Βιβλίο Ζωές απέναντι
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Γαλανού, συγκλονισμένη από τα ολοένα αυξανόμενα περιστατικά γυναικοκτονιών και θυμάτων που υφίστανται κακοποίηση από τους άντρες, σκύβει με σεβασμό πάνω από αυτό το πρόβλημα και ζωντανεύει έξι γυναίκες που η κάθε μια τους απεικονίζει και μια διαφορετική περίπτωση. Με ρεαλισμό και με σκηνές που με καθήλωσαν ξεδιπλώνεται ένα μυθιστόρημα-κατηγορητήριο απέναντι στους άντρες που κακοποιούν, εκμεταλλεύονται, βιάζουν τις γυναίκες. Πόσο όμορφα και γλυκά ξεκινάνε όλες οι ιστορίες και πόσο γρήγορα και άσχημα κλιμακώνονται! Όσο μάλιστα προχωράει η ανάγνωση, αρχίζουν να ενώνονται οι πρώτες ψηφίδες και να φαίνονται τα πρώτα κοινά στοιχεία μεταξύ των ηρωίδων, οι οποίες από κεφάλαιο σε κεφάλαιο έρχονται σε ολοένα και πιο δύσκολη θέση. Γνώρισα γυναίκες που βιάστηκαν, που έπεσαν θύματα απάτης και κοροϊδίας, που τις χειρίστηκαν και τις εκμεταλλεύτηκαν, που τις έδερναν και τις βίαζαν συστηματικά κι όσο προστίθεντο στο παζλ κι άλλες άρχισα να φοβάμαι για το μέγεθος της βίας που υπάρχει γύρω μας χωρίς να το παίρνουμε χαμπάρι (ή και που κλείνουμε τα μάτια μας μπροστά του, ενίοτε). Η ιστορία ξεκινάει με τη Ρεβέκκα, κόρη δικηγόρου, η οποία μεγάλωσε βλέποντας τον πατέρα της να κακοποιεί τη μητέρα της, ώσπου μια ανοιξιάτικη μέρα βρήκε τη μαμά της νεκρή. Ορφανή πλέον στα δέκα της, μεγαλώνει μόνη της, αφού η σχέση της με τον πατέρα της αλλάζει ριζικά: της γυρνάει την πλάτη, αδιαφορεί, δεν την υποστηρίζει ψυχολογικά. Κι όταν γίνεται δεκαεπτά, της ο πατέρας της ξεκινάει να τη χτυπά και να τη δέρνει, όπως έκανε με τη μητέρα της. Ταυτόχρονα, η Βέρα μεγαλώνει με τη γιαγιά της, Βαρβάρα, και έχει σαν όνειρο να μπει στην ιατρική, χρήματα όμως δεν υπάρχουν Με χίλιες δυσκολίες και στερήσεις κι ενώ η υγεία της γιαγιάς της επιδεινώνεται η Βέρα καταφέρνει να μπει στην πολυπόθητη σχολή και τα πράγματα περιπλέκονται όταν ο σύντροφός της αρχίζει να την κακοποιεί. Ποιοι είναι οι γονείς της και γιατί μεγάλωσε μόνο με τη γιαγιά της; Η Ευδοκία, η Μίνα, η Ελένη και η Στέλλα αρχίζουν να μπαίνουν μία μία στην ιστορία αυτή κι έτσι στήνεται ένας σφιχτοδεμένος κλοιός γεμάτος ένοχη σιωπή, ψέματα, πόνο και κακουχίες.

Η συγγραφέας αποτυπώνει με διαύγεια και αντικειμενικότητα τη θέση κάθε γυναίκας που έχει εγκλωβιστεί σε μια κακοποιητική σχέση και τη φωτίζει από ποικίλες οπτικές γωνίες. Κάποιες από τις ηρωίδες του βιβλίου προβληματίζονται, άλλες είναι πιο αποφασισμένες, μερικές σιωπούν και υπομένουν, κάποιες αγνοούν τα πρώτα σημάδια και τις ενδείξεις πως ο άνθρωπός τους είναι ένα σκληρό τέρας. Πώς μπορούν να προστατέψουν τον εαυτό τους; Γιατί δε μιλάνε στην αστυνομία ή σε κάποιον δικό τους άνθρωπο; Τι πραγματικά φοβούνται; Μήπως η αγάπη τις κάνει να υπαναχωρούν; Κι αν αυτό δεν είναι αγάπη αλλά αδιαφορία, καρτερικότητα, ακόμη και καθαρός τρόμος; Πώς θα συνεχίσουν τη ζωή τους; Γιατί δεν καταλαβαίνουν πως η κατάσταση θα κλιμακωθεί και στο τέλος θα κινδυνέψει η ίδια τους η ζωή; Πώς μπορούν να ξεφύγουν από τη νοσηρή κατάσταση που βιώνουν, μια κατάσταση παραφροσύνης και παράνοιας; Θα επέλθει ποτέ η τιμωρία του δράστη; Πόσες ζωές έχουν καταστραφεί πριν ή θα καταστραφούν μετά από αυτές; «Ζωές απέναντι» στην αλήθεια, στον φόβο, στο απόλυτο κακό. Ζωές που κάποια στιγμή θα ενωθούν με μια δυνατή αποκάλυψη και θα σταθούν απέναντι στον ένοχο. Ζωές ακριβώς όπως αποτυπώνονται στο ιδιαίτερο εξώφυλλο του βιβλίου. Με πόδια που τρέμουν, με λιποψυχία αλλά θα σταθούν. Ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα; Θα είναι δίκαιο και λυτρωτικό για όλους; Μπορεί να μπει ένα τέλος στα περιστατικά κακοποίησης; Έξι γυναίκες, ένας ένοχος: ο άντρας. Τις ενώνει ένας φόνος, μια κακοποίηση, θα ξεπεράσουν όμως τον φόβο τους; Θα αντιμετωπίσουν το τέρας; Πώς συνδέονται, πώς γνωρίστηκαν, πώς ενώθηκαν και ποιο θα είναι το επόμενο βήμα; Ρεαλισμός, δυνατές σκηνές, κλιμακούμενη πλοκή κι ένα βροντερό, διαχρονικό μήνυμα: «Σπάσε τη σιωπή! Μίλα, δεν είσαι μόνη σου»!

Βιβλίο Ίνκουμπους 
Συγγραφέας Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το Ίνκουμπους είναι ένα πλάσμα που συμβολίζει τον εφιάλτη κι ενσαρκώνει ό,τι συμβαίνει στο υποσυνείδητό μας ενώ κοιμόμαστε. Τέτοιους εφιάλτες ζουν τα θύματα ενός κατά συρροή βιαστή και η ζωή τους αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ψυχολογία τους καταρρακώνεται, η θέλησή τους για ζωή πέφτει στο μηδέν και η αυτοεκτίμησή τους εξαφανίζεται. Η νέα υπόθεση του Άντερς Οικονομίδη είναι αρκετά δύσκολη και περίπλοκη και επικεντρώνεται σ’ ένα θέμα που δυστυχώς πάντα θα είναι επίκαιρο: τη γυναικεία κακοποίηση και τη ζωή μετά τον βιασμό. Ο συγγραφέας ζωντανεύει μια συναρπαστική, ανατρεπτική περιπέτεια με απρόσμενες αποκαλύψεις αλλά το αντικείμενο του βιβλίου το αντιμετωπίζει με σεβασμό και ευαισθησία, παρουσιάζοντας διαφορετικές περιπτώσεις γυναικών, εκ των οποίων κάποιες κλείνονται στον εαυτό τους, άλλες προχωράνε στην καταγγελία, άλλες προσπαθούν να βρουν μια παρηγοριά και την απαραίτητη στήριξη σε ομάδες κακοποιημένων γυναικών.

Στο πάντα ατμοσφαιρικό Έρεμπρο («…η βροχή επέστρεψε, έπειτα από διάλειμμα είκοσι τεσσάρων ωρών, αυτή τη φορά προετοιμασμένη για μια αρμένικη βίζιτα», σελ. 95) η Λινέα Μολίνς, πέφτει θύμα βιασμού μέσα στο σπίτι της και η καθημερινότητά της πλέον γίνεται εφιάλτης. Την περίπτωσή της μαθαίνει από τις εφημερίδες η Κάισα Έκεμπλαντ, ιδιοκτήτρια ακριβού εστιατορίου, βραβευμένου με αστέρι Michelin, κι αυτό ξυπνάει άσχημες αναμνήσεις όχι μόνο σ’ εκείνη αλλά και στον σύντροφό της, Φέλιξ. Έτσι αρχίζει σιγά σιγά ένα ντόμινο καταθέσεων που αρχίζει να σκιαγραφεί το προφίλ ενός βιαστή που δρα στην ευρύτερη περιοχή και όχι μόνο. Υπάρχουν έντονα αισθήματα αγωνίας και σασπένς όσο προσπαθούν οι αστυνομικοί να βρουν τα ίχνη του, να ανακαλύψουν και να ταυτίσουν προηγούμενους βιασμούς, να φτιάξουν το προφίλ του, να τον εντοπίσουν, να μαντέψουν το modus operandi του. Πώς και γιατί διαλέγει τα θύματά του; Κι αν αυτά δε σωπάσουν τελικά αλλά το βάλουν σκοπό να τον βρουν; Ταυτόχρονα, ένα πτώμα που βρέθηκε σ’ ένα ποτάμι της πόλης ίσως είναι θύμα ξεκαθαρίσματος λογαριασμών αλλά μεταξύ τίνων;

Ο Αρχιεπιθεωρητής πλέον Άντερς, επικεφαλής του Τμήματος Εγκλημάτων, δυστυχώς θα βρεθεί αντιμέτωπος με κάποιες τραγικές αλήθειες και με σκληρά γεγονότα που θα μεταστρέψουν εντελώς τον χαρακτήρα του. Η σύζυγός του, Λίσμπεθ, εδώ και δύο χρόνια ξεκίνησε χημειοθεραπείες ενώ ο γιος του, Γιάννης, είναι πλέον στην εφηβεία και συμπεριφέρεται απέναντι στους γονείς του όπως όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Μόνο που η υπόθεση των βιασμών και τα ίχνη που ανακαλύπτει ο Άντερς τον βάζουν σε σκέψεις γύρω από τον καταπιεσμένο και συγκρατημένο θυμό και πώς μπορεί αυτός να εκτονωθεί όταν ο άνθρωπος που νιώθει κοινωνικά περιθωριοποιημένος βρει κάποιον που αισθάνεται ακριβώς το ίδιο κι άλλον έναν κι άλλον έναν. Είναι λίγοι αλλά υπάρχουν. Και τότε; Οι διάλογοι με τη Λίσμπεθ πάνω σε αυτό είναι ρεαλιστικοί και προσεγμένοι, ένιωσα σα να παρακολουθούσα ένα φυσιολογικό καθημερινό ζευγάρι με αυτές τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς. Η καθημερινή τριβή με τις χειρότερες πλευρές της ανθρώπινης φύσης αλλάζουν τον αρχιεπιθεωρητή και ταυτόχρονα οι πληγές του γυμνώνονται λόγω της περιπέτειας υγείας της Λίσμπεθ, με αποτέλεσμα να νιώθει πως τα χρόνια ψυχοθεραπείας και η φαρμακευτική του αγωγή έχουν πάει πια στον βρόντο. «…η επιλογή του καλού είναι πράξη συνειδητή, ενώ του κακού, ως επί το πλείστον, ενστικτώδης» (σελ. 149), λέει χαρακτηριστικά.

Ως προς την αξιόλογη ομάδα που έχει συγκεντρωθεί γύρω από τον Οικονομίδη, συναντάμε και πάλι τη Σέλμα Μοντίν, αρχηγό της αστυνομικής διεύθυνσης της περιφέρειας του Μπερσλάγκεν, με την οποία οι σχέσεις ομαλοποιήθηκαν από τότε που πήρε προαγωγή ο αρχιεπιθεωρητής, τον Κρίστερ Μπγέρλινγκ, καθηγητή ψυχολογίας που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Έρεμπρο, με εκπαίδευση στο FBI και ειδίκευση στους κατά συρροή δολοφόνους, τον αρχιφύλακα Σεμπάστιαν Χολμ και την επιθεωρήτρια Άριελ Ριβέρα. Οι δύο τελευταίοι αποτελούν ένα ντουέτο που με έχει κερδίσει από την αρχή που τους γνώρισα, με τον Χολμ να έχει και πάλι έναν σκληρό ανηφορικό δρόμο μπροστά του λόγω του αλτσχάιμερ της μητέρας του και τη Ριβέρα να είναι μια ιδιαίτερη προσωπικότητα, της οποίας ο τρόπος σκέψης και η εμφάνιση είναι αρκετά πρωτότυπα. Χαράζει τα ονόματα των θυμάτων για τα οποία απέδωσε δικαιοσύνη, έχει τατουάζ στην κοιλιά της για να θυμάται την κακοποίηση του πρώην συζύγου της που της στέρησε αμετάκλητα κάτι και πολλά άλλα!

Ο Βαγγέλης Γιαννίσης, εκτός από τους πάντα ενδιαφέροντες χαρακτήρες, τις ανατροπές, τα καλά κρυμμένα μυστικά, τα πρωτότυπα καλολογικά στοιχεία, παραθέτει και πολλές πληροφορίες για την πόλη του Έρεμπρο αλλά και την υπόλοιπη Σουηδία, παρατηρώντας την καθημερινότητα των απλών κατοίκων, ενσωματώνοντας στο κείμενο προϊόντα και συνήθειες της ζωής τους. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση πόσο σπάνιο είναι να είσαι βιαστής στη Σουηδία και πόσο μικρή είναι η ποινή γι’ αυτά τα εγκλήματα, μιας και πρόκειται για σπάνιο (!) στη χώρα φαινόμενο. Εκτός από τη συναρπαστική παράθεση των στοιχείων και τα ανατρεπτικά βήματα που οδηγούν στην απρόσμενη αλήθεια, υπάρχει και μια μεγάλη έκπληξη στην προσωπική ζωή κάποιου που ανατρέπει όλα όσα μας αφηγούνταν ο συγγραφέας ως εκείνο το σημείο. Ομολογώ πως δάκρυσα γιατί είχα δεθεί μαζί του και ένιωσα τόσο οικεία, τόσο κοντά στην καθημερινότητά του που πικράθηκα από την «προδοσία» του, σύντομα όμως κατάλαβα πως έπρεπε να τον δω υπό το πρίσμα της νέας αλήθειας και να αποδεχτώ την τόσο ανθρώπινη συμπεριφορά του. Τέτοιες αντιδράσεις σπάνια καταφέρνουν οι συγγραφείς να εκμαιεύσουν από τον αναγνώστη, εξ ου και ο Βαγγέλης Γιαννίσης παραμένει ανάμεσα στους αγαπημένους μου.

Το »Ίνκουμπους» είναι ένα μυθιστόρημα αφιερωμένο όχι μόνο στην απώλεια της ταυτότητας και της αυτοεκτίμησης μετά από ένα στυγερό έγκλημα όπως ο βιασμός αλλά και στο ασήκωτο βάρος της απώλειας κάποιου που αγαπάμε. Τι είναι πένθος, πώς το χειριζόμαστε, πόσο σημαντικό είναι να κλάψουμε και να αντιδράσουμε αρνητικά για τον εαυτό μας κυρίως και όχι για τους γύρω μας, πόσο δικαιολογημένο είναι να χαθεί η μορφή των οικείων προσώπων από τη μνήμη μας αλλά το στίγμα τους στον χώρο να παραμείνει για πάντα εκεί, δίπλα μας, αναμιγνύονται σωστά και εξισορροπημένα με τις συνέπειες της κακοποίησης και με το σκοτεινό Υπερεγώ κάποιου που καλό θα ήταν να παραμείνει έγκλειστος για μεγάλο διάστημα. Το βιβλίο διαβάζεται μόνο την ημέρα ή έστω με τα φώτα ανοιχτά και κανείς δε θα είναι ο ίδιος άνθρωπος που το ξεκίνησε όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Το μυστικό της πεταλούδας
Συγγραφέας Ισμήνη Μπάρακλη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα συγκινητικό, ανθρώπινο μυθιστόρημα, γεμάτο τραγική ειρωνεία από την αρχή ως το τέλος. Ένα κείμενο για τα τερτίπια της μοίρας αλλά και για τη δύναμη και την απαντοχή της ανθρώπινης ψυχής όταν συναντιέται με το μοιραίο. Η αφήγηση ρέει σε ενεστώτα διαρκείας, δημιουργώντας έτσι έναν ασφυκτικό κλοιό, από τον οποίο δεν μπόρεσα να ξεφύγω. Κάθε ανάσα που έπαιρνα ήταν και μια παράγραφος που έχωνε το μαχαίρι ακόμη πιο βαθιά. Περιγράφοντας είτε τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες στο καπνεργοστάσιο είτε τις απάνθρωπες συμπεριφορές των πλουσίων στο αρχοντικό, η γυναίκα-σύμβολο, η γυναίκα-ηρωίδα πηγάζει και αναδύεται σα διαχρονική φιγούρα, ατσαλώνοντας τον εαυτό της απέναντι στα δύσκολα για να ανταπεξέλθει ώστε να κάνει περήφανους τους γονιούς της και να κάνει έναν καλό, ήρεμο γάμο. Οι συνθήκες λοιπόν ήταν απάνθρωπες και η συγγραφέας δε διστάζει να τις παρουσιάσει ωμές, αληθινές, βίαιες, με ρεαλιστική γραφή που με σόκαρε. Πάνω από όλα όμως ο τρόπος που διάλεξε να κλιμακώσει την αφήγηση και να συνδέσει φαινομενικά άσχετους μεταξύ τους ανθρώπους ήταν εξαιρετικός. Ειδικά στο σημείο-καμπή του μυθιστορήματος όπου ξαφνικά, από μια ασήμαντη λεπτομέρεια, γίνεται η μεγάλη έκρηξη και αποκαλύπτεται ο λόγος που πρέπει να…., εκεί διάβαζα και δάκρυζα.

Αυτή ακριβώς η ποικιλία και το μέγεθος των συναισθημάτων ατόνησε σχεδόν αμέσως μετά την αποκάλυψη, κάτι που με στενοχώρησε. Από εκείνο το σημείο και μετά, που έγινε η επιλογή, έχουμε μια σωρεία περιγραφών για δευτεραγωνιστές που συμπορεύονται με τους πρωταγωνιστές, χωρίς να είναι αυτό απαραίτητο ενώ μας απασχολούν οι συνέπειες των πράξεων του ενός απέναντι στους άλλους για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Μου φάνηκε υπερβολικά χαλαρή και άτονη η συνέχεια της ιστορίας, με αποτέλεσμα να αρχίσω να προσπερνώ σελίδες ως την ανακουφιστική για τους χαρακτήρες λύτρωση του τέλους.

Σκοπός της συγγραφέως, όπως αναγράφει στη Σημείωση στις τελευταίες σελίδες, είναι μεταξύ άλλων να δείξει τη δύναμη και τη σημασία της μεταμέλειας στη ζωή μας. Να κάνεις δηλαδή κάτι κακό και να μετανοήσεις βαθιά, επίπονα και ουσιαστικά γι’ αυτό. Αυτό είναι ένα σημείο που εμένα με βρίσκει αντίθετο. Παρ’ όλο που το κείμενο είναι καλογραμμένο, γεμάτο συναισθήματα και εικόνες, ανατριχιαστικά αληθινές αποτυπώσεις των στιγμών στην επαρχία από τον Εμφύλιο και εντεύθεν, η λύση της καταφυγής στον μοναχισμό δε μου αρέσει, προτιμώ κάτι διαφορετικό, ειδικά στα μυθιστορήματα (και δυστυχώς τελευταία έχω διαβάσει τουλάχιστον 4 βιβλία με μοναχούς και μοναστήρια).

«Το μυστικό της πεταλούδας» με συγκίνησε βαθιά, με σόκαρε και με λύτρωσε, είναι γραμμένο με ανθρωπιά και αγάπη απέναντι στον «χοϊκό» άνθρωπο και τον Πανόπτη Θεό, φωτογραφίζει χωρίς σκιές και φωτίζει αμερόληπτα κάθε πήχη της ανθρώπινης ψυχής και σκέψης.

Βιβλίο Σώσε με
Συγγραφέας Δημήτρης Σίμος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Σίμος αφήνει για λίγο πίσω τον αστυνόμο Καπετάνο και την Εύβοια και ανεβαίνει πιο βόρεια, ως την ακριτική Θράκη για να φωτίσει τα προβλήματα της μουσουλμανικής κοινότητας και των οικογενειών που διαβιούν σ’ έναν περιορισμένο τόπο και άρα γνωρίζονται μεταξύ τους, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Κλειστά στόματα και κλειστά σπίτι δυσχεραίνουν τις έρευνες και ταυτόχρονα τρέφουν άθελά τους παραβατικές συμπεριφορές, που φωλιάζουν για χρόνια σε ανήσυχα μυαλά και κάποια στιγμή ξεσπάνε. Η οικογένεια Πομάνου, ακέφαλη πλέον από πατέρα και με μια μάνα που καταφεύγει στη μουσική για τα προς το ζην, έχει τρεις κόρες με ξεχωριστές και διαφορετικές προσωπικότητες που δεν έχουν και τις καλύτερες σχέσεις μεταξύ τους ενώ τα πράγματα δείχνουν να βελτιώνονται όσο μεγαλώνουν. Η μικρή, η Άλκηστη, παντρεμένη με τον κτηνίατρο Ιάσονα, εξαφανίζεται την ημέρα του μνημόσυνου, η μεσαία, η Νικόλ, έχει αφοσιωθεί στην ξυλογλυπτική ενώ το μηχάνημά της έχει αντικατασταθεί από σπρέι για το άσθμα και η μεγαλύτερη, η Ράνια, έχει το καφενείο του παππού. Γύρω από αυτές τις γυναίκες ξεδιπλώνονται ιστορίες αγάπης, ενοχής και μίσους που στήνουν έναν έξυπνο ιστό και συγκροτούν μια υπόθεση αρκετά δύσκολη για την επίλυσή της. Από την άλλη, έχουμε τη Δέσποινα Λουκίδη, αστυνόμο στο Τμήμα Ασφάλειας Κομοτηνής, κόρη εισαγγελέα και ποινικολόγου, η οποία όμως είναι εθισμένη στον τζόγο κι έχει ενταχτεί σε ομάδα απεξάρτησης, έναν μεγαλοπαράγοντα της περιοχής που μοιράζει αφειδώς χρήματα για την ευημερία της πόλης, ένα σκοτεινό δάσος που έχει στοιχειώσει τα παιδικά χρόνια αρκετών, μια δημοσιογράφο που δεν το βάζει κάτω κι αγωνίζεται να βρει τι απέγιναν οι εξαφανισμένες μουσουλμάνες κι έναν υγροβιότοπο που θα δεχτεί το πρώτο πτώμα.

Η δράση εκτυλίσσεται στην ύπαιθρο της Ροδόπης, που είναι πλούσια σε χωριά, ποτάμια και άγρια φύση. Το Κρυφό, σε αντίθεση με τα γύρω χωριά που ερημώνουν σταδιακά, αντιστέκεται και προσπαθεί να μείνει ζωντανό. Κάτι οι δωρεές, κάτι οι τουριστικές ατραξιόν της άγριας φύσης, είναι σα να παίρνει κλεφτές ανάσες πίσω από το τρένο της αστυφιλίας. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη από Νικόλ και Ιάσονα κυρίως και εναλλάσσεται με τις τριτοπρόσωπες βασικών πρωταγωνιστών της ιστορίας, δίνοντας πολυμορφία και ποικιλία στις οπτικές γωνίες του βιβλίου. Η πλοκή είναι ενδιαφέρουσα και τα πισωγυρίσματα αυξάνουν την ένταση και την αγωνία, απλώς είχα την αίσθηση πως ο συγγραφέας αναλώθηκε σε κάποια σημεία περισσότερο απ’ ό,τι θα άντεχε το κείμενό του σε λεπτομερείς περιγραφές τόπων, δωματίων, κινήσεων, φυσιογνωμιών, αποδυναμώνοντας τις εξελίξεις και δημιουργώντας την αίσθηση της χαλαρότητας. Συμφωνώ ότι έπρεπε να φωτιστούν οι σχέσεις των αδελφών, ότι έπρεπε ν’ αποκαλυφθούν τα απαραίτητα μυστικά που θα οδηγήσουν στην κορύφωση της τραγωδίας, απλώς οι περιγραφές σε κάποια σημεία πλάταιναν (έπρεπε να παρακολουθούμε εκτεταμένα το ντύσιμο κάποιου, τα βήματα που κάνει μπαίνοντας, βγαίνοντας ή δουλεύοντας πάνω σε κάτι κλπ.).

Η κεντρική ιδέα που κρύβεται πίσω από όλα αυτά είναι σοκαριστική και άκρως ανατρεπτική. Η αποπλάνηση ανηλίκων, ο λόγος εξαφάνισης των μουσουλμανίδων στο παρελθόν, το πώς χειριζόταν η μια αδελφή τις άλλες είναι μερικά από τα καλά σημεία του κειμένου που συγκροτούν έναν ενδιαφέροντα καμβά και οδηγούν σ’ ένα αναπάντεχο τέλος. Ίσως τα τελευταία δύο κεφάλαια θα μπορούσαν να λείπουν, μιας και τραβάνε λίγο ακόμη τις εξελίξεις τη στιγμή που, προσωπικά τουλάχιστον, θα ήθελα να έμενα στην τελευταία σελίδα της καθαυτής ιστορίας, απολαμβάνοντας την ικανότητα του συγγραφέα να φωτίζει ό,τι και όποτε θέλει, όχι για να με κοροϊδέψει αλλά για να στήσει μια ιστορία εκδίκησης και δικαιοσύνης με απρόσμενες ψηφίδες. Άλλωστε, το δίπολο που έχουμε, αυτό της αδελφικής ζήλειας αλλά και της αδελφικής αγάπης, που όλες τους είναι επικίνδυνες όταν ξεπερνούν τα όρια, φωτίζεται ακριβοδίκαια και με κάθε πιθανή εξέλιξή του. Το πώς θα το χειριστεί ο καθένας και τι συνέπειες θα υποστεί ξεδιπλώνονται υποδειγματικά στο βιβλίο. Η μεγάλη αδελφή προκαλεί τη ζήλια, η μικρή γίνεται υποχείριο της μεσαίας και η μεσαία, «το παιδί-σάντουιτς», χτίζει έναν ιστό όπου τα θύματά της ασφυκτιούν. Χρόνια αργότερα, είναι και οι τρεις ενήλικες γυναίκες και φαίνεται πως το παρελθόν τις επηρεάζει ακόμη ως προς τις σχέσεις και τον τρόπο σκέψης. Ποια όμως κραυγάζει «Σώσε με» κι από τι κινδυνεύει;

Η παράθεση περιττών δραστηριοτήτων που ανέφερα πριν και ο σχετικά χαλαρός τρόπος αφήγησης που σταδιακά αποκαλύπτει τους βαθμούς αλληλεπίδρασης των χαρακτήρων του μυθιστορήματος μεταξύ τους, επιβαρύνεται και από την έλλειψη στέρεων ψυχογραφημάτων, όπως της Λουκίδη. Η αστυνόμος δε μας απασχολεί με τον χαρακτήρα της, είναι ένα όργανο της τάξεως που κάνει τη δουλειά της, επομένως θα μπορούσε να λείπει το «μειονέκτημά» της, ο εθισμός στον τζόγο και ειδικά η συμμετοχή της σε ομάδα απεξάρτησης, όπου τα μέλη συζητάνε για το πρόβλημά τους. Δεν την επηρέασε στο σκεπτικό της, δεν την καθυστέρησε από τη δουλειά της, δε σκεφτόταν το πρόβλημά της (ναι, αυτό δείχνει πως το ξεπέρασε και σε μεγάλο βαθμό),  δηλαδή ένιωθα σα να μπαίνει και να βγαίνει στην υπόθεση χωρίς να γνωρίζουμε παραπάνω στοιχεία του χαρακτήρα της, επομένως γιατί να υπάρχει αυτό το «ψεγάδι»;

Το «Σώσε με» είναι μια ενδιαφέρουσα κοινωνιολογική ματιά πάνω στις κλειστές κοινωνίες που δίνει μια σοκαριστική και σταδιακά απογειωτική πλοκή, γεμάτη ένοχα μυστικά, πάθη και απάτες. Ο συγγραφέας καταγράφει με διαφορετικές οπτικές γωνίες μια πολυπρόσωπη πλοκή και τοποθετεί σε αυτήν ενδιαφέροντες χαρακτήρες που συγκροτούν ένα ανατριχιαστικό παζλ για ικανούς λύτες. Με αρκετή έμφαση στις διαπροσωπικές σχέσεις και στις εξελίξεις της τοπικής κοινωνίας, άργησε να με κρατήσει, από ένα σημείο και μετά όμως ανταμείφθηκα για την υπομονή μου.

Βιβλίο Σκανταλόπετρα
Συγγραφέας Σωτήρης Σαμπάνης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μιχάλης Νέζης επιστρέφει στην Ελλάδα από την Αυστραλία όπου μετανάστευσε (;), δραπέτευσε (;), κρύφτηκε (;) για να δώσει μόσχευμα για τον άρρωστο αδερφό του. Αυτό το ταξίδι θα είναι η αφορμή να ξεδιπλωθεί το δύσκολο και βαρύ παρελθόν του, να θυμηθεί πρόσωπα και καταστάσεις στην Αθήνα του 1950-1960. Υφίσταται την εγχείριση για τη μεταμόσχευση κι όσο περιμένει ταξιδεύει στους τόπους και τα σπίτια που στοίχειωσαν τα εφηβικά του χρόνια. Ένας ένας οι φίλοι και οι γνωστοί, αυτοί που τον πρόδωσαν και αυτοί που τον αγάπησαν, έρχονται να του πιάσουν κουβέντα στις αναμνήσεις του, προσπαθεί να ξεκαθαρίσει τα γεγονότα, να ετοιμαστεί για τη δική του καταβύθιση.

Ο Μιχάλης ήταν ακόμη μικρό παιδί όταν η μάνα του ξαναπαντρεύτηκε ένα χρόνο μετά τον θάνατο του άντρα της. Αναγκάστηκε να δώσει τον μικρότερο γιο της, Στράτο, για υιοθεσία και να διώξει το μεγαλύτερο, τον Μιχάλη, στα αδέρφια της στην Αθήνα για να της φέρνει λεφτά. Ο Μιχάλης, όπως σχεδόν κάθε παιδί, είχε όνειρο να σπουδάσει και γύρισε την πλάτη του στις σκληρές συνθήκες δουλειάς που τον ανάγκαζαν οι θείοι του να ζει. Άρχισε να φοιτά κρυφά σε νυχτερινό σχολείο, με αποτέλεσμα να τον πετάξουν έξω όταν τον ανακαλύψουν. Από τύχη, τον περιμαζεύει η οικογένεια της Σεμέλης, δυο γονείς κι ένα κορίτσι που τον λάτρεψαν για την εξυπνάδα, το φιλότιμό του και τη φιλοπονία του. Με τη δική τους βοήθεια, ο Μιχάλης βρίσκει δουλειά κι αρχίζει να γίνεται χρήσιμος και απαραίτητος. Τα πάντα αλλάζουν όταν γνωρίζει τη φίλη της Σεμέλης, τη Φανή.

Όλα αυτά εκτυλίσσονται μαζικά από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου αλλά με έναν τρόπο στριφνό και δύσκολο, που με αποθάρρυνε, παρά τον λυρικό τρόπο γραφής του κειμένου. Μου φάνηκαν όλα αυτά τα στοιχεία ατάκτως ερριμμένα στο πρώτο μέρος του βιβλίου, χωρίς επεξήγηση και βοήθεια από πουθενά, ειδικά σε συνδυασμό με την τακτική του συγγραφέα κάπου κάπου να αφήνεται στις δικές του σκέψεις και να γράφει μακροσκελείς παραγράφους φιλοσοφικού περιεχομένου ή να είναι παραπάνω περιγραφικός από όσο πρέπει. Ευτυχώς, όμως, ήρθε σύντομα το δεύτερο μέρος, οπότε ένιωσα λες και ο κύριος Σαμπάνης να ηρέμησε, να έβαλε τα πράγματα στη σειρά που ήθελε και τώρα να παίρνει τη βαθιά ανάσα για να ξεδιπλώσει την ιστορία του όπως πρέπει. Και πράγματι, η εκπνοή του συγγραφέα ήταν εισπνοή δική μου, γιατί δεν κατάφερα πλέον να πάρω ανάσα από τα γεγονότα που ξετυλίγονται στο μυθιστόρημα.

Με τράβηξε ο τρόπος που ο Μιχάλης έχτιζε τη ζωή του, μαθητευόμενος σε καθαριστήριο, με αγάπη για τα υφάσματα που σιδέρωνε και μου άρεσε ο τρόπος που ξεδιπλώθηκαν γύρω του οι χαρακτήρες των οικογενειών της Σεμέλης και της Φανής. Έτσι, σταδιακά, το μυθιστόρημα ανέβηκε σε ένα δεύτερο επίπεδο και άρχισε να ξετυλίγεται η προσωπικότητα της Φανής και να αποκαλύπτεται το συνταρακτικό μυστικό της. Ένα συγκλονιστικό, δύσκολο θέμα, δοσμένο με ωμότητα και αμεσότητα, χωρίς να καλύπτει κανέναν και τίποτα, μοιράζοντας ακριβοδίκαια τις ευθύνες στους εμπλεκομένους. Ο τρόπος που διάλεξε ο συγγραφέας να αφηγηθεί αυτήν την ιστορία ήταν ο πιο σοκαριστικός που έχω διαβάσει σε βιβλίο. Γιατί δεν πρόκειται απλώς για την αρρωστημένη, ανώμαλη αγάπη του πατέρα προς το παιδί αλλά για κάτι βαθύτερο, που με ανάγκασε πολλές φορές να ματώσω τα χέρια μου από οργή για το απίστευτο σκάνδαλο που με παράσερνε ανερυθρίαστα στον αρρωστημένο κύκλο του.

Αυτή είναι και η πραγματική ιστορία του βιβλίου, που κρύβεται επιμελώς κάτω από την αγάπη των δύο αδερφών που χάθηκαν νωρίς οι δρόμοι τους αλλά ξαναβρέθηκαν λόγω της αρρώστιας του Στράτου. Ο Μιχάλης επέστρεψε στην Ελλάδα για να σώσει τον αδερφό του αλλά και τον εαυτό του. Είναι υποδειγματικός και αριστουργηματικός ο τρόπος γραφής και οι περιπλοκές της ιστορίας. Ειδικά ο πατέρας της Φανής, ο σκληρός, άτεγκτος, αρρωστημένος Δημήτρης Βατικιώτης, μου φάνηκε τόσο παγιδευμένος στην ίδια του τη σάρκα που άρχισα να τον λυπάμαι. Το μπλέξιμο με την κόρη του και οι διαστάσεις που πήρε, ανήθικες και παράνομες, ήταν ένα απίστευτο τέλμα που μόνο ένα τέλος ταίριαζε κι αυτό δόθηκε. Το περίμενα, ανυπομονούσα να το δω, το διάβασα, ικανοποιήθηκα και στις τελευταίες σελίδες του μυθιστορήματος, έρχεται η τρομερή ανατροπή στο σήμερα. Τι πραγματικά συνέβη εκείνη την ημέρα και ποιος δεν είχε καταφέρει να βαστήξει το βάρος των τύψεών του;

Έτσι λοιπόν ο Μιχάλης επαναφέρει αυτά τα γεγονότα στο μυαλό του και με τη βοήθεια της Σεμέλης που τον φιλοξενεί, μόνη πλέον και έχοντας επιζήσει από καρκίνο, τοποθετεί τα κομμάτια του παζλ στη θέση τους. Άραγε η τελική απόφασή του προέκυψε από τις εξελίξεις που έφερε η επιστροφή του στην Ελλάδα, υπήρχε ήδη στο μυαλό του ή ήταν κάτι αυθόρμητο; Αλήθεια, τι συνέβη εκείνη τη μοιραία δεκαετία του 1960; Ποιος ήταν ο νικητής στην παρτίδα αίματος που άνοιξε, ποιος έχασε; Γιατί ο Μιχάλης κουβαλά πάντα μαζί του το σκάφανδρο του πατέρα του;

Υπέροχα ψυχογραφήματα, καταπληκτική ατμόσφαιρα, κλειστοφοβική εξέλιξη, βαθιές ενδοσκοπήσεις είναι λίγα από τα πλεονεκτήματα της γραφής. Οι εκτεταμένες παράγραφοι σκέψεων και φιλοσοφικών απόψεων μειώθηκαν αισθητά στη συνέχεια της ιστορίας, ευτυχώς όμως τις εντόπιζα γρήγορα και τις προσπερνούσα, αυτό ήταν το στυλ του συγγραφέα άλλωστε, το οποίο όμως ουδέποτε δε λειτουργούσε σε βάρος της εξέλιξης, ούτε τοποθετούσε αυτά τα κομμάτια για να γεμίσει άσκοπα σελίδες.

Η ένστασή μου αφορά και το τέλος του μυθιστορήματος, γιατί το κείμενο είναι υποδειγματικό, ξεφεύγει εύκολα από τις πάμπολλες παγίδες κοινοτοπίας που μπορούν να εμφανιστούν κατά την αφήγηση και πήγε να δώσει το φινάλε που κατ’ εμέ ταίριαζε απόλυτα στην ολοκλήρωση και τη λύση της ιστορίας. Δυστυχώς όμως, την τελευταία στιγμή, κάτι εμφανίστηκε που τα ανέτρεψε όλα, κάτι που δυστυχώς δεν κολλάει καθόλου με την υπόλοιπη ιστορία (μόνο στο γεγονός ότι κάπου υπαινίχθηκε κάτι τέτοιο ο ίδιος ο Μιχάλης). Είναι κρίμα που επελέγη αυτό το τέλος, γιατί ένιωσα σα να αποδυναμωνόταν ο κορμός της πλοκής ή, ακόμη χειρότερα, να φοβόταν ο συγγραφέας τις δυνάμεις του που αντικειμενικά έχει, και θέλησε να κλείσει αυτό το καταπληκτικό βιβλίο με κάτι μη αναμενόμενο, που όμως δεν του προσέδωσε το αίσθημα εκείνο της ψυχικής κάθαρσης του αναγνώστη.

Η «Σκανταλόπετρα» είναι ένα μυθιστόρημα εντελώς διαφορετικό από ό,τι είχα διαβάσει ως τώρα και με έφερε αντιμέτωπο με μια σκοτεινή πλευρά που θα προτιμούσα να είχε μείνει αφώτιστη. Δεν ξέρω αν με άλλαξε η ανάγνωση του βιβλίου αυτού προς το καλύτερο ή το χειρότερο, ξέρω όμως το αγάπησα βαθιά και μου έδωσε ένα γερό λογοτεχνικό και όχι μόνο χαστούκι.

Βιβλίο Σπάσε τη σιωπή
Τίτλος πρωτοτύπου Speak
Συγγραφέας Laurie Halse Anderson
Μεταφραστής Γιώργος Φωτιάδης
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα δεν ακολουθεί μια συνηθισμένη μορφή αφήγησης: βιασμός, φόβος, αντίδραση, συνέπειες. Ξεκινάει αφήνοντας στην άκρη το παρελθόν και δείχνει την καθημερινότητα του κοριτσιού στο σπίτι και στο σχολείο, με μια γραφή που με ξένισε αρκετά, γιατί η σύνταξη των προτάσεων δεν είναι συνηθισμένη στην ελληνική γλώσσα, αν και η μεταφράστρια έκανε ό,τι μπορούσε (π. χ. «αυτό το όχι–και-τόσο-τέλειο-παιδί» κλπ.) και γραφή σχεδόν προφορική, ασθμαίνουσα. Σύντομα όμως κατάλαβα ότι έτσι έτρεχε η ίδια η σκέψη της Μελίντα, η οποία μάλιστα δεν έχανε ούτε λεπτομέρεια από όσα συνέβαιναν γύρω της, αποδίδοντας παρωνύμια σε όλους όσους συναντούσε, καθηγητές και συμμαθητές. Ειδικά τους καθηγητές ποτέ δεν τους αποκάλεσε με το βαπτιστικό τους: η Μαλλού, ο Φρίμαν, ο Κύριος Κύριος Διευθυντής κλπ.

Η καθημερινότητα του σχολείου αποδίδεται ολοζώντανη και αληθοφανέστατη, με τους λούζερ και τους σπασίκλες, την αγωνία και τον αγώνα να γίνει κάποιος αν όχι δημοφιλής, τουλάχιστον φίλος κάποιου. Μαζορέτες, αθλητικοί αγώνες, αυτός ο χορός της αποφοίτησης…Δεν ξέρω αν το σχολικό πρόγραμμα στην Αμερική είναι ακριβώς όπως το περιγράφει η συγγραφέας, πιστεύω όμως ότι δεν προσφέρει ουσιαστικά εφόδια στους μαθητές. Ανατομία βατράχων live, άλγεβρα, επιμονή στον συμβολισμό του Ναθάνιελ Χόθορν, κάποιες αντιπαιδαγωγικές μεθόδους που ωθούν έναν μαθητή να καλέσει δικηγόρο γιατί καταπατούνται κάποια δικαιώματα κλπ. Ωραίο σχολείο! Ειλικρινά, από κει μέσα θα έβγαινα τρελαμένος από αγωνία όχι για το μέλλον μου αλλά για την προσωπικότητά μου: ποιος είμαι, πού πάω, σε ποια άρεσα και σε ποια όχι και γιατί, γιατί δε μου μιλάει κανείς και άλλα τέτοια ερωτήματα πολύ σημαντικά για να πάω για σπουδές. Για να μη μιλήσω για το ετήσιο λεύκωμα όπου ο καθένας κυνηγάει τους άλλους να υπογράψουν στο δικό του αντίτυπο. Ανατρίχιασα!

Η Μελίντα μέσα σε όλο αυτό το τρελοκομείο προσπαθεί να επιβιώσει, να τα βγάλει πέρα. Αλλά δεν είναι εύκολο. Κατέστρεψε ένα σημαντικό καλοκαιρινό πάρτι, καλώντας την αστυνομία. Κανείς δεν της μιλάει, έχασε και την κολλητή της, α, ναι, βιάστηκε κιόλας…. Οι βαθμοί της πέφτουν σταδιακά από περίοδο διδασκαλίας σε περίοδο διδασκαλίας. Και τώρα; Η Μελίντα σταδιακά παύει να μιλάει, αρχίζει να συμπεριφέρεται αλλόκοτα, βρίσκει μια άδεια αποθήκη και την καταλαμβάνει για να ξεφεύγει από την ένταση της μέρας ενώ στο σπίτι συνηθίζει να κοιμάται στην ντουλάπα, κλείνοντας την πόρτα της και μασώντας τα ρούχα της, ουρλιάζοντας σα να μην υπάρχει αύριο. Και οι γονείς της; Την ημέρα που η Μελίντα δοκιμάζει να κάνει κακό στον εαυτό της, χωρίς να έχει τη δύναμη να τα καταφέρει, η μάνα της της λέει: «Μελίντα, δεν έχω καιρό για τέτοια. Συγκεντρώσου!» Η ειρωνική, διεισδυτική ματιά της Μελίντας αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο το νόημα της Ημέρας των Ευχαριστιών για κάθε αμερικανική οικογένεια: «Η οικογένειά μου δε μιλάει πολύ και δεν έχουμε κανένα κοινό σημείο αλλά αν η μητέρα μου μαγειρέψει ένα αξιοπρεπές δείπνο Ευχαριστιών σημαίνει ότι θα παραμείνουμε οικογένεια για άλλον ένα χρόνο. Λογική της Kodak» (σελ. 92). Και συνεχίζει παρακάτω: «Είμαι ακριβώς σαν αυτούς, ένα συνηθισμένο ρομποτάκι με μυστικά και ψέματα. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε το θέατρο μέχρι να αποφοιτήσω. Είναι κρίμα που δεν μπορούμε απλώς να παραδεχτούμε ότι έχουμε αποτύχει στον οικογενειακό τρόπο ζωής, να πουλήσουμε το σπίτι, να μοιράσουμε τα λεφτά και να συνεχίσουμε τη ζωή μας» (σελ. 109). Για να μην αναφερθώ στην πανέξυπνη ατάκα της ίδιας σελίδας: «Τα πιτσιρίκια δίνουν μια νότα διασκέδασης στα Χριστούγεννα. Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσαμε να νοικιάσουμε ένα για τις διακοπές».

Αυτό το υπέροχο πλάσμα λοιπόν με σκοτώνει που σταματάει να μιλάει. Η συγγραφέας, ακριβώς για να τονίσει αυτήν τη σιωπή, όταν έρχεται η ώρα των διαλόγων τούς αποδίδει εν είδει θεατρικού κειμένου: Διευθυντής: μπλα μπλα μπλα… Εγώ:  . Τρελάθηκα από την αδικία που αυτό το ατυχές περιστατικό, σοβαρό και ανατρεπτικό, της άλλαξε τόσο πολύ τη ζωή και δεν έβρισκε υποστήριξη ούτε από φίλους, που την εγκατέλειψαν αφού χάλασε το πάρτι, ούτε από γονείς, ούτε από καθηγητές. Η μόνιμη σκέψη: τι να τους πω αφού δε θα με πιστέψουν. Ευτυχώς σιγά σιγά βρίσκει διέξοδο στα καλλιτεχνικά και με τη βοήθεια του καθηγητή καταφέρνει αργά μα σταθερά να αποκτήσει ξανά τον έλεγχο της ζωής της και η συνέχεια είναι ακόμη πιο συναρπαστική. Μου άρεσε πολύ που κάπου κάπου πεταγόταν στη ροή της αφήγησης ένα κομμάτι από τη νύχτα του βιασμού, δίνοντας σασπένς στην εξέλιξη της ιστορίας, και δεν είχαμε όλη την ιστορία από την αρχή. Λίγα κομμάτια, λίγες στιγμές, όχι ολόκληρη εκείνη η νύχτα. Κάτι της θύμιζε εκείνη τη στιγμή, κάτι την άλλη. Κι όταν μπαίνει ο Άντι στο προσκήνιο, η Μελίντα αρνείται να τον κατονομάσει. ΑΥΤΟ είναι δίπλα μου, ΑΥΤΟ παίζει με τα μαλλιά μου, ΑΥΤΟ τα φτιάχνει με τη συμμαθήτριά μου κλπ.

Ένα υπέροχο, συγκινητικό, διαφορετικά γραμμένο βιβλίο για τον βιασμό και τις συνέπειες στη ζωή ενός κοριτσιού που δεν πρόλαβε να καταλάβει τι της συνέβη. Ένα ωραίο βιβλίο με ένα μη αναμενόμενο, λυτρωτικό τέλος που με έκανε να αναφωνήσω «δόξα τω Θεώ» και να κλείσω το βιβλίο ικανοποιημένος. Ίσως όμως να μη συνέβη αυτό που φαντάζεστε! Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Αμαρτωλά θαύματα
Συγγραφέας Δημήτρης Αλεξίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Έχοντας διαβάσει το πρώτο του βιβλίο, τα «Πικρά κεράσια», ομολογώ ότι ο συγγραφέας ανέβασε τον πήχυ και των φιλοδοξιών του αναγνωστικού κοινού και της τεχνοτροπίας του.. Καμία σχέση το ένα βιβλίο με το άλλο. Εδώ η ιστορία ξεκινάει από έναν βιασμό μιας 12χρονης μουγκής κοπέλας από έναν ξένο που βγαίνει στο βουνό γεμάτος τύψεις για το κακό που έκανε και βρίσκει καταφύγιο σε ένα μοναστήρι. Εκεί βρίσκει έναν σκοπό στη ζωή του κι έναν τρόπο για να εξιλεωθεί απέναντι στο Θεό. Το κορίτσι όμως είναι έγκυος και μπορείτε να φανταστείτε το σοκ της χήρας μάνας που δεν ξέρει τι να πρωτοκρύψει. Δεν μπορώ να σας αποκαλύψω τη συνέχεια γιατί είναι τέτοια η μαγεία από τις περιγραφές και την αφήγηση που θα στερήσω τη μαγική επαφή με το κείμενο του συγγραφέα. Η Μαρία είναι ένας άγγελος, ένα ον που ακροβατεί ανάμεσα στην απλοϊκή ζωή της κόρης της μυλωνούς και στην υπέρβαση του Χριστού, με μικρά ανεξήγητα και μυστηριώδη θαυματάκια….

Παράλληλα με αυτήν έχουμε τη ζωή του βιαστή της στο μοναστήρι, τις εσωτερικές του αναζητήσεις, τις πανέμορφες και γαλήνιες συζητήσεις με τον ηγούμενο για το Θεό και την αλήθεια που έχει κάθε χριστιανός μέσα του. Το θαύμα συντελείται στον καθένα μας, δεν είναι ευρύτερο θέαμα. Ο Θεός νιώθει πότε είσαι έτοιμος και σου ανοίγει τα μάτια. Από σένα εξαρτάται αν θα ανταποκριθείς στις προσδοκίες Του ή όχι. Τι να πω. Το βιβλίο ακροβατεί ανάμεσα σε ροζ λογοτέχνημα, βιβλίο χριστιανικής αυτοβοήθειας (στυλ Ζωή του Παιδιού) και καταγγελία εφημερίδων για την καταπάτηση δημόσιας γης από μοναστήρια. Ναι αλλά το έχει γράψει ο Δημήτρης Αλεξίου οπότε μιλάμε για κάτι άλλο, κάτι διαφορετικό, κάτι απερίγραπτο, κάτι που δεν εντάσσεται σε κανόνες και γι’ αυτό μόνο θαυμασμό και ευχαρίστηση εμπνέει. Καταπληκτικές οι περιγραφές των «θαυμάτων» (έως και ανατριχιαστικές μπορώ να πω), άμεσες και τρισδιάστατες οι συμπεριφορές των παιδιών στο ορφανοτροφείο (ειδικά ο Χρίστος, λες και τον είχα δίπλα μου και με πείραζε) (βλέπεις πώς γράφει κάποιος που έχει κάνει παιδιά και μεγαλώνει μαζί τους;) (μισώ τις παρενθέσεις). Ένα βιβλίο που ποτέ δεν το βαριέσαι, ένα βιβλίο που σαν άλλη Agatha Christie σου υποδεικνύει την αλήθεια αλλά την ώρα που είσαι βέβαιος ότι το ξέρεις σου δίνει μια και μένεις άφωνος!

Από τα ελάχιστα βιβλία που με έκαναν να αναφωνήσω ΩΧ και δυστυχώς μέσα σε τρόλευ (κατέβηκα δυο στάσεις νωρίτερα από την ντροπή). Είναι τόσο καλοδουλεμένο, τόσο μεστό, τόσο…τόσο…μα τόσο… που δεν έχω λόγια να το περιγράψω. Τελειώνει το πρώτο μέρος με υποδόρια αναπάντητα ερωτήματα και ξαφνικά έρχεσαι στο σήμερα και στην απτή πραγματικότητα των μοναστηριών-κυβέρνηση, των προσωπικών φιλοδοξιών ανθρώπων που δεν έχουν κυριολεκτικά ούτε ιερό ούτε όσιο εις το όνομα του κέρδους. Η Ζωή λοιπόν έρχεται στο χωριό και αναζητά την αλήθεια για τα θαύματα που συντελούνται σε αυτό το μοναστήρι. Έρχεται όμως αντιμέτωπη με τον έρωτα και με μια αλήθεια που θα ταράξει συθέμελα την ήρεμη και μονότονη ως τότε ζωή της.

Θα μπορούσα να γράφω ώρες για αυτό το βιβλίο και για τα αισθήματα και τις σκέψεις που μου προκάλεσε. Με λίγα λόγια ένα πρωτότυπο, ουσιώδες, μοντέρνο, ανατρεπτικό (κάπου κάπου χιουμοριστικό, ακόμα γελάω με τη θεραπεία του κριθαριού στο μάτι: σου περνάει αν σε μουντζώσει πρωτότοκος! δεν το ήξερα!) και σκάλες ανώτερο από το πρώτο του συγγραφέα μυθιστόρημα. Σας συμβουλεύω να κλείσετε ό,τι εκκρεμότητες έχετε με τη ζωή πριν το ξεκινήσετε γιατί θα χαθείτε!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Τα θαύματα ήταν γι’ αυτόν αντικείμενο προσωπικής πίστης και σύνδεσης με το Θείο. Δεν ήταν είδηση, δεν ήταν κουτσομπολιό, δεν ήταν προϊόν δημοσιοποίησης. Το θαύμα αφορούσε μόνο στην ψυχή και τη συνείδηση του ανθρώπου που το βίωνε. Και έπρεπε να το βιώσει απροετοίμαστος, απροειδοποίητος, χωρίς την έξωθεν καλλιεργημένη πεποίθηση της ύπαρξής του» (σελ. 70).

«Ο Θεός δεν έδωσε μόνο τις μέρες, ίδιες τη μία μετά την άλλη, έδωσε και τις εποχές. Κάθε εποχή άλλα πράγματα θέλει, άλλες δουλειές έχει, άλλα τρόφιμα βγάζει, άλλα χρώματα χρωματίζει κι άλλες γιορτές έχει. Μόνο κάποιος που δεν έχει δουλειά βλέπει όλες τις μέρες ίδιες, οι νοικοκυραίοι ξέρουν τη διαφορά από μέρα σε μέρα κι από μήνα σε μήνα κι από γιορτή σε γιορτή» (σελ. 117).

Βιβλίο Σκισμένο τούλι
Συγγραφέας Έλενα Ακρίτα
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νένα παντρεύεται τον Φώτη. Τον αγαπάει, το κάνει όμως αυτό το βήμα ξεκάθαρα από ευγένεια, να μην τον κακοκαρδίσει. Στην πραγματικότητα, το «μαζί» που φέρνει ο γάμος την πνίγει. «Έλαμπε η Νένα με το ιβουάρ τούλινο φόρεμα. Έλαμπε ο Φώτης με το υπογλώσσιο στην κωλότσεπη» (σελ. 30). Η Νένα γνωρίζει τυχαία κι ερωτεύεται τον Οδυσσέα, χωρισμένο με παιδί. Και τώρα τι γίνεται; Προχωράμε ή όχι; Μα έχει παιδί! Μα είναι παντρεμένη! Αυτές και μυριάδες άλλες σκέψεις πελαγώνουν τη μεν, εμποδίζουν τον δε ώσπου έρχεται η μοιραία στιγμή στο ράφι με τους τοματοπελτέδες.

Η κολλητή της Νένας, Μάρω, παντρεμένη με τον Θάνο, πέφτει θύμα βιασμού κι αυτό αλλάζει άρδην τη ζωή της. Η συγγραφέας καταγράφει σωστά όλο το φάσμα: τύψεις, ενοχές, χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη, κάτι που επηρεάζει όχι μόνο το θύμα αλλά και τον ύζυγο. «Πένθος ήταν αυτό που αισθανόταν… Για να προστατευτεί από ένα παρόν που πονούσε σαν καυτό σίδερο, έτρεχε να χουχουλιάσει στο παρελθόν. Κούρνιαζε στα μικράτα της αγκαλιά με χτυπητά αβγά, χάδια, παιχνίδια, κούκλες και κυνηγητά και κόκκινες πασχαλίτσες στα μαλλάκια» (σελ. 62-63). Όλες οι διαδικασίες που απαιτούνται, όλη η ψυχολογική περιπέτεια που υφίσταται το θύμα καταγράφονται με σεβασμό και προσοχή. «Τα ταξίδια του μυαλού κάνουν τις πιο απρόβλεπτες διαδρομές» (σελ. 152). Ανατριχιαστικά ωμή η γραφή: «Τις νύχτες ξημερωνόταν αγκαλιά με το ψυγείο. Δεν απολάμβανε το φαγητό της, μονάχα τιμωρούσε το σώμα της. Έβλεπε τα κιλά να προστίθενται και χαιρόταν μέσα της. Όσο πιο πολύ πάχαινε, τόσο πιο ασφαλής αισθανόταν από τους άντρες γύρω της» (σελ. 100). Θα βρει τη δύναμη να καταθέσει εναντίον τους; Αν ναι, θα ανταπεξέλθει στη σκληρή δοκιμασία που την περιμένει; Και ο άντρας της, πώς θα συμπεριφερθεί από δω και πέρα; «Η βιτρίνα που στήνουν τα θύματα κακοποίησης ανάμεσα σε αυτά και στον υπόλοιπο κόσμο είναι από γυαλί: αναπόφευκτα θα σωριαστεί σε θρύψαλα. Για πόσο καιρό να παριστάνεις πως είσαι πιο γενναίος απ’ ό,τι είσαι; Για πόσο να λογοδοτείς στους τρίτους, για πόσο στον εαυτό σου; Πριν αλέκτορα φωνήσαι, ο φόβος σου θα σε προδώσει. Θα σε βασανίσει με αμφιβολίες κι ερωτηματικά. Έφταιγα; Δεν έφταιγα; Έφταιγε; Δεν έφταιγε; Ανθρώπινο» (σελ. 208).

Η γιαγιά της Νένας, Ιοκάστη, θα γνωρίσει στη δύση της ζωής της έναν μεγάλο έρωτα, μέσα από τον οποίο το γέλιο θα συντροφεύει το δάκρυ και η συγγραφέας θα διατυπώσει με το γνωστό της στυλ τις οικογενειακές στιγμές που έχουν πάει στην εποχή μας κατά διαόλου. «Γίνεται γονιός να ξεκρυώσει τα ίδια του τα παιδιά;». Μα τι όμορφα που εξελίσσεται η γνωριμία της με τον συνταξιούχο Γιώργο Συρίγο, τι τρυφερά που επικοινωνούν, τι γλυκά που τα βρίσκουν! Και φυσικά οι δεύτερες σκέψεις, οι ψευτο-ευπρεπισμοί, «είμαστε μεγάλοι άνθρωποι, ρεζιλίκια», τι κάνουμε με το σεξ κλπ. να παραμένουν νικητές. Οι σκέψεις και οι ανασφάλειες της Ιοκάστης δείχνουν άνθρωπο ειλικρινή και μια συγγραφέα ακριβοδίκαιη. Απορίες, φόβοι, κόμπλεξ όλα στη φορά για να σχηματίσουν έναν απόλυτα ρεαλιστικό χαρακτήρα. Από την άλλη, ο Γιώργος έχει τις «φιδοφωλιές», τις δίδυμες κόρες του, να υποσκάπτουν αυτό το «κόρτε» για τους δικούς τους λόγους φυσικά: «Ένας θίασος του παραλόγου ήταν η οικογένειά του. Οι κόρες του έκαναν ότι τον νοιάζονταν, κι εκείνος έκανε ότι τις πίστευε» (σελ. 171). Θα καταφέρουν να μείνουν μαζί ο Γιώργος και η Ιοκάστη παρ’ όλες τις δυσκολίες; Τι χρειάζεται για να κάνεις το επόμενο βήμα;

Η Σολφέζ, το αφεντικό της Νένας, έχει διάσημο κομμωτήριο στο Κολωνάκι και μεγάλη ουρά πελατών, χάρη στην επιδεξιότητά της στους κότσους και όχι μόνο. Η Μιράντα διέπρεψε στο λαϊκό τραγούδι και τώρα έχει αποσυρθεί. Οι δυο τους είναι ζευγάρι, διακριτικό, ήσυχο, δεμένο, χωρίς φιοριτούρες και τυμπανοκρουσίες. Πόσο γλυκά και εξίσου διακριτικά τις καταγράφει η Έλενα Ακρίτα! Ζουν κι αυτές φυσικά τις περιπέτειές τους, που μου έφεραν δάκρυ μα και χαρά, ατσαλώνονται, ενώνονται, παλεύουν.

Η κυρία Έλενα Ακρίτα στρέφει τη ματιά της στα «σκισμένα τούλια» της σημερινής κοινωνίας, μεγάλες κυρίες που δεν το βάζουν και κάτω και ζουν την κάθε τους μέρα χωριστά με ένταση και δύναμη αλλά και μικρές κοπέλες που μπαίνουν σε δυσβάσταχτα για την ηλικία τους διλήμματα και προβλήματα. Ένας συναρπαστικός μικρόκοσμος ξεδιπλώθηκε μπροστά στα μάτια μου, με ενδιαφέροντες πρωταγωνιστές και σημαντικούς δεύτερους ρόλους να ενορχηστρώνουν ένα φροντισμένο μυθιστόρημα. Καταιγιστική δράση, απανωτές ανατροπές, δηλητηριώδεις ατάκες, δωρικοί διάλογοι συγκροτούν ένα μυθιστόρημα που αντικαθρεφτίζει ένα σημαντικό μέρος της εποχής και της κοινωνίας μας.

Τα θέματα που διαπραγματεύεται είναι σοβαρά και ζόρικα, εξ ου και το χιούμορ είναι διακριτικό και μαζεμένο. Σε άλλα βιβλία της η κυρία Ακρίτα δε με άφηνε να ηρεμήσω από τα γέλια, με τα υπονοούμενα και τον σαρκασμό να παίρνουν την πρωτοκαθεδρία από την αφήγηση. Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με τη μοναξιά και την κατάθλιψη, τον βιασμό και το «τι θα πει ο κόσμος», ζητήματα που θέλουν ένα γελαστό χειλάκι, υπάρχει ο φόβος όμως να θεωρηθεί πως το θέμα γίνεται αντικείμενο σαρκασμού και χλεύης. Έτσι λοιπόν η έμπειρη συγγραφέας εξισορροπεί ιδανικά ανάμεσα στο γέλιο και το δάκρυ, τη λύπη και τη χαρά, τις δυσκολίες και τις επιτυχίες, διώχνοντας μακριά εύκολες και φθηνές λύσεις. Αγαπά τους χαρακτήρες της, σέβεται τους αναγνώστες της και γνωρίζει τις δυνατότητές της. Το γέλιο εμφανίζεται εκεί που πρέπει και για όσο πρέπει, οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από τα γεγονότα με έβαλαν σε σκέψεις, με έκαναν να αναλογιστώ πάνω σε καίρια θέματα της γυναικείας και όχι μόνο νοοτροπίας, μιας και η μοναξιά, ο φόβος του «τι θα πει ο κόσμος», η ελπίδα για ένα νέο μέλλον, τα προβλήματα σ’ έναν γάμο, τα «θέλω» που κοντράρονται με τα «πρέπει» τα έχουμε όλοι μας κάθε μέρα.

Στο κείμενο ζωντανεύουν απλές καταστάσεις, καθημερινές, με προσεκτικά επιλεγμένες λέξεις που ακροβατούν ανάμεσα στη διακριτική ειρωνεία και την τραγικότητα: «Ευκαιρία λοιπόν να περάσει ευχάριστα η ώρα με εκείνα τα θεσπέσια ξένα βάσανα που μας ψυχαγωγούν χωρίς να μας αφορούν» (σελ. 218). Ή το αγαπημένο μου: «-Πού την έβαλες τη φανέλα την μπλε; -Ούτε που την άγγιξα τη φανέλα την μπλε. -Δεν είναι στο συρτάρι. -Πολύ λυπάμαι που το μαθαίνω» (σελ. 274). Μια καθημερινή μέρα στη θάλασσα: «Εκείνη περίπου την ώρα επέλαυναν τα στίφη των κολυμβητών με παιδιά, κεφτέδες, μπρατσάκια, μπαλάκια, ρακέτες, πετσέτες και όλο το κάτουρο που είχαν μαζέψει από το σπίτι. Λες και κρατιόνταν μέχρι να μπουν στη θάλασσα και να το αμολήσουν στους κρυστάλλινους καθρέφτες της» (σελ. 49). Μια καθημερινή μέρα στο γραφείο: «Κι εκείνα τα καημένα δεν μιλούσαν, μη χάσουν αυτό το πουρμπουάρ που ονόμαζαν μισθό, αυτό το τίποτα, που όμως ήταν το μόνο έσοδο της οικογένειάς τους» (σελ. 116). Πόσο σκληρή η πραγματικότητα: «Υπερωρίες απλήρωτες και πού να τολμήσει να διαμαρτυρηθεί; Για καθέναν που σηκώνει κεφάλι, εκατό περιμένουν στην ουρά για να προσληφθούν» (σελ. 151). Κι αναπάντεχοι λυρισμοί, μεταφορές, καλολογικά στοιχεία, όλα καλοδουλεμένα και ευπρόσδεκτα: «Και τους έκανε μια μέρα… μα μια μέρα ωραιότατη, μια λιακάδα πέρα ως πέρα. Μόνο ένα μικροσκοπικό σύννεφο ξεμύτισε απ’ τον ουρανό αλλά, όταν είδε πως ήταν ολομόναχο, ντράπηκε και ξανακρύφτηκε» (σελ. 126). Και παρακάτω: «Ένα ψιλόβροχο που το καημένο βαριόταν τη ζωή του βρήκε τις τρεις γυναίκες να συνομιλούν…» (σελ. 242).

Το τέλος των ιστοριών δε μου άρεσε που έκλεισε την εποχή του κορονοϊού, παρ’ όλο που η κατάσταση αυτή βοήθησε αναπάντεχα μία από αυτές. Ένιωσα πως όλα ολοκληρώθηκαν γρήγορα και βιαστικά, επομένως είτε δεν ήθελα να τους αποχωριστώ τόσο σύντομα είτε η συγγραφέας τους αγάπησε πολύ και ήθελε μόνο το καλύτερο για όλους τους. Καθ’ όλη την πορεία της ανάγνωσης, οι εκπλήξεις ήταν απανωτές, εμφανίζονταν χαρακτήρες που κούμπωναν σχεδόν αμέσως στην πλοκή, δεν ήξερα τι θα συμβεί παρακάτω και πού θα πάει η ιστορία, φτάνοντας όμως στο τέλος όλα τακτοποιήθηκαν μια χαρά και σχεδόν αναμενόμενα. Δεν απογοητεύτηκα όμως, γιατί πέρασα καλά, μπήκα σε σκέψεις, γέλασα και γενικά προσπάθησα να ξαναράψω έστω κι ένα εκατοστό από το σκισμένο τούλι αυτών των γυναικών.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Ξέρεις τι είναι να μετράς χρόνια και να τα βγάζεις λειψά; Λειψά από αγάπη, από χάδια και φιλιά, λειψά από οικογένεια. Ξέρεις τι είναι να περνούν από μπροστά σου χωρίς έναν σύντροφο να τα μοιραστείτε και να γεράσετε στο ίδιο μαξιλάρι;» (σελ. 325).

«Πόσος καιρός τους έμενε, αλήθεια; Δεν ήξεραν, δεν μπορούσαν κι ούτε ήθελαν να ξέρουν. Όσα είναι, ρε παιδί μου. Όσα αύριο τους χαριστούν. Μπορεί στο τέλος της κοινής πορείας τους να τους περίμεναν ώρες δύσκολες με πόνους και αρρώστιες και θανατικά. Όμως τώρα είχαν σύμμαχο το τώρα. Το σήμερα και το κάθε σήμερα» (σελ. 367-368).

Βιβλίο Γαλάζια μάτια
Τίτλος πρωτοτύπου The bluest eye
Συγγραφέας Toni Morrison
Μεταφραστής Κατερίνα Σχινά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Νεφέλη (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Κρεμόμαστε από τα ρέλια του φορέματος του κόσμου και αγωνιζόμαστε να ανέβουμε λίγο παραπάνω, έστω στο στρίφωμα».

«Οι μόνοι που δεν φωνάζουν στις έγχρωμες γυναίκες είναι οι άλλες έγχρωμες γυναίκες και τα παιδιά». Όλοι οι άλλοι τους φωνάζουν, άντρες μαύροι και λευκοί, γυναίκες λευκές.

Δε θα ξεχάσω την εξής σκηνή: έρχεται φίλος της μαμάς Κλώντια και της Φρίντα στο σπίτι, και δείχνει τα παιδιά, δεν τα συστήνει, σαν να λέμε: από δω η κουζίνα, το σαλόνι, τα παιδιά, α, αυτό το παράθυρο δεν ανοίγει, προσέξτε!!!!!

Η μάνα της Πέκολα, που έχει ξεχάσει πια τι σημαίνει αγάπη, ελπίδα, πόθος, ακόμη αναπολεί με πίκρα τη μοναδική στιγμή που ήρθε σε οργασμό, μια στιγμή που η συγγραφέας την περιγράφει με την αίσθηση του ουράνιου τόξου!

Τα τρία παιδιά λοιπόν μας περιγράφουν τον μικρόκοσμό τους, η Πέκολα έχει περίοδο, ο πατέρας της κι η μάνα της καβγαδίζουν συνέχεια (είναι ένας τρόπος να ξεδίνουν αλλά κι αυτό κατάντησε ρουτίνα, ποτέ δε θα θέλαν να σκοτώσουν ο ένας τον άλλον, τους αρκούν που πονάει ο ένας τον άλλον!) ώσπου ο πατέρας της, για άλλη μια φορά μεθυσμένος, τους καίει το σπίτι και χτυπά σοβαρά τη γυναίκα του κι έτσι φυλακίζεται. Σε μια τέτοια έντονη στιγμή μεθυσιού ρίχνεται στην κόρη του, μπερδεύοντας στο ανύπαρκτο μυαλό του το παιδί με τη μάνα του, επειδή το κορίτσι έκανε την ίδια αυθόρμητη κι αθώα κίνηση με αυτήν που είχε κάνει η μάνα της όταν την είχε πρωτογνωρίσει ο Τσάλυ: να ξύσει το πόδι της!!!!

Φτώχεια, δυστυχία, τα όνειρα των παιδιών να προσπαθούν να βρουν λίγο ήλιο στο πεζοδρόμιο της ζωής, κι αυτά σαν τα αγριόχορτα στα πεζοδρόμια. Κι η 11χρονη Πέκολα να έχει μπει στο στόμα του κόσμου και να της ρίχνουν κι εκείνης βάρος. Τα αδέρφια Κλώντια και Φρίντα, με τα ασημιά όνειρα του κινηματογράφου να τις συντροφεύουν και να τις καθοδηγούν στον ενήλικο κόσμο που τα καλεί η ζωή,.. Τι να πω, μπορεί να ακούγεται πεσιμιστικό και θλιβερό, αλλά είναι τόσο καλογραμμένο, τόσο σοκαριστικό, τόσο δυνατό, τόσο μοναδικό, που δεν παύεις να βλέπεις εικόνες και να σκέφτεσαι ούτε λεπτό. Εξαίρετη πένα, εξαίρετη συγγραφέας, εξαίρετες ιστορίες, εξαίρετοι χαρακτήρες.

Βιβλίο Ο 5ος ιππέας
Τίτλος πρωτοτύπου The fifth horseman
Συγγραφέας James Patterson
Μεταφραστής Νίκος Σπυριδάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι Τέσσερις Ιππείς της Αποκάλυψης είναι ο Λιμός, ο Θάνατος, ο Λοιμός και ο Πόλεμος. Ο Πέμπτος Ιππέας όμως είναι ο Άνθρωπος κι αυτός είναι ο πιο επικίνδυνος απ’ όλους. Με τέτοιους αδίστακτους ανθρώπους τα ξαναβάζει η υπαστυνόμος Λίνζι Μπόξερ, αδίστακτα πρόσωπα που δεν έχουν δεύτερες σκέψεις πριν αφαιρέσουν μια αθώα ζωή, ακόμη κι αν αυτή είναι ενός πεντάχρονου παιδιού. Στο πλάι της, η επικεφαλής ιατροδικαστής της πόλης Κλερ Γουόσμπερν, η δικηγόρος Γιούκι Καστελάνο, της οποίας η μητέρα πέφτει θύμα του δολοφόνου στο νοσοκομείο κι αυτό της αλλάζει για πάντα τη ζωή και η δημοσιογράφος Σίντι Τόμας, που κάποια στιγμή δε χειρίζεται πολύ καλά τα ρεπορτάζ για την υπόθεση της ακροαματικής διαδικασίας. Κι όλα αυτά σχεδόν πέντε μήνες μετά την υπόθεση της προηγούμενης ιστορίας.

Οι κατά συρροήν δολοφόνοι των νεκρών κοριτσιών αποκαλύφθηκαν κοντά στη μέση του βιβλίου με τον γνωστό συναρπαστικό τρόπο των δύο συγγραφέων, μόνο που μου άφησαν πολλά κενά για την αιτιολογία των εγκλημάτων τους και για τη μεταξύ τους σχέση. Ο τρόπος με τον οποίο αντέδρασε ο ένας εκ των δύο ήταν ακραίος κι έμεινε ανεξήγητος, ακόμη και μέσα από τα λόγια των αστυνομικών ή την ομολογία του δεύτερου. Και ειλικρινά, όπου συναντώ παράλληλες ιστορίες χωρίς συνδετικό κρίκο μεταξύ τους, το μυαλό μου πάει αυτόματα σε «γέμισμα σελίδων».

Ας επικεντρωθούμε λοιπόν στους θανάτους στο Δημοτικό Νοσοκομείο της πόλης και στη δίκη που ξεκίνησε η Μορίν Ο’ Μάρα για ηθική αποζημίωση των συγγενών των νεκρών. Ευτυχώς, χωρίς υπερβολικά πολλές στατικές σκηνές όπως στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, «4η Ιουλίου», αυτό το ανατρεπτικό θρίλερ τα είχε όλα και σε σωστές δόσεις: ένας άγγελος θανάτου αφαιρεί ανθρώπινες ζωές, η Λίνζι Μπόξερ κάνει ό,τι μπορεί για να εντοπίσει τα ίχνη του ενώ ταυτόχρονα το ένστικτό της δεν είναι αρκετό για να κινήσει τις νόμιμες διαδικασίες. Η έκβαση της δίκης είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, μιας και αμέσως μετά ξεκινάει μια χιονοστιβάδα αποκαλύψεων και ανατροπών που δε με άφησαν να πάρω ανάσα μέχρι το τέλος.

Παρατηρήσεις Σπιρτούλη: 1) Παρ’ όλ’ αυτά, μου κάνει εντύπωση που δολοφονήθηκαν πάνω από 30 άνθρωποι σε ένα μέρος και αυτό δεν ανάγκασε την Αστυνομία να το αποκλείσει, να το σφραγίσει, τέλος πάντων να πάρει μέτρα νωρίτερα! 2) Είναι δυνατόν το ένα θύμα στο νοσοκομείο να πέθανε από λάθος φάρμακο γιατί έτυχε ν’ αλλάξει κρεβάτι με άλλον ασθενή που πήρε εξιτήριο; Δεν του μίλησε η νοσοκόμα; Δεν είδε τα στοιχεία του;

Με τον «5ο ιππέα» η Γυναικεία Λέσχη Φόνων παίρνει ξανά τα πάνω της και μεταμορφώνει κυρίως τη Γιούκι, η οποία από απλή συνήγορος προτιμά να κυνηγάει και να χώνει στη φυλακή ενόχους, οπότε ξεκινάει να εργάζεται ως περιφερειακός αντεισαγγελέας! Από την άλλη, ο σύντροφος της Λίνζι πηγαινοέρχεται στο Σαν Φρανσίσκο ενώ ένα κωμικοτραγικό εμπόδιο τους χαλάει τα σχέδια για ένα ήρεμο Σαββατοκύριακο. Για να δούμε τι μας επιφυλάσσει η συνέχεια αυτής της γυναικείας ομάδας!

ΥΓ. Το εξώφυλλο του βιβλίου προέρχεται από την πλούσια συλλογή της Λέσχης Φίλων Κόμικς.