Βιβλίο Ο επόμενος στη σειρά
Τίτλος πρωτοτύπου Next in line
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται το 1988, οπότε και κορυφώνεται το ενδιαφέρον για τη βασιλική οικογένεια, με την Νταϊάνα να θεωρείται η «πριγκίπισσα του λαού». Η Σκότλαντ Γιαρντ εστιάζει την προσοχή της στην επίλεκτη μονάδα της Διοίκησης Βασιλικής Προστασίας, όπου υπάρχουν υποψίες για διασπάθιση και κατάχρηση δημόσιου χρήματος. Τα μέλη της, που έχουν το καθήκον να προστατεύουν την πιο διάσημη οικογένεια στον κόσμο, πρέπει να είναι οι καλύτεροι των καλύτερων κι όχι να «τρώνε με χρυσά κουτάλια». Η έρευνα, που ετοιμάστηκε λόγω των πρόσφατων τρομοκρατικών επιθέσεων και του φόβου της ΜΙ6 για την ασφάλεια της βασίλισσας, ανατίθεται στον αρχιεπιθεωρητή Γουίλιαμ Γουόρικ και την ομάδα του από τον διοικητή Τζακ Χόκσμπι, που βλέπει τους αξιωματικούς του περισσότερο σαν οικογένεια παρά σα συναδέλφους. Έτσι, η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, πρώην ερωμένη του Ρος, ο έγχρωμος ευφυής, επινοητικός και φιλόδοξος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, η νεότερη στην ομάδα αστυφύλακας Ρεμπέκα Πάνκχερστ εντάσσονται στους κόλπους της Διοίκησης και προσπαθούν να βρουν ενοχοποιητικά στοιχεία για τον Μπράιαν Μίλνερ που τη διοικεί κάνοντας του κεφαλιού του, χωρίς να λογοδοτεί στη Μητροπολιτική Αστυνομία. Ο καθένας τους σε διαφορετικό πόστο, ερευνούν, προσέχουν, δημιουργούν συμμαχίες ή προδίδονται, σκανάρουν τους «συναδέλφους» τους και ψάχνουν να βρουν την άκρη.

Παράλληλα, ο επιθεωρητής Ρος Χόγκαν, ο μυστικός πράκτορας και κρυφό χαρτί της ομάδας σε όλα τα βιβλία της σειράς, τον οποίο ο Χόκσμπι βγάζει από τους δρόμους και τον εντάσσει επίσημα στην ομάδα ως δεξί χέρι του Γουόρικ, προσλαμβάνεται ως προσωπικός σωματοφύλακας της πριγκίπισσας Νταϊάνα, την οποία ο συγγραφέας σκιαγραφεί χωρίς υπερβολές και ακρότητες, πατώντας στα ευρύτερα γενικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της που ξέρει όλος ο κόσμος. Το Παλάτι του Κένσινγκτον, το Κάστρο του Γουίνδσορ, το Μπάκιγχαμ και άλλα διάσημα μέρη είναι ο τόπος δράσης του Χόγκαν που προσπαθεί να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για την ασφάλεια της Νταϊάνα, η οποία δεν κάθεται και πολύ φρόνιμα ως προς τον προγραμματισμό και το πρωτόκολλο. Ο συγγραφέας μάς βάζει για τα καλά στο πρόγραμμα της πριγκίπισσας, καταγράφει μέσα από τη ματιά του σωματοφύλακα την προσοχή στις δημόσιες εκδηλώσεις, τα εναλλακτικά σχέδια, όλο το πλάνο που συνοδεύει κάθε επίσημη έξοδο της βασιλικής οικογένειας.

Από την άλλη μεριά, οι «κακοί» της ιστορίας έχουν τις δικές τους περιπέτειες. Στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, ο Ρος και ο Γουόρικ παραβίασαν κάθε κανόνα για να συλλάβουν και να φυλακίσουν τον Μάιλς Φόκνερ που περιμένει πως ο διεφθαρμένος νομικός σύμβουλος του Στέμματος και δικηγόρος του, Μπουθ Γουότσον, θα κάνει τα πάντα για να τον αποφυλακίσει και να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες. Ο Γουότσον όμως έχει τα δικά του σχέδια, όπως και η πρώην σύζυγος του Φόκνερ, Κριστίνα, η οποία εκμεταλλεύεται τη θέση του και ξεκοκαλίζει την περιουσία του, μετά το διαζύγιο που εξέδωσε ο πατέρας του Γουίλιαμ Γουόρικ, σερ Τζούλιαν. Όσο ο Φόκνερ είναι στη φυλακή, τα γεγονότα τρέχουν πίσω από την πλάτη του και ο Μπουθ προσπαθεί να σώσει το τομάρι του παίζοντας διπλό παιχνίδι εις βάρος του Φόκνερ. Μέσα σε όλα αυτά έχουμε και τον Μανσούρ Χαλίφα, τον πλέον καταζητούμενο της Ιντερπόλ, τον Κινέζο επιχειρηματία Λι που εποφθαλμιά τη συλλογή του Φόκνερ, διευκολύνοντας τον Μπουθ για νέες απάτες εις βάρος του πελάτη του, στην προσπάθειά του να βγει επιτέλους από αυτό το παιχνίδι αλλά με σημαντικό κέρδος για τον εαυτό του, την πανέξυπνη κόρη του Λι, Μάι Λινγκ και η δράση κορυφώνεται με μια τρομοκρατική επίθεση που γέμισε άφθονες σελίδες με περιγραφές μαχών, σχεδίων και αντισχεδίων και κλιμακούμενο σασπένς για όσους είναι λάτρεις τέτοιου είδους περιπετειών.

Τέλος, η Κριστίνα προσεγγίζει και πάλι τη σύζυγο του Γουίλιαμ Γουόρικ, Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι έφορος στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν, και μαζί συγκροτούν μια ιδιαίτερη συνεργασία με στόχο πολύτιμα έργα τέχνης που δημοπρατούνται χωρίς να έχει αναγνωριστεί η πραγματική τους αξία. Επίσης, η οικογενειακή ιστορία του Γουόρικ εμπλουτίζεται με την κόρη του Ρος, Τζότζο, ο οποίος, ως ανύπαντρος πατέρας και με το άστατο ωράριο της πριγκίπισσας δε θα τα καταφέρει να τη φροντίσει σωστά. Τα δίδυμα παιδιά Γουόρικ, Πίτερ και Αρτεμίζια, ενθουσιάζονται με τη νέα τους φίλη και περνάνε ατέλειωτες ώρες μαζί. Ως προς τους γονείς του Γουίλιαμ, παίζουν τον δικό τους ρόλο στην ιστορία, με τον σερ Τζούλιαν να έχει αποδεχτεί πλέον την καριέρα του γιου του και τις ερωτικές προτιμήσεις της κόρης του, Γκρέις. Σε γενικές γραμμές, το πέμπτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» είναι γεμάτο δράση, αγωνία και συγγραφικά τερτίπια, σχέδια και «αντισχέδια» κι έχει γραφτεί με τον οικείο συναρπαστικό τρόπο των προηγούμενων μυθιστορημάτων της σειράς. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές περιέχονται σ’ ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι αλλά με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, ρεαλιστικές απιθανότητες, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα.

Βιβλίο Πέτρα, ψαλίδι, χαρτί 
Τίτλος πρωτοτύπου Rock paper scissors
Συγγραφέας Alice Feeney
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κυρίως μέσα από τις πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις του σεναριογράφου Άνταμ Ράιτ και της συζύγου του, Αμίλια και μέσα από τις επιστολές της δεύτερης προς τον πρώτο. Αυτές οι εναλλαγές επιτρέπουν στη συγγραφέα να καταγράψει τα γεγονότα απ’ όλες τις μεριές και μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, οι οποίες της επιτρέπουν να παίξει με το μυαλό του αναγνώστη και να μπερδέψουν αρκετά τις δραματικές εξελίξεις. Λέξεις με διττό νόημα, υπονοούμενα, μυστηριώδεις φράσεις που κάτι κρύβουν από τον αναγνώστη και η μεγάλη έκπληξη στο τέλος συγκροτούν έναν διαρκή αγώνα ενάντια στον χρόνο και αυξάνουν την αγωνία ως προς το τέλος της ιστορίας και την ταυτότητα του προσώπου που φαίνεται να τους παρακολουθεί. Το ζευγάρι λοιπόν ταξιδεύει στη Σκωτία, παρασυρμένο από την ιδέα που τους έδωσε η σύμβουλος γάμου για μια μικρή απόδραση του Σαββατοκύριακου μήπως και σώσουν τον γάμο τους. Σε αυτό συμβάλει και το γεγονός ότι η Αμίλια κέρδισε δωρεάν διαμονή σε μια εκκλησία που μετατράπηκε σε πανσιόν, μόνο που όταν φτάνουν εκεί τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα περίμεναν. Ενδιάμεσα διαβάζουμε τις κρυφές ετήσιες επιστολές της Αμίλια προς τον άντρα της, που τις έγραψε με αφορμή τις επετείους γάμου τους. Τι του γράφει, γιατί σβήνει κάποιες πιο επιθετικές φράσεις και στη συνέχεια τις μαλακώνει, πώς εμπνεύστηκε για μια τέτοια κίνηση, τι αλλάζει με την πάροδο του χρόνου στις επιστολές; «Με κάνουν να νιώθω καλύτερα κι ας ξέρω ότι θα σε κατέστρεφαν αν τα έβρισκες». Γιατί όμως ο Άνταμ αποφαίνεται πως: «Υπάρχουν δάση με λιγότερες σκιές από αυτήν» (σελ. 110);

Ο Άνταμ και η Αμίλια είναι ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και μέσα από την καθημερινότητά τους και τις δουλειές τους μαθαίνουμε κι εμείς διάφορα πράγματα, όπως από τη μια την αναλγησία των ανθρώπων για τα ζώα, τη βιασύνη τους να ξεφορτωθούν μόλις μεγαλώσει ό,τι αρχικά αγάπησαν κι από την άλλη την καθημερινή ζωή ενός συγγραφέα, τη μοναξιά του, την επιμονή του, την αυτοπεποίθησή του και τις αντίστοιχες συνέπειες στην οικογενειακή και κοινωνική του ζωή: «Οι συγγραφείς είναι παράξενα και απρόβλεπτα όντα. Πρέπει να έχουν υπομονή, αποφασιστικότητα, αρκετά ισχυρά κίνητρα για να δουλεύουν μόνοι στο σκοτάδι και την πίστη στον εαυτό τους να συνεχίζουν όταν οι σκιές απειλούν να τους καταπιούν…είναι στην καλύτερη περίπτωση τρελούτσικοι και στη χειρότερη θεόμουρλοι» (σελ. 152). Λέει ο Άνταμ: «Η δουλειά μου με κάνει να νιώθω νέος, μα η γυναίκα μου με κάνει να νιώθω γέρος». Επιπλέον, ο πρωταγωνιστής πάσχει από προσωπαγνωσία, δεν μπορεί δηλαδή να διακρίνει τα χαρακτηριστικά των προσώπων, ακόμη και του δικού του, γι’ αυτό και τη γυναίκα του την αναγνωρίζει από τον ήχο της φωνής της μόνο ή την αίσθηση του χεριού της. Μπορεί να περιβάλλεται από φίλους αλλά να έχει την εντύπωση ότι δεν ξέρει κανέναν, εξ ου και έχουν μείνει σχεδόν μόνοι τους από κοινωνικής άποψης. Αυτό είναι μεγάλο βάρος γι’ αυτόν, ειδικά όταν μαθαίνουμε πως υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας του θανάτου της μητέρας του σε τροχαίο αλλά δεν μπορεί να αναγνωρίσει τον ένοχο αν και όποτε βρεθεί!

Δύο διαφορετικοί άνθρωποι λοιπόν που κατάφεραν να συμβιώσουν και να βρουν κοινά σημεία αλλά στην πορεία άρχισαν να απομακρύνονται και να αποξενώνονται. Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο ο γάμος τους διαλύεται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη εξαιτίας μιας σειράς απλών, συνηθισμένων, καθημερινών γεγονότων που όλοι μπορεί να βιώσουμε κάποια στιγμή, εξ ου και οι διάφορες και άφθονες διαχρονικές παρατηρήσεις πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις είτε στο πλαίσιο ενός γάμου είτε ευρύτερα. «Την αγαπώ τη γυναίκα μου. Απλώς δε νομίζω ότι συμπαθούμε ο ένας τον άλλον όπως παλιά», παραδέχεται ο Άνταμ. Και συνεχίζει η Αμίλια: «Υποθέτω ότι τα πραγματικά προβλήματα ξεκίνησαν όταν αρχίσαμε να προτιμάμε αυτά τα πράγματα ο ένας από τον άλλον». Και παρακάτω: «Το νιώθεις όταν κάποιος που αγαπάς λέει ψέματα. Αυτό που δεν ξέρω ακόμα είναι το γιατί». Τέλος: «Γι’ αυτό είμαι συναισθηματικά χρεοκοπημένος αυτήν την εποχή, όση αγάπη μου είχε απομείνει για εκείνη έχει εξαντληθεί» (σελ. 110). Οπότε τι γίνεται παρακάτω; Από τη μια κλιμακώνεται ο φόβος και η αγωνία για το τι θα συμβεί στη συνέχεια, κάτι άψογα σχεδιασμένο γιατί ουσιαστικά η δράση ξετυλίγεται μέσα από τις αναμνήσεις και τα λόγια μόνο δύο ανθρώπων κι από την άλλη περνάνε διαχρονικά μηνύματα φθοράς της σχέσης ενός ζευγαριού («Δεν ήμασταν πάντα αυτοί που είμαστε τώρα», «Ο χρόνος μπορεί ν’ αλλάζει τις σχέσεις», «Δεν αποτυγχάνουν οι γάμοι αλλά οι άνθρωποι»), τα αίτια και τα αιτιατά («Είμαστε ακόμη μαζί παρ’ όλους τους λόγους που ίσως δε θα ‘πρεπε»), οι κρυφές σκέψεις («Μερικές φορές, οι φαινομενικά πιο αθώοι άνθρωποι αποδεικνύεται ότι είναι ένοχοι για φρικτά πράγματα. Μερικές φορές, οι άνθρωποι που κάνουν κακά πράγματα είναι απλώς κακοί άνθρωποι», σελ. 212), τα λάθη («Βαδίζουμε και οι δυο τόσο προσεκτικά που ουσιαστικά είμαστε στάσιμοι»), οι προσδοκίες που διαψεύστηκαν, αισθήματα, σκέψεις και λόγια ενός πραγματικού ζευγαριού της διπλανής πόρτας: «Όσα είδη αγάπης υπάρχουν, άλλοι τόσοι είναι οι διάφοροι τρόποι που μπορεί να ραγίσει η καρδιά σου». Επίσης: «Δεν έχει σημασία πόσο διαρκεί μια σχέση αλλά τι μας διδάσκει τον ένα για τον άλλο και για τον εαυτό μας» (σελ. 248). Άλλωστε: «Κάποιοι λένε ότι ο γάμος είναι σαν το κρασί και γίνεται καλύτερος με τα χρόνια αλλά υποθέτω ότι όλα εξαρτώνται από τα σταφύλια».

«Η ζωή είναι απρόβλεπτη στην καλύτερη περίπτωση, ασυγχώρητη στη χειρότερη» (σελ. 123) και αυτό θα το βιώσουν για τα καλά στο πετσί τους ο Άνταμ κι η Αμίλια. Κάποιος από τους δύο έχει ένα υστερόβουλο σχέδιο και σταδιακά διαπιστώνουμε πως το κατέστρωσε όλο αυτό από την αρχή και τίποτα δεν είναι τυχαίο. Εν τω μεταξύ ποια είναι η μυστηριώδης Ρόμπιν και γιατί τους παρακολουθεί; Ποιος μένει μαζί της στο σπίτι της; Γιατί διάλεξε αυτήν την ερημιά για να ζήσει; Ποιο είναι το μυστικό της; «Ούτε οι επισκέπτες θα μπορέσουν να φύγουν όταν το θελήσουν. Αλλά δεν το ξέρουν ακόμα» (σελ. 125). Προσπαθεί ν’ αφήσει πίσω της τα λάθη της και να μην επιτρέψει στη θλίψη να την καταστρέψει. Να όμως που τα μυστικά από τα οποία προσπάθησε να ξεφύγει ήρθαν και τη βρήκαν. Και τότε… «Πέτρα, ψαλίδι χαρτί» λέγεται το πρώτο σενάριο που έγραψε ο Άνταμ Ράιτ και, χωρίς να έχει γίνει ποτέ ταινία, του άνοιξε τον δρόμο για την καριέρα που ακολουθεί τώρα. Πέτρα, ψαλίδι, χαρτί παίζει με τη γυναίκα του κάθε φορά που θέλουν να πάρουν σημαντικές αποφάσεις. Μπορεί λοιπόν μια διήμερη εκδρομή να σώσει πραγματικά έναν γάμο; Τίποτα δεν είναι τυχαίο σε αυτήν την ιστορία, όλα είναι καλά σχεδιασμένα και στημένα, γιατί κάποιος από τους δύο λέει ψέματα και δε θέλει να τα ξαναβρούν και να ζήσουν ευτυχισμένοι. «Αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, μόνο ο ένας μας θα γυρίσει στο σπίτι»! Δέκα χρόνια μυστικών, μια επέτειος που δε θα ξεχάσουν ποτέ. Ας παίξουμε λοιπόν!

Βιβλίο Πάνω από το πτώμα μου
Τίτλος πρωτοτύπου Over my dead body
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τέταρτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» είναι γεμάτη δράση, αγωνία και συγγραφικά τερτίπια, σχέδια και «αντισχέδια». Η οικεία από τα προηγούμενα μυθιστορήματα της σειράς ομάδα τώρα συγκροτείται με στόχο παλαιότερες υποθέσεις φόνων που κατέληξαν στα δικαστήρια αλλά όχι σε καταδικαστικές αποφάσεις. Μέλη της και πάλι η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ με τον διπλό ρόλο, ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, η αστυφύλακας Ρεμπέκα Πάνκχερστ και ο επιθεωρητής Ρος Χόγκαν, ο μυστικός πράκτορας και κρυφό χαρτί της ομάδας σε όλα τα βιβλία της σειράς, τον οποίο ο Χόκσμπι βγάζει από τους δρόμους και τον εντάσσει επίσημα στην ομάδα ως δεξί χέρι του Γουόρικ. Μόνο που η σχέση του Ρος με τη Ζοζεφίν Κολμπέρ θα βάλει σε κίνδυνο την υπόληψή του και την πορεία των ερευνών. Ο καθένας τους αναλαμβάνει και μία ανεξιχνίαστη υπόθεση: αντεκδικήσεις συμμοριών στο Ιστ Εντ, μια φαινομενική αυτοκτονία συζύγου, μια εγκληματική δράση ενός τοκογλύφου που κάνει τα πάντα για να εισπράξει, μια δολοφονία σε ένα νάιτ κλαμπ. Όλα αυτά κάπου κάπου πετάγονται ως αναφορές των αστυνομικών που τις ανέλαβαν κι έτσι παρακολουθούμε τις σχεδόν ανύπαρκτες εξελίξεις τους ώσπου ένα δυσάρεστο γεγονός ωθεί κάποιον να πάρει την κατάσταση στα χέρια του, δίνοντας άλλη μια «βολική λύση» στις εξελίξεις. Χμ….

Τι γίνεται όμως με τον Γουίλιαμ Γουόρικ; Ο αρχιεπιθεωρητής και η σύζυγός του, Μπεθ, απολαμβάνουν ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη με κρουαζιερόπλοιο, δώρο της Κριστίνα Φόκνερ, όπου όμως μπλέκονται σ’ έναν φόνο. Γνωρίζονται με την οικογένεια του Τζέιμς Μπιουκάναν, εγγονού του πλοιοκτήτη και προέδρου της Pilgrim Line Φρέιζερ Μπιουκάναν και γιου του αντιπρόεδρου της εταιρείας Άνγκους κι έτσι, σε αυτό το κοσμοπολίτικο περιβάλλον, γνωρίζουμε τον παππού Φρέιζερ, τα παιδιά του, Άνγκους και Χέιμις, τον Τζέιμς και τη μητέρα του, Άλις, μόνο που οι ήρεμες βραδιές στιγματίζονται από τη δολοφονία του Φρέιζερ. Ποιος είχε την ιδέα τα μέλη της οικογένειας να ταξιδέψουν όλα μαζί; Ποιες είναι οι μεταξύ τους σχέσεις; Ποιο είναι το κίνητρο της δολοφονίας και ποιοι οι ύποπτοι; Θα καταφέρει ο Γουίλιαμ να βρει τον δολοφόνο; Παρ’ όλη τη μαεστρία στην πλοκή, κάτι ο τόπος του φόνου, κάτι το σχεδιάγραμμα του τραπεζιού, κάτι οι ανακρίσεις των υπόπτων, δεν μπορούσα να βγάλω από το μυαλό μου τη δομή έργων της Agatha Christie. Κι όταν όλα τελείωσαν αισίως, οι Γουόρικ διαπιστώνουν πως το δώρο της Κριστίνα είχε σκοπό να τους απομακρύνει από την Αγγλία! Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ με τη νέα του ταυτότητα και η γυναίκα του, Κριστίνα, οδηγούν τη μεταξύ τους σχέση σε ένα αξεδιάλυτο κουβάρι συμφωνιών, συνομωσιών και όρκων σιωπής. Είναι δυο άνθρωποι που βρέθηκαν αιχμάλωτοι σε μια από τις πιο παράξενες διελκυστίνδες που έχω συναντήσει ποτέ σε μυθιστόρημα, μιας και ο πρώτος που θα παραβιάσει τη συμφωνία θα παρασύρει και τον άλλο σε καταστάσεις αθέλητες. Τέλος, έχουμε και τον πρώην υπαστυνόμο Μπρους Λαμόντ που έχει περάσει στην άλλη πλευρά του παιχνιδιού και μπλέκεται αριστοτεχνικά στην υπόθεση, με μια σύζυγο που του κοστίζει ακριβά και με το πάθος του για τον ιππόδρομο, στοιχεία που τον κάνουν πρόθυμο να παραβεί τον νόμο με αντίστοιχα οικονομικά κίνητρα.

Αυτό που βρήκα πιο ενδιαφέρον από τις θεαματικές, σχεδόν κινηματογραφικές, εξελίξεις του βιβλίου είναι οι πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες γύρω από την τέχνη, με έμφαση στα αριστουργήματα που βρίσκονται ακόμη σε ιδιωτικές συλλογές και πόσο δύσκολο είναι να πείσει κανείς τους ιδιώτες να τα δανείσουν σε εκθέσεις. Λόγω της ασφαλιστικής κάλυψης με αυστηρούς όρους, δύσκολα βγαίνουν από το Βατικανό ένας Λεονάρντο Ντα Βίντσι ή ένας Μικελάντζελο, για παράδειγμα, ενώ ταυτόχρονα τονίζεται ο ρόλος και η σημασία των σπάνιων πινάκων που βλέπει το κοινό, πώς και γιατί αυξάνεται η αξία όσων βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές, πώς επηρεάζουν τη συλλεκτική αγορά οι εθνικές πινακοθήκες και οι δημοπρασίες από τις οποίες βρίσκουν κλασικά αριστουργήματα κλπ. Έμαθα πως αν το Υπουργείο Εξωτερικών έχει επιφυλάξεις για τη χώρα όπου θέλεις να δανείσεις έναν πίνακα, μπορεί να αρνηθεί (π. χ. αν το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας δανειζόταν τα Ελγίνεια Μάρμαρα, αναφέρει ο συγγραφέας), καθώς επίσης πόσο σημαντικό πρόβλημα είναι οι εβραϊκές περιουσίες, μιας και πολλά σημαντικά έργα τα έκλεψαν οι Γερμανοί από τους Εβραίους ιδιοκτήτες τους αλλά «απελευθερώθηκαν» από τους Ρώσους και τώρα φυλάσσονται στο Ερμιτάζ και σε άλλα διάσημα μουσεία του Σιδηρού Παραπετάσματος, τα οποία δεν προτίθενται να αποτελέσουν αντικείμενο δανεισμού σε χώρες όπου θα μπορούσαν να κινηθούν νομικές διαδικασίες εναντίον τους (ας μην ξεχνάμε πως η υπόθεση του βιβλίου διαδραματίζεται πριν την πτώση του Τείχους του Βερολίνου)! Όλα αυτά και πολλά άλλα με παρέσυραν ξανά στον συναρπαστικό κόσμο της τέχνης όπως και στο πρώτο βιβλίο της σειράς.

Το «Πάνω από το πτώμα μου» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο τέταρτο βιβλίο θα φέρουν τον Γουίλιαμ Γουόρικ αντιμέτωπο με θανάσιμους κινδύνους, σημαντικά ρίσκα και επικίνδυνες αποφάσεις ενώ την ίδια στιγμή ο κόσμος γύρω του αλλάζει ριζικά. Αυτήν τη φορά δεν έχουμε δικανικές μάχες αλλά ένα διαρκές ανθρωποκυνηγητό από Ισπανία σε Αγγλία κι από κει σε Ιταλία και Γαλλία, με τους ήρωες να αλλάζουν τα αεροπλάνα σα να είναι λεωφορεία! Διπλά παιχνίδια, προδοσίες, απληστία και φυσικά θανάσιμος κίνδυνος υπάρχουν σε αφθονία και το μυθιστόρημα είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής των προηγούμενων βιβλίων, με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, ρεαλιστικές απιθανότητες, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα. Παρ’ όλ’ αυτά θα προχωρήσω με χαρά και στο επόμενο βιβλίο της σειράς.

Βιβλίο Ποτέ
Τίτλος πρωτοτύπου Never
Συγγραφέας Ken Follett 
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του σημαντικού αυτού συγγραφέα συστήνει στο αναγνωστικό κοινό όλες τις ισορροπίες δυνάμεων που επικρατούν σε Αμερική και Ασία κυρίως, εντρυφεί στις σχέσεις των χωρών μεταξύ τους και παραθέτει με συναρπαστικές λεπτομέρειες όλο τον στρατιωτικό εξοπλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Βόρειας και Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας. Οι διπλωματικές σχέσεις, βασισμένες στον ανθρώπινο παράγοντα, δοκιμάζονται συνέχεια, σχέδια ευοδώνονται ή καταποντίζονται, πραξικοπήματα χειροτερεύουν τις καταστάσεις, άνθρωποι που αποσκοπούν να γίνουν ηγέτες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες, λάθος χειρισμοί δημιουργούν εφιαλτικά σενάρια κι έτσι η γεωπολιτική σκακιέρα βάφεται με αίμα αθώων όσο οι ανώτεροι ενορχηστρωτές επελαύνουν, επιτίθενται, υποχωρούν και συνδιαλέγονται πολύ προσεκτικά, μιας και στη διεθνή διπλωματική κονίστρα κάθε λέξη μετράει. Το βιβλίο χωρίζεται σε πέντε μέρη, όσα και οι βαθμίδες Defcon, με το 5 να είναι η χαμηλότερη κατάσταση αμυντικής ετοιμότητας και στο 1 να επίκειται ή να έχει ξεκινήσει πυρηνικός πόλεμος. Στο επίπεδο 3 μάλιστα είχαμε φτάσει την 11^η Σεπτεμβρίου 2001 και στο 2 το 1962 με την πυραυλική κρίση της Κούβας!

Στην αρχή, ξεκίνησα να κρατάω σημειώσεις ώστε να μη χαθώ με τα πολλά πρόσωπα που περιβάλλουν τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και τους ηγέτες του ανατολικού κόσμου, να κατανοήσω το πολιτικό και διπλωματικό παρελθόν των χωρών μεταξύ τους και να γνωρίσω καλύτερα τους κύριους χαρακτήρες της ιστορίας:
-την Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Πολίν Γκριν, παντρεμένη και μητέρα μιας έφηβης κόρης με τα γνωστά προβλήματα αντικοινωνικής συμπεριφοράς της ηλικίας της και τον γερουσιαστή Τζέιμς Μουρ να είναι ο αντίπαλός της στον αγώνα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων που υπηρετεί η Πολίν. Δίπλα της βρίσκεται ένα αξιόλογο επιτελείο ανθρώπων με διορατικότητα, πείσμα, διπλωματικότητα και σωστή εκπαίδευση.
-τον υφυπουργό Διεθνών Πληροφοριών Τσανγκ Κάι στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας και υπεύθυνο για τη λειτουργία της κινέζικης Υπηρεσίας Πληροφοριών Εξωτερικού, τον κατασκοπικό οργανισμό που χειρίζεται τις μυστικές πληροφορίες μέσα και έξω από τη χώρα. Γιος του αντιπροέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, του οργάνου που παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, θεωρεί τον εαυτό του ικανό να γίνει Πρόεδρος της χώρας ώστε να φροντίσει η Κίνα να σταθεί στο ύψος του πεπρωμένου της. Εργάζεται σ’ ένα αυστηρό περιβάλλον, χωρισμένο σε σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς και ήπιων τόνων υπαλλήλους και κατασκόπους. Είναι παντρεμένος με την ηθοποιό Τάο Τινγκ, πρωταγωνίστρια σε μια από τις δημοφιλέστερες τηλεοπτικές σειρές της χώρας και συμβουλεύεται έμπιστα πρόσωπα για το τι γίνεται στη Βόρεια Κορέα.
-την Ταμάρα Λέβιτ, μέλος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ντζαμένα, πρωτεύουσα του Τσαντ, αλλά στην πραγματικότητα πράκτορας της CIA με πίστη στην ελευθερία, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Συνεργάζεται με τον Γαλλοαλγερινό Ταμπντάρ Σαντούλ, μέλος της DGSE, δηλαδή της γαλλικής CIA, ακόλουθο στην Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ντζαμένα.
-τον Αμερικανό μυστικό πράκτορα Αμπντούλ Τζον Χαντάντ, έναν από τους πράκτορες που έχει στείλει η CIA για να εντοπίσουν τις διαδρομές των ναρκωτικών, με την ελπίδα να οδηγηθούν στα κρησφύγετα του ισλαμικού κράτους και ίσως στην ηγετική φυσιογνωμία του ISGS και δράστη μαζικών δολοφονιών Αλ-Φαράμπι. Ο Αμπντούλ ανακαλύπτει ένα μεγάλο φορτίο κοκαΐνης, οπότε το ακολουθεί μεταμφιεσμένος σε ντόπιο και μπλέκεται σε κύκλωμα λαθρομετανάστευσης. Στο ταξίδι προς τη Μεσόγειο θάλασσα, γνωρίζει την Κία, που δε βλέπει μέλλον και προκοπή ούτε για κείνη ούτε για τον γιο της στον φτωχότοπο του Τσαντ οπότε επέλεξε με βαριά καρδιά και δυσκολίες να φύγει προς την Ευρώπη μέσω των παράνομων δικτύων μεταναστών.

Σύντομα όμως κατάφερα να διακρίνω τον σκελετό της πλοκής κι έτσι αφοσιώθηκα χωρίς περισπασμό στις εξελίξεις, τις ανατροπές και τα παιχνίδια που πάντα παίζονται στα γραφεία των επιτελών. Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι στις άκρες της γης, με παραστατικές εικόνες και ρεαλιστική γραφή. Αξιοθρήνητοι φτωχοί οικισμοί στην Αφρική, με απελπισμένους άπορους κατοίκους και τους τζιχαντιστές να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους, αφού τους αρπάζουν τα τρόφιμα και όχι μόνο. Οι ένοπλες συμμορίες που συνεργάζονται με το ισλαμικό κράτος δολοφονούν, απάγουν και βιάζουν Αφρικανούς που οι φονταμενταλιστές πολέμαρχοι δεν εγκρίνουν τη θρησκεία ή την εθνότητά τους. Στην άλλη άκρη της γης, η Κίνα οδεύει προς την κατάκτηση της θέσης της πλουσιότερης και ισχυρότερης χώρας στον κόσμο, κάτι που φέρνει φόβο σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς που βλέπουν την παγκόσμια κυριαρχία να ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους μέρα με τη μέρα. Ως προς τη Βόρεια Κορέα, «τη μεγάλη αδυναμία της Κίνας», είναι σύμμαχοι ζωτικής σημασίας και ταυτόχρονα αναξιόπιστοι, απόλυτα εξαρτημένοι από την Κίνα, με τη μόνη επιτυχημένη βιομηχανία να κατασκευάζει και να εξάγει πολεμικούς εξοπλισμούς. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με την έντονη υπερεθνικιστική και μεταρρυθμιστική τάση του στρατού της χώρας, ο οποίος θέλει την πατρίδα του ανεξάρτητη από την Κίνα κι ετοιμάζει στρατιωτικό πραξικόπημα: «Η Βόρεια Κορέα έπρεπε να είναι σταθερή, η σταθερότητά της αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της κινεζικής άμυνας» (σελ. 374). Κι επιπλέον η Νότια Κορέα βρίσκει πως ήρθε η στιγμή να πάρει το αίμα της πίσω για όσα πάνδεινα τράβηξε η χώρα της από το 1945 κι εντεύθεν κι η ηγέτης της οραματίζεται μία ενιαία πατρίδα!

Το μυθιστόρημα σε κάποια σημεία με κέρδιζε και σε άλλα με έχανε, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αποφασίσω ως το τέλος αν μου άρεσε ή όχι. Ίσως περίμενα ένα στακάτο, γρήγορο, ανατρεπτικό θρίλερ αλλά οι υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες και ο σχετικά αργός αρχικά αφηγηματικός ρυθμός με κούρασαν και διάβαζα σχεδόν στα πεταχτά το κείμενο, χωρίς να χάνω τις εξελίξεις. Έχουμε παραστατικότητα και ζωντάνια αλλά οι υπερβολικές επεξηγήσεις και αναλύσεις καθυστερούν τη δράση και αποδυναμώνουν τις ανατροπές, μειώνοντας αισθητά τον ρυθμό που απαιτεί μια τέτοια περιπέτεια. Από την άλλη, δεν μπορώ να παραβλέψω τη σωστή σκιαγράφηση των χαρακτήρων ως προς τις επιλογές που πραγματοποιούν, πώς αποτυπώνεται η απελπισία τους σε κρίσιμες στιγμές, ο παρανοϊκός τρόπος σκέψης κάποιων, οι αφόρητες, μακρόχρονες και ψυχοφθόρες προσπάθειες κάποιων διπλωματών και επιτελών να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις και να μαλακώσουν την αποφασιστικότητα των ηγετών ώστε να αποφευχθεί ο πυρηνικός πόλεμος που θα μας φέρει όλους πιο κοντά στο τέλος του κόσμου που ξέρουμε. Πράξεις και αντίποινα, δράση και αντίδραση είναι ένα δύσκολο γαϊτανάκι, με λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο «δραστικό» (διπλωματία, αντίποινα) και στο «παρανοϊκό» (πλήρης αφανισμός με τη χρήση πυρηνικών όπλων). Ζούμε ακόμη στην κόψη του ξυραφιού και το μυθιστόρημα το δείχνει με τον καλύτερο τρόπο. «Η δύναμη δεν ανήκε αποκλειστικά σ’ ένα μεμονωμένο κέντρο αλλά σ’ ένα απίστευτα πολύπλοκο δίκτυο, μια ομάδα σημαντικών ανθρώπων και θεσμών χωρίς συλλογική βούληση, που έσπρωχναν προς διαφορετική κατεύθυνση ο καθένας» (σελ. 660). Φανταστείτε λοιπόν πόσα παιχνίδια παίζονται για την τύχη του κόσμου μεταξύ εκείνων που θέλουν εκδίκηση και αίμα και εκείνων που βλέπουν πιο διορατικά, έστω κι αν αποσκοπούν σε προσωπικά οφέλη.

Και πάλι, με αφορμή τον τρόπο χειρισμού συνολικά και ολοκλήρωσης ειδικά της ιστορίας, που με εξέπληξε όχι ευχάριστα, δε γίνεται να μην προβληματιστώ πάνω σε αρκετά θέματα, όπως την επιλογή μιας γυναίκας για Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι γιατί δεν πιστεύω στις ηγετικές ικανότητες του φύλου αλλά γιατί ο συγγραφέας δε με έπεισε για τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα της. Έχοντας διαβάσει παρεμφερή μυθιστορήματα με Προέδρους και χώρα σε κρίση, δεν μπορώ να πειστώ εύκολα πως σε τόσο σοβαρές και δύσκολες καταστάσεις η Πολίν έχει ερωτικές αφυπνίσεις που τις κρατάει για τον εαυτό της ώστε να μην τινάξει καριέρες στον αέρα ή αναρωτιέται για το αν ο Πρώτος Κύριος την απατά ή τι συνέπειες θα έχει η ελαφρώς παραβατική συμπεριφορά της κόρης της στην ψυχολογία εκείνης ή στην πολιτική καριέρα της. Σίγουρα όταν κρατάς την τύχη του κόσμου στα χέρια σου δεν παύεις να έχεις και προσωπική ζωή, απλώς δε μου άρεσε όπως παρουσιάστηκε. Καλογραμμένη είναι και η περιπέτεια που έζησαν ο Αμπντούλ και η Κία, μόνο που ίσως ο συγγραφέας δεν είχε τι να την κάνει αφότου χρησιμοποιήθηκε ως πρώτο σκαλοπάτι για το ντόμινο της καταστροφής που θα ακολουθούσε. Σωστές ανατροπές, αναπάντεχες εκπλήξεις, αποτύπωση των εξτρεμιστικών οργανώσεων και όλου του δικτύου λαθρεμπορίας (ανθρώπων, ναρκωτικών και όπλων) στην έρημο της Σαχάρας, εξαπατήσεις, δυσκολίες και άλλα κι όλο αναρωτιόμουν, ειδικά όσο παράλληλα άρχιζε να κλιμακώνεται ο πυρηνικός κίνδυνος, πώς ταιριάζουν πλέον αυτοί οι δύο χαρακτήρες με την υπόλοιπη ιστορία. Σασπένς και εκπλήξεις δεν κατάφεραν να κρύψουν την αμηχανία χειρισμού της ιστορίας τους, η οποία, παρ’ όλ’ αυτά, έχει εξίσου πολλές σελίδες. Και όλοι αυτοί οι προβληματισμοί κουμπώνουν με τον τρόπο που τελείωσε το μυθιστόρημα, κάτι που μου έδειξε πως ίσως ο συγγραφέας δεν είχε σκοπό να αφήσει επιμύθιο στην ιστορία του. Χαίρομαι που η Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν άλλο ένα καρτούν, όπως σε άλλα αντίστοιχου θέματος μυθιστορήματα, εκπρόσωπος της κραταιάς χώρας που θα σώσει τον κόσμο και θα τα ισοπεδώσει όλα για να δείξει ποια είναι, αλλά ένας άνθρωπος με προβληματισμούς, διλήμματα, αμφιβολίες και πάντα συζητήσιμη για εναλλακτικές λύσεις. Έτσι όμως όπως τελείωσε το βιβλίο η όλη αίσθηση που αποκόμισα είναι πως ο συγγραφέας κατέγραψε τη βαθμιαία κλιμάκωση που θα οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο με τον αφανισμό χιλιάδων ανθρώπων και όχι ένα κείμενο που θα δείξει το μέγεθος της καταστροφής κι ίσως αυτό αλλάξει τη γνώμη σε ορισμένους και μέσω αυτών των ελιγμών να δει κι ο αναγνώστης πως ναι, τέτοιος πόλεμος πρέπει να αποφεύγεται.

Το «Ποτέ» είναι μια κλιμακούμενη περιπέτεια που εμπλέκει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, ακόμη και την Ιαπωνία σε απανωτούς διπλωματικούς χειρισμούς, με κάποιους να τραβάνε το σκοινί και κάποιους άλλους να το χαλαρώνουν. Ανατροπές, εκπλήξεις, εμπόδια, αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας και πολλές λεπτομέρειες γύρω από τα οπλικά συστήματα, τα γραφεία αποφάσεων, την ίδια την καθημερινότητα των χαρακτήρων συγκροτούν ένα χορταστικά φλύαρο ή λεπτομερώς εκτεταμένο μυθιστόρημα γύρω από την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου. Ειδική μνεία οφείλω να κάνω στη μετάφραση, η οποία θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολη, μιας και τα οπλικά συστήματα, τα περίπλοκα κινεζικά ονόματα, λέξεις όπως «διάδρομος προσαπογείωσης» ή «αλεξίβομβος υπόγειος χώρος» που δεν τις έχω ξανασυναντήσει ως τώρα θα δυσχέραναν αρκετά τη Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου στο έργο της.

Βιβλίο Η μέρα του ατυχήματος
Τίτλος πρωτοτύπου Day of the accident
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα γρήγορο, έντονο και ανατρεπτικό θρίλερ που με κράτησε καθηλωμένο ως την τελευταία σελίδα. Η Μάγκι Άλαν είναι μια γυναίκα που έχει ν’ αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλά πράγματα: να επιβιώσει με τα ελάχιστα χρήματα που έχει στην τράπεζα ώσπου να βγουν τα επιδόματά της, να καταλάβει γιατί την εγκατέλειψε ο Σον, να προσπαθήσει να θυμηθεί την ημέρα του ατυχήματος και να καταλάβει γιατί κάποιοι της ρίχνουν την ευθύνη για τον θάνατο της Έλσπεθ. Η συγγραφέας κρατάει βασικά δύο άξονες πλοκής: μια σειρά από επιστολές απελπισίας που γράφει ένα κορίτσι στη μητέρα του και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Μάγκυ, που παρατίθεται σε ενεστώτα διαρκείας, δίνοντας ένταση, νεύρο και αγωνία στο κείμενο. Η προσωπικότητα της πρωταγωνίστριας είναι πραγματικά χίλια κομμάτια, που το καθένα δείχνει να αιωρείται σε παράλληλες ή άσχετες τροχιές με άλλα. Εκεί που έχω μπει σε μια σειρά, που έχω μάθει πράγματα από το παρελθόν της, που έχω καταλάβει κάποια κίνητρα για τη μοιραία στιγμή, τότε είναι που θα εμφανιστεί κάτι εντελώς αντίθετο και θα ρίξει ένα στιγμιαίο φως σε κάτι που δεν κολλάει, σε πρώτη ανάγνωση έστω. Βρέθηκα λοιπόν να πονοκεφαλιάζω πάνω από ένα παζλ χωρίς γωνίες και διακριτά χαρακτηριστικά ενώ η κάθε σελίδα με προκαλούσε όλο και περισσότερο. Η Μάγκυ κάνει όλα εκείνα τα απαραίτητα διαδικαστικά που θα της φέρουν πίσω τη ζωή της στο Λούις του Σάσεξ, ως συγγραφέα και ίσως αποτυχημένη μαμά, μιας και έδινε προτεραιότητα στο γραπτό της κι όχι στην προσοχή που επιζητούσε το παιδί της. Δέχεται τη στήριξη και τη βοήθεια γιατρών και της εθελόντριας από την Πρόνοια, της Σόνια, κάνει ό,τι μπορεί για να νιώσει και πάλι άνθρωπος όμως…

Εξίσου κλιμακωτή είναι και η εξέλιξη του κοριτσιού που γράφει επιστολές στη μητέρα της, παρακαλώντας την να έρθει να την πάρει. Ξεκινάνε ως γράμματα μιας τραυματισμένης παιδικής ψυχής που επέζησε από ένα μεγάλο σοκ και βρίσκεται εγκαταλειμμένη σε άγνωστους χώρους, με ξένους ανθρώπους που την πιέζουν να μελετάει και να συμπεριφέρεται ευπρεπώς.  Μέσα από μια σειρά περιστατικών, αυτό το παιδί αρχίζει να γεμίζει μίσος, να «ωριμάζει» μέσα από τη γραφή του, προβαίνοντας σε πράξεις απρόσμενες και αρκετά σοβαρές. Ήταν πολύ προσεγμένη αυτή η αποδόμηση του χαρακτήρα, με το λεξιλόγιο να αλλάζει από επιστολή σε επιστολή, με τον χαρακτήρα της γράφουσας να προσαρμόζεται για να επιβιώσει σ’ έναν κόσμο εκφοβισμού και μάταιων ελπίδων σωτηρίας!

Καλύτερα να πάρει κάποιος μια βαθιά ανάσα πριν προχωρήσει στο τρίτο μέρος του μυθιστορήματος, γιατί οι εκπλήξεις είναι απανωτές, τα γεγονότα αναπάντεχα και οι χαρακτήρες απεκδύονται χωρίς ωραιότητες και προετοιμασίες. Έχοντας ήδη γεμίσει το μυαλό μου με χιλιάδες περιπτώσεις εξέλιξης της πλοκής, έχοντας σκεφτεί κάθε πιθανή κι απίθανη ανατροπή, μένοντας ακόμη ανάμεσα στο «αθώα» ή «ένοχη» η Μάγκι για τη μοιραία στιγμή της Έλσπεθ, η σφαλιάρα που έφαγα μπαίνοντας στο τρενάκι του τρόμου που η συγγραφέας θα μπορούσε να αποκαλέσει «φινάλε», ήταν δυνατή, ηχηρή και απόλυτα ενδεικτική του αξεπέραστου ταλέντου της Nuala Ellwood. Το μυθιστόρημα λοιπόν δεν αφορά τίποτα παρατραβηγμένο, απίθανο ή ανεδαφικό, παρά μόνο ξεκάθαρα, ωμά και τραγικά τη δύναμη της μητρότητας, «μια άγρια, πρωτόγονη και μερικές φορές βίαιη παρόρμηση…» (σελ. 362). Μια μητέρα μπορεί να κάνει τα πάντα για να προστατεύσει το παιδί της, ισχυρίζεται η Μάγκι Άλαν και αυτό ακριβώς συμβαίνει.

Ίσως φανεί επιτηδευμένο το γεγονός πως η ιστορία έχει απόλυτη ρεαλιστική βάση και απλώς η συγγραφέας φρόντισε, σαν κακομαθημένο παιδί, να ξηλώσει την ιδέα της, μετατρέποντάς την σε αταίριαστα ξέφτια, μόνο και μόνο για να υφάνει από την αρχή, μπροστά σ’ έναν έκθαμβο αναγνώστη, τον ιστό της, ίσως λοιπόν σε κάποιους να φανεί πως εξαπατήθηκαν, μιας και ως το τέλος φωτίζονταν μόνο όσα κομμάτια του παζλ ήθελε η συγγραφέας. Ναι, αλλά αυτή είναι και η μαγεία του σασπένς. Τι να γράψω λοιπόν για ένα τέλος που έβαλε την ιστορία στις σωστές της διαστάσεις, μου έφερε στο φως απρόσμενες τροπές, μου σύστησε εκ νέου χαρακτήρες που είχα αγαπήσει ή μισήσει ή ακόμη και ξεχάσει κατά την πορεία της ανάγνωσης, μόνο και μόνο για να εντείνει ή να αλλάξει τα αισθήματά μου απέναντί τους;

«Η μέρα του ατυχήματος» είναι ένα στην κυριολεξία συναρπαστικό ψυχολογικό θρίλερ, που υμνεί με τον δικό του «παράλογο» ή «διεστραμμένο» τρόπο τη δύναμη και τα καλά της μητρότητας, που κάθε σελίδα του είναι και μια μεγάλη έκπληξη, που η τελική αποκάλυψη των γεγονότων θα αφήσει πολύ κόσμο με ανοιχτό στόμα και χέρια που κινούν πυρετικά τις σελίδες ως την τελευταία κυριολεκτικά λέξη. Ένα παιχνίδι που μπερδεύει το μυαλό χωρίς να κοροϊδεύει τον αναγνώστη!

Βιβλίο Μερικές φορές λέω ψέματα 
Τίτλος πρωτοτύπου Sometimes I lie
Συγγραφέας Alice Feeney
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άμπερ Ρένολντς εργάζεται στο Λονδίνο, στην εκπομπή «Πρωινό με καφέ», της οποίας η κεντρική παρουσιάστρια είναι μια αδυσώπητη, κακιασμένη, ψυχρή, μισάνθρωπη σκύλα. Ταυτόχρονα είναι παντρεμένη με τον Πολ, με τον οποίο η επικοινωνία και το ενδιαφέρον έχουν πάψει προ πολλού να υφίστανται, μετά τις επαναλαμβανόμενες αποτυχημένες προσπάθειες για τεκνοποίηση. Η αδελφή της Άμπερ, Κλερ, είναι ευτυχισμένη με τον σύζυγο και τα δίδυμα παιδιά της. Επομένως, τι μπορεί να συνέβη τη μοιραία νύχτα του τροχαίου ατυχήματος; Ποιος το προκάλεσε και γιατί; Γιατί ο Πολ θεωρείται ύποπτος; Ποιος είναι ο μυστηριώδης άντρας από το παρελθόν της Άμπερ, που φαίνεται πως δεν ξέχασε τι του έκανε στο παρελθόν; Είναι κάποιος από αυτούς ένοχος; Τι ρόλο παίζουν τα ψέματα στη ζωή της και πώς την έφεραν ως εδώ; Θα συνέλθει από το κώμα πριν κινδυνέψει ξανά η ζωή της;

Την περίοδο 1991-1993, μέσα από το ημερολόγιο ενός κοριτσιού, διαδραματίζεται η ιστορία ενός μικρού παιδιού, που οι γονείς της τσακώνονται καθημερινά και της κάνουν τη ζωή ανυπόφορη. Πρότυπό της η Τέιλορ, ένα πανέμορφο, καθαρό, φροντισμένο κοριτσάκι, με γονείς-υποδείγματα και αγάπη για τα μαθήματά της. Αυτή η σπουδή της δυστυχώς προκαλεί τον φθόνο κάποιων συμμαθητριών κι έτσι τα δύο παιδιά δένονται περισσότερο, μιας και η αφηγήτρια δε διστάζει να της συμπαρασταθεί με κάθε τρόπο. Αυτή η φιλία αρχίζει να στεριώνει σταδιακά αλλά μέσα από τα γραπτά του ημερολογίου κάποια κομμάτια δεν ταιριάζουν καθόλου μεταξύ τους. Καθόλου όμως! Μόνο όταν…

Η συγγραφέας φαίνεται να μελέτησε εξονυχιστικά περιπτώσεις οικογενειών σαν της φίλης της Τέιλορ, γιατί οι καβγάδες, ο βαθμός μίσους της προς τους γονείς της, η στάση ζωής της, δόθηκαν ανάγλυφα, έντονα και τόσο παραστατικά! Ένιωσα ακριβώς σα να ζούσα τους συνηθισμένους καβγάδες ενός δεκάχρονου παιδιού με δυο ανθρώπους που τη μεγάλωσαν, την αγκάλιασαν και την αγάπησαν, η συμπεριφορά της όμως τους απωθεί κι αντί να προσπαθήσουν και να επιμείνουν, κατέφυγαν ο καθένας στον δικό του χώρο, ειδικά από τη στιγμή που τα πράγματα χειροτέρεψαν, γιατί…

Προτάσεις όπως οι ακόλουθες με έκαναν να σταματήσω την ανάγνωση και να αναλογιστώ ως εικόνα και ως συναίσθημα αυτά τα σκληρά και αληθινά λόγια και πόσο διαχρονικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων και της καθημερινότητάς τους είναι: «Κάποιοι άνθρωποι φαίνονται ευτυχισμένοι αν τους κρίνεις μόνο εξωτερικά και μόνο αν τους αφουγκραστείς και δεν αρκεστείς στην όψη τους καταλαβαίνεις πόσο συντετριμμένοι είναι μέσα τους» (σελ. 353). Επιπλέον, κάπου προς τις τελεταίες σελίδες υπάρχει κάτι απλοϊκά λιτό και ταυτόχρονα διαχρονικά έγκυρο: «Ο κόσμος πιστεύει ότι το καλό και το κακό είναι αντίθετα, αλλά κάνει λάθος, το ένα είναι απλώς η κατοπτρική εικόνα του άλλου σε σπασμένο γυαλί» (σελ. 377). Τέλος, στη σελ. 329 η συγγραφέας παρατηρεί για τα Χριστούγεννα: «Όλοι είναι κλεισμένοι στα σπίτια τους με συγγενείς που δεν είναι υποχρεωμένοι να βλέπουν όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Μπουκώνονται με γαλοπούλα, χαζεύουν βλακείες στην τηλεόραση και ξετυλίγουν δώρα που ούτε θέλουν ούτε χρειάζονται. Πίνουν πολύ. Μιλούν πολύ. Και σκέφτονται ελάχιστα».

Το «Μερικές φορές λέω ψέματα» είναι ένα εξαίρετο ντεμπούτο και ένα αρμονικό αμάλγαμα αστυνομικού θρίλερ και κοινωνικού μυθιστορήματος. Η διεισδυτική ματιά της συγγραφέως και η πανέξυπνη πλοκή της ιστορίας συνταιριάζονται αρμονικά σε ένα κείμενο που ρέει αβίαστα, είναι γεμάτο ανατροπές και δείχνει ξεκάθαρα πόσο λεπτές είναι οι γραμμές ανάμεσα στη θέση του θύτη και του θύματος. Πρόκειται για ένα βαθμιδωτό κείμενο που αρχίζει να γκρεμίζεται από επίπεδο σε επίπεδο κι όσο ανεβαίνει ο αναγνώστης, τόσο πιο κάτω πέφτει η μάσκα των χαρακτήρων, γιατί κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται ή διατείνεται πως είναι. Το γεγονός ότι ετοιμάζεται και συνέχεια με ιντριγκάρει αφάνταστα, γιατί το παρόν βιβλίο είναι αξεπέραστο, επομένως η συγγραφέας πρέπει να παλέψει με τον ίδιο της τον εαυτό για να τον ξεπεράσει στην επόμενη προσπάθεια. Για να δούμε!

Βιβλίο Οι Σκιές
Τίτλος πρωτοτύπου The shadow friend
Συγγραφέας Alex North
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Alex North επιστρέφει με ένα υποβλητικό μυθιστόρημα που έχει ως κύριο θέμα τα όνειρα. Τι είναι τα διαυγή ή συνειδητά όνειρα και πώς μπορεί κάποιος να τα χειριστεί; Πόσο εύκολο είναι να ταυτιστούν τα οράματα δύο διαφορετικών ανθρώπων που κοιμούνται σε διαφορετικά σπίτια; Υπάρχει όντως δυνατότητα να ασκήσεις έλεγχο σε αυτά κι αν ναι, ως πού μπορείς να φτάσεις; Αυτήν τη φορά ταξιδεύουμε ως το Γκρίτεν Γουντ ή αλλιώς Σκιές, λόγω των δέντρων στο διπλανό δάσος που μοιάζουν γεμάτα σκιές και μυστικά. «Το χωριό αργοπέθαινε, τα σπίτια ήταν σαν φώτα που έναν ένα έσβηναν και τους καμένους γλόμπους δεν τους αντικαθιστούσε ποτέ κανένας» (σελ. 210). Εκεί παραμονεύει μια φιγούρα και παρακολουθεί τα πάντα, ο Κοκκινοχέρης. Είναι όμως έτσι ή η πραγματικότητα κρύβει ακόμη χειρότερα μυστικά που πρέπει να μείνουν πάση θυσία κρυμμένα;

Ο Πολ Άνταμς, μετά από είκοσι πέντε χρόνια, έρχεται στο Γκρίτεν Γουντς να δει την ετοιμοθάνατη μητέρα του που έχει άνοια και παλεύει με τον καρκίνο. Τι συνέβη στο παρελθόν του; Γιατί δεν έπρεπε να γυρίσει, όπως διατείνεται η μητέρα του τις ελάχιστες φορές που επιστρέφει στην πραγματικότητα; Μέσα από πρωτοπρόσωπη αφήγηση ξεδιπλώνεται το παρόν και το παρελθόν του. Τώρα νιώθει έναν αόριστο κίνδυνο να τον περιτριγυρίζει και πράγματα παράξενα συμβαίνουν γύρω του και στο πατρικό του. Τότε ήταν παιδικός φίλος με τον Τζέιμς και όταν πήγαν σε καινούργιο σχολείο ξεκίνησαν να κάνουν παρέα με τον Μπίλι Ρομπερτς και τον Τσάρλι Κράμπτρι. Ο Τσάρλι ήταν ένα ιδιαίτερο παιδί, με εμμονή στον αποκρυφισμό, φανατικός της μαγείας και της δαιμονολογίας, πιο πολύ όμως για να δημιουργεί μια τέτοια εντύπωση παρά να το κάνει στην πραγματικότητα. Παρ’ όλ’ αυτά κατάφερε να τους πείσει να καταγράφουν τα όνειρά τους σε ημερολόγια κι έτσι σταδιακά τους μύησε σε αυτόν κόσμο και τους έκανε να τα προσέχουν περισσότερο. Τους έμαθε για την επώαση («Το υποσυνείδητό μας παίρνει τις καθημερινές εμπειρίες μας, τις κάνει θρύψαλα σαν βάζο που θρυμματίζεται στο πάτωμα και μετά παίρνει κάμποσα απ’ τα σπασμένα κομμάτια για να σχηματίσει κάτι τυχαίο και καινούργιο και να μας το δείξει την ώρα που κοιμόμαστε… Τα όνειρα είναι ένα πάτσγουερκ φτιαγμένο από τη συρραφή των όσων μας συμβαίνουν όταν είμαστε ξύπνιοι», σελ. 144-145) και για πολλά άλλα πράγματα, μόνο που κάποια στιγμή το όλο πράγμα στράβωσε και τότε…

Παράλληλα, έχουμε την πορεία ερευνών της ντετέκτιβ Αμάντα Μπεκ που γνωρίσαμε στον «Ψιθυριστή» (υπόθεση που διαδραματίστηκε δύο χρόνια πριν το τωρινό βιβλίο), η οποία, λόγω του παράδοξου της υπόθεσης ζητάει βοήθεια από τον συνάδελφό της, Θίο Ρόουαν, για μια λιγότερο συμβατική έρευνα στον αχανή κόσμο του διαδικτύου: «Ο ίδιος και η ομάδα του περνούσαν όλες τις μέρες τους στα βάθη του Διαδικτύου, κοσκινίζοντας τα κατακάθια του» (σελ. 128). Σταδιακά, ο μιμητικός φόνος που ερευνά τη φέρνει στη ζωή του Πολ κι αρχίζει να σχηματίζεται ένα ανατριχιαστικό παζλ.

Έχουμε υποβλητική ατμόσφαιρα και άψογη εναλλαγή της πραγματικότητας με τον κόσμο του ονείρου, που μόνο μικρές λεπτομέρειες μπορούν να ξεχωρίσουν αυτούς τους δύο χώρους (μα πόση αγωνία είχα μέχρι να καταλάβω τι πραγματικά συμβαίνει και πόσο μεγάλο είναι το ποσοστό του υπερφυσικού στο κείμενο ή όχι) και φυσικά μια μεγάλη αποκάλυψη που μόνο ένας συγγραφέας σαν τον Alex North μπορεί να χαρίσει στους αναγνώστες του. Σκοτεινές φιγούρες, ψίθυροι και αδιόρατες παρουσίες, ένα δάσος γεμάτο μύθους και μισοσβησμένα μονοπάτια, ένας δολοφόνος που επέστρεψε μαζί με τον Πολ και άλλα γνωρίσματα του βιβλίου με ανατρίχιασαν και με ξενύχτησαν. Πάντως, μου φάνηκε να τελειώνει βεβιασμένα και ομολογώ ότι μια απορία σχετικά με το κίνητρο κάποιων γεγονότων την έχω. Παρ’ όλ’ αυτά αξίζει να διαβαστεί και μάλιστα κατά τη διάρκεια της μέρας και μόνο!

Βιβλίο Φέρε με πίσω
Τίτλος πρωτοτύπου Bring me back
Συγγραφέας B. A. Paris
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Έτσι κοφτό και γρήγορο είναι το νέο μυθιστόρημα της B. A. Paris. Καταιγιστικοί ρυθμοί, δυνατές περιγραφές, συναρπαστικές εξελίξεις, απανωτές ανατροπές κι ένας φρενήρης ρυθμός από την αρχή ως το τέλος. Είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις που η προτροπή να μην το αρχίσω βράδυ ήταν τόσο αληθινή και σωστή, μιας και απαγκιστρωνόμουν με δυσκολία από τη ζωή και την καθημερινότητα του Φιν και της Έλεν, που έρχεται τούμπα από τη μια σελίδα στην άλλη. Ζει η Λέιλα; Αν ναι, πού και γιατί κρυβόταν κοντά δώδεκα χρόνια; Αν όχι, ποιος στέλνει απειλητικά mails στον Φιν; Ποιος μπορεί να ξέρει τόσο καλά τους χαρακτήρες των δύο αδελφών και τα καλά κρυμμένα μυστικά του Φιν και της Λέιλα;

Η ιστορία, που ξετυλίγεται σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, χωρίζεται σε τρία μέρη, με το κάθε κομμάτι του βιβλίου να είναι ακόμη καλύτερο από το προηγούμενο και να μην αφήνει τον αναγνώστη να προετοιμαστεί για τα χτυπήματα που θα δεχτεί στη συνέχεια. Η συγγραφέας εξιστορεί τη ζωή του Φιν και της Έλεν πριν και μετά την εξαφάνιση της Λέιλα, απογυμνώνοντας το ευτυχισμένο ζευγάρι από κάθε τελειότητα, μιας και οι δύο έχουν κάποια κρυμμένα μυστικά που δεν έχουν εμπιστευτεί ο ένας στον άλλον. Οι σκηνές είναι ρεαλιστικές, κινηματογραφικές, γρήγορες, με τους απολύτως απαραίτητους διαλόγους, χωρίς νε περιττεύει ούτε λέξη. Συμπάθησα πολύ τον Φιν ως άντρα, μιας και διάλεξε να μας μιλήσει για όλα όσα συνέβησαν στο ταξίδι στη Γαλλία αλλά και να εξομολογηθεί τα πραγματικά του συναισθήματα για τη χαμένη του σύζυγο. Αυτή η συμπάθεια παρ’ όλ’ αυτά σταδιακά απομακρύνεται λόγω της έκπληξης για όσα γνωρίσματα έμειναν κρυμμένα και της αγωνίας για την ταυτότητα του αποστολέα. Το εύρημα με τις ρώσικες κούκλες, που υποδηλώνουν την παρουσία του άγνωστου εχθρού που τους κατασκοπεύει, είναι έξυπνο και δημιουργεί ένα νοσηρό περιβάλλον, μέσα στο οποίο οι χαρακτήρες καλούνται να αντιμετωπίσουν ο ένας τον άλλον και μια απροσδόκητη αλήθεια.

Στη συνέχεια, όταν αυτή η αλήθεια βγαίνει στο φως και ο αποστολέας αποκαλύπτεται, η ένταση κλιμακώνεται, οι σελίδες φεύγουν η μία πίσω από την άλλη με ανεξέλεγκτο ρυθμό και οι κοφτές, απότομες διαταγές που δέχεται ο Φιν μου έκοψαν την ανάσα. Αισθάνθηκα πάμπολλες φορές πως τα μηνύματα τα δεχόμουν εγώ ενώ η κατεύθυνση προς την οποία πηγαίνει η ιστορία με άγχωσε τρομερά και με προετοίμασε για το όριο στο οποίο μπορεί να φτάσει κάποιος. Σύντομα όμως αποφύγαμε ένα τέτοιο κλισέ μόνο και μόνο για να ρίξει η συγγραφέας στο τραπέζι το τελευταίο της χαρτί και να αποδείξει πόσο καλά ξέρει να παίζει με το μυαλό του αναγνώστη και πόσο εύκολα μπορεί να χαράξει δικούς της δρόμους στο καλό αστυνομικό μυθιστόρημα αγωνίας. Το φινάλε του μυθιστορήματος ήταν κάτι αναπάντεχο και τραγικό, τοποθέτησε τα γεγονότα στη σωστή τους θέση και έδειξε ξεκάθαρα μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα που δεν μπορεί να ξεφύγει από το πεπρωμένο.

Το «Φέρε με πίσω» είναι άλλο ένα καλά υπολογισμένο χτύπημα της B. A. Paris στη χρυσόσκονη της τελειότητας των ανθρώπινων σχέσεων και ένα απόλυτα καθηλωτικό μυθιστόρημα που θα αφήσει ικανοποιημένους και ξάγρυπνους όσους ανοίξουν την πρώτη του σελίδα. Το εξώφυλλο δε της ελληνικής έκδοσης είναι από τα αγαπημένα μου!

Βιβλίο Κάτι στο νερό
Τίτλος πρωτοτύπου Something in the water
Συγγραφέας Catherine Steadman
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα ήταν αρκετά εθιστικό, δεν μπορούσα να το αφήσω εύκολα από τα χέρια μου. Γύρναγα μανιωδώς τις σελίδες για να δω τι θα γίνει παρακάτω, μιας και η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο από την Έριν, μια γυναίκα ντοκιμαντερίστα, που ετοιμάζει την πρώτη της ταινία μεγάλου μήκους με θέμα την απελευθέρωση κάποιων κρατουμένων από τις φυλακές, με σκοπό να δείξει τι σκέφτονται να κάνουν αυτοί όταν θα είναι ελεύθεροι, χωρίς στενούς τοίχους και με επιλογές για τον ελεύθερο χρόνο τους! Μέσα από τη δουλειά αυτή συναναστρέφεται με δύο κρατούμενες αλλά και τον Έντι Μπίσοπ, που οργάνωσε το συνδικάτο εγκλήματος του νότιου Λονδίνου για πάνω από σαράντα χρόνια και φυλακίστηκε απλώς για ξέπλυμα χρήματος! Η αφήγησή της λοιπόν είναι γρήγορη, κινηματογραφική, με ελλειπτικές προτάσεις και μείξη αορίστου και ενεστώτα διαρκείας που δίνει ένταση και νεύρο στην εξιστόρηση. Οι διάλογοι είναι ρεαλιστικοί και καθημερινοί.

Η Έριν είναι μια γυναίκα ερωτευμένη με τον άντρα της, εμπιστεύεται εύκολα, σκέφτεται όπως ένας μέσος άνθρωπος και έχει το δίλημμα που προκύπτει από φυσιολογικές συγκεκριμένες συνθήκες: την ώρα που ξεκινάει τις πολύτιμες συνεντεύξεις, απολύουν τον άντρα της ή σε μια άλλη εξίσου σημαντική στιγμή τη χρειάζεται πάλι ο Μαρκ. Στέκομαι λοιπόν στο πλάι του ή δικαιολογούμαι και συνεχίζω τη δουλειά  μου όπως πριν; αναρωτιέται συχνά. Τι είναι πιο σημαντικό λοιπόν; Έτσι η Έριν δείχνει μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα και οι γκάφες που διαπράττει όταν τα πράγματα γίνονται κρίσιμα και καλείται να χρησιμοποιήσει σωστά με τον άντρα της ό,τι βρήκαν στο νερό είναι απόλυτα αληθοφανείς. Χωρίς να αλλάζει άρδην τον χαρακτήρα της, δεν είναι η ίδια προσωπικότητα όταν τελειώνει το βιβλίο με αυτήν που γνώρισα στην αρχή. Τα γεγονότα και η μεγάλη ανατροπή που βιώνει, καθώς και η πολύτιμη εμπειρία που αποκτά στο μεταξύ από έκνομες καταστάσεις δημιουργούν μια γυναίκα που εμπιστεύτηκε κι όταν προδόθηκε πήρε την κατάσταση στα χέρια της. «Δεν είμαι κακός άνθρωπος. Ή μπορεί και να είμαι. Μάλλον θα αφήσω εσάς να το κρίνετε» (σελ. 17).

Το βιβλίο ομολογώ πως, παρ’ όλη τη γρήγορη ροή της αφήγησης, είχε κάποια σημεία, ακόμη και ολόκληρα κεφάλαια, που τα προσπέρασα χωρίς ενδοιασμούς, ειδικά αν αυτά αφορούσαν τις προετοιμασίες του γάμου των παιδιών (δοκιμή μενού, διάφορες λεπτομέρειες για το μεγάλο γεγονός, ακόμη και τον γάμο καθαυτό), σύντομα όμως κατάλαβα πως ήταν απαραίτητο κομμάτι του μυθιστορήματος, όχι απλώς για να γεμίσουν οι σελίδες αλλά για να γνωρίσει καλύτερα ο αναγνώστης την επικοινωνία μεταξύ Μαρκ και Έριν, πώς μιλούσαν ο ένας στον άλλον, πώς συμπεριφέρονταν, πώς αντιδρούσαν κλπ. ώστε όταν έρθουν όλα ανάποδα να αντιληφθεί καλύτερα τον λόγο αντίδρασης. Έμαθα πολλά για καταθέσεις χρημάτων σε ελβετικούς λογαριασμούς, οπλοκατοχή και οπλοχρησία και πολλά άλλα. Όλα αυτά συνιστούν έναν ασφυκτικό κλοιό από τον οποίο θα μπορέσει να ξεφύγει μόνο ο πιο έξυπνος!

Όσο διάβαζα το κείμενο το ένστικτό μου χτύπαγε κόκκινο και μου υποδείκνυε ποιος κρύβεται πίσω από όλα αυτά. Δεν είναι κάτι που καταλαβαίνεις, μιας και η συγγραφέας κρατά καλά κλεισμένα τα χαρτιά της, απλώς είχα την αίσθηση της οικειότητας όσο κλιμακωνόταν η πλοκή (κάτι μου θύμιζαν αυτές οι θέσεις χαρακτήρων, κάπου κάτι είχα δει ή διαβάσει που ο ένοχος δε θα μπορούσε να είναι κάποιος άλλος). Πάντως, προς τιμήν της, η συγγραφέας κατάφερε να με μπερδέψει, μιας και κάποια φώτα είχαν πέσει σε έναν άλλον ύποπτο, καλύτερα οργανωμένο και διασυνδεδεμένο. Έτσι λοιπόν, παρ’ όλο που είχα προαισθανθεί ποιος οργανώνει τις διάφορες εκπλήξεις που αντιμετωπίζει το ζευγάρι μετά τα Μπόρα-Μπόρα, περίμενα να δικαιολογηθεί αυτός ο χαρακτήρας και τελικά τα κίνητρά του ήταν η μεγάλη έκπληξη: κάτι απόλυτα λογικοφανές και ανθρώπινο, ούτε υπερβολές ούτε ασυναρτησίες ούτε τίποτα!

Το μόνο που δε μου άρεσε ήταν το τελευταίο κεφάλαιο που θα μπορούσε να λείπει εντελώς, εκτός κι αν η συγγραφέας έχει στο μυαλό της να γράψει και μια συνέχεια του βιβλίου. Μέχρι εκείνο το σημείο η ιστορία ολοκληρώθηκε σωστά, επομένως θα προτιμούσα το μυθιστόρημα να είχε τελειώσει εκεί. Από την άλλη, εξακολουθώ να είμαι αρνητικός στη λεπτομερέστατη καταγραφή των πληροφοριών για σκάψιμο τάφου, τεχνικά χαρακτηριστικά του Γκλοκ ή είδη καρχαριών που ζουν στον Ειρηνικό ενώ δεν κατάλαβα πώς γίνεται να υπάρχει τόσο άνετη τηλεφωνική επικοινωνία με έναν κρατούμενο σε φυλακή ή ποιος είναι τελικά ο Πάτρικ. Ειλικρινά, παρ’ όλο που ήταν γρήγορο και κατά τόπους συναρπαστικό, περιέχει πολλές πληροφορίες και αφήνει κάποια αναπάντητα ερωτηματικά.  Είμαι πρόθυμος πάντως να διαβάσω και επόμενο βιβλίο της συγγραφέως.

Βιβλίο Η κατάρρευση
Τίτλος πρωτοτύπου The breakdown
Συγγραφέας B. A. Paris
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Η κατάρρευση» είναι ένα συναρπαστικό ψυχολογικό θρίλερ, με καταιγιστική δράση, απανωτές ανατροπές και πανέξυπνο χειρισμό των χαρακτήρων. Η συγγραφέας καταφέρνει να υφάνει έναν άρρηκτο ιστό από τον οποίο η Κασσάνδρα δεν μπορεί να ξεφύγει ενώ ο αναγνώστης είναι πεπεισμένος πως όλα αυτά προέρχονται από την πιθανότητα κληρονομικής άνοιας από τη μητέρα της, όσο κι αν αυτή η πάθηση δεν κληρονομείται! Οι μικρολεπτομέρειες που ξεχνάει η Κας αρχίζουν να αυξάνονται και να γίνονται μεγαλύτερες και πιο σοβαρές ενώ τα χάπια που της χορηγεί ο ψυχίατρος στον οποίο τελικά κατέφυγε κάνουν τα πράγματα χειρότερα. Κομμάτι κομμάτι ο γάμος διαλύεται, η εμπιστοσύνη εξαφανίζεται και η υπομονή αρχίζει να ηττάται. Οι άνθρωποι γύρω από την πρωταγωνίστρια είναι φίλοι και γνωστοί κι ο καθένας έχει μια διαφορετική θεωρία για όσα της συμβαίνουν. Η ψυχο-συναισθηματική κατάρρευση της Κασσάνδρας είναι λεπτοδουλεμένη και η κινηματογραφική σχεδόν γραφή με ανάγκαζε να γυρίζω μετά μανίας την κάθε σελίδα ώστε να δω τι θα γίνει παρακάτω. Απώλεια μνήμης, τύψεις που δε βοήθησε τη νεκρή, άγχος και μανιοκατάθλιψη εξαιτίας των αμίλητων τηλεφωνημάτων, όλα αυτά δεν είναι λίγα για να οδηγήσουν κάποιον σε νευρικό κλονισμό.

Κι ερχόμαστε στη μεγάλη αποκάλυψη, όπου οι χαρακτήρες φωτίζονται σωστά, αποκαλύπτονται κάποια μυστικά και η υπόθεση μπαίνει στις πραγματικές της διαστάσεις, αφήνοντάς με με το στόμα ανοιχτό για αρκετό διάστημα. Η αλήθεια είναι πως από την αρχή έλεγα ότι υπήρχε κάποιος υπεύθυνος για όλα αυτά τα σκηνικά που ζούσε η Κας και δε διαψεύστηκα, μιας και η κεντρική ιδέα είναι κάτι που έχω δει σε αρκετά αστυνομικά έργα (βιβλία και ταινίες) όμως η B. A. Paris δε με άφησε να χαρώ και πολύ: σχεδόν αμέσως άρχισε να παίρνει αυτήν την, ας πούμε, τυποποιημένη συνταγή και να την κάνει ολόδική της, χρησιμοποιώντας την για κάτι ακόμα μεγαλύτερο σε έκπληξη και εντονότερο σε ανατροπή. Επιπλέον κατάφερε να δέσει αρμονικά σε αυτό το αρραγές σύνολο ακόμη και τη δολοφονία της γυναίκας στο δάσος!

Ίσως να μη με βρίσκει σύμφωνο η λύση του μυστηρίου να εμφανίζεται με τη μορφή γραπτών μηνυμάτων, μιας και κάποιος που καταστρώνει προσεκτικά ένα σχέδιο δεν αφήνει πίσω του ίχνη, πόσο μάλλον μηνύματα σε κινητό και μάλιστα τόσα πολλά που κάλλιστα μπορούν να ενοχοποιήσουν τον αποστολέα, από την άλλη όμως η σιγουριά, η βεβαιότητα και το θράσος ότι επιτελείται το τέλειο έγκλημα μάλλον τυφλώνουν τον δράστη και όντως πιάνεται από κάτι τέτοιες μικρολεπτομέρειες που σε άλλη περίπτωση θα καταλάβαινε εγκαίρως το λάθος του. Μόνο και μόνο λοιπόν γι’ αυτήν τη δισημία της ανθρώπινης ψυχής η συγγραφέας με κέρδισε. Γι’ αυτό παραβλέπω κάποιες μικρολεπτομέρειες που δε με έπεισαν κατά την πορεία της ανάγνωσης και στις οποίες δεν μπορώ ν’ αναφερθώ (αλλά ένα εξασκημένο μάτι σίγουρα θα καταλάβει τις ενστάσεις μου).

«Η κατάρρευση» είναι ένα μυθιστόρημα δράσης και αποκαλύψεων που παίζει με το μυαλό της πρωταγωνίστριας και ταυτόχρονα του αναγνώστη, στον οποίο μάλιστα χαρίζει μια άυπνη νύχτα ώσπου να οδηγηθεί στη λύση του μυστηρίου. Συμπόνια, εκπλήξεις, κατάρρευση του μύθου περί τέλειων ανθρώπινων σχέσεων, παιχνίδια μυαλού και μια πανέξυπνη στρατηγική είναι μερικά από τα καθηλωτικά χαρακτηριστικά που θα βρει κάποιος σε αυτό το βιβλίο.