστόρημα, αφιερωμένο στη μοναξιά της ανθρώπινης ψυχής, στις συνέπειες του εγκλεισμού κατά τη διάρκεια του κορονοϊού και στον μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας και της συγγραφής. Μου σύστησε δυο υπέροχες γυναίκες, απόλυτα αληθινές, με σημαντικό οικογενειακό παρελθόν και ποικίλα ερεθίσματα που δημιούργησαν την ψυχοσύνθεση που παρακολουθούμε να ανατέμνεται χειρουργικά από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Κεντώντας πάνω στις ολοκληρωμένες προσωπικότητές τους, η Πασχαλία Τραυλού μας δείχνει πώς επηρεαζόμαστε όλοι από τις παιδικές μας αναμνήσεις και τα βιώματα των πρώτων χρόνων ζωής, πώς γίνεται κάποιος να δείχνει διαφορετικός απ’ ό,τι πραγματικά είναι και πόσο δύσκολα και με τι κόστος κρύβουμε τον πραγματικό μας εαυτό από τους γύρω μας. Το μυθιστόρημα έχει αρκετές στιγμές μελαγχολίας και κατάθλιψης αλλά κατά βάση είναι αισιόδοξο, μιας και η περιπέτεια στην οποία μπαίνει η Γλυκερία για να κατανοήσει τη φίλη της, Διώνη, έχει γλυκόπικρες στιγμές, λίγο χιούμορ μα πάνω απ’ όλα νότες αυτοπεποίθησης και απαντοχής.

Βρισκόμαστε λοιπόν στα Εξάρχεια, λίγες μέρες μετά την έναρξη της καραντίνας του 2020, σ’ ένα διώροφο νεοκλασικό. Η Γλυκερία Βούρβαχη, η ιδιοκτήτρια, είναι χήρα, με «μια σύνταξη που φάνταζε σαν χαρτζιλίκι μπροστά στην ακρίβεια». Ο εγκλεισμός την έχει θυμώσει γιατί ήρθαν τα πάνω κάτω στην καθημερινότητά της. Περίμενε πώς και πώς να απαλλαγεί από το κάτεργο της θέσης όπου δούλευε και όπου μπήκε με μέσον του νονού της για χάρη του πατέρα της, μιας κι η ίδια δεν το θέλησε ποτέ. «Ένα χαμομηλάκι στο χωράφι της ζωής η Γλυκερία, μια ταπεινή και απόλυτα συμβιβασμένη ύπαρξη, έμοιαζε αόρατη δίπλα στη Διώνη που έκανε τα πάντα για να διαφέρει» (σελ. 13). Έσερνε το ωράριό της, υπέμενε τον εξάψαλμο προϊσταμένων και διευθυντών και επέστρεφε στο σπίτι της, όπου μεγαλουργούσε στην κουζίνα και στο πλέξιμο, πράγματα που αναστύλωναν την καταρρακωμένη της αυτοπεποίθηση: «έκλεινε αεροστεγώς τις πίκρα της μες στα βαζάκια των γλυκών και των μαρμελάδων της, θαρρώντας πως έτσι δεν θα μπορούσαν να το σκάσουν και να πειράξουν την καρδιά της» (σελ. 33). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο μαθαίνουμε πώς ήταν η ζωή της με τον άντρα της και τα παιδιά τους που πλέον ζουν στο εξωτερικό, «μια επιπολαιότητα πασπαλισμένη με την άχνη του έρωτα και τη στρυχνίνη της ασυνεννοησίας και της ανέχειας» (σελ. 31), ποιες οι σχέσεις των γονιών της μαζί τους και πολλά άλλα.

Από την άλλη έχουμε τη Διώνη Σπυροπούλου, που νοικιάζει το διπλανό διαμέρισμα στον δεύτερο όροφο, «κισσός ολόκληρος που όρθωνε το ανάστημά της πάντα ψηλότερα από τους άλλους, για να έχει τη θέα που ήθελε απ’ τη ζωή» (σελ. 13). Είναι εσωστρεφής και με αδιαφανή ιδιοσυγκρασία, συνάδελφοι και φίλες με τη Γλυκερία, «δυο κόντρα άνθρωποι», με την οποία γνωρίστηκαν στη δημόσια υπηρεσία όπου δούλευαν λίγο πριν η Γλυκερία συνταξιοδοτηθεί. Η Διώνη σχεδιάζει δύο ταξίδια τον χρόνο για να ανασαίνει και να αντέχει την τοξικότητα των συναδέλφων της, γενική διευθύντρια ούσα, με ευθύνες και πιέσεις ανωτέρων, παρ’ όλο που ξεκίνησε μετατρέποντας το καθήκον σε όραμα και την ανία σε έξαψη. Επιπλέον, η Διώνη είναι και συγγραφέας, κάτι που προστέθηκε στις αιτίες χλευασμού στη δουλειά της, έχει γράψει αρκετά μυθιστορήματα κι έχει γίνει αγαπητή από το περιορισμένο αναγνωστικό ελληνικό κοινό. Μαθαίνουμε λοιπόν για τη ζωή της μέσα από μικρά ψήγματα, για την πρωτοφανή δύναμη με την οποία έφυγε από έναν γάμο που δεν την ικανοποιούσε μόλις τακτοποιήθηκε ο γιος της στη ζωή του και για μερικά ακόμη.  Καταγράφονται συγκινητικές στιγμές συντροφιάς και σιωπηλής φιλίας, η ανησυχητική μοναξιά της Διώνης, η σιωπηλή παρουσία της που αντιδιαστέλλεται με την οξυδέρκεια και την πραότητα της Γλυκερίας κι όλα αυτά δημιουργούν έναν τρυφερό και συγκινητικό δεσμό, με ολοζώντανες εικόνες αγάπης και μοναξιάς. Πόσο γλυκό ο ήχος από το πληκτρολόγιο της μίας να έχει γιατρέψει τις αϋπνίες της άλλης!

Τελικά, η Διώνη κάνει απόπειρα αυτοκτονίας και όσα ήξερε και ένιωθε η Γλυκερία για κείνη καταρρέουν. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα μάλιστα όταν ο αστυνόμος Μάρκος Ανεμογιάννης ανακοινώνει στη χήρα ότι η φίλη της είναι ύποπτη για απόπειρα φόνου! Προσπαθεί λοιπόν η Γλυκερία βήμα προς βήμα να ξαναμπεί στη ζωή της Διώνης, μέσα από τις κοινές τους αναμνήσεις, μέσα από όσα παρατήρησε, ένιωσε και είδε να ανασυγκροτήσει ολόκληρη την προσωπικότητα της φίλης της, ώστε να δει ποια πραγματικά είναι, να μάθει τι της συνέβη και κυρίως να τη βοηθήσει ουσιαστικά να κερδίσει τη μάχη με τη ζωή. Τελικά βρίσκει ένα πρωτόλειο κείμενο, κάτι μεταξύ ημερολογίου και μαρτυρίας, κι εκεί ανακαλύπτει ανομολόγητα μυστικά. Στις σελίδες του ξεδιπλώνεται όλη η ζωή της Διώνης από την παιδική ηλικία ως το σήμερα μέσα από μια συγκινητική εξομολόγηση καρδιάς και ταξιδεύουμε πίσω στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974, στην Τρίπολη όπου επέστρεψε η οικογένειά της μετά την εισβολή, τον αγώνα που έκαναν μαμά και παππούς να μεγαλώσουν σωστά εκείνη και την αδελφή της, πώς γνωρίστηκαν οι γονείς της, πώς ήταν η πόλη και ο κόσμος εκείνη την εποχή από ηθικής και όχι μόνο πλευράς, πόσο σκληρά και ψυχρά διαπαιδαγωγήθηκε από μια μάνα που ήξερε μόνο το ξύλο και πολλά άλλα. «Τα τραύματα αυξάνονταν και πληθύνονταν όσο η πίεση θέριευε και η καταπίεση τσαλάκωνε περισσότερο την ήδη τραυματισμένη μου παιδικότητα» (σελ. 200).

Καίρια ερωτήματα τίθενται από τη συγγραφέα για την ανατροφή των παιδιών και το πώς διαμορφώνονται οι χαρακτήρες μας: Φταίει η μάνα ή το παιδί; Το παιδί αναπόφευκτα θα «μαϊμουδίσει» την ανατροφή από τον γονιό στο δικό του, σωστά; Τι συνέπειες έχεις να αποφασίζεις για το παιδί σου χωρίς να το ρωτάς τι πραγματικά θέλει; «…οι γυναίκες σέρνουμε σαν βαρίδια τα ελλείμματά μας και η μητρότητα από μόνη της δεν μας καθαγιάζει και δεν διαλύει τα σκότη μας» (σελ. 203). Σκληρές και τρυφερές εικόνες εναλλάξ, η αφοσίωση της μικρής Διώνης στη μελέτη και στο διάβασμα, η αντιδιαστολή με την πιο επαναστατική αδελφή της, η επανάσταση μετά την εφηβεία, οι προσπάθειες της Διώνης να ισορροπήσει ανάμεσα στα θέλω της και στα πρέπει της μάνας της, νέοι πόλεμοι σε κάθε φάση της ζωής της, ο έρωτας στη σκιά του φόβου και πάνω απ’ όλα το καταφύγιο στη συγγραφή, σκηνές από τη ζωή μιας πεταλούδας φυλακισμένης στο κουκούλι μιας κάμπιας. Η προσωπικότητα της Διώνης αναδύεται μέσα από ένα κείμενο-ποταμό που ίσως αδυνατίζει την ένταση που δημιουργούν τα αίτια της αυτοκτονίας και το αν και κατά πόσο είναι όντως ένοχη, εξ ου και θα προτιμούσα να υπήρχαν αυτά τα ψήγματα διάσπαρτα στο μυθιστόρημα σε αντιδιαστολή με το σήμερα. Παρ’ όλ’ αυτά, τα άψογα ψυχογραφήματα, οι συναρπαστικές ιστορίες της ζωής της Διώνης και τα καίρια διαχρονικά μηνύματα με κράτησαν ως το τέλος, όπου κι ανταμείφθηκα, μιας και αρχίζει να εμφανίζεται μια καλοπλεγμένη σκευωρία που οδήγησε την πρωταγωνίστρια σε αυτά τα απονενοημένα διαβήματα. Αυτές οι νέες εξελίξεις που φέρνουν στην επιφάνεια το απόλυτο κακό με γέμισαν αγωνία, έβαλαν τα τελευταία κομμάτια του παζλ στη θέση τους και με οδήγησαν σ’ ένα τέλος λυτρωτικό.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σε τριτοπρόσωπη γραφή κυρίως, μέχρι να φτάσουμε στη γραπτή εξομολόγηση της Διώνης, οπότε έχουμε εναλλαγή με πρωτοπρόσωπη. Μου άρεσε μάλιστα που επιλέχθηκε στην κρίσιμη στιγμή η οπτική γωνία του Λεωνίδα, του σπάνιελ της Διώνης, που χάλασε τον κόσμο όταν λιποθύμησε η αφεντικίνα του κι έτσι τη βρήκε η Γλυκερία. Η συγγραφέας έχει δύο κύριους θεματικούς άξονες αναφοράς: τον μαγικό κόσμο της συγγραφής και τις συνθήκες και τις συνέπειες του κορονοϊού. Μέσα από φράσεις γνωστών συγγραφέων (Έλενα Φεράντε και Γκιγιόμ Μουσό δίπλα στον Όσκαρ Ουάιλντ και τον Τζον Ίρβινγκ κ. ά.) και καταθέσεις ψυχής της ίδιας της Πασχαλίας Τραυλού διαπιστώνουμε πόσο όμορφο και πόσο σκληρό είναι να είσαι συγγραφέας, άλλος ένας από αυτούς που «μοχθούσαν πάνω από τα χαρτιά τους για να κερδίσουν το έπαθλο της λύτρωσης που προσφέρει η έκφραση». Πόσο σημαντική είναι γι’ αυτούς η «αλαφροΐσκιωτη αταραξία» τους και πόσο όμορφη εικόνα δίνει η «απόκοσμη γαλήνη» στο βλέμμα τους όσο είναι βυθισμένοι στο γραπτό τους. Η δημιουργός του βιβλίου δε χαρίζεται: «Οι συγγραφείς καθορίζονται από τις ψυχικές πληγές τους…και η πρώτη ύλη για να εκφραστεί κανείς συγγραφικά ήταν η τραγικότητα με την οποία τις προσέγγιζαν» (σελ. 78). «Κι αν τύχει κι ευτυχήσει ένας συγγραφέας, τότε πρέπει να επινοήσει ένα τραύμα για να μπορέσει να ξαναγράψει» (σελ. 82). Έχει θέση αυτός ο ρομαντισμός, αυτή η δικλείδα ασφαλείας που μας απομακρύνει από τα δύσκολα, στη σημερινή εποχή; «…το να είναι κάποιος συγγραφέας σε έναν κόσμο που καταπίνει ό,τι αδυνατεί να καταλάβει είναι μια πράξη ηρωική και όχι απλώς ένα έργο με αμοιβή» (σελ. 481).

Από την άλλη, καταγράφονται όλοι οι φόβοι, οι ανασφάλειες, η οργή των ανθρώπων που κλείστηκαν στα σπίτια τους κατά τη διάρκεια του κορονοϊού, μέσα από υποκειμενικές απόψεις και ρεαλιστικές περιγραφές. Όλα αυτά: «…διέλυσαν τις αντιστάσεις που έχουν οι άνθρωποι στην τρέλα, στην κατάθλιψη και στη βία, με συνέπεια να κατακρεουργούν άλλοι τον διπλανό τους και άλλοι τον ίδιο τον εαυτό τους « (σελ. 128). Επίσης, η ματιά της συγγραφέως είναι διεισδυτική και η γραφή της στήνει με ενάργεια και ζωντανεύει την περιοχή των Εξαρχείων: «Είχε θέα…σε όλο, τέλος πάντων, τον παράδοξο συρφετό αλλοπρόσαλλης ανθρώπινης δυστυχίας, φανατισμού και χαλαρότητας, που μπορούσε να προσφέρει τροφή στη σκέψη και πρωτότυπες ιδέες στο γόνιμο μυαλό μιας συγγραφέως» (σελ. 13). Εξίσου ζωντανά αποδίδεται και η ατμόσφαιρα σε μια δημόσια υπηρεσία, ήδη από τη δεκαετία του 1960: «υπήρχαν άφθονες κερκόπορτες και ελάχιστες δικλείδες ασφαλείας από επίορκος τυχοδιώκτες ή μακρυχέρηδες». Άλλωστε, αυτό είναι και το εργασιακό περιβάλλον της πρωταγωνίστριας, η μισή της ζωή, η αρένα όπου θα στηθεί μια μεγάλη δολοπλοκία εις βάρος της, εξ ου και τα, ίσως υπερβολικά λεπτομερή, πραγματολογικά στοιχεία περί ιεραρχίας, νόμων, τρόπου εργασίας και εξυπηρέτησης κλπ.

«Η φόνισσα των μυρμηγκιών» είναι ένα δυνατό, βαθιά ανθρώπινο και άκρως ρεαλιστικό μυθιστόρημα που δείχνει το μέγεθος αντοχής της ανθρώπινης ψυχής, αφήνει τις εξελίξεις να στηλιτεύσουν από μόνες τους τις συνέπειες ανατροφής που επιλέγουν ορισμένοι γονείς (κυρίως από άγνοια και ως φερέφωνα των αντιλήψεων των δικών τους γονιών) και μας ταξιδεύει στον σκληρά μαγικό και μαγικά σκληρό κόσμο της γραφής. Το κοριτσάκι που πατούσε τα μυρμήγκια με το ποδήλατό του είναι τελικά αθώα ή ένοχη; Γιατί αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει; Επιτέθηκε όντως στη γυναίκα που τώρα χαροπαλεύει στο νοσοκομείο; Τι ρόλο παίζει το σπουργιτάκι που τρυπώνει στο σπίτι της Διώνης όσο ψάχνει η Γλυκερία την αλήθεια; Πόσο εύκολο είναι να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, σπάζοντας τον συνεκτικό δεσμό με τους γονείς μας; Μια πραγματικά αξέχαστη και βαθιά ανθρώπινη ιστορία.

Βιβλίο Συγγραφέας! Είμαι; 
Συγγραφείς Κατερίνα Τσαμπά / Βιργινία Γεωργίου 
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης The Law of Success
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το εγχειρίδιο χωρίζεται σε τέσσερα τρίμηνα και πενήντα δύο εβδομάδες, με το κάθε τρίμηνο να περιέχει τη θεωρία της συγγραφής (από την Κατερίνα Τσαμπά) και να αποτελείται από ένα θέμα. Όλα ξεκινάνε με την απαραίτητη εισαγωγή και με μια λίστα με όσα χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος για το επόμενο βήμα γραφής. Στη συνέχεια, η Βιργινία Γεωργίου έχει σχεδιάσει μια σειρά από πρακτικά βήματα για κάθε εβδομάδα και μια σειρά από ερωτήσεις και προτάσεις που θα σε οδηγήσουν στο επόμενο κομμάτι του μαγικού ταξιδιού που λέγεται «γράψιμο». Ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει και να συνεχίσει όπως και όποτε θέλει, αρκεί να υπάρχει κάθε βδομάδα κι ένας σκοπός. Δεν υπάρχει αναβλητικότητα εδώ, είναι σα να ανέβηκες σε πλοίο ή τρένο, οπότε δεν μπορείς να πηδήξεις από αυτά εν κινήσει. Πάμε να γράψουμε λοιπόν! Η Κατερίνα Τσαμπά με την υποστήριξη, την καθοδήγηση και την οργάνωση επίδοξων και έμπειρων συγγραφέων και η Βιργινία Γεωργίου με το πάθος της για τη στοχοθεσία και τον στρατηγικό σχεδιασμό μιας καριέρας και όχι μόνο αποτελούν το ιδανικό δίπολο για κάποιον που είτε θέλει να ξεκινήσει σωστά, στοχευμένα και οργανωτικά να γράφει κείμενα είτε θέλει μικρά εμπειρικά μυστικά που θα τον βελτιώσουν ή θα τον ξεκλειδώσουν αν νιώθει πως δεν έμπνευση. Δεν υπάρχουν αοριστολογίες και αστήρικτες υποσχέσεις σε αυτό το βιβλίο, αντίθετα, οι δύο γυναίκες έχουν καταστρώσει ένα πλάνο που ανταποκρίνεται σε κάθε επίδοξο ή και έμπειρο συγγραφέα και τον ρίχνουν αργά αργά στα βαθιά. Χαρακτήρες, πλοκή, ερωτήματα, στυλ, όλα θα τα συναντήσεις καθ’ οδόν και θα δοκιμαστείς μόνος σου πάνω σε αυτό που σίγουρα αγάπησες τόσο ώστε να ασχοληθείς μαζί του: το γράψιμο. Η γραφή βοηθάει να αποφορτιστείς, να ξεσπάσεις ή απλώς να μεταφέρεις τις σκέψεις σου στο χαρτί, επομένως γιατί να μη δοκιμάσεις το ταλέντο σου σε πραγματικές συνθήκες και με τον πιο κατάλληλο τρόπο; Κι αν έχεις ήδη κάνει τα πρώτα σου βήματα, το βιβλίο θα εμπλουτίσει και θα καθοδηγήσει σωστά ό,τι ξεκίνησες.

Το «Συγγραφέας; Είμαι!» είναι ένα εγχειρίδιο που από τον τίτλο σε προδιαθέτει θετικά και σε γεμίζει αυτοπεποίθηση και θετική ενέργεια. Είτε γράφεις ήδη είτε θες να ξεκινήσεις, πάμε να δοκιμαστούμε (είπαμε, σκληρά και οργανωμένα, όχι με γενικότητες). Το βιβλίο της Κατερίνας Τσαμπά και της Βιργινίας Γεωργίου συνδυάζει την έκφραση, την αυτοπαρατήρηση και τη δράση. Δε βοηθάει μόνο να βελτιώσουν και να εκπαιδεύσουν τη γραφή τους όσοι αγαπούν τη συγγραφή αλλά και βοηθάει αυτούς τους ανθρώπους να εξελιχθούν και να γνωρίσουν καλύτερα τον ίδιο τους τον εαυτό, που θα αποτελέσει και το μεγαλύτερο ερέθισμα για να γράψουν. Βήμα προς βήμα γράφουμε λοιπόν μια νουβέλα σε πενήντα δύο εβδομάδες και ταυτόχρονα υλοποιούμε ένα ταξίδι ενδσκόπησης, αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης, αρκεί να είσαι συνεπής και να επιστρέφεις στο εγχειρίδιο κάθε εβδομάδα, να γράφεις και να συμπληρώνεις τις ασκήσεις. Δε χρειάζεται αναβλητικότητα! Η εύρεση του απαραίτητου χρόνου είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα, αφού στη ζωή μας κάνουμε τα πάντα ταυτόχρονα: εργασία, σπίτι, οικογένεια, σχέσεις κλπ. Το μυστικό λοιπόν είναι η οργάνωση και η ιεραρχία των προτεραιοτήτων. Από την κεντρική ιδέα και το προσχέδιο προχωράμε στον σχεδιασμό, στις εξελίξεις και φτάνουμε τελικά στο πολυπόθητο τέλος, όμως αυτό είναι η αρχή ενός δεύτερου συναρπαστικού ταξιδιού, μιας και στη συνέχεια οφείλεις να στραφείς σε ανθρώπους του χώρου, σε συγγραφείς, αναγνώστες, κριτικούς για ανατροφοδότηση και βελτίωση γραφής και κειμένου. Με ελάχιστη θεωρία και πολλή πράξη, με συγκεντρωμένες όλες τις βασικές πληροφορίες σε ένα σημείο και δομημένες με ελκυστικό και πρακτικό τρόπο, ετοιμάσου να γίνεις κι εσύ (καλύτερος) συγγραφέας, να δοκιμαστείς, να παλέψεις, να βελτιωθείς. Καλό ταξίδι!

Βιβλίο Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν τζογάρει
Τίτλος πρωτοτύπου Finlay Donovan rolls the dice
Συγγραφέας Elle Cosimano
Μεταφραστής Νοέλα Ελιασά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο τρίτο βιβλίο της σειράς με τη συγγραφέα-μάνα-αυτόκλητη ντετέκτιβ Φίνλεϊ Ντόνοβαν η ιστορία συνεχίζει από κει που την αφήσαμε στο προηγούμενο μυθιστόρημα: «Έχουμε ένα κλεμμένο αυτοκίνητο να βρούμε, έναν φίλο να σώσουμε, έναν αρχιμαφιόζο να αποφύγουμε και μια οδυνηρά μεγάλη διαδρομή για το Ατλάντικ Σίτι ακόμη μπροστά μας». Ο Χάβι, ο παιδικός έρωτας της Βέρο, πέφτει θύμα απαγωγής: «Έχεις εβδομήντα δύο ώρες να ξεπληρώσεις αυτά που χρωστάς», γράφει το μήνυμα που απευθύνεται στη Βέρο. Ο τοκογλύφος Μάρκο θέλει τον βοηθό του, Ίκε, χωρίς να ξέρει πως «ό,τι έχει απομείνει πιθανότατα θα χωρούσε σε ένα μπουκάλι κέτσαπ», όπως επίσης απαιτεί η Βέρο να ξεπληρώσει τα χρέη από τζόγο που δημιούργησε προς το πρόσωπό του, εκμεταλλευόμενη την καλή του διάθεση και την ευπιστία του. Το αμάξι όμως που έκλεψε από τις δυο γυναίκες με το όνομα της Φίνλεϊ στην άδεια είναι δώρο του αρχιμαφιόζου Φέλικς Ζιρόφ, με τον οποίο η Φίνλεϊ έχει ανοιχτούς λογαριασμούς κι επιπλέον διαπιστώνουν πως εκεί κάποιος έκρυψε κάτι πολύτιμο.

Η Φίνλεϊ και η Βέρο ξεκινάνε για το Ατλάντικ Σίτι ώστε να πείσουν τον Μάρκο ότι δεν έχουν σχέση με την εξαφάνιση του Ίκε και φυσικά παίρνουν μαζί τα παιδιά της Φιν, Ντίλιαν και Ζακ, μιας και ο πατέρας τους έχει μπει στο στόχαστρο του ΆσπροςΣίφουνας για κάτι βρομοδουλειές του παρελθόντος και δεν μπορούν να τ’ αφήσουν σε αυτόν. Ναι αλλά ο Στίβεν δεν τους δίνει την άδεια να πάρουν τα παιδιά σε άλλη πολιτεία κι έτσι θα έρθει μαζί τους, οπότε γιατί να μην έρθει και η μαμά της Φίνλεϊ που τους έψαχνε και διέκοψε τις διαπραγματεύσεις; Νάτη λοιπόν η ευχάριστη παρέα μας, ξεκινάει για το μεγαλύτερο ταξίδι της ζωής των δύο γυναικών, κατά τη διάρκεια του οποίου η Φίνλεϊ πρέπει να αναθεωρήσει και το κείμενο του μυθιστορήματος που έχει να παραδώσει σε λίγες μέρες. Όταν επιτέλους φτάνουν στον προορισμό τους, βρίσκουν απρόσκλητους και ανεπιθύμητους εχθρούς αλλά και αγαπημένους που νόμισαν πως θα μείνουν πίσω. Η αστυνομικός αδελφή της Φίνλεϊ, Τζόρτζια Ντόνοβαν, η κοπέλα της, ντετέκτιβ Σαμάρα Μπέκερ, ειδικός στο τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος, ο καινούργιος έρωτας της συγγραφέως μας, ντετέκτιβ Νίκολας Άντι, με πληροφορίες πως ο Ζιρόφ έρχεται στην πόλη εξ ου και προσπαθεί να τον συνδέσει μ’ ένα έγκλημα που δείχνει τον τοκογλύφο της ιστορίας μας, ο διεφθαρμένος συνταξιούχος μπάτσος και κολλητός του Νικ, Τσάρλι Κοξ, που εκβιάζει τη Φίνλεϊ Ντόνοβαν και ο Καμ, ο δεκαεπτάχρονος μάγος των υπολογιστών που έκανε κάτι για να κρατάει στο χέρι τον Ζιρόφ και τώρα τον κυνηγάει! Εντάξει, να κλείσω τη λίστα;

Η Elle Cosimano εξακολουθεί να έχει τρελή έμπνευση και να ακροβατεί ανάμεσα στον σουρεαλισμό και στην πραγματικότητα, καταγράφοντας ένα σωρό ευφάνταστα περιστατικά και γκάφες που απογειώνουν την πλοκή, μόνο που εδώ ξεπερνάει τον εαυτό της και όλα τα ρεαλιστικά, λογικά πλαίσια μιας αστυνομικής ιστορίας. Η Φιν και η Βέρο καταστρέφουν τόπους εγκλήματος, στήνουν αστείες αλλά υπερβολικές σκηνές για να καλύψουν τα ίχνη τους ή να κερδίσουν άλλοθι ή να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα που θα τις φέρει πιο κοντά στην επιτυχία των σχεδίων τους (ποιων απ’ όλα, έχω χάσει και το μέτρημα πλέον), βρίσκουν διαρκώς πτώματα, ζουν στιγμές που θα τις θυμούνται για πάντα κι όλα αυτά με σκηνές που φέρνουν αβίαστα γέλιο. Μέγας ο αριθμός των υπερβολών και των σουρεαλιστικών σκηνών όμως, οπότε κάποια στιγμή κουράστηκα και η ισοπέδωση των πάντων μείωσε τον βαθμό απόλαυσης. Από την άλλη, δε γίνεται να μη θαυμάσεις τον τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας ρίχνει τόσα ετερόκλητα πρόσωπα στην πλοκή και πώς τα συνδέει μεταξύ τους μέσα από απρόσμενες εκπλήξεις και γεγονότα χωρίς να χάνει τον έλεγχο της ιστορίας της!

«Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν τζογάρει» και χώνεται όλο και πιο βαθιά στα πλοκάμια της ρωσικής μαφίας, εξακολουθώντας να μην αφήνει τίποτα όρθιο γύρω της! Ύποπτοι και ένοχοι, αθώοι και θύματα απαγωγής, κίνδυνοι και απειλές, εκβιασμοί και εξαφανισμένα πτώματα, μυστικά και λάθη εμπλουτίζουν και αυτό το κείμενο. Ανατρεπτικό, έξυπνο, κωμικό, το τέταρτο μυθιστόρημα με τις περιπέτειες της Φίνλεϊ Ντόνοβαν κυλάει σα νερό και ολοκληρώνει τον κύκλο της ρώσικης μαφίας με τον καλύτερο τρόπο. Ελπίζω πραγματικά η ιστορία της γειτόνισσάς της με την οποία μας αποχαιρετά στο τέλος και η οποία θα ξεδιπλωθεί στο επόμενο βιβλίο να είναι φρέσκια, πρωτότυπη και απολαυστική ώστε να ξαναβρώ τον τρόπο γραφής της Elle Cosimano που αγάπησα χωρίς να κρατάω σημειώσεις για τις εξελίξεις.

Βιβλίο Η Τάμι είναι ακροβάτισσα / Ο Ρόκο είναι πειρατής
Συγγραφέας Μαρία Ρουσάκη
Εικονογράφος Ναταλία Καπατσούλια
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Τάμι είναι μια ευλύγιστη ακροβάτισσα, ισορροπεί σε λεπτό σχοινί και πηδάει στον αέρα. Όλοι ζητούν λοιπόν τη βοήθειά της  ώστε να απολαύσουν το ταλέντο της: ο παππούς για να κατέβει τη σκάλα, η γιαγιά να φτάσει το πάνω ράφι, ο αδελφός της να βγάλει το σκυλί βόλτα, η μαμά της να τακτοποιήσει το δωμάτιό της κλπ. Έρχεται όμως μια μέρα που αρρωσταίνει, οπότε διαπιστώνει πως δεν μπορεί να κάνει ούτε ένα ακροβατικό, αφού δε νιώθει καλά. «Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί», λέει στον εαυτό της αλλά δεν τα καταφέρνει. Πώς θα αντιδράσουν οι δικοί της άνθρωποι; Από την άλλη, ο Ρόκο είναι πειρατής και με το πειρατικό του καράβι κατακτά ό,τι θέλει. Παίρνει το παγωτό της αδελφής του από τα χέρια της, βουτάει τη μαγκούρα του παππού και κάνει κι άλλες αταξίες ώσπου ο μπαμπάς βρίσκει μια αναπάντεχη λύση. Καταφέρνει λοιπόν όχι μόνο να του αποσπάσει την προσοχή ώστε να πάρουν οι άλλοι πίσω τα πράγματά τους αλλά του χαρίζει τα μυστικά ενός πολύτιμου θησαυρού! Αυτό θα αλλάξει τη ζωή του παιδιού άρδην και θα κάνει τους δικούς του να εντυπωσιαστούν από τη νέα του στάση ζωής.

Πρόκειται για δύο γλυκά και τρυφερά παραμύθια που διαπραγματεύονται ενδιαφέροντα θέματα που θα απασχολήσουν με ευφάνταστο τρόπο τους μικρούς αναγνώστες. Χάρη στην Τάμι μαθαίνουμε για τη δοτικότητα και για την ανθρώπινη αδυναμία, δηλαδή δεν είναι κακό να παραδεχόμαστε πως δεν είμαστε σούπερ ήρωες, εξ ου και είναι φυσιολογικό να μην είμαστε συνέχεια ευδιάθετοι και σε θέση να βοηθήσουμε. Από την άλλη, οι άνθρωποι που στηρίζουμε και τους δείχνουμε την αγάπη μας, με τη σειρά τους μπορούν να ανταποδώσουν χωρίς δεύτερη σκέψη κι αυτό βοηθάει την αγάπη να κάνει τα δικά της ακροβατικά! Στην περιπέτεια του Ρόκο, απόλαυσα τις σκανταλιές του παιδιού, παρ’ όλο που εξαρχής φαινόταν πως αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ευπρόσδεκτη και μου άρεσε πολύ ο τρόπος που ήρθε ο πολύτιμος θησαυρός στα χέρια του παιδιού. Κρίμα που δεν μπορώ να γράψω κάτι άλλο για να μην προδώσω τις εξελίξεις, θα υποστηρίξω πάντως πως πράγματι, αυτός ο θησαυρός είναι ο καλύτερος σύντροφος του κάθε παιδιού και σίγουρα θα διαμορφώσει την προσωπικότητά του.

Η εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια είναι υπέροχη, γεμάτη ζωηρά χρώματα και υπέροχες σκηνές. Μέσα από ολοσέλιδα και μικρότερα καρέ ξεπηδάει με παραστατικότητα και ρεαλισμό η καθημερινότητα της Τάμι και του Ρόκο σ’ ένα σπίτι με πολλά μέλη στην οικογένεια, εκ των οποίων το καθένα έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Σωστοί φωτισμοί, συναρπαστικές λεπτομέρειες, προσεγμένη προοπτική, ποικίλες οπτικές γωνίες ζωντανεύουν τις ιστορίες με τον καλύτερο τρόπο. Στης Τάμι δίνεται έμφαση στα καφεκίτρινα χρώματα, στου Ρόκο στα πράσινα και αναμιγνύονται ιδανικά η φαντασία των παιδιών με τον ρεαλισμό. Ο Τάμι και ο Ρόκο ήρθαν για να βοηθήσουν τα παιδιά να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους και να αποδεχτούν τα όρια των δυνατοτήτων τους. Ελάτε να τους γνωρίσουμε!

Βιβλίο Σπίτι από βιβλία κα πηλό 
Τίτλος πρωτοτύπου La librería y la diosa
Συγγραφέας Paula Vázquez
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Paula Vázquez είναι συγγραφέας και ιδιοκτήτρια των βιβλιοπωλείων «Lata Peinada» στη Βαρκελώνη και στη Μαδρίτη, αφιερωμένων στη λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία. Στο νέο της μυθιστόρημα, ένα τρυφερό, λυρικό και γλυκόπικρο αυτοβιογραφικό κείμενο, μας εξομολογείται τον φόβο της για τη μητρότητα, τον ψυχοσυναισθηματικό πόλεμό της κατά της πατριαρχίας, τις ελπίδες και τα όνειρά της για τα βιβλιοπωλεία που άνοιξε. Μέσα από ένα δυνατό, ρεαλιστικό κείμενο, γεμάτο σκέψεις, εικόνες και λέξεις που δημιουργούν αδρά στιγμιότυπα, ταξιδεύουμε στη μαγεία της ανάγνωσης, του βιβλίου και των βιβλιοπωλείων από τη μια, στη σκληρότητα και στη γλύκα της μητρότητας από την άλλη. Πρόκειται για την εξομολόγηση μιας γυναίκας που απέβαλλε δυο φορές, που έχασε νωρίς τη μητέρα της, που κατέφυγε από παιδί στο διάβασμα και στη γραφή για να αντέξει τα όσα έζησε. Από το χωριό όπου μεγάλωσε, έναν τόπο κι ένα σπίτι χωρίς βιβλία, με την άφιξη του πλασιέ να τη γεμίζει φως, μας φέρνει στο Μπουένος Άιρες κι από κει στην Ισπανία. Ποικίλες αναμνήσεις και διαφορετικά ερεθίσματα συγκροτούν τον χαρακτήρα της και γεμίζουν τις σελίδες του βιβλίου με παραστατικές και ρεαλιστικές εικόνες, φτιαγμένες από υπέροχες λέξεις και έναν λόγο που κυλάει σα νεράκι.

Η Paula Vázquez είναι μια γυναίκα που ερωτεύτηκε, που αγάπησε και που δόθηκε, βιώνοντας μια σειρά από ερωτικές σχέσεις: «μια συλλογή από διασταυρώσεις, σύντομα σταυροδρόμια και μονίμως διακλαδιζόμενα μονοπάτια». Τώρα που παντρεύτηκε, προσπαθεί δύο φορές αλλά μάταια ν’ αποκτήσει παιδί: «Η γαβάθα άδεια. Το σπίτι χαμένο. Πια δεν είχαν σημασία ούτε τα τραπεζομάντιλα ούτε τα παχύφυτα». Πάντως, δεν επεδίωξε να γίνει σύζυγος και να αποκτήσει παιδιά, γιατί «Ήθελα να είμαι άλλου τύπου γυναίκα. Ένας καλύτερος τύπος γυναίκας». Πολεμάει το στερεότυπο πως «μια γυναίκα που δεν απέκτησε παιδί επιβεβαιώνει την αποτυχία και την καταδίκη σε μια ανεκπλήρωτη ζωή», όχι μόνο επειδή είναι η κόρη μιας μητέρας που παντρεύτηκε έναν σύζυγο «με την άθλια δύναμη που παρέχει το χρήμα», μιας γυναίκας που «κατάπινε τις φωνές δαγκώνοντας το πιατόπανο που κρατούσε πάντα στα χέρια της» αλλά γιατί αυτός είναι ο δικός της χαρακτήρας. Δεν είναι λίγες δυστυχώς οι γυναίκες-θύματα που συνάντησε στη ζωή της, άβουλα πλάσματα, υποχείρια των αντρών και δυσανασχέτησε με την ανδροκρατία και την πατριαρχία της εποχής μας και όχι μόνο! Παλεύει, στηλιτεύει, υποστηρίζει, καταρρίπτει είδωλα και θέσφατα με την πένα της και με τον λόγο της.

Η συγγραφέας καταγράφει με ειλικρίνεια και χωρίς να ωραιοποιεί καταστάσεις τις προσπάθειές της να μεταμορφωθεί από γυναίκα σε μάνα, τις δυσκολίες που βίωσε, την κατάθλιψη που την παραμόνευε, τις φοβίες της και τις ελπίδες της ενώ ταυτόχρονα προσπαθούσε να νιώσει και να κατανοήσει πόσο σημαντική είναι μια γυναίκα που δεν απέκτησε παιδιά. Έζησε ως κόρη, άραγε πώς θα είναι, αν κι εφόσον τα καταφέρει, ως μάνα; Και ιδού: «Το πένθος είναι μια συνεχής διαδικασία, έχει όμως επιστρώσεις και διόδους, δεν προχωράει σε ευθεία γραμμή. Ένα από τα πιο πικρά και επίμονα κομμάτια του πένθους είναι η ενοχή. Όλες οι κόρες, σε κάποια στιγμή της ζωής τους, θα νιώσουν ενοχή που είναι κόρες. Το σώμα της μητέρας γερνάει, καμπουριάζει, παρακμάζει ενώ το δικό μας αναπτύσσεται, φουσκώνει, αποκτά καμπύλες, ετοιμάζεται να γεμίσει. Δεν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό» (σελ. 20). Παρ’ όλες τις σκοτεινές γωνίες, το βιβλίο διαπνέεται από αισιοδοξία και δύναμη, χειρίζεται με προσοχή την απώλεια και την ψυχική υγεία που τραυματίζει: «…η ζωή και ο θάνατος δεν είναι αντίθετα αλλά φάσεις, η μία πάνω στην άλλη, ένα ακορντεόν που διπλώνει και ξεδιπλώνει…» (σελ. 20). «Η λογοτεχνία ως συμπληρωματικός τρόπος του πόνου, που τον ταρακουνά και τον κάνει να στριφογυρίζει βίαια ώσπου από την άλλη πλευρά πέφτουν ο σπόρος, η φλόγα, οι στίχοι, η τροφή» (σελ. 21).

Ταυτόχρονα, ξεδιπλώνεται η επαγγελματίας, η βιβλιοπώλισσα, η έμπορος, η γυναίκα που συνδυάζει το όραμα ενός χώρου φιλαναγνωσίας, δημιουργικότητας και έκφρασης με την σκληρή πραγματικότητα των λειτουργικών εξόδων. Το πρώτο βιβλιοπωλείο που άνοιξε με τον φίλο της, Εσέκιελ, ήταν στη συνοικία Ραβάλ της Βαρκελώνης και είχαν ως όραμα μια κοινότητα για παρουσιάσεις, αναγνώσεις, εργαστήρια, με τη λατινοαμερικανική λογοτεχνία στο επίκεντρο, με βιβλία που δεν κυκλοφορούν στην Ισπανία. «Τα βιβλία ήταν για εμάς ένας… φεγγίτης στις ζωές των άλλων, τα βιβλιοπωλεία ήταν οι γενναιόδωροι χώροι που μας επέτρεπαν να συναντηθούμε μαζί τους» (σελ. 27). Γιατί το άνοιξε τόσο μακριά κι όχι στο χωριό των παιδικών της χρόνων; «Η λογοτεχνία για μένα δεν είναι παιδική ηλικία ούτε καταγωγή αλλά ένα ανοιχτό παράθυρο προς ένα πιο πλατύ κομμάτι του κόσμου» (σελ. 51). Τρυφερή η σκέψη που ξεδιπλώνεται: «Ανοίγοντας ένα βιβλιοπωλείο…καθιερώνεις έναν τόπο γεμάτο φωνές και τις άπειρες δυνατότητές τους για διάλογο…οργανώνεις τον χώρο για τη γονιμότητα που συνεπάγονται η ανάγνωση και οι εκβολές της προς τη συζήτηση» (σελ. 56). Διανομείς και ποσοστά έκπτωσης, δόσεις πληρωμών, διαδικαστικά για την εισαγωγή βιβλίων από τη Λατινική Αμερική, επικοινωνιακή στρατηγική, επαφές με το σωματείο βιβλιοπωλών, με ατζέντηδες, με συμβολαιογράφους και εμπορικούς αντιπροσώπους, με εκδότες, «μάθαινα μια καινούργια γλώσσα», γράφει χαρακτηριστικά. Και ευκαιρίας δοθείσης ξεδιπλώνονται ενδιαφέρουσες σκέψεις για την ποίηση και τη γραφή («Ένα εργαστήριο ποίησης δεν είναι απαραίτητο να χρησιμεύει σε κάποιον για να γράψει ποιήματα αλλά πρέπει να χρησιμεύει για να χειραφετηθεί», σελ. 29), καταγράφονται αποσπάσματα χαρακτηριστικών Λατινοαμερικάνων λογοτεχνών κι όλα αυτά δημιουργούν ένα συναρπαστικό βιβλιοφιλικό πλαίσιο.

Το «Σπίτι από βιβλία και πηλό» είναι η προσπάθεια της συγγραφέως Paula Vázquez να κατανοήσει τι συμβαίνει στο σώμα, στη ζωή και στην ψυχή μιας γυναίκας που δεν καταφέρνει να γίνει μάνα και ταυτόχρονα η γλυκόπικρη γεύση ενός επιτυχημένου βιβλιοπωλείου που αφυπνίζει τους αναγνώστες με πρωτότυπες επιλογές και δραστηριότητες. Ειλικρίνεια και αμεσότητα, ποιητικότητα και λυρισμός στις εκφράσεις, μικρά κεφάλαια, πρωτοπρόσωπη αφήγηση είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός βιβλίου που με ταξίδεψε στον μαγικό κόσμο της ανάγνωσης και των βιβλιοπωλείων και ταυτόχρονα μου σύστησε την πραγματική θέση της γυναίκας στη σημερινή εποχή και τι μπορεί να κάνει μακριά από τα στερεότυπα που καταπιέζουν τις επιθυμίες και την αυτοδιάθεσή της.