Βιβλίο Σταγόνες 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το Φυστίκι που Κυλάει έγραψε ένα δυνατό, ανατρεπτικό και άκρως ρεαλιστικό μυθιστόρημα για την παθογένεια της ελληνικής οικογένειας. Βάζει κάτω από ένα αντικειμενικό μικροσκόπιο όλα τα λάθη, τα μυστικά, τα ψέματα, τα προβλήματα που οδηγούν τους ανθρώπους σε αδιέξοδα, σε καταπίεση, σε κρίσεις πανικού και χαρίζει μια ιστορία τόσο αληθινή που πονάει, ακριβώς γιατί όλοι θα αναγνωρίσουμε σε αυτήν κομμάτια της δικής μας προσωπικότητας. Δάκρυσα, γέλασα, σφίχτηκα, κράτησα την ανάσα μου, προβληματίστηκα κι όμως δε σταματούσα να βυθίζομαι όλο και περισσότερο στον μικρόκοσμο του μυθιστορήματος, όχι μόνο γιατί αγωνιούσα για τη συνέχεια αλλά και γιατί ήθελα να δω πώς θα ολοκληρωθεί η ιστορία, πώς θα λυτρωθούν οι ήρωες και πόσο τους αγαπάει η συγγραφέας που τους δημιούργησε. Κινηματογραφική ροή, υψηλές ταχύτητες στις εξελίξεις, αληθινοί και καθημερινοί διάλογοι, ανατροπές είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του κειμένου. Σταγόνες που όλοι τις γευτήκαμε, τις αντικρύσαμε, τις νιώσαμε στις βροχερές μας μέρες, λαμπερές και μουντές πέφτουν όταν πρέπει ή έρχονται ακάλεστες, σταγόνες που λαμπυρίζουν αντικατοπτρίζοντας στιγμιότυπα, σκηνές, διαλόγους, ανθρώπους από τη ζωή του κάθε ενός από μας. Χαρά και γέλιο, έρωτας και ανεμελιά και την ίδια στιγμή πόνος, απώλεια, τραύματα σωματικά και ψυχικά, λάθη και ανήφορος. Σταγόνες από δάκρυα λύτρωσης σαν αυτά που χαρίζει το τέλος, οργής για τα καταφανή λάθη που τραυματίζουν ψυχές, συγχώρεσης για χάρη της αγάπης. Σταγόνες που γυαλίζουν στο μαχαίρι που ανατέμνει μέχρι βάθους την ανθρώπινη ψυχή, παρουσιάζοντας ακριβοδίκαια τους χαρακτήρες του βιβλίου και φέρνοντας στο φως «οικεία κακά» που πληγώνουν, συγκολλούν αλλά και δίνουν ελπίδα για μια νέα αρχή.

Η Τζένη και ο Δημήτρης λοιπόν έχουν αποκτήσει δυο παιδιά και πλέον είναι χωρισμένοι. Με διαρκή πρωθύστερα μαθαίνουμε την ιστορία τους, πώς γνωρίστηκαν, πώς ερωτεύτηκαν, ποια ήταν τα βήματα της σχέσης τους ως τον γάμο τους, πώς άλλαξαν τα πράγματα με τα παιδιά, την Εύη και τον Λουκά, πού έσπασαν και λύγισαν, τι έφταιξε, ποιες ήταν οι δυσκολίες και γιατί τελικά διαλύθηκαν. Η συγγραφέας εκεί που τους ρίχνει στα πιο βαθιά τάρταρα, εκεί και τους απογειώνει: «Εκείνο το πρωινό της δεύτερης μέρας των Χριστουγέννων, μέσα στο βαθύ σκοτάδι της Τζένης και του Δημήτρη, μέσα στην απόλυτη, αδιαπραγμάτευτη αποτυχία τους ως γονείς, ως ζευγάρι, ως ενήλικες, από τον φεγγίτη στο μπάνιο γλίστρησε μια αδύναμη ακτίνα φωτός. Θαμπή, εύθραυστη. Αλλά έστω κι έτσι έσπασε τον ζόφο» (σελ. 237). Η Εύη είναι πλέον στην εφηβεία, υπερ-ευαίσθητη στα συναισθηματικά ερεθίσματα, στεναχωριέται λιγότερο για το οικονομικό θέμα τώρα που τους μεγαλώνει η Τζένη μόνη της και περισσότερο για την απελπισία στο πρόσωπο της μάνας της. Ένα πλάσμα που λες και γεννήθηκε ενήλικη, κάτι που δυστυχώς η μητέρα κατά λάθος εκμεταλλεύεται και τονίζει διαρκώς, ακουμπώντας έτσι ένα δυσβάσταχτο βάρος στο παιδί της, που πάντα πίστευε πως αυτό πρέπει να κάνει, να γίνεται υποστύλωμα στις οικοδομές όλου του κόσμου. Από την άλλη, ο αυτιστικός Λουκάς παρακολουθεί εργοθεραπεύτρια σε κέντρο ειδικής αγωγής και σημειώνει μικρά βήματα προόδου. Η Τζένη αποδέχτηκε σχετικά γρήγορα την ιδιαιτερότητα του γιου της, μιας και δεν υπήρχε χρόνος για χάσιμο. Αυτή η διαδικασία αποδοχής δεν ήταν γραμμική, αφού τα συναισθήματα ενοχής, θυμού, απελπισίας επέστρεφαν κυκλικά. Πού βρίσκεται μέσα σε όλα αυτά ο Δημήτρης, πώς αντέδρασε, πώς νιώθει μετά τη θύελλα που τους τίναξε στον αέρα; Ευτυχώς, είναι ένας πατέρας που «θα εξασφάλιζε πρώτα το κάτι παραπάνω για τα παιδιά του και μετά τα βασικά για τον ίδιο»! Ναι αλλά η σχέση του με την πρώην σύζυγο; Τα δικά του όνειρα και προσδοκίες;

Μόνιμο αγκάθι ανάμεσα στο ζευγάρι είναι η μάνα του Δημήτρη, Βαγγελιώ, μια αυταρχική γυναίκα που διαφεντεύει το σπίτι της και αρνείται ν’ αφήσει τα παιδιά της να φύγουν μακριά. Αρνάκι ο άντρας της, την άφησε να κάνει ό,τι θέλει στη ζωή τους, του αρκούσε να νιώθει ασφαλής και ήρεμος πλάι της: «Ο χρυσός αυτός άνθρωπος που μιλούσε από το στόμα λίγο και από τα μάτια του πολύ. Που γέμιζε τα ρεζερβουάρ των παιδιών και των εγγονιών του με περισσή αγάπη, ανόθευτη, χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς όρια, χωρίς διακρίσεις» (σελ. 279). Νικήθηκε τελικά από τον καρκίνο και η γυναίκα του νιώθει ξαφνικά πελαγωμένη και ολομόναχη. Τώρα τι γίνεται; Πώς θα επιβιώσει χωρίς το στήριγμά της; Ο απόλυτος έλεγχος που ασκεί στα παιδιά της, Αντώνη και Δημήτρη, δημιουργεί εντάσεις και δυσκολεύει τον αγώνα τους να σταθούν στα δικά τους πόδια, μακριά από τις εντολές της. Τα δυο αδέλφια είναι όσο πιο διαφορετικοί μπορεί να είναι δύο άνθρωποι που μεγάλωσαν στο ίδιο σπίτι, στην ίδια πόλη, από τους ίδιους γονείς. Σπάνια όμως μάλωναν όσο ήταν μαζί, δεν έμπαινε ο ένας στον ζωτικό χώρο του άλλου, πάντα συνυπήρχαν χωρίς να αναμιχθούν. Ο Αντώνης, έχοντας καλά κρυμμένα μυστικά, κάνει τα πάντα για να φύγει στο εξωτερικό, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων. «…παραήταν ασημένιος για τα δεδομένα της μουντής κωμόπολης… ασύμβατος με τον αέρα της Αιτωλοακαρνανίας» (σελ. 82), «Δεν υπήρξε ποτέ κομμάτι του παζλ της συγκεκριμένης πόλης ο μικρός. Πάντα φευγάτος ήταν» (σελ. 92).

Ο Δημήτρης υποστηρίζει τον αδελφό του κι ας μένει ο ίδιος πίσω. Έτσι κι αλλιώς είναι μέτριος μαθητής, οπότε στράφηκε στις μηχανές και στα αυτοκίνητα για τα προς το ζην. Ο Αντώνης όμως έφυγε και γιατί ήθελε να γλυτώσει τον αδελφό του από τις συνέπειες των δικών του επιλογών, μιας και το ωστικό κύμα πάντα έπαιρνε τον Δημήτρη: «Ο μεγάλος το είχε συνηθίσει, το θεωρούσε δεδομένο, ο μικρός ασφυκτιούσε, τον έπνιγε αυτή η υποχρέωση που ένιωθε πως είχε στον αδελφό του από τότε που θυμόταν τον εαυτό του» (σελ. 97). Οι γονείς τους πιέζουν τον Δημήτρη να ελέγχει τον Αντώνη κι αυτό τον κάνει έξω φρενών. Ο Δημήτρης δεν είχε το θάρρος του αδελφού του, ναι, είχε όνειρα, ήθελε να αντιδράσει αλλά «φοβόταν πως θα έτρωγε τα μούτρα του και θα αναγκαζόταν να γυρίσει στη μάνα του με την ουρά στα σκέλια». Είναι «έξαλλος με τον αδελφό του που δραπέτευσε και ανακουφισμένος ταυτόχρονα. Να τον βρίζει από τη μία και να τον καμαρώνει κρυφά από την άλλη. Για το μυαλό του, για το τσαγανό του, για όλα όσα έβαζε στόχο και κατάφερνε, ενώ ο ίδιος έμενε κολλημένος. Ανίκανος να φύγει. Δειλός» (σελ. 97). «Δεν είχε ποτέ τη δύναμη του μικρού. Το αστέρι του. Λες και γεννήθηκε μισοσβησμένος» (σελ. 107). Όσο ο Δημήτρης μάλιστα δεν κόβει τον ομφάλιο λώρο, τόσο η μάνα του τον διαφεντεύει. Και τότε ήρθε η Τζένη! «Όλα τα άσκοπά του σαν να είχαν βρει προορισμό».

Όλα ξεκινάνε με την κηδεία του Λουκά, όπου η συγγραφέας στήνει ολοζώντανες σκηνές: «…άρχισαν να σηκώνονται ένας ένας…Είχαν ξεπετάξει την υποχρέωση. Αν τους έλεγες «καλό καλοκαίρι», θα απαντούσαν «επίσης» χωρίς δεύτερη σκέψη» (σελ. 36). Από την αρχή οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι δύσκολες, η μητέρα δε συμπαθεί την Τζένη, ο Αντώνης άργησε να παραστεί και η Βαγγελιώ δε χάνει ευκαιρία να τον κατηγορήσει, εντείνοντας την επιθυμία του να φύγει μια ώρα νωρίτερα, η Τζένη συμμερίζεται την επιθυμία του Αντώνη και κατανοεί τη στάση του, αφού είναι η μοναδική που μπορεί να τον διαβάσει σαν ανοιχτό βιβλίο, η επιθυμία του Λουκά να παραμείνει στο Αγρίνιο με τον μπαμπά και τη γιαγιά φέρνει την Τζένη στα όριά της, κάτι που αποσβήνει η Εύη. Λες και παρακολουθούσα κάτι μεταξύ κινηματογραφικής ταινίας και στιγμές από γεγονότα που έχω δει κι εγώ στη δική μου ζωή, με αληθινούς ανθρώπους, με ταιριαστούς διαλόγους, με γνωστές αφορμές! Έτσι αρχίζει σιγά σιγά το ταξίδι στο παρελθόν και στο παρόν όλων αυτών των χαρακτήρων, τους οποίους γνωρίζουμε κι απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη. Η ζωή στη φοιτητική εστία του Γκερμερσχάιμ, το πρώτο ερωτικό καλοκαίρι στην Ιθάκη, το μαγικό Βερολίνο που «ήταν η πιο όμορφη πόλη στον κόσμο, τόσο ανεπιτήδευτα κομψή, παλιακή και μοντέρνα ταυτόχρονα, σε αποδεχόταν χωρίς ενδοιασμούς, χωρίς προκαταλήψεις, η ίδια η πόλη μπορούσε να γίνει η παρέα σου» (σελ. 117), η γοητευτική Σκοτία εκείνο τον κρυστάλλινο Φεβρουάριο που η κλεψύδρα της ευτυχίας ενός ζευγαριού άρχισε να αδειάζει από την άμμο της και τόσα άλλα.

Υπάρχουν όμως κι άλλοι χαρακτήρες που συντροφεύουν τις δύο οικογένειες, όπως το εξάχρονο κοριτσάκι που στέκεται όρθιο, με τη ζακέτα της μαμάς της στα χέρια, ακίνητο, αμίλητο και κοιτάζει την πόρτα την ημέρα που η μάνα της ηττήθηκε από τον καρκίνο. «Όποιος φεύγει δεν ξαναγυρίζει» και το έμαθε αυτό καλά το κοριτσάκι που ξάπλωνε πάνω στη ζακέτα της μάνας της για να κοιμηθεί μυρίζοντας το ύφασμα κι ευτυχώς τη στήριξε η γιαγιά της, βοηθώντας τη να γίνει «Δυο γυναικών κόρη». Είναι και ο γοητευτικός Κωνσταντινουπολίτης Ερέν Μπαντέμ που θα παίξει απρόσμενο κομβικό ρόλο στο μυθιστόρημα και η ιστορία του ξεδιπλώνεται γεμάτη κοφτερά αγκάθια. Ασήκωτο βάρος οι επιλογές του για την οικογένειά του και αβάσταχτες οι συνέπειές τους στις ζωές των γονιών του, Ναζάν και Αράς, δυο ανθρώπων σε ισχυρή πολιτική και οικονομική θέση στην Τουρκία. Η ζωή του Ερέν είναι γεμάτη τρυφερότητα και έρωτα, ώσπου η τρυφερή μητέρα του χώθηκε σε δύσμορφο κουκούλι και δε δίστασε να παραδώσει -μεταφορικά-  τον γιο της στον Άδη. Τα κεφάλαια που τον αφορούν τα διάβαζα με κομμένη ανάσα, μιας και σε αυτά η γραφή φτάνει στο απόγειό της σε θέματα περιγραφών, ατμόσφαιρας, παραστατικότητας και άφθαστου ρεαλισμού. Η τελική σκηνή μεταξύ πατέρα και γιου παραλίγο να μου προκαλέσει εγκεφαλικό και κρατούσα την ανάσα μου για επικίνδυνα πολλή ώρα μετά το πέρας της. Οι χαρακτήρες που γνώρισα παύουν να έχουν βαφτιστικά ονόματα και ανθρώπινα χαρακτηριστικά, μεταμορφώνονται σε κάτι σκληρό, ανείπωτο κι όλα αυτά για κάτι που θα έπρεπε να το γιορτάζουν κι όχι να το λοιδωρούν. «Η ιέρεια άγγιξε σιωπηλή την πόρτα. Ο πεθαμένος γιος της βγήκε από το δωμάτιο». Και τότε…

Το κείμενο είναι γεμάτο καλοδουλεμένα ψυχογραφήματα, παραστατικότητα και αληθοφάνεια. Δε θα ξεχάσω πόσο έντονα περιγράφηκε μια κρίση πανικού, τις κραυγές ενός μικρού κοριτσιού που η επιθυμία της να δει τηλεόραση παραπάνω από μια ώρα οδήγησε σε ομηρικούς καβγάδες τους γονείς της («μπαμπά, δε θέλω να δω τηλεόραση, να, δες πάω στο δωμάτιό μου, σε παρακαλώ», πόσο πόνεσα εκεί, πόσο μου θύμισε οικεία κακά!), τις συνέπειες από μια ολική υστερεκτομή στο σώμα και στην ψυχολογία μιας γυναίκας και τις στιγμές ανθρωπιάς μεταξύ δυο γυναικών που ήταν ξεκάθαρα εχθροί ως εκείνη τη στιγμή που… Σκόρπιες και αξιοπρόσεκτες μεταφορές και παρομοιώσεις στολίζουν το κείμενο: «Μα ο ήλιος εκείνο το απόγευμα της συμπεριφερόταν σαν γονιός, ήθελε να αφήσει το στοργικό του χάδι πάνω στα χέρια και στον λαιμό της» (σελ. 67). Εδώ δάκρυσα: «…άφησε από τα μάτια του να τρέξουν σταγόνες ευτυχίας… Έτρεξαν μέσα του και βρήκαν και γέμισαν μικρές ρωγμές, σαν υγρός χρυσός που συγκολλάει σπασμένο πήλινο» (σελ. 158). Και ένα από τα αγαπημένα μου: «…τα βλέμματα, οι κουβέντες, όλα σκάλωναν πάνω του σαν να ήταν φτιαγμένος από βέλκρο που μάζευε πάνω του ανεπιθύμητο χνούδι…» (σελ. 211). Λέξεις που δημιουργούν απρόσμενες εικόνες και σημαντικές αλήθειες: «…τα δάχτυλά τους έμειναν απλώς να αγγίζονται. Για το υπόλοιπο της διαδρομής, τις ένωναν λίγα χιλιοστά επιδερμίδας… Καμιά φορά, αυτό που σε στηρίζει και σε κρατάει στην επιφάνεια όταν σε τραβάνε βαρίδια στον πάτο είναι απλώς λίγο δέρμα» (σελ. 49). Από την άλλη, το χιούμορ με το οποίο έχουμε γνωρίσει τη συγγραφέα είναι εκεί, διακριτικό, ανάμεσα στις γραμμές, μόνο που τα γεγονότα δε σε αφήνουν να το απολαύσεις είτε γιατί αμέσως έπεται κάτι σκληρό είτε γιατί είναι κρυφά αναμεμιγμένο με κάτι που προκαλεί εντονότερα συναισθήματα, όπως οργή ή / και συγκίνηση. Απολαύστε μία και μόνη πρόταση, που συνδυάζει την κραυγή της μάνας που εξαφανίστηκε το παιδί της με την προσπάθεια μιας τυχαίας περαστικής να βγάλει πετυχημένη selfie με το σκυλί της αγκαλιά: «Η μάνα του Δημήτρη ούρλιαζε στο τηλέφωνο, ο Βαρόνος προσπαθούσε να ακρωτηριάσει την ιδιοκτήτριά του κι εκείνη να δείξει το outfit τους» (σελ. 215).

Φυσικά, δε θα μπορούσαν να λείπουν και οι καίριες κοινωνιολογικές παρατηρήσεις: «…το σχολείο, οι παρέες, η εφηβεία, είναι ένας μικρόκοσμος της ενήλικης κοινωνίας, βλέπεις ένα δεκαπεντάχρονο παιδί και ταυτόχρονα βλέπεις έναν πενηντάρη που χτίζεται. Πολλά στρώματα σκυρόδεμα θα πέσουν πάνω του, πολλές εμπειρίες, ο πυρήνας όμως είναι εκεί. Στο σχολείο…θα δοκιμαστούν σκληρά οι αντοχές, τα συναισθήματα και ο χαρακτήρας τους. Δεν είναι εύκολη πίστα» (σελ. 263). Επίσης: «Δεν ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν στα δεκαεννιά τους. Δεν μειώθηκε η αγάπη, η ζωή αυξήθηκε. Και λίγο λίγο μπήκε ανάμεσά τους…Άλλαξαν. Δεν είχαν τσακωθεί, δεν είχαν σταματήσει να αγαπιούνται. Ζωή έπαθαν» (σελ. 281-282). Και κυρίως: «Η ζωή σταμάτησε… Αυτό που συνεχίζεται λέγεται επιβίωση. Συνήθισε. Να ζει χωρίς τη ζωή του. Γιατί η ζωή δεν συνεχίζεται όταν χάνεις τη ζωή σου… Μόνο συνηθίζεται» (σελ. 283).

Οι «Σταγόνες» είναι ένα υπέροχο, απολαυστικό μα και σκληρό μυθιστόρημα που μου χάρισε αξέχαστες στιγμές, με γέμισε σκέψεις και προβληματισμούς. Ένα ταξίδι στο χθες και στο σήμερα, μια παρέα 300 περίπου σελίδων, άνθρωποι που αγάπησα και αντιπάθησα και συνεχώς αναρωτιόμουν τι θα τους συμβεί από δω και πέρα. Τα απόνερα του παρελθόντος και πώς επηρεάζουν το παρόν, πώς θα αντιδράσουν οι ήρωες του βιβλίου στις ανατροπές που έρχονται, πόσο εύκολα θ’ αλλάξουν νοοτροπία, αντιλήψεις, στάση ζωής, πόσο δυνατοί και έτοιμοι είναι για την απώλεια, για την ανατροπή, για το λάθος; Και τι όμορφο τέλος: «…ακολούθησε την πορεία της σταγόνας. Είχε διανύσει τα μισά. Είχε ακόμη πολλή πορεία. Μπορεί να ενωνόταν με άλλη, μπορεί να κυλούσε ολομόναχη» (σελ. 332).

Βιβλίο Δαμάζοντας τις ερινύες 
Συγγραφείς Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη έγραψε ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στην Ευρώπη του 20ού αιώνα μέσα από ρεαλιστικές και ανατριχιαστικές ιστορίες έρωτα και προδοσίας, κινδύνου και σκοτεινών μυστικών. Μέσα από ενδιαφέρουσες εξελίξεις, ποικίλα περιστατικά, ολοκληρωμένους χαρακτήρες ξεδιπλώνεται η ιστορία μιας γυναίκας που βίωσε άσχημες καταστάσεις, που πάλεψε για την αγάπη, που έκανε όνειρα και σχέδια αλλά παρασύρθηκε όπως και πολλοί άλλοι από το ρεύμα των ιστορικών γεγονότων. Μικρά και μεγάλα περιστατικά, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, ανατροπές και εκπλήξεις μου σύστησαν μια γυναίκα που έζησε τα πάντα, έφτασε στην κορυφή και βίωσε μια κάθοδο που δεν της άξιζε ενώ ταυτόχρονα άνθρωποι από το σκοτεινό παρελθόν της την κυνηγούσαν για να της κάνουν κακό. Μέσα από πρωθύστερα που μας ταξιδεύουν κατά καιρούς πίσω στον χρόνο βιώνουμε μαζί με την ηρωίδα του βιβλίου τις αλλαγές που υπέστη η Ευρώπη την περίοδο μεταξύ των δύο πολέμων και βλέπουμε τις ποικίλες αλλαγές σε κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό επίπεδο.

Μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού του 1997, ο δημοσιογράφος σε τηλεοπτικό κανάλι Άγγελος Δημητρίου βρίσκει μια ετοιμοθάνατη γυναίκα. Έχει κουραστεί από την αδιάκοπη δουλειά σε ανθυγιεινό, λόγω στρες και πίεσης περιβάλλον, χωρίς διακοπές και διαλείμματα κι έχει απαυδίσει από τη συνεργασία του με την Πηνελόπη, μια γυναίκα που τον ποθεί και τον ζηλεύει, που τον ταλαιπωρεί και τον βασανίζει χωρίς λόγο με απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά της. Όταν βρίσκει την Ιωάννα καλεί ασθενοφόρο και τη συνοδεύει στο νοσοκομείο, όπου η γυναίκα τού λέει: «Δεν έπρεπε να με σώσεις, Άγγελε»! Δε μιλάει για το παρελθόν της, είναι εσωστρεφής κι έχει κάποια σημάδια κακοποίησης στο σώμα της. Έτσι ξεκινάει μια παράδοξη σχέση, η οποία δένεται κάθε μέρα και περισσότερο, με τους δυο τους να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις αλλά και κάποια κοινά βήματα εκτίμησης και φιλίας. Η Ιωάννα αποκαλύπτει το ταλέντο της στη ζωγραφική, παραμένει όμως κλειστή και εσωστρεφής. Παραδέχεται πως φοβάται να ξανοιχτεί, μιας και προσπάθησε σκληρά να μπει στον κόσμο της ανωνυμίας. Τώρα όμως που γνώρισε τον Άγγελο αρχίζει να αισθάνεται καλύτερα χάρη στη συντροφιά του και καταλήγει να τον αγαπάει σαν γιο της. Μέσα από τις ετοιμασίες των πινάκων της για μια έκθεση ανακαλύπτουμε σιγά σιγά την ψυχοσύνθεσή της, τον τρόπο σκέψης της και κάποια κομμάτια από το παρελθόν της.

To 1917 o Στέφανος Καραδήμας, Ελληνορώσος επιχειρηματίας, κερδίζει σημαντικά πλούτη, τα οποία όμως διαθέτει για τους εργάτες του, οι οποίοι απολαμβάνουν μια καλή ζωή, μακριά από την ανέχεια και την εξαθλίωση των υπολοίπων λόγω του πολέμου. Ο Καραδήμας υπηρετεί την επανάσταση που ξέσπασε, στηρίζει τις ίσες ευκαιρίες για όλους, μεταβιβάζει στο προσωπικό του τις εταιρείες του, αλλά η θέλησή του να κρατήσει το σπίτι του για τον εαυτό του τα σβήνει όλα και ο όχλος του επιτίθεται. Τελικά, το σκάει με τον γιο του, Κωνσταντίνο, από τη χώρα και φτάνουν στην Ολλανδία, σε μια εποχή που η Ευρώπη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά τον πρώτο μεγάλο πόλεμο. Το Άμστερνταμ είναι ο τόπος όπου πατέρας και γιος θα διαπρέψουν ξανά, ο Στέφανος στο εμπόριο και ο Κωνσταντίνος στη δημοσιογραφία. Η Οντίλ Νεράκ, Γαλλίδα ζωγράφος, κλέβει την καρδιά του Κωνσταντίνου που της αναθέτει να κάνει τον πίνακα της νεκρής μητέρας του. Ο Στέφανος όμως την αντιπαθεί, τη θεωρεί κενή περιεχομένου και συναισθημάτων, έχει «την παγωμένη γοητεία του σμιλεμένου μάρμαρου που σε προκαλεί να το θαυμάσεις αλλά όχι και να το αγγίξεις, γιατί καταλαβαίνεις πόσο άψυχο και ψυχρό είναι» (σελ. 111-112). Η Οντίλ θα είναι η αρχή του τέλους για την οικογένεια, μιας και παρασύρεται από την ιδεολογία του ναζισμού, με αποτέλεσμα να μετακομίσει στο Βερολίνο του Αδόλφου Χίτλερ και να γνωρίσει έναν Γερμανό επιστήμονα που αρέσκεται σε απάνθρωπα πειράματα πάνω σε αθώες ψυχές.

Μέσα από μια σειρά συναρπαστικών περιστατικών, ξεδιπλώνεται η λαμπερή μα και δύσκολη ζωή του Μεσοπολέμου, με τους ήρωες να ζουν ποικίλα περιστατικά γεμάτα έρωτα, σκληρότητα, ρίσκο και κίνδυνο. Πώς και γιατί ανέβηκε ο Χίτλερ στην εξουσία, τι αντίκτυπο είχαν οι απόψεις του στον κόσμο αλλά και στους συνεργάτες του, πώς διαψεύστηκαν οι προσδοκίες πως σύντομα το όραμά του θα ξεφούσκωνε, πώς χειραγώγησε τον λαό και τον έπεισε ότι φταίνε οι Εβραίοι, οι κομμουνιστές, οι τσιγγάνοι που εμποδίζουν τη Γερμανία να αναγεννηθεί καθαρή και αναγεννημένη; Όλα αυτά απαντώνται μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων που μας συστήνει η συγγραφέας. Κάποια στιγμή, ερχόμαστε στην Αθήνα, σε μια εποχή που η Ελλάδα ζει κάτω από τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά και προσπαθεί να ανακάμψει από την πρόσφατη οικονομική δυσπραγία. Εκεί γνωρίζουμε την ασθενική Αντιγόνη, μια υπάκουη μαριονέτα στα χέρια των γονιών της, οι οποίοι, με πρόσχημα μια επικίνδυνη ασθένειά της, την έχουν κλεισμένη στο σπίτι και η παιδική της ηλικία περνάει από δίπλα της χωρίς να την αγγίξει. Ο πατέρας της αδιαφορεί για την ύπαρξή της, είναι σιωπηλός και απόμακρος ενώ η υπερπροστατευτική μητέρα τής απαγορεύει κάθε δραστηριότητα και κίνηση, με αποτέλεσμα να ρίχνει το παιδί σταδιακά στην κατάθλιψη. Μια νέα άφιξη στο σχολείο ξαναφέρνει χρώμα στα μάγουλα της Αντιγόνης.

Κι όσο τα τύμπανα του δεύτερου μεγάλου πολέμου παιανίζουν, τόσο αυξάνεται η ανησυχία στον απλό κόσμο για το μέλλον το δικό του και των παιδιών τους. Ανάμεσά τους, ο από Εβραία μητέρα γιατρός Καρλ Βάγκνερ, που εργάζεται στο Βερολίνο την εποχή της ανόδου του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, με αποτέλεσμα να ανακληθεί η άδειά του. Ανήσυχος για όσα συμβαίνουν, στέλνει τον γιο του, Φρανκ, και τον καλύτερό του φίλο, Φριτς Σμιτ, στην Ελλάδα για να γλυτώσουν. Εκεί ο Φρανκ θα ερωτευτεί μια Ελληνίδα και η σχέση τους θα δοκιμαστεί σκληρά κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα γεγονότων δρα ο κομμουνιστής Στέλιος, ο οποίος στο ξέσπασμα του πολέμου πολεμάει με τον ελληνικό στρατό αλλά στη συνέχεια έρχεται αντιμέτωπος με τους συντρόφους του, που τον θεωρούν προδότη γι’ αυτό που έκανε, μιας και ο επίσημος ελληνικός στρατός μάχεται για να παραδώσει την Ελλάδα στους Άγγλους! Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος θα ανατρέψει όλες τις ισορροπίες και θα απογειώσει την πλοκή του μυθιστορήματος. Άνθρωποι θα παγιδευτούν σε ξένες χώρες, άντρες θα επιστρατευτούν, γυναίκες θα μείνουν μόνες και όλη αυτήν την κατάσταση θα την εκμεταλλευτεί μια σκληρή γυναίκα για να πάρει την εκδίκησή της. Η συγγραφέας καταγράφει με ρεαλισμό και προσοχή τη βύθιση της χώρας στην Κατοχή, την πείνα, τον αγώνα του απλού κόσμου για επιβίωση, όσο υψηλά ιστάμενα πρόσωπα συνέχιζαν να κάνουν τη ζωή τους, με τη σκοτεινή πλευρά της κοινωνίας να ευημερεί σε βάρος των πολλών και να διακινεί ματωμένο χρήμα. Κι όταν τελειώνει ο πόλεμος, έρχονται νέες δοκιμασίες με τη διχοτόμηση του Βερολίνου και με τον αγώνα κατά του κομμουνισμού.

Το «Δαμάζοντας τις ερινύες» είναι ένα καλογραμμένο, ανατρεπτικό και γεμάτο από μικρά και μεγάλα περιστατικά μυθιστόρημα. Διαφορετικοί και ποικίλοι χαρακτήρες, ενδιαφέρουσα πλοκή που κορυφώνεται σταδιακά, προσεγμένα πραγματολογικά στοιχεία που αναδύονται κυρίως μέσα από τις εξελίξεις και μια έξυπνη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου.  Λιτοί διάλογοι, αφήγηση που ρέει και ωραίες παρομοιώσεις («Ο πόνος στο κεφάλι του ξαναγύρισε έντονος, σφυριά που σμιλεύει μάρμαρο, ρυθμικά και έντονα», σελ. 18 και «…μπορούσαν την ημέρα να κάθονται έξω και να απολαμβάνουν τις ακτίνες του ήλιου που έπαιζαν κρυφτό με τα σύννεφα της ώριμης άνοιξης», σελ. 71) στήνουν σωστά μια ιστορία που καταγράφει με αντικειμενικότητα και σεβασμό τα γεγονότα του Μεσοπολέμου και του Β΄ Παγκοσμίου. Ταυτόχρονα, τονίζονται οι αρετές της συγχώρησης και της αγάπης, μιας και η Ιωάννα θα προσπαθήσει με τη βοήθεια του Άγγελου να ξαναβγεί στο φως, να αποκτήσει εμπιστοσύνη και να δαμάσει τις ερινύες που γιγαντώθηκαν μέσα της. Θα τα καταφέρει; Θα ηρεμήσει από το απαιτητικό χτες; Πόσο πολύ θα τη βοηθήσει ο Άγγελος; Τι απέγιναν οι άνθρωποι που αγάπησε; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο μυθιστόρημα με συγκινητικό και συναρπαστικό τρόπο.

Βιβλίο Mimik
Τίτλος πρωτοτύπου Der Heimweg
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Ειρήνη Γεούργα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Sebastian Fitzek βάζει δύο δολοφόνους μαζί και τους ρίχνει σ’ έναν αγώνα δρόμου για να ανακαλύψουν την αλήθεια γύρω από τη νύχτα που πέθαναν ο σύζυγος και η κόρη της Χάνα Χερμπστ ενώ ο γιος της έχει καταφέρει να δραπετεύσει και αναζητείται. Γρήγορες προτάσεις, απανωτές ανατροπές, ποικίλες οπτικές γωνίες που φωτίζουν τα γεγονότα κατά πώς θέλει ο συγγραφέας, ψήγματα αλήθειας που χάνονται στη ροή των εξελίξεων, μια σκληρή και ωμή κεντρική ιδέα που κρύβεται πίσω από όλα αυτά και ιδού το νέο δυνατό βιβλίο ενός έξυπνου συγγραφέα που κατάφερε και πάλι να με κρατήσει ξύπνιο ως το τέλος με τον ευρηματικό χειρισμό της ιστορίας και με τις αποκαλύψεις που φυλάει μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία σελίδα!

Η Χάνα Χερμπστ είναι ειδικός στην ερμηνεία των εκφράσεων του προσώπου και εργάζεται ως σύμβουλος της Αστυνομίας. Σ’ ένα βίντεο ομολογεί ότι δολοφόνησε βάναυσα την οικογένειά της αλλά ο μικρός της γιος, Πάουλ, επέζησε και τώρα τον ψάχνει. Για να τον σκοτώσει ή για να τον προστατέψει; Η ικανότητά της να επικοινωνεί με τους ανθρώπους κοντά της χωρίς να χρησιμοποιεί τη φωνή της θυμίζει τηλεπάθεια και το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι που διαβάζει τα πρόσωπα, παρατηρεί τις αλλαγές στους μυς και τις μικροεκφράσεις που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει όσο εντατικά κι αν προπονηθεί και οι οποίες χάνονται εν ριπή οφθαλμού. Η πλοκή επικεντρώνεται στο παρόν και κατά διαστήματα, με αφορμή διάφορα ερεθίσματα ή γεγονότα, επιστρέφουμε στο παρελθόν για να ανασυσταθεί η νύχτα του φόνου και να αποκαλυφθεί αν η Χάνα αφαίρεσε τη ζωή των αγαπημένων της προσώπων ή όχι. Οι πρώτες σελίδες έχουν φρενήρη ρυθμό και ανοίγουν διαφορετικές ιστορίες: ένα συμβάν εφτά χρόνια πριν την καθαυτή πλοκή, στη συνέχεια οι αιματηρές περιγραφές τη νύχτα της δολοφονίας των Χερμπστ και μετά η απόδραση ενός έξυπνου, χειριστικού και ικανού δολοφόνου, του Χειρουργού, που ανοίγει τα θύματά του χωρίς αναισθητικό για να απολαύσει τα σπλάχνα τους! Όλα αυτά καταλήγουν στη μαγνητοσκοπημένη ομολογία της Χάνα για τη δολοφονία του συζύγου και της προγονής της, την οποία η ίδια παρακολουθεί αιχμάλωτη του δολοφόνου!

Με κομμένη ανάσα παρακολουθούσα τις εξελίξεις, όπου η Χάνα προσπαθεί να ξεφύγει, ο δολοφόνος που την απήγαγε προσπαθεί να λύσει την υπόθεσή της, πιστεύοντας ακράδαντα στην ενοχή της, ο συνεργάτης της Χάνα, Φαντίλ Ματάρ, στηρίζει τη γυναίκα του, Σιμόνε, στο κρεβάτι του νοσοκομείου όπου παλεύει με τον καρκίνο αλλά εκείνη ετοιμάζει κάτι ρηξικέλευθο, η φίλη της Χάνα, Τέλντα Σαμς, βοηθός ιατροδικαστή, μπλέκεται στην προσπάθεια διάσωσης της Χάνα από τα χέρια του Χειρουργού κι όλα αυτά δημιουργούν ένα τέλεια ισορροπημένο παιχνίδι όπου πότε ο ένας παίρνει το πάνω χέρι και πότε ο άλλος. Ο Χειρουργός χτίζει πετραδάκι πετραδάκι τη ζωή του θύματός του, εκείνη θυμάται σταδιακά ψήγματα της οικογενειακής της καθημερινότητας που απλώς δυσχεραίνουν το μυαλό της να καθαρίσει γιατί νιώθει πως αυτοί οι άνθρωποι δεν υπάρχουν πια, σκοτωμένοι από το δικό της χέρι… αν ισχύει αυτό φυσικά, ο Ματάρ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ασύλληπτη εξέλιξη και η Τίλντα μπαίνει στη θέση του εξιλαστήριου θύματος…ή μήπως ο ρόλος της είναι πιο ενεργός απ’ ό,τι νομίζουμε;

Γνωρίζουμε σταδιακά τη Χάνα, πώς επέλεξε το επάγγελμά της, τι προσωπικά τραύματα κουβαλάει στην ψυχή της, ποιες εφιαλτικές εικόνες τη συνοδεύουν ακόμη και γιατί χρησιμοποιεί ανακλαστικούς καθρέφτες στο σπίτι της, αφού αποφεύγει να κοιτάει τον εαυτό της. Βρήκα άκρως ενδιαφέρουσα την εξήγηση: «Φοβάσαι να νιώσεις τον εαυτό σου και τα συναισθήματά σου. Ενώ έχεις τρομερή ενσυναίσθηση προς τους άλλους, σου λείπει εκείνη προς τον εαυτό σου, η οποία είναι απαραίτητη για μια γεμάτη, ευτυχισμένη ζωή» (σελ. 217). Τώρα λοιπόν που κυριολεκτικά κρέμεται η ζωή της από αυτό, πρέπει να κάτσει και να αντικρίσει τον εαυτό της στο βίντεο της ομολογίας, να αναλύσει τα δικά της χαρακτηριστικά, τις δικές ης εκφράσεις, να εντοπίσει το λάθος και να καταλάβει αν όντως σκότωσε αυτή την οικογένειά της ή κάποιος την παγίδεψε! Πολλά μυστικά της επιστήμης της φυσιογνωμίας αποκαλύπτονται μέσα από τις εξελίξεις του βιβλίου και για άλλη μια φορά αφέθηκα να ταξιδέψω στον κόσμο της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας. Για παράδειγμα, είναι αλήθεια πως το ανθρώπινο πνεύμα είναι πιο γόνιμο υπό ψυχική διέγερση, όπως ο φόβος. Κι όπως συμβαίνει συχνά με τον φόβο, η δοσολογία είναι που τον μετατρέπει σε δηλητήριο, αφού λίγη αγωνία πριν τις σχολικές εξετάσεις ή λίγο τρακ πριν την παράσταση κάνουν καλό.

Ο Sebastian Fitzek με το νέο του μυθιστόρημα δημιουργεί ξανά την οικεία αίσθηση του φόβου και της ανατριχίλας που όλοι γνωρίζουμε στα έργα του, στήνοντας μια άκρως ενδιαφέρουσα και καλοσχεδιασμένη πλοκή. Η μορφή του βιβλίου ξεφεύγει αρκετά από τα συνηθισμένα, μιας και στο εξώφυλλο χρησιμοποιείται χαρτί που δίνει την ψευδαίσθηση του ανακλαστικού καθρέφτη ενώ η περίληψη του βιβλίου είναι 2-3 προτάσεις μόνο. Ο τίτλος «Mimik» γεννάει εξ αρχής την απορία: ποιος μιμείται ποιον σε αυτήν την ιστορία, τι σήμα στέλνει, πόσο σημαντική είναι η χειρονομία της μίμησης; Απανωτές ανατροπές, απρόσμενες εξελίξεις, κινηματογραφική γραφή, φροντισμένο ως την παραμικρή λεπτομέρεια κείμενο, ανατριχιαστική κεντρική ιδέα, κρυμμένες αναφορές σε προηγούμενα βιβλία όπως το «Τελεσίγραφο» κι ένα απρόσμενο τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός καλού αστυνομικού μυθιστορήματος.

Βιβλίο Το τελεσίγραφο
Τίτλος πρωτοτύπου Der Heimweg
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Δέσποινα Κανελλοπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Τζουλς Τάνμπεργκ εργάζεται σε τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για γυναίκες που θέλουν ν’ ακούνε μια καθησυχαστική φωνή την ώρα που επιστρέφουν σπίτι αργά τη νύχτα ή τηλεφωνούν γιατί κινδυνεύουν. Ο Τζουλς δέχτηκε να αντικαταστήσει τον κολλητό του φίλο, Μάγκνους Κάιζερ, έναν δυναμικό, αεικίνητο κάποτε άντρα που τώρα προσπαθεί με δυσκολία να συνηθίσει τη νέα του ζωή σε αναπηρικό αμαξίδιο, στη βάρδια της γραμμής εκείνο το βράδυ. Η Κλάρα ισχυρίζεται πως κάλεσε κατά λάθος, όπως και κατά λάθος πέρασε το κατώφλι του Κακού κι εκτοξεύτηκε σ’ έναν κόσμο που ήταν ακόμα χειρότερος από τους χειρότερους εφιάλτες της. Τι ρόλο παίζει σε αυτό ο άντρας της, ο Μάρτιν; Πώς μεταμορφώθηκε από όμορφη γυναίκα με αυτοπεποίθηση σε υπάκουη και τρομαγμένη σύζυγο και μητέρα; Τι συνέβη εκείνη τη νύχτα στο πολυτελές ξενοδοχείο; Πώς συνδέεται με μια ψυχιατρική κλινική από την οποία συμπτωματικά έχει άσχημες αναμνήσεις και ο Τζουλς, ο οποίος έχει βιώσει μια φριχτή εμπειρία, μια στιγμή που του στέρησε τα πάντα; Γιατί τον κυρίευσε το στεγνό πένθος και γιατί δείχνει αυτοκυριαρχία ενώ τα πάντα μέσα του καταρρέουν;

Όσο ξεδιπλώνονται οι ιστορίες της Κλάρα και του Τζουλς, παράλληλα γνωρίζουμε τον Δολοφόνο του Ημερολογίου, έναν άγνωστο άντρα που έχει ήδη σκοτώσει τρεις γυναίκες κι έχει γράψει στον τοίχο με το αίμα του θύματος την ημερομηνία της δολοφονίας τους. Έχει περάσει ένας χρόνος από το πρώτο θύμα κι εμφανίζεται στην ιστορία με αναπάντεχο τρόπο, απογειώνοντας τις εξελίξεις και δένοντας απρόσμενα και ευφάνταστα την πλοκή. Τώρα, έχει εντοπίσει μια γυναίκα που ικανοποιεί τα πιο σαδιστικά βίτσια του συζύγου της, βιώνει τον απόλυτο ευτελισμό μαζί του αλλά είναι ακόμη κοντά του. Της δίνει διορία λοιπόν να τελειώσει εκείνη τον γάμο της αλλιώς θα τη σκοτώσει κι έτσιμ μέσα από αυτήν τη συγκλονιστική ιστορίαμ γεννώνται κι άλλα ερωτήματα, όπως πώς μεγαλώνει ένα παιδί, κυρίως μια κόρη, σε μια οικογένεια με περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και πώς γίνεται να θυσιάζει τον εαυτό της ως βαλβίδα εκτόνωσης για να μην ξεσπάει στη μητέρα της ο πατέρας. Πώς θα συντροφέψουν αυτές οι αναμνήσεις και αυτές οι συμπεριφορές το κορίτσι στην ενηλικίωσή του; Πώς θα καθοδηγήσουν τα βήματα του; Θα γίνει ποτέ καλή μητέρα, θα βρει έναν καλό άνθρωπο ή νομοτελειακά θα πέσει στην ίδια παγίδα λες και την αποζητάει;

Ο Sebastian Fitzek και πάλι με ξενύχτησε, χτίζοντας μια αριστοτεχνική πλοκή που παίζει με το μυαλό του αναγνώστη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Οι έξυπνα φωτισμένες οπτικές γωνίες, οι εναλλαγές των προσώπων, οι παράλληλες πλοκές που ενώνονται σ’ ένα αρραγές σύνολο με άφησαν απόλυτα ικανοποιημένο, να τρέμω από αγωνία για τις πραγματικές ταυτότητες θύτη και θύματος, από ένταση για την κορύφωση των εξελίξεων και από θυμό για το σημείο στο οποίο φτάνει κάποιος απέναντι στη γυναίκα του. Σαδιστικά παιχνίδια, ταπείνωση και ευτελισμός, απόπειρες αυτοκτονίας, ένα αναπάντεχο χέρι βοηθείας δίνονται με ωμές και καθόλου ωραιοποιημένες περιγραφές και στήνουν έναν αιματοβαμμένο καμβά γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις. Η ζωή της Κλάρα κατεβαίνει όλο και πιο χαμηλά όσο αναρωτιόμαστε αν τελικά κάλεσε ή όχι τη γραμμή βοήθειας, γνωρίζουμε μια γυναίκα που έχει μπλεχτεί για τα καλά σ’ ένα αρρωστημένο περιβάλλον και θα κάνει τα πάντα για να προστατέψει το παιδί της ενώ ταυτόχρονα η γκρίζα φυσιογνωμία του Δολοφόνου του Ημερολογίου κάνει τα πράγματα χειρότερα, αφού ούτε η απειλή θανάτου δείχνει να βοηθάει τις γυναίκες να απαλλαγούν από τους τυράννους τους. Όσο το τέλος πλησιάζει, τόσο εθιζόμαστε στην ανάγνωση, τόσο μπαίνουμε βαθιά στην πλοκή, τόσο παίρνουμε θέσεις και γεμίζουμε σκέψεις ως την τελική αποκάλυψη που φέρνει τα πάνω κάτω.

«Αυτή η ιστορία πραγματεύεται το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας…Οι περιγραφές ενδέχεται να προκαλέσουν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις σε άτομα που έχουν βιώσει ή εξακολουθούν να βιώνουν ενδοοικογενειακή βία». Αυτό τονίζει ο συγγραφέας από την αρχή και καταγράφει σημαντικές και χρήσιμες πληροφορίες για το θέμα μιας βίας που μαστίζει όλες τις κοινωνικές τάξεις και δεν έχει να κάνει με συγκεκριμένα περιβάλλοντα. Είναι ένας σφιχτός κλοιός που εμφανίζεται ύπουλα και δηλητηριάζει σχεδόν απαρατήρητα αυτό που κάποτε είχε ξεκινήσει ως μεγάλος έρωτας. Κομπλιμέντα, ψυχαναγκαστικές αποδείξεις αγάπης και προσποιητή μεμψιμοιρία δίνουν σταδιακά τη θέση τους στα λεκτικά και στα σωματικά χτυπήματα. Τι κρατάει τις διαλυμένες ισορροπίες; Μήπως η ελπίδα να ξαναγίνουν τα πράγματα όπως ήταν πριν το μαυρισμένο μάτι; Ναι, ίσως, μόνο που όσο το θύμα περιμένει, η ντροπή μετατρέπεται σε μίσος για τον εαυτό του, γι’ αυτό κλείνεται και δε μιλά ανοιχτά σε άλλους. Πόσο φταίνε σε αυτό οι οικογενειακοί παράγοντες; Πώς διαιωνίζεται αυτή η μάστιγα της ενδοοικογενειακής βίας; Τα κορίτσια περνάνε τα πιο εύπλαστα χρόνια τους με γυναίκες, οι οποίες τα μεγαλώνουν στα πούπουλα και βάσει δικών τους στερεότυπων, δεν τα σκληραγωγούν, αντίθετα, τα διδάσκουν να γίνονται πειθήνια και να υπομένουν τα πάντα, αφού «τα αγόρια είναι αγόρια», δηλητηριάζουν την αυτοπεποίθησή τους και ο ρόλος του «ασθενούς φύλου» εντυπώνεται για πάντα στο μυαλό τους τόσο πολύ που δε βρίσκουν το θάρρος και τη γνώμη να κάνουν αυτό που θέλουν. Μήπως όμως αυτή η άποψη είναι αυστηρή και μονομερής; Ο Sebastian Fitzek, πίσω από τις γραμμές του συναρπαστικού και ανατρεπτικού αυτού μυθιστορήματος, καταγράφει όλες τις απόψεις και όλες τις συμπεριφορές.

«Εδώ και χρόνια όσα συνέβαιναν στην κρεβατοκάμαρα ήταν συνδεδεμένα στο μυαλό της με τον πόνο και τον εξευτελισμό» (σελ. 15). Έτσι αρχίζει μια από τις συναρπαστικότερες ιστορίες ψυχολογικού τρόμου που έχω διαβάσει ως τώρα. «Το τελεσίγραφο» είναι μια νέα εντυπωσιακή κάθοδος στην ανθρώπινη ψυχολογία και ταυτόχρονα μια ανατριχιαστική ιστορία με πανέξυπνα αφηγηματικά ευρήματα που κόβουν την ανάσα. Η γυναικεία σωματική και λεκτική κακοποίηση αποτελεί όπλο στα χέρια ενός δολοφόνου που σπρώχνει τα πράγματα ακόμη περισσότερο με τη διεστραμμένη του λογική ενώ ταυτόχρονα μια γυναίκα κι ένας άντρας έρχονται πιο κοντά μέσω μιας γραμμής βοήθειας. Ανατροπές, εκπλήξεις, ταπείνωση, βία, ελπίδα, αγωνία, όλα αυτά βρίσκονται στις σελίδες του βιβλίου και προκαλούν οργή αλλά σκέψεις.

Βιβλίο Άνθη του χειμώνα 
Τίτλος πρωτοτύπου The winter garden
Συγγραφέας Jayne Thynne
Μεταφραστής Φίλιππος Χρυσόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αφήνοντας στην άκρη τη γυναίκα και τον ρόλο της σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, χωρίς όμως και να την παραμελεί, η Jane Thynne μάς χαρίζει ένα δυνατό, ανθρώπινο, σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα με απανωτές ανατροπές, ρεαλιστικούς χαρακτήρες και έξυπνη μίξη πραγματικών προσώπων με πλασματικούς ήρωες. Είμαστε έναν χρόνο πιο κοντά στον πόλεμο, με τον ναζισμό να ανεβαίνει κατακόρυφα, την προπαγάνδα να κάνει πολύ καλή δουλειά και τον εξοπλισμό της Γερμανίας σε μαχητικά αεροπλάνα να εμπλουτίζεται αδιάκοπα. Η επίσκεψη του Δούκα του Ουίνδσορ, η καταστροφή της Γκερνίκα, τα θεμέλια πάνω στα οποία θα χτιστεί το όραμά του ο Χίτλερ είναι μερικά μόνο από τα κομμάτια του καλοδουλεμένου ιστορικού φόντου στο οποίο διαδραματίζεται το μυθιστόρημα. Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται εκ της αγγλικής μετάφρασης του βιβλίου «The winter garden», που κι αυτό είναι βασισμένο στο γνωστό καμπαρέ του Βερολίνου Wintergarten, όπου εργαζόταν η Άννα ως χορεύτρια. Η Άννα Χάνσεν λοιπόν ήταν μαθήτρια της Σχολής για Υποψήφιες Νύφες του Ράιχ στο Σβανενβέρντερ, όπου πάνε όσες πρόκειται να παντρευτούν αξιωματικούς των Ες Ες. Σύμφωνα με τον Αδόλφο Χίτλερ: «…οι γυναίκες που επρόκειτο να παντρευτούν την αφρόκρεμα των Γερμανών έπρεπε να είναι ξεχωριστές». Τα μαθήματα έγιναν υποχρεωτικά από το 1935 και το πιστοποιητικό υποβαλλόταν στην Υπηρεσία Φυλής και Εγκατάστασης των Ες Ες για να προχωρήσει ο γάμος. Παρά το όνομά της, πιο πολύ σα στρατιωτική ακαδημία έμοιαζε, με εξουθενωτικό πρόγραμμα. Το Προεδρείο Γυναικών, με επικεφαλής την Γκέρτρουντ Σολτς-Κλιν έχει αποστολή να προωθεί την ιδέα της ανωτερότητας του άντρα και να πείθει τις γυναίκες να δουλεύουν για το καλό του ναζιστικού καθεστώτος αλλά όλα αυτά αμαυρώνονται με το πτώμα της κοπέλας στον κήπο της Σχολής.

Η συγγραφέας μελέτησε καλά και σωστά την εποχή, την πόλη και τον τρόπο σκέψης των κατοίκων μιας χώρας που ετοιμάζεται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο και πάλι στην ευρωπαϊκή κονίστρα. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες από την καθημερινότητα ενός Βερολινέζου ειδικότερα και Γερμανού γενικότερα: τίτλοι εφημερίδων, προϊόντα ομορφιάς, κινηματογραφικές ταινίες, ξενοδοχεία, καμπαρέ και ζαχαροπλαστεία, μνημεία και τοπόσημα, οδοί και δημόσια κτήρια. Είναι όλα όμως τόσο αρμονικά εντεταγμένα στη ροή της πλοκής και περιγράφονται τόσο όμορφα και στρωτά, χωρίς υπερβολές και μακρηγορίες, που δε με κούρασαν ούτε στιγμή. Αντιθέτως, μου χάρισαν εκείνη ακριβώς τη ζωντάνια που απαιτεί ένα καλό μυθιστόρημα του είδους για να ζωντανέψω στο μυαλό μου το πώς ήταν τα πράγματα εκεί τότε και να βρεθώ στο πλάι των πρωταγωνιστών και των δεύτερων ρόλων που τους πλαισίωναν. Μάλιστα, αναφορές σε τοποθεσίες που μέχρι και σήμερα βρίσκονται εκεί, παρά τις χιλιάδες αλλαγές και καταστροφές που υπέστησαν με το πέρασμα της Ιστορίας, και τα οποία είχα επισκεφθεί σε πρόσφατο ταξίδι μου στην πόλη, όπως ο Ζωολογικός Κήπος, η Ούντερ ντεν Λίντεν, το Νησί των Μουσείων, το KaDeWe κ. ά. προσθέτανε ειδικό βάρος στη δική μου απόλαυση.

Η Μάγκντα Γκέμπελς, σύζυγος του δεξιού χεριού του Αδόλφου Χίτλερ, γνωστή ως Πρώτη Κυρία του Ράιχ, καλεί την Κλάρα Βάιν στην έπαυλή της στο Σβανενβέρντερ και της ζητάει να εμφανιστεί στο πάρτι του άντρα της για να συνομιλήσει με τις αδελφές Μίτφορντ, Νταϊάνα και Γιούνιτι, Αγγλίδες καλεσμένες που δε γνωρίζουν καλά γερμανικά, οπότε ίσως η Κλάρα, με Άγγλο πατέρα, θα τις βοηθήσει να περάσουν όμορφα. Οι Μίτφορντ είναι υπέρ του φασισμού, δε διστάζουν να προκαλέσουν σκάνδαλα, αγαπούν τα εξεζητημένα πάρτι, είναι φίλες της αδελφής της Κλάρα, Άντζελα, με την οποία μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά στις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Μετά από τόσα χρόνια και τόσα μυστικά, η Μάγκντα παραμένει απρόσιτη, ψυχρή και τυπική απέναντι στην ηθοποιό, ακριβώς δηλαδή όπως τη γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο.

Από τη Μάγκντα μαθαίνει η Κλάρα για τη δολοφονία της Άννα Χάνσεν, μιας κοπέλας που όταν τη γνώρισε πόζαρε γυμνή για τον Μπρούνο Βάις, έναν καλό της φίλο. Η Κλάρα συμμετέχει σε μια ρομαντική κομεντί των στούντιο Ufa κι έχει συνηθίσει πια σε μια ζωή εξαπάτησης. Η πρόσκληση της φαίνεται απλή και αναλογίζεται τα όσα έζησε όταν πρωτοέφτασε στο Βερολίνο, γεγονότα που μαθαίνουμε και άνθρωποι που συναντάμε στο πρώτο βιβλίο, τα «Μαύρα Ρόδα», με τον Λίο Κουίν όμως να έχει εγκαταλείψει τη χώρα. Ο Λίο της λείπει απίστευτα κι ας έχουν χωρίσει ειρηνικά, έχει ανάγκη από ένα ζεστό σώμα πλάι της ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να ενισχύει οικονομικά τον δεκατετράχρονο πλέον Έριχ Σμιτ, ένα σοβαρό και έξυπνο παιδί, μέλος της Χιτλερικής Νεολαίας («Η ιδέα ήταν ότι τα αγόρια δεν έπρεπε να μένουν ήρεμα και ήσυχα. Να μην έχουν χρόνο να ξεφύγουν από την προπαγάνδα και να σκεφτούν», σελ. 169), γιο της φίλης της που έχασε τη ζωή της στο προηγούμενο βιβλίο. Αναπτύσσει έντονα αισθήματα μητρότητας όλα αυτά τα χρόνια που τον βλέπει να μεγαλώνει με τη γιαγιά και τον αδελφό του και τον αγαπά σα να ήταν πραγματικό της παιδί. Τα οικογενειακά λάθη του πατέρα και της αδελφής της και ο φόβος της για την πραγματική ταυτότητα της γιαγιάς της, εξακολουθούν να την ταλανίζουν: «Όταν εργάζομαι ως ηθοποιός είναι η μόνη ώρα που δεν υποκρίνομαι» (σελ. 46).

Στο μυθιστόρημα γνωρίζουμε ακόμη περισσότερο την Κλάρα, η οποία αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς που δε θα έπρεπε με άντρες που νιώθει ότι τους εξαπατά κι αυτό αρχίζει να τη δυσαρεστεί και να το νιώθει πιο πρόστυχο από το να τους έγδυνε, χάνοντας έτσι τη συναισθηματική πειθαρχία που απαιτείται. Θα τα παρατήσει άραγε αν τελειώσει αυτή η περιπέτεια; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν μαθαίνει ότι το όνομά της άρχισε να συζητιέται στην Γκεστάπο χάρη σ’ έναν πληροφοριοδότη, προκαλώντας υποψίες στη βρετανική αντικατασκοπεία. Ποιος έστρεψε την προσοχή της Γκεστάπο πάνω της και γιατί; Γιατί ανησυχεί το βρετανικό δίκτυο κατασκοπείας; Υπάρχει περίπτωση να έχει ανάμιξη ο Εβραίος και κομμουνιστής Μπρούνο Βάις, με τους έκφυλους για το Ράιχ πίνακές του, που η Κλάρα έχει χάσει τα ίχνη του και ίσως ζει στους δρόμους ή, ακόμη χειρότερα, έχει φυλακιστεί κι είναι ο μόνος που ξέρει για την πραγματική της ταυτότητα; Αρχίζει να μπαίνει σε δεύτερες σκέψεις για την όλη πορεία που ακολουθεί: «Τι ζωή ήταν αυτή, να συναναστρέφεται ανθρώπους που σιχαινόταν τις απόψεις τους, να σχετίζεται με ένα καθεστώς που αντιπροσώπευε όλα όσα μισούσε: εκφοβισμό, βία, κτηνωδία. Να γίνεται φίλη με ανθρώπους που εκπροσωπούν μια εκδοχή της Αγγλίας που δεν αναγνωρίζει» (σελ. 91). Μέσα στη δίνη όλων αυτών των γεγονότων μπλέκεται και με τη δολοφονία της Άννα, γεγονός που τη φέρνει ενώπιον της Γκεστάπο, παρά τις οδηγίες να παραμένει αθέατη και να μην τραβάει την προσοχή ώστε να φέρνει σε πέρας την αποστολή της.

Ο Άρτσι Ντάσιον, ακόλουθος της Βρετανικής Πρεσβείας και πράκτορας της Βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, ο Άλμπερτ Λίντεμαν, διευθυντής παραγωγής, ό,τι πιο κοντινό είχε σε φίλο η Κλάρα στο Βερολίνο, του οποίου η καριέρα άκμασε μετά την αριοποίηση των πάντων και προσπαθεί να εξισορροπεί τη δίψα του για κουτσομπολιό με τη διακριτικότητα που απαιτεί η πολιτική, ο Έρνστ Ούντετ, διάσημος ηθοποιός του Χόλιγουντ, γοητευτικός και περιζήτητος, πλέον σημαντικός για τη Λουφτβάφε λόγω των δεξιοτήτων του στην αεροπλοΐα, επικεφαλής του Τεχνικού της Τμήματος, κάτι που ο πρώην ηθοποιός μισεί, ο Ραλφ Σόμερς, Άγγλος σμηναγός, κοσμοπολίτης, γοητευμένος από το νέο καθεστώς της Γερμανίας, αποφασισμένος να γίνει φίλος του Χίτλερ, που έχει σκοπό να κάνει την Αγγλία σύμμαχο της Γερμανίας και άλλοι ενδιαφέροντες χαρακτήρες είναι προσεκτικά επιλεγμένοι στη στελέχωση της συναρπαστικής αυτής ιστορίας. Επίσης, συναντάμε ξανά τη δημοσιογράφο Μέρι Χάρκερ, που δεν άντεξε μακριά από τη δημοσιογραφία και την Ευρώπη κι έτσι κατέγραψε από κοντά τα δεινά του ισπανικού εμφυλίου και, χάρη σ’ ένα γύρισμα της τύχης, βρήκε δουλειά ξανά σε γερμανική εφημερίδα. Η δολοφονία της Άννα Χάνσεν είναι λαβράκι για κείνη! Μέσω της Χάρκερ μαθαίνουμε για τα σημαντικότερα γεγονότα του ισπανικού εμφυλίου και περιδιαβαίνουμε την κατεστραμμένη Γκερνίκα («Αυτό που είχε δει η Μέρι ήταν ένας βομβαρδισμός τρομοκράτησης, ένα σφυροκόπημα από αέρος εναντίον ανθρώπων που δεν μπορούσαν να αμυνθούν, με σκοπό να φοβίσει και να τρομοκρατήσει… Ο πραγματικός στόχος στην Γκερνίκα ήταν το ηθικό των ανθρώπων» (σελ. 403) ενώ η συνέχεια είναι άκρως απρόβλεπτη! Όλοι έχουν ένα παρελθόν, το οποίο αποκαλύπτεται τμηματικά ή σε κρίσιμο σημείο, οπότε και χαρίζει μια γερή ανατροπή στην ιστορία, και όλοι αλλάζουν ύστερα από κάποια γεγονότα που ζουν, απότοκα του κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού κλίματος που βιώνουν.

Και πάλι η Jane Thynne στο πυκνογραμμένο, πολυεπίιπεδο μυθιστόρημά της καταφέρνει να συνδυάσει αριστοτεχνικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις ζωές των χαρακτήρων. Εκτός από την Γκερνίκα, μαθαίνουμε για τα διπλωματικά παρασκήνια μεταξύ Γερμανίας και Αγγλίας, σε ανεπίσημο τουλάχιστον επίπεδο, μιας και μεγάλη αναστάτωση προκάλεσε η άφιξη του φιλογερμανού πρώην Άγγλου βασιλιά Εδουάρδου του 8^ου που παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί τη χωρισμένη Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον. Το ταξίδι τους αντιστοιχεί σε μεγάλη επιτυχία για το Ράιχ, μιας και θα είναι μεγάλη προπαγάνδα και ντροπή για τη Βρετανία η κίνηση αυτή. Πόσο δύσκολο θα είναι όμως να πάνε όλα καλά όταν η σύζυγος του μέλλοντος Υπουργού Εξωτερικών Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, Ανελίς, έχει ακούσει τις φήμες πως ο άντρας της υπήρξε εραστής της Σίμπσον; Πώς θα εξελίσσονταν τα πράγματα αν υπερίσχυαν οι φιλοχιτλερικές φωνές και η Αγγλία συμμαχούσε με τη Γερμανία; Ποιος δουλεύει εντατικά γι’ αυτήν την επίτευξη και με ποιους τρόπους; Ας μην ξεχνάμε πως είμαστε έναν χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, η Γερμανία έχει προελάσει στη Ρηνανία και η υποστήριξή της στην παράταξη του Ισπανού δικτάτορα Φράνκο έχει δείξει τις προθέσεις του καθεστώτος, η διεθνής κατάσταση γίνεται όλο και δυσκολότερη, ο πόλεμος είναι πια πανταχού παρών στην ατμόσφαιρα του Βερολίνου, με όλων των ειδών τις πομπές ανά καιρούς να σταματούν την κυκλοφορία στον δρόμο: «Η Κλάρα αναρωτήθηκε πού μπορεί να πήγαιναν αυτοί οι στρατιώτες. Αυτήν την εποχή όλοι σκέφτονταν το ίδιο» (σελ. 32).

Η δύναμη της προπαγάνδας και πώς κατάφερε να μεγαλουργήσει μ’ αυτήν ο Γιόζεφ Γκέμπελς δίνεται σε όλες τις διαστάσεις της: «Αυτή την εποχή στο Ράιχ υπήρχε πάντα ένας φακός έτοιμος να συλλάβει μια φευγαλέα εικόνα. Για να μαλακώσει τη σκληρή πραγματικότητα, είχε θολή εστίαση και μονόχρωμη λάμψη. Να ανακατασκευάσουν ολόκληρη τη Γερμανία με την αίγλη της λάμψης του υδραργύρου σαν να είναι μια ηθοποιός του σινεμά» (σελ. 67). Όλη αυτή η πολεμική μηχανή βασιζόταν σε αξιώματα όπως: «Προς στιγμή όλα είχαν να κάνουν με τους ύπουλους μπολσεβίκους και την ανάγκη της Γερμανίας να εξοπλιστεί για να προστατεύσει τον κόσμο από τον κομμουνισμό» (σελ. 149). Η άνοδος της Λουφτβάφε και η έμφαση της γερμανικής πολεμικής μηχανής στην αεροπορία και στις επιδρομές από αέρος δίνονται εξίσου παραστατικά και συναρπαστικά, χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη. Ο νέος τρόπος κατασκοπείας θα φέρει μεγάλη διαφορά στον τρόπο διεξαγωγής ενός πολέμου, κάτι που μπορεί να αλλάξει δραστικά την έκβαση οποιασδήποτε μελλοντικής σύγκρουσης. Τι είναι αυτό, ποιος το ανακάλυψε, ποιος το εκμεταλλεύεται και πώς θα το μάθει το αντίπαλο δέος; Πώς είναι δυνατό να μη βλέπει κανείς τι επιφυλάσσει ο Χίτλερ για τον κόσμο;

Παρά το ιστορικό υπόβαθρο, τις μελετημένες διπλωματικές, προσωπικές και κοινωνικές ισορροπίες, τη φρίκη του επερχόμενου πολέμου, στο κείμενο παρεισφρέουν αξιόλογες λογοτεχνικές πινελιές, πρωτότυπες παρομοιώσεις και μεταφορές («μια καλόκαρδη επαρχιωτοπούλα με στήθος που έμοιαζε με ράφι και πρόσωπο καθαρό σαν τραπέζι από ξύλο πεύκου», σελ. 15, «Το πρόσωπό της, με τα σηκωμένα, βγαλμένα φρύδια, ήταν σαν μια άδεια πισίνα, μέσα στην οποία λαχταρούσες να πετάξεις ένα βότσαλο», σελ. 77) αλλά και χιούμορ: «Υπήρχε ένα ανέκδοτο που έλεγε ότι αν ο σύζυγος ήταν στα Τάγματα Εφόδου, η σύζυγος στο Κίνημα Εθνικοσοσιαλιστριών Γυναικών, ο γιος στη Χιτλερική Νεολαία και η κόρη στον Σύνδεσμο Νεαρών Γερμανίδων, τότε το μόνο μέρος όπου μπορούσε να συναντηθεί η οικογένεια ήταν η παρέλαση της Νυρεμβέργης» (σελ. 169).

Τα «Άνθη του χειμώνα» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό, ρομαντικό αλλά και σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα που αναπαριστά με αρτιότητα και ενδελεχή μελέτη την ατμόσφαιρα του προπολεμικού Βερολίνου και τις εύθραυστες διεθνείς σχέσεις των ευρωπαϊκών χωρών με τον Αδόλφο Χίτλερ στην εξουσία να προσπαθεί να πραγματοποιήσει το όραμά του, παρασύροντας τον κόσμο σε στιγμές χάους, πόνου και απώλειας. Μια γυναίκα με διπλό ρόλο προσπαθεί μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα να βρει τα προσωπικά της πατήματα, να καταλάβει τι θέλει από τη ζωή της, διχάζεται ανάμεσα στην αγάπη και το καθήκον κι όλα αυτά ενώ μια έρευνα για δολοφονία φέρνει στο φως μυστικά που θα καταστρέψουν τη φήμη και το ιδεολογικό υπόβαθρο του ναζισμού γενικότερα και του Χίτλερ ειδικότερα. Αγωνία και συγκίνηση, ρεαλισμός και τρυφερότητα, έρωτας και καθήκον, διπλές ταυτότητες, απανωτές εκπλήξεις είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος. Εύχομαι ολόψυχα να μεταφραστούν και τα υπόλοιπα, μιας και η γυναικεία ματιά της Jane Thynne συμπληρώνει ό,τι ξεκίνησε ο σύζυγός της, Philip Kerr, γύρω από την προπολεμική και όχι μόνο Γερμανία, χωρίς όμως να υπολείπεται σε αρτιότητα.

Βιβλίο Ψίθυρος θανάτου 
Τίτλος πρωτοτύπου Todesrauchen
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο βιβλίο της σειράς με κεντρικούς ήρωες έναν καθηγητή της δικανικής γλωσσολογίας και μια δημοσιογράφο κλείνει όλα τα ανοιχτά μέτωπα και δίνει απαντήσεις σε πολλά από τα ερωτήματα που υπάρχουν από την αρχή σχεδόν της σειράς των βιβλίων ενώ ταυτόχρονα αφήνει ένα παραθυράκι για τυχόν συνέχεια των περιπετειών τους. Το μυθιστόρημα είναι κάπως πιο στατικό από τα προηγούμενα και έχει λιγότερη δράση, μιας και το κέντρο βάρους περιστρέφεται γύρω από τις συνθήκες απαγωγής του Χέγκελ και της Άνζοργκε και τον τρόπο με τον οποίο προσπαθούν ν’ αποκρυπτογραφήσουν ένα φωνητικό μήνυμα. Εκείνη εξακολουθεί να βασανίζεται από τα τραυματικά γεγονότα στην Αργεντινή και ψάχνει απελπισμένα τον αδερφό της που νόμιζε πως είχε αυτοκτονήσει. Οι αποκαλύψεις για τον βιασμό της την κάνουν να σηκώνει ένα αφόρητο βάρος, στο οποίο προστίθεται και η νέα παραπλάνησή της από τον Χέγκελ στο δεύτερο βιβλίο της σειράς. Εκείνος αθωώνεται λόγω αμφιβολιών για τη δολοφονία της γυναίκας του αλλά δεν προλαβαίνει να το χαρεί, μιας και πέφτει θύμα απαγωγής μαζί με τη Γιούλα. Ο αδερφός της δημοσιογράφου έχει ενοχλήσει σοβαρά κάποιους και προσπαθεί αν έρθει σε επαφή μαζί της μέσω ενός κρυπτογραφημένου ηχητικού μηνύματος, γεμάτου ακουστικά φαινόμενα και ψυχολογικούς ελιγμούς αποφυγής, που πέφτει σε λάθος χέρια κι έτσι πρέπει να εντοπιστεί η κρυψώνα του για να απελευθερωθούν ο Χέγκελ και η Γιούλα.

Ταυτόχρονα, στο πλάι τους σπεύδουν ο πρώην σύντροφος της Γιούλα, Πάουλ Βάιντενφελερ, ο ετεροθαλής αδερφός της, Ελίας Μεσάντι, με τον οποίο ήρθαν πιο κοντά μετά τις περιπέτειες της «Φονικής Συχνότητας», και ο σύζυγος του δικηγόρου του γλωσσολόγου. Το μυθιστόρημα ρίχνει άπλετο φως στον δεκατετράχρονο Ελίας, δίνοντας πληροφορίες για το πώς μεγάλωσε, πόσο σημαντική είναι για κείνον η Γιούλα και γιατί, πώς κατάφερε να ξεμπλέξει από τα ναρκωτικά που πούλαγε, πώς απέκτησε για φίλο τον πλούσιο γόνο Φρίντριχ φον Βίρτσμπουργκ, πώς διέπρεψαν μαζί στο χιπ χοπ και τη ραπ κ. ά. Το ανατρεπτικό της υπόθεσης είναι ο ανέλπιστος σύμμαχος με τον οποίο αρχίζουν να κινούν τα νήματα για να εντοπίσουν τον Χέγκελ και τη Γιούλα. Όσο ο Ελίας προσπαθεί να βρει την αδερφή του αντιμετωπίζοντας έναν μυστηριώδη πιτσαδόρο και ακολουθώντας αβέβαια ίχνη, η Γιούλα και ο Ματίας δέχονται «λευκά βασανιστήρια» σε θάλαμο απόλυτης απομόνωσης, όπου ο κάθε ήχος του σώματος και του οργανισμού τους μεγεθύνεται, κάνοντάς τους να βιώσουν μια σκληρή δοκιμασία.

Ο «Ψίθυρος θανάτου» θα φέρει κοντά τον Ματίας Χέγκελ και τη Γιούλα Άνζοργκε, με τις τελευταίες αποκαλύψεις να έρχονται απανωτά η μία πίσω από την άλλη και την ιστορία που μας απασχόλησε στα τρία βιβλία της σειράς να ολοκληρώνεται ή, τουλάχιστον. να αφήνει πίσω της μια δυνατή, γεμάτη ένταση και εκπλήξεις, προϊστορία, ίσως για να ξεκινήσει έναν νέο γύρο περιπετειών, ευελπιστώ με τον Χέγκελ να παίζει επιτέλους τον σωστό ρόλο σε υποθέσεις που χρειάζονται τις ικανότητές του για να επιλυθούν. Σασπένς και ένταση, απαντήσεις, εκπλήξεις κι όλα αυτά με τον ψίθυρο θανάτου γύρω από τους ήρωες όλο και να γιγαντώνεται.

Βιβλίο Η συχνότητα του φόνου
Τίτλος πρωτοτύπου Die frequenz des todes
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συνέχεια της «Ακοής» είναι ακόμη πιο συναρπαστική και συνδέεται άρρηκτα μαζί της, με τρόπο απρόβλεπτο και αναπάντεχο.Auris Ο Ματίας Χέγκελ, καθηγητής στον τομέα της δικανικής γλωσσολογίας, με ειδίκευση στην παροχή ακουστικών αποδείξεων και στη φωνητική εγκληματολογία, έχει ικανότητες που ξεπερνούν κάθε φαντασία και τα βήματα που κάνει για να καταφέρει από το ηχητικό κομμάτι να οδηγηθεί στο τι πραγματικά συνέβη είναι πρωτότυπα και ευρηματικά. Εν αναμονή της δίκης του για τη δολοφονία που διέπραξε στην «Ακοή», δέχεται στη φυλακή την επίσκεψη του επιθεωρητή Όσβαλντ Χόλντερ που ζητάει τη βοήθειά του στον εντοπισμό του μωρού μιας οικογένειας. Ταυτόχρονα, η δημοσιογράφος Γιούλα Άνζοργκε που εγκατέλειψε τη δουλειά της στο ραδιόφωνο συνεχίζει να γράφει στο προσωπικό της blog άρθρα για αληθινά εγκλήματα, με την περίπτωση του Χέγκελ να είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της, αφού αποκάλυψε το θρασύ και μεγαλοφυές σχέδιό του. Στο προηγούμενο βιβλίο έμαθε από τον Χέγκελ πως ο αδελφός της, Μόριτς, τελικά ζει κι αυτό την οδήγησε σε πρωτοφανή εσωτερικότητα και τάση απομόνωσης, μιας και δεν μπόρεσε να βρει κανένα άλλο ίχνος του. Ο άλλος αδελφός της, Ελίας, μετά την περιπέτεια που έζησε, την κατηγορεί για τα όσα τράβηξε και η σχέση τους έχει παγώσει. Η Γιούλα δέχεται ένα τηλεφώνημα που την ξαναρίχνει στις σκοτεινές στιγμές που έζησε τότε στο Μπουένος Άιρες και στην ασύλληπτη αποκάλυψη που τις ακολούθησε. Γιατί και πώς συνεργάζονται ξανά ο Ματίας και η Γιούλα στην υπόθεση με το εξαφανισμένο μωρό; Τι τους συνδέει με την ιστορία αυτή; Ποιο είναι το επιχείρημα που τους ρίχνει στη μάχη με τον χρόνο μέχρι να βρεθεί η Σέλμα;

Η υπόθεση ξεκινάει με μια άκρως ανατρεπτική αρχή, με το ζευγάρι Σεσίλ και Τζόναθαν Ντορμ να αποδομείται με απρόσμενο τρόπο μέσα σε μόλις είκοσι πέντε σελίδες! Εκείνη είναι επιθεωρήτρια της Υπηρεσίας Ανηλίκων κι εκείνος ψυχοθεραπευτής. Ένα βράδυ η Σεσίλ βρίσκει την κούνια του μωρού της άδεια και γεμάτη αίμα. Τι συνέβη στη μικρή Σέλμα; Γιατί ο άντρας της δεν της επιτρέπει να καλέσει βοήθεια; Τι φοβάται; Από τι πραγματικά κινδυνεύουν; Από κει και πέρα ξετυλίγεται μια ιστορία με δυνατές λεπτοβελονιές που συγκροτούν όχι μόνο μια δυνατή ιστορία απαγωγής αλλά και την ενσωματώνουν ευρηματικά στη ζωή του Χέγκελ, χαρίζοντας έτσι ένα κομμάτι που έλειπε από το παζλ του πρώτου βιβλίου. Ο Χέγκελ και η Γιούλα συνεργάζονται ξανά ο καθένας για τους δικούς του λόγους κι αρχίζει ένα ανθρωποκυνηγητό με αφετηρία το ηχητικό απόσπασμα της Σεσίλ που ζητάει βοήθεια αλλά δεν καταφέρνει να ολοκληρώσει την κλήση. «Πρέπει να ξέρετε ότι τα γλωσσικά σήματα είναι πολύ περίπλοκα από ακουστικής άποψης… Ακριβώς όπως χωρίζει κανείς το φως στα φασματικά του χρώματα, έτσι και στον ήχο μπορεί να καθορίσει φασματικές συχνότητες… κάθε συχνότητα σε ένα σήμα ομιλίας έχει μια συγκεκριμένη ενέργεια από την πλευρά του ομιλητή για κάθε φθόγγο. Κατά κύριο λόγο αυτά ακριβώς τα μοτίβα ενέργειας είναι που μας επιτρέπουν να ακούμε τα φωνήεντα και τα σύμφωνα, όχι οι ίδιες οι συχνότητες» (σελ. 85), υποστηρίζει ο γλωσσολόγος. Όσο πλησιάζουμε στο τέλος τόσο πιο γρήγορα βγαίνουν στο φως αποκαλύψεις και αλήθειες ενώ παράλληλα η δημοσιογράφος, με τη βοήθεια του αδερφού της και του πρώην συντρόφου της, καταφέρνει να βρει τον λόγο που ενδιαφέρεται τόσο πολύ ο καθηγητής για την υπόθεση αυτή. Αυτό θα τη φέρει αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή σκληρότητα και θα χρειαστεί τη βοήθεια των ανθρώπων που ξαναβρήκε μέσα από τη νέα της περιπέτεια για να ορθοποδήσει.

«Η συχνότητα του φόνου» είναι ένα έξυπνο, ευρηματικό, ανατρεπτικό μυθιστόρημα, με πολλές αναφορές στο πρώτο βιβλίο, του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι και με πολλές απρόσμενες εξελίξεις που όμως έχουν λόγο ύπαρξης και δε χρησιμοποιούνται για εντυπωσιασμό. Η Γιούλα έρχεται λίγο πιο κοντά στην αλήθεια για τον αδερφό της, κάτι που την ξαλαφρώνει λίγο, ο Χέγκελ παγιδεύεται στον ιστό που ο ίδιος εξύφανε και ο Ντορμ προσπαθεί να σταθεί όρθιος μπροστά στη χιονοστιβάδα των απανωτών εξελίξεων που ακολουθούν την απαγωγή της Σέλμα. Ευρηματική κεντρική ιδέα και έξυπνος χειρισμός της πλοκής είναι δύο μόνο από τα θετικά γνωρίσματα που με κράτησαν ως το τέλος.

Βιβλίο Ακοή 
Τίτλος πρωτοτύπου Auris 
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με την ομηρία δύο μικρών παιδιών μέσα στο σπίτι τους, την οποία αναλαμβάνει ο Ματίας Χέγκελ, καθηγητής στον τομέα της δικανικής γλωσσολογίας, με ειδίκευση στην παροχή ακουστικών αποδείξεων και στη φωνητική εγκληματολογία («αφοσιώνεται στο φωνητικό DNA του δράστη: διάλεκτοι, αποχρώσεις του τόνου, συχνότητες της φωνής, λάθη στην ομιλία»). Σε αυτό βοηθάει η τέλεια ακοή του που θυμίζει νυχτερίδα, με αποτέλεσμα οι συνάδελφοί του να τον αποκαλούν Auris (η λατινική λέξη για το αυτί). Συνεργάζεται ως σύμβουλος με την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος της Γερμανίας και αμέσως μετά το πέρας της ομηρείας παραδέχεται τη δολοφονία μιας γυναίκας!

Δύο χρόνια νωρίτερα, στο Μπουένος Άιρες, τα αδέλφια Γιούλα και Μόριτς Άνζοργκε επισκέπτονται τον τάφο της Εύας Περόν σ’ ένα ταξίδι που τους κρατάει μακριά από τα οικογενειακά τους προβλήματα. Η Γιούλα εργάζεται ως δημοσιογράφος σε ραδιόφωνο και γράφει στο προσωπικό της blog άρθρα για αληθινά εγκλήματα ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να συνέλθει από τα άσχημα γεγονότα που έζησε στην Αργεντινή. Στον ελεύθερο χρόνο της, συνομιλεί σε chat με τον άγνωστο, ανώνυμο χάκερ με το ψευδώνυμο Αδριανός και αναζητά στοιχεία για την υπόθεση του Ματίας Χέγκελ που έχει πλέον καταδικαστεί σε ισόβια. Τα στοιχεία και η ίδια η συμπεριφορά του Χέγκελ είναι αλλοπρόσαλλα και αντικρουόμενα κι αυτό της τραβάει την προσοχή για μια νέα έρευνα. Ποιος είναι όμως ο Αδριανός και γιατί τη βοηθάει σε όλο αυτό; Πώς ξέρει τόσες πληροφορίες για τον Χέγκελ και πώς απέκτησε στοιχεία που ίσως αποδεικνύουν την αθωότητα του καθηγητή; Ποιος είναι ο μυστηριώδης άντρας που άρχισε να απειλεί τη δημοσιογράφο για να αποσυρθεί από την υπόθεση και να μην τη σκαλίσει περισσότερο; Γιατί ο Χέγκελ επιμένει στην ενοχή του και στον εγκλεισμό στη φυλακή; Πώς μπλέκεται στην ιστορία ο ετεροθαλής αδελφός της Γιούλα, Ελίας, που έχει εισδύσει σε σκοτεινά κυκλώματα;

Η ιστορία είναι άκρως ενδιαφέρουσα, με διαρκείς αποκαλύψεις και αναπάντεχες εκπλήξεις, απόλυτα συνδεδεμένη με το δεύτερο (μην πω και το τρίτο) βιβλίο της σειράς. Ο Ματίας Χάγκελ μέσα από τη φυλακή δεν μπορεί να κάνει πολλά, αφήνοντας έτσι άφθονο χώρο δράσης στη Γιούλα Άνζοργκε, η οποία, ως προσωπικότητα, είναι άκρως ενδιαφέρουσα μεν, απλώς περίμενα μια τόσο πρωτότυπη ιδέα για ντετέκτιβ να έχει και μεγαλύτερο ρόλο στη διαλεύκανση της υπόθεσης. Όσο όμως προχωρούσε η ιστορία και δίνονταν απαντήσεις σε κάποια ερωτήματα μόνο και μόνο για να δώσουν αυτά τη θέση τους σε καινούργια, διαπίστωσα πως η πλοκή είναι εντελώς διαφορετική απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς. Δεν έχουμε φόνους και επίλυση από ντετέκτιβ αλλά μια πιο προσωπική ιστορία δύο ανθρώπων, εκ των οποίων ο ένας δείχνει να έπεσε θύμα εκβιασμού και ο άλλος να οδηγείται σε μια μεγάλη αλήθεια γύρω από το παρελθόν του. Όταν αυτοί οι δύο χαρακτήρες μάλιστα ενώνουν τις δυνάμεις τους, έστω και με τον τρόπο που το παρουσιάζουν οι συγγραφείς, για να αποκαλύψουν τις πραγματικές συνθήκες ενός εγκλήματος η πλοκή γίνεται πιο πυκνή και συναρπαστική, με τις ανατροπές να έρχονται η μία πίσω από την άλλη όσο πλησιάζουμε προς το τέλος. Χάρηκα που κάποιος έχει μια πιο σκοτεινή πλευρά και που ξεφεύγουμε αρκετά από την οικεία και πεπατημένη δομή των περισσότερων αστυνομικών μυθιστορημάτων, επομένως θα περιμένω με μεγάλη αγωνία να έρθουν στα χέρια μου και οι δύο επόμενοι τίτλοι της σειράς ώστε να απολαύσω περισσότερο τη σχεδιαστική μεγαλοφυία δύο σημαντικών ανθρώπων της αστυνομικής λογοτεχνίας.

Η «Ακοή» είναι το πρώτο μυθιστόρημα μιας σειράς βιβλίων με πρωταγωνιστές έναν ντετέκτιβ προικισμένο με υπερφυσική ακοή και μια δημοσιογράφο που προσπαθεί να συνέλθει από μια οικογενειακή τραγωδία. Η υπόθεση που προσπαθεί να επιλύσει η δεύτερη για να αθωώσει τον πρώτο έχει πολλά περισσότερα παρακλάδια απ’ όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά και μάλιστα τη συνδέουν σχεδόν άρρηκτα με τον άνθρωπο που προσπαθεί να σώσει από μια δικαστική πλάνη. Αγωνία, εκπλήξεις, παιχνίδι γάτας και ποντικιού και ένα (προσωρινό) τέλος που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο δεύτερο βιβλίο είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε, έπαιξε με το μυαλό μου και με άφησε σε αγωνία για τη συνέχεια.

Βιβλίο Το πείραμα 
Τίτλος πρωτοτύπου Der seelenbrecher
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Δέσποινα Κανελλοπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Sebastian Fitzek με το «Πείραμα» με έριξε και πάλι στα άδυτα της ψυχιατρικής και του υπνωτισμού, βοηθώντας με να καταλάβω δυσνόητες και πρωτότυπες απόψεις γύρω από τα θέματα αυτά, τις οποίες μάλιστα εντάσσει σε μια σειρά «ψυχικών φόνων», για να το θέσω κομψά, που διαδραματίζονται στο Βερολίνο, με αποκορύφωμα τα γεγονότα στην κλινική. Εκείνη τη νύχτα, ο Κάσπαρ ένας άντρας με απώλεια μνήμης, μια γιατρός, ο διευθυντής του ιδρύματος, οι τρόφιμοι και δύο άντρες που έρχονται λες από το πουθενά παγιδεύονται στο κτήριο στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τον Ψυχοθραύστη, που αδιαμφισβήτητα έχει βάλει στόχο το επόμενο θύμα του κι αυτό βρίσκεται ανάμεσά τους. Στο κλειστοφοβικό περιβάλλον έχουμε απανωτές ανατροπές και εκπλήξεις, αγωνιώδεις προσπάθειες επιβίωσης, μυστικά που έρχονται σταδιακά στο φως και μια μεγάλη παραμορφωτική έκπληξη ενώ ταυτόχρονα ο Κάσπαρ αρχίζει να θυμάται το παρελθόν του.

Ποιος είναι ο Ψυχοθραύστης που αδειάζει τα θύματά του από ψυχοσυναισθηματική νοημοσύνη και γιατί αφήνει στον τόπο του «εγκλήματος» αινίγματα σαν αυτό: «Με αγοράζεις απλώς για να με πετάξεις αμέσως»; Πώς γίνεται κάποιος να βρεθεί παράλυτος και κατατονικός, χωρίς να έχει πέσει θύμα βιασμού; Τι κοινό έχουν οι γυναίκες που επιλέγει; Η αιτία θανάτου παραμένει γρίφος για τους γιατρούς ενώ παραμένει ανεξήγητο τι ακριβώς υφίστανται τα θύματα στα χέρια του δράστη. Ταυτόχρονα, αναρωτιόμουν ποιος είναι ο Κάσπαρ που βρέθηκε έξω από το ίδρυμα και γιατί δεν έχει καμία ανάμνηση της προηγούμενης ζωής του; Πώς γίνεται να παραμένει η πρακτική του γνώση αλώβητη αλλά όσα τον καθορίζουν συναισθηματικά, δηλαδή όσα στοιχεία συνιστούν την προσωπικότητά του, να έχουν χαθεί; Γιατί ο ψυχίατρος Σάμουελ Ράσφελντ επιμένει στην ιδρυματοποίησή του, αντίθετα με τη Σοφία που θέλει να δώσει δημοσιότητα στην υπόθεση για να βοηθήσουν ουσιαστικότερα τον ασθενή; Ο Κάσπαρ θα προσπαθήσει να το σκάσει γυρεύοντας απαντήσεις την ίδια νύχτα που ένα ασθενοφόρο θα τρακάρει στο καφάο καταστρέφοντας την τηλεφωνική επικοινωνία και κάποιος θα σαμποτάρει το μοναδικό όχημα διαφυγής εν μέσω της χιονοθύελλας που ξεσπάει. Το μυθιστόρημα μετατρέπεται σχεδόν αμέσως σε κείμενο «κλειδωμένου δωματίου», ας το χαρακτηρίσω έτσι έστω κι αυθαίρετα, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο και τα ερωτήματα να απαντώνται σε κρίσιμα σημεία της πλοκής, κλιμακώνοντάς την.

Παράλληλα, στο σήμερα, ένας καθηγητής ξεκινάει ένα πρωτότυπο πείραμα με εθελοντές φοιτητές του και η ιστορία ξεδιπλώνει σταδιακά τον ρόλο της στο μυθιστόρημα, ανατριχιάζοντάς με ακόμη περισσότερο με την αίσθηση του φόβου και της αγωνίας που αποπνέει. Τα ανωτέρω γεγονότα καταγράφονται στον φάκελο του πειράματος (μάλιστα η σελιδοποίηση αλλάζει, δίνοντας την αίσθηση πως όντως διαβάζουμε ιατρική έκθεση), με το όνομα του Βίκτορ Λάρεντς να ξυπνάει αναμνήσεις από την εξίσου συναρπαστική «Θεραπεία», όπου πρωταγωνιστεί. Κι όλα αυτά κλείνουν με τον γνωστό αναπάντεχο τρόπο του συγγραφέα, με αποτέλεσμα μικρές ανατριχίλες να με διαπερνούν και να αναρωτιέμαι αν όλα αυτά είναι πραγματικά γεγονότα ή μυθοπλασία (αλήθεια, να στείλω mail στο παρένθετο post-it που υπάρχει στο βιβλίο με την ηλεκτρονική διεύθυνση;).

«Το πείραμα» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό ψυχολογικό θρίλερ, γεμάτο αγωνία, ένταση και παραμόρφωση της αλήθειας, ενδιαφέρουσες απόψεις γύρω από τον κόσμο της ψυχιατρικής και της ύπνωσης και το γνωστό «κλείσιμο του ματιού» από τον συγγραφέα στον αναγνώστη. Η ανθρώπινη ψυχή έχει τελικά πολλά μυστικά καλά φυλαγμένα κι αλίμονο αν εντρυφήσει σε αυτά ένας έξυπνος συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων σαν τον Sebastian Fitzek!

Βιβλίο Ο Κυνηγός
Τίτλος πρωτοτύπου Der Augenjager
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Γιώτα Λαγουδάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Ο Κυνηγός» είναι η κορύφωση της ιστορίας που ξεκίνησε με τον «Συλλέκτη», το κρεσέντο που όλοι περιμένουμε όταν διαβάζουμε μυθιστορήματα του Sebastian Fitzek. Τελειώνοντας το πρώτο βιβλίο είχα φυσικά μείνει άφωνος με την πλοκή και τις ανατροπές, με τα κίνητρα του δολοφόνου, με τους ρόλους των χαρακτήρων στην ιστορία, ένιωθα όμως πως κάτι έλειπε, ειδικά αφού διάβασα την περίληψη του δεύτερου που με προετοίμαζε για άλλη μια υπόθεση με πρωταγωνιστές τον Αλεξάντερ Τσόρμπαχ και την Αλίνα Γκρεγκόριεφ. Η αλήθεια όμως είναι πως το δεύτερο βιβλίο είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο κι όχι μόνο αυτό αλλά, εκτός από το γνωστό σασπένς, τα αδιάκοπα παιχνίδια με τον αναγνώστη και τις φρικτές λεπτομέρειες, τα πάντα τινάζονται στον αέρα όσο πλησιάζουμε στο τέλος κι όλα ανατρέπονται με τέτοιο τρόπο που με σήκωσαν από την καρέκλα και έκοψαν την ανάσα μου. Ήδη από την  αρχή, εν είδει ρεπορτάζ, αποκαλύπτονται η ιστορία και οι εξελίξεις του πρώτου βιβλίου, οπότε θα τονίσω κι εγώ πως τα μυθιστορήματα πρέπει να διαβαστούν με τη σειρά.

Έχουμε και πάλι εναλλακτικές αφηγήσεις, πρωτοπρόσωπες και τριτοπρόσωπες, που αποτυπώνουν σφαιρικότερα την πλοκή και δεν αφήνουν τίποτα κρυφό. Η ιστορία ξεκινάει από το σημείο που την αφήσαμε στον «Συλλέκτη» ως προς την αναζήτηση του Τσόρμπαχ για τον γιο του ενώ ταυτόχρονα η φυσιοθεραπεύτρια Αλίνα δέχεται να βοηθήσει την αστυνομία με τον οφθαλμοχειρουργό Τσάριν Ζούκερ. Είναι ο καλύτερος, ο πιο έμπειρος, διαπρεπής στον χώρο του, έγκλειστος προσωρινά στη φυλακή, κατηγορούμενος για βιασμό και κτηνώδη βασανισμό γυναικών, που τους έκοβε τα βλέφαρα με νυστέρι και χωρίς αναισθητικό. Η Αλίνα δέχεται να του κάνει φυσιοθεραπείες όταν πιάστηκε κατά τη διάρκεια της γυμναστικής του, γιατί η μόνη μάρτυρας εξαφανίστηκε κι έτσι πρέπει να χρησιμοποιήσουν το χάρισμά της να «βλέπει» όταν αγγίζει κάποιον. Δυστυχώς, το παιχνίδι σύντομα στρέφεται εναντίον της ενώ λίγες ώρες νωρίτερα έχει δεχτεί την επίσκεψη μιας μητέρας που ψάχνει την έφηβη κόρη της, μια εξαφάνιση την οποία η αστυνομία αγνόησε.

Εφόσον αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς και είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο, μιας και τα απόνερα των εξελίξεων στοιχειώνουν τους χαρακτήρες και επηρεάζουν τις κινήσεις και τις σκέψεις τους, μπορώ να γράψω κάποια πράγματα παραπάνω. Λάτρεψα λοιπόν την Αλίνα Γκρεγκόριεφ γιατί αποδόθηκε με τέτοιο ρεαλισμό και τόση προσοχή που με κέρδισε εξαρχής. Είναι μια τυφλή φυσιοθεραπεύτρια που οραματίζεται κάποια γεγονότα στις ζωές των πελατών της όταν τους αγγίζει, κάτι που βοήθησε (λίγο) τις εξελίξεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς. Η καθημερινότητά της, οι αισθήσεις της, ο τρόπος που περπατάει και κινείται μες στον χώρο, το αγαπημένο μου σκυλί-φύλακας που την εμποδίζει όταν οσμίζεται κακό αποδίδονται τόσο παραστατικά και με τέτοια προσοχή που μου έδειξαν με ενάργεια και ρεαλισμό τα προβλήματα ενός τυφλού στον σύγχρονο κόσμο. Ο ίδιος ο συγγραφέας παραδέχεται στις Ευχαριστίες του πρώτου βιβλίου πόσο χρόνο αφιέρωσε στη μελέτη αυτών των ανθρώπων ακριβώς για να αποφύγει τα χιλιοειπωμένα κλισέ που όμως δε συνάδουν με την πραγματικότητα και για να καταργήσει τις κοινοτοπίες που έχουμε στο μυαλό μας οι περισσότεροι. Το συναισθηματικό της ξέσπασμα στο πρώτο βιβλίο, ότι τελικά δεν είναι εύκολο και πως υπάρχουν τόσες λεπτομέρειες που ψυχολογικά δεν βοηθάνε όσο κι αν το έχεις πάρει απόφαση ή έχεις βελτιώσει / βοηθήσει τη ζωή σου, ήταν συγκινητικό και αληθινό.

Ο συγγραφέας όμως, λες και θέλει να με εκδικηθεί, βάζει τον Αλεξάντερ σε μια τόσο απρόβλεπτη περιπέτεια που δεν μπορώ να γράψω εκτενέστερα γι’ αυτήν. Έγραψα για τη μία, δεν μπορώ να γράψω όμως για τον άλλον! Είναι μια εξέλιξη που με γέμισε αγωνία, άφθαστη συγκίνηση και ταυτόχρονα πληροφορίες για ιατρικές καταστάσεις που σπάνια συμβαίνουν, να όμως που έτσι βιώνουμε μια από τις πιο περίτεχνες ιστορίες εκδίκησης και μίσους, μιας και ο πρώην αστυνομικός δεν παύει να κυνηγάει μετά βδελυγμίας τον Συλλέκτη Ματιών ώστε να πάρει μια αργή και βασανιστική εκδίκηση. Η προθεσμία όμως τελειώνει κι όλα ανατρέπονται ευρηματικά και καλοσχεδιασμένα. Η δεύτερη ιστορία γίνεται ακόμη πιο προσωπική, φτάνοντας τον Αλεξάντερ στο ηττοπαθές συμπέρασμα: «…αναρωτήθηκα αν ήταν κάποιος φυσικός νόμος το γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι που αγαπούσα έφταναν αργά ή γρήγορα να έχουν την ίδια μοίρα. Λες και ο βίαιος θάνατος ήταν ένας ιός κι εγώ ένας μολυσμένος φορέας, έτοιμος να τον μεταδώσω σε όποιον ήταν κοντά μου» (σελ. 273). Ναι αλλά πώς συνδέεται ο Συλλέκτης με τον οφθαλμοχειρούργο; Έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους ή πρόκειται για συμπτωματικές παράλληλες δράσεις; Ποια είναι τα κίνητρα του Ζούκερ και πώς θα καταφέρουν οι ήρωες του βιβλίου να νικήσουν δύο ψυχοπαθείς δολοφόνους;

Σε δεύτερο φόντο, από τη μια έχουμε συναρπαστικές παρατηρήσεις ψυχολογίας γύρω από την πολλαπλή προσωπικότητα, τη λειτουργία αυτοπροστασίας του εγκεφάλου, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες, το ψυχικό σημείο ζέσης, την αποσύνδεση από την πραγματικότητα ως μέτρο προφύλαξης όταν το σώμα το ξεπεράσει αυτό το σημείο. Από την άλλη, εμφανίζεται το δίλημμα περί τιμωρίας από δικαστήριο ή προσωπικής αντεκδίκησης. Δε ζούμε στη ζούγκλα, οι περιγραφές όμως εγείρουν στον αναγνώστη την οργή και τη δίψα για εκδίκηση για όσα απεχθή εγκλήματα γίνονται. Ποιος κερδίζει; Ο συγγραφέας δεν είναι ξεκάθαρος, ακριβώς λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επιλέγει να παρουσιάσει. Κι όλα αυτά εμφανίζονται σε μια περιπέτεια που κυριολεκτικά δε σε προετοιμάζει για το επόμενο στάδιο, είναι ανελέητη με τον αναγνώστη και κλείνει έξυπνα, ρεαλιστικά και σωστά μια ιστορία φρίκης, ανατριχίλας, τρόμου και δυσάρεστων εκπλήξεων. «Ο χειρότερος τρόμος έχει συχνά αθώο όνομα» (σελ. 25) και το Sebastian είναι η καλύτερη απόδειξη. Μετά τον «Κυνηγό» θα χρειαστεί να απομακρυνθώ λίγο από το αστυνομικό είδος για να μπορέσω να ξαναπιάσω τέτοιο βιβλίο ανεπηρέαστος από τα συναισθήματα που μου άφησε ο συγγραφέας χάρη στην αφηγηματική του μαεστρία και τα πανέξυπνα παιχνίδια που παίζει με το μυαλό μου.