Βιβλίο Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας
Συγγραφέας Μαριέττα Κόντου
Εικονογράφος Χρύσα Σπυρίδωνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Περ μένει με τους γονείς της, τους παππούδες της, τον νεογέννητο αδελφό της, τον σκύλο Όλιβερ και τη γάτα Σερενάτα κι έχει μια πλούσια καθημερινότητα, γεμάτη φίλους και συγγενείς. Η ζωή της όμως είναι γεμάτη αντισυμβατικότητα και αντικανονικότητα, μιας και οι θέσεις και οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένειά της δεν πατούν σε κανένα στερεότυπο: ο μπαμπάς μαγειρεύει και η μαμά οδηγεί αεροπλάνα, η γιαγιά φοράει παντελόνια και ο παππούς δεν κοιμάται τα μεσημέρια. Σε αυτήν την οικογένεια δεν έχουν θέση τα «πρέπει» και τα στερεότυπα, όλοι κάνουν αυτό που τους αρέσει και αγαπάνε. 

Η Μαριέττα Κόντου έγραψε μια ευφάνταστη και ταυτόχρονα άκρως ρεαλιστική ιστορία γύρω από τη γοητεία της διαφορετικότητας, τη «σκανταλιά» να πηγαίνεις κόντρα σε θέσφατα της κοινωνίας κι έτσι ζωντανεύει μια οικογένεια που ουσιαστικά δε διαφέρει σε τίποτα από άλλες οικογένειες. Όπως λέει και η ίδια στο τέλος του βιβλίου, όπου γράφει λίγα λόγια για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα ποια θέλουν να είναι, τι τους αρέσει και τι τα κάνει χαρούμενα. Η αναγνώριση και η αποδόμηση αυτών των στερεότυπων είναι καθοριστικής σημασίας για την αυτοεκτίμηση, την ισότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας». Γνωρίζουμε λοιπόν ανθρώπους που κάνουν ό,τι τους αρέσει κι αντιβαίνει στις στερεοτυπικές εικόνες που μας περιβάλλουν ενώ ταυτόχρονα παρατίθενται στιγμές που συναντάμε σε κάθε οικογένεια (παίζουν με τα παιδιά τους και_ ανησυχούν για την υγεία τους, μαγειρεύουν, τα βοηθάνε στα μαθήματα), επομένως δεν υπάρχει καμία διαφορά από τις άλλες οικογένειες.

Το παραμύθι έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία που καλύπτει όλες τις ηλικίες: τα μικρότερα παιδιά, από 4 ετών και πάνω, θα γνωρίσουν ένα κοριτσάκι που κάνει φιλίες, έχει συγγενείς, παρατηρεί, σκέφτεται, εκφράζει τις επιθυμίες της και θέλει να κάνει μια μεγάλη αγκαλιά σε όλους τους φίλους της γεμάτη χρώματα, γιατί κι αυτοί με την ποικιλία τους είναι πολύχρωμοι! Από την άλλη, τα μεγαλύτερα, με αφορμή την ιστορία της Περ, θα κατανοήσουν πιο καλά τι σημαίνει να ακολουθείς την καρδιά σου, τα όνειρά σου, τις επιθυμίες σου, χωρίς να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων. Τα σχόλια της Περ είναι πανέξυπνα και η παρατηρητικότητά της είναι οξύτατη! Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κορίτσι  που αγαπά «τα επαγγέλματα που κάνουν τους ανθρώπους χαρούμενους» και «τα βράδια, γιατί τότε διαβάζονται τα ωραιότερα παραμύθια». Οι φίλοι της είναι ένας κι ένας: ζωγραφίζουν, τραγουδάνε, παίζουν ποδόσφαιρο, κάνουν χορό αλλά όχι αυτοί που περιμένετε στερεοτυπικά να κάνουν τέτοια χόμπι.

Η εικονογράφηση της Χρύσας Σπυρίδωνος, κατά βάση απλή και χωρίς πολλές λεπτομέρειες, ακολουθεί κατά πόδας το πνεύμα και τη ροή της αφήγησης του κειμένου, αφού πολλές φορές τα λόγια μπαίνουν μέσα στις εικόνες και κάποιες άλλες παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τη ζωή του παιδιού με τη μορφή κόμικ (μικρότερες εικόνες, μέχρι τέσσερις σε κάθε σελίδα, με μικρές επεξηγηματικές προτάσεις σε κάθε μία). Βελάκια, τελείες και καρδούλες συντροφεύουν τις επιθυμίες και τα χαρακτηριστικά της Περ και των φίλων της, δημιουργώντας έτσι μια απολαυστική και διασκεδαστική λίστα. Καταγράφονται όλες σχεδόν οι εκφάνσεις της καθημερινότητας της Περ στο σχολείο, στο σπίτι, στο παιχνίδι, στον δρόμο, στην εκδρομή και παρατίθενται πολλά παραδείγματα που γκρεμίζουν ό,τι μας έχει επιβάλλει η κοινωνία ως αποδεκτά ή αναμενόμενα.

Στο βιβλίο «Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας» μικρά και μεγάλα παιδιά κατανοούν με μικρά και εύληπτα παραδείγματα, με οικεία περιστατικά, με ποικιλία γεγονότων τι σημαίνει να έχουν αγόρια και κορίτσια ίδιες ευκαιρίες στο παιχνίδι, να μιλάνε σαν παιδιά και όχι σαν αγόρι ή κορίτσι, να ανακαλύπτουν μόνα τους τι τους αρέσει να κάνουν, να διαλέγουν ό,τι τα κάνει πραγματικά χαρούμενα, να επιλέγουν φίλους που τους ταιριάζουν κ. π. ά.

Βιβλίο Το κουτί των ονείρων
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ίρις ζει το μεγαλύτερο όνειρο της ζωής της, όταν στα γενέθλιά της οι γονείς της της κάνουν δώρο ένα ταξίδι στο Παρίσι, την αγαπημένη της πόλη. Απέναντι από το σπίτι που τους φιλοξενεί υπάρχει το μαγαζάκι του κυρίου Ντοροτέο που φτιάχνει μαγικά κουτιά. Ενθουσιασμένο, το μικρό κορίτσι ζητά το δικό της κουτάκι, θα πραγματοποιηθεί όμως η ευχή της;

Ο Μίνως Ευσταθιάδης έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για τα παιδικά όνειρα που δεν μπορεί να τα κλέψει κανείς παρά μόνο να πραγματοποιηθούν από αυτόν που τα έκανε. Είναι μια υπέροχη ιστορία που μας ταξιδεύει στο μαγευτικό Παρίσι με τα αξιοθέατά του και την αξεπέραστη ατμόσφαιρά του ενώ ταυτόχρονα μας συστήνει με τον καλύτερο τρόπο την παιδική αθωότητα και αφέλεια μιας ψυχής που πιστεύει στα θαύματα και στις ευχές. Οι μικρές ιστορίες του κυρίου Ντοροτέο δημιουργούν λυρικές και ρεαλιστικές εικόνες ενώ οι ανατροπές στη ζωή της Ίριδας όταν επιστρέφουν σπίτι οικογενειακώς είναι έξυπνες και απολαυστικές.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη μπλέκει αριστοτεχνικά το ρεαλιστικό με το φαντασιακό. Χωρίς να αποτυπώνει ξεκάθαρες λεπτομέρειες, καταφέρνει με αδρές γραμμές και μια υπέροχη τεχνική να δημιουργεί τοπία, σημεία, μαγαζιά, δωμάτια που όλοι αναγνωρίζουμε τι είναι. Πολλές φορές οι εικόνες δένονται αναπάντεχα μεταξύ τους με έξυπνα τρικ χρωμάτων και γραμμών ενώ στο φαντασιακό κομμάτι που ξεπηδάει από τα όνειρα της Ίριδας και από τις αφηγήσεις του κυρίου Ντοροτέο ο καλλιτέχνης φτάνει στο απόγειό του.

Βιβλίο Το μεταξένιο 
Συγγραφέας Κυριάκος Χαρίτος
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συγκλονιστική αλληγορία του Κυριάκου Χαρίτου απευθύνεται σε μικρά αλλά και μεγάλα παιδιά. Τα μικρότερα μπορούν να διαβάσουν για τις περιπέτειες του μεταξένιου μόνα τους ή με κάποια βοήθεια και να εμπλουτίσουν έτσι το λεξιλόγιό τους ενώ τα μεγαλύτερα μπορούν να σκεφτούν πάνω στα όσα διαδραματίζονται στις σελίδες ή ακόμη και να ψάξουν να βρουν τι συμβολίζει το πάθημα του μεταξένιου. Είναι μια υπέροχη ιστορία για την αυτοεκτίμηση και τη φιλία, για τον φόβο και τη δειλία που μας εμποδίζουν να προχωρήσουμε στη ζωή μας και να μάθουμε από τα λάθη μας, για όλα τα θέσφατα που καθοδηγούν τη ζωή μας κι εμείς υπακούμε σε αυτά χωρίς να στηριχτούμε στις δικές μας δυνάμεις και να σχηματίσουμε τη δική μας γνώμη μέσα από την εμπειρία και την αυτοψία.

Το κείμενο είναι αρκετά ιδιαίτερο και με πλούσιο λεξιλόγιο, μιας και η ιστορία ξετυλίγεται με μικρές προτάσεις αλλά και μόνο με λέξεις, με τέτοια δύναμη που μπορούν να ζωντανέψουν ένα στιγμιότυπο αυτές καθαυτές. «Τριγύρω του η ζωή τρομακτική κι υπέροχη. Μουσικές, χορευτές, φώτα, φωτιές, μυρωδιές, λαμπιόνια, τραγούδια, χοροί…» κλπ. Το κείμενο είναι πεζογράφημα, κάποιες φορές όμως κλίνει και προς την ελεύθερη ποίηση ενώ σε άλλα σημεία σχηματίζει κύκλους, σκάλες και άλλα σχήματα με τη σειρά και τη θέση των λέξεων. Πάρα πολλά επίθετα και ρήματα, πολλές περιγραφές που όμως δεν κουράζουν, συγκροτούν ένα αξιοπρόσεκτο και πολύ διαφορετικό κείμενο που με ταξίδεψε σε μια μακρινή χώρα και μου έδειξε μια αγνή φιλία ανάμεσα σ’ ένα μεταξένιο παιδί και σ’ ένα ταπεινό ραφτάκι. Αυτές οι πολλές λέξεις κάποιες φορές μπλέκονται και μεταξύ τους, σχηματίζοντας ποιητικές εκφράσεις: «Μα πάνω απ’ όλα, μεταξένιο μου κι απαλένιο μου, μεταξάκι μου κι απαλάκι μου, παιδάκι μου και ακριβό μου, μεταξομονάκριβό μου, πρόσεχε τους ανθρώπους»… Ακόμη και κάποια μοτίβα επαναλαμβάνονται: «Ναι. Τι; Δεν το πιστεύεις; Αλήθεια..». Όλα αυτά όμως αντί να κουράζουν ή να καθυστερούν την πλοκή εμπλουτίζουν τα δρώμενα και ξεδιπλώνουν τον γλωσσικό και εκφραστικό πλούτο της ελληνικής γλώσσας, πυροδοτώντας τη φαντασία των αναγνωστών και εμπλουτίζοντας το λεξιλόγιό τους.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι άψογη, φαντασμαγορική και απόλυτα ταιριαστή με το κείμενο. Το μεταξένιο περιβάλλον του μικρού πρωταγωνιστή αποτυπώνεται όμορφα, σχεδόν τρισδιάστατα, με αεράτες απεικονίσεις και σωστό φωτισμό. Οι νουθεσίες της μαμάς μπλέκονται με μια πληθώρα κλουβιών, κάτι που υπονοεί τα στεγανά στα οποία κλείνεται το παιδί τάχα μου για το καλό του κι όλο αυτό μεταμορφώνεται σε αβάσταχτο, σκοτεινό βάρος με μάτι που αγρυπνεί για τις κινήσεις του μεταξένιου Η γιορτή αποτυπώνεται εξαίσια, οι θεατές που επιτίθενται στο παιδί έχουν ποικιλία χρωμάτων, εκφράσεων, ρούχων ενώ η σκηνή όπου το ραφτάκι βρίσκει το μεταξένιο κουρελιασμένο είναι υπόδειγμα προοπτικής και ισορροπίας. Το βαμβάκι και το μετάξι αποτυπώνονται με ενάργεια και το φόντο σε κάθε σελίδα επίσης ποικίλλει όχι μόνο σε χρώματα αλλά και σε σκιάσεις. Μια άψογη εικονογράφηση για ένα υπέροχο κείμενο.

«Το μεταξένιο» είναι μια τρυφερή και σκληρή αλληγορία για τον αγώνα του ανθρώπου να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να αγνοήσει το «κλουβί» στο οποίο τον βάζουν να μεγαλώσει οι άνθρωποι που τον αγαπούν. Ένα γλυκόπικρο κείμενο για τη φιλία και την αγάπη και ένα καταπληκτικό ταξίδι στις διαπροσωπικές σχέσεις. Με το QR Code στο οπισθόφυλλο του βιβλίου μπορείς να ακούσεις τον συγγραφέα να αφηγείται την ιστορία.

Βιβλίο Ραγίσματα
Συγγραφέας Αναστασία Σταματοπούλου
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Αλληγορία
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για άλλη μια εξαίρετη ιστορία από τους δημιουργούς των «Πουλιών» που τονίζει μέσα από μια συναρπαστική και γεμάτη διαχρονικά μηνύματα ιστορία πως μέσα από το βάρος των τύψεων και των ενοχών που συνήθως μας φορτώνουν οι άλλοι γινόμαστε καλύτεροι. Παρ’ όλ’ αυτά, τούτο είναι ένα έντονα αρνητικό συναίσθημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπίζουμε καταπρόσωπο και να βγάζουμε έστω και μια φλούδα θετικότητας από αυτό, αλλιώς θα μας κυριεύσει και θα μας χειραγωγήσει διά βίου. Η ιστορία απευθύνεται σε παιδιά από 10 ετών και πάνω κι είναι γραμμένη με λυρικότητα και υπέροχα καλολογικά στοιχεία. Η ιστορία ξεκινάει όταν το άσπρο ελάφι πέφτει πάλι πάνω στον Κυνηγό και μας περιγράφει τα αισθήματά του για όσα βίωσε εκείνη τη νύχτα (πρωθύστερη αφήγηση) ενώ ταυτόχρονα επιστρέφουμε στο παρόν και βλέπουμε την κλιμακούμενη αναμέτρηση ανάμεσα σε θύμα και θύτη. Στο τέλος έρχεται μια μεγάλη ανατροπή που αφήνει στον αναγνώστη την ευχέρεια να αποφασίσει για το βάρος του φταιξίματος και πόσο αντικειμενικό ή υποκειμενικό είναι. Γρήγορη, κινηματογραφική αφήγηση, τρυφερότητα και συγκίνηση μου σύστησαν την όμορφη καθημερινότητα της αγέλης, τη φρίκη του ξεκληρίσματός της και τη μοναχική πορεία που ακολουθεί πλέον ο τελευταίος της φυλής του, το δακτυλοδεικτούμενο, σπάνιο και ενοχικό άσπρο ελάφι. Με άφθαστο ρεαλισμό ζωντανεύει η ζωή στο δάσος, η καθημερινότητα των ελαφιών, η ένταση και η αγωνία να γλυτώσουν από τον Κυνηγό, η τσακισμένη ψυχολογία του άσπρου ελαφιού και η τελική αναμέτρηση που οδηγεί στο απρόσμενο και τρυφερό τέλος.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι απολαυστική, υπέροχη και συναρπαστική, με εκπληκτικές προοπτικές και οπτικές γωνίες, με υπέροχα παιχνιδίσματα, με εικόνες μέσα στην εικόνα κι όσο πλησιάζουμε προς το τέλος τόσο αρχίζουν να φαίνονται τα ραγίσματα στο σώμα του άσπρου ελαφιού που υποδεικνύουν την ατέλεια και την ασυμμετρία του παράλληλου τίτλου. Δίπλα σε αυτόν διαβάζουμε τη λέξη kintsugi που σημαίνει: «Η τέχνη της επιδιόρθωσης σπασμένων κεραμικών αντικειμένων με πολύτιμα υλικά, καθώς και η ιδέα πως κάποιος ατελής, που έχει «ραγίσει» στη ζωή του, είναι πιο όμορφος από κάποιον που δεν έχει ραγίσει ποτέ, κάποιος που έχει δυσκολευτεί στη ζωή είναι τελειότερος από κάποιον που του ήρθαν όλα εύκολα». Ο Βασίλης Κουτσογιάννης επέλεξε  χρώματα που εναλλάσσονται με φωτεινούς και σκοτεινούς τόνους, χαρίζει έξυπνες απεικονίσεις και ζωντανεύει εξαίρετα και παραστατικά την τελική αναμέτρηση, χαρακτηριστικά που τραβούν το μάτι, εμπλουτίζουν την ιστορία και βοηθάνε στη μαγική και μαγευτική ατμόσφαιρα της αφήγησης.

Τα »Ραγίσματα» είναι ένα εκπληκτικό βιβλίο για μεγάλα παιδιά και για ενηλίκους, γεμάτο νοήματα, δεύτερες αναγνώσεις και άφθαστη εικονογράφηση. Πώς μας επηρεάζουν οι τύψεις και το βάρος; Ποιος έχει δίκιο και ποιος έχει το δικαίωμα να μας το κάνει αυτό; Εμείς πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και να μην παρασύρεται σε φορτία που άλλοι μας δίνουν; Συγκίνηση, ανατροπές και διαχρονικά μηνύματα με προβλημάτισαν και με έβαλαν σε σκέψεις.

Βιβλίο Μετέωρα 
Συγγραφέας Μάριος Μάζαρης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μάριος Μάζαρης έγραψε μια ενδιαφέρουσα, τρυφερή και δυνατή ιστορία για αναγνώστες από 6 ετών και πάνω και παρακολουθούμε την καθημερινότητα των δίδυμων παιδιών μιας οικογένειας. Εξωτερικά μπορεί να μοιάζουν αλλά έχουν πολύ διαφορετικές συνήθειες, συμπεριφορές, επιλογές, νοοτροπία. «Ίσως αυτό να είναι το ωραίο στο να έχεις αδέρφια, υπάρχει κάποιος πολύ διαφορετικός από σένα μέσα στο σπίτι, που προσπαθείς να τον καταλάβεις», τονίζει η μικρή αφηγήτρια. Χάρη στο πλούσιο και πυκνογραμμένο κείμενο βλέπουμε τη μεταξύ τους σχέση αλλά και αυτή με τους γονείς τους, με τους οποίους πηγαίνουν ταξίδια αλλά τελευταία ο μπαμπάς δεν είναι μαζί τους σε όλα. Το κοριτσάκι παραδέχεται ότι δυσκολεύεται να καταλάβει τους ανθρώπους γύρω της, τον αδερφό της, τους γονείς της και όνειρό της είναι να κάνει συνέχεια ταξίδια γιατί: «…με βοηθούν να καταλαβαίνω καλύτερα τους γονείς μας»! Γέλασα πολύ με τη συνήθεια του αδελφού της να χρησιμοποιεί συνέχεια επίθετα, κάτι που περιμένει και από τους άλλους. Θέλει σε κάθε πρόταση το κάθε αντικείμενο να έχει το επίθετό του! Επίσης, του αρέσουν τα παζλ: «δεν αντέχει, λέει, να βλέπει τα κομμάτια μόνα τους»!

Με αφορμή ένα ταξίδι στα Μετέωρα, τα δυο αδέλφια συζητάνε με τους γονείς τους για τη σημασία του «μετέωρου», που είναι το αβέβαιο, αυτό που δεν ξέρεις αν θα πετύχει, το άστατο και αυτό το επίθετο ταιριάζει στην οικογένειά τους γιατί μετά τα Μετέωρα οι γονείς παίρνουν μιαν απόφαση που θα αλλάξει για πάντα τις ζωές όλων. Ο Μάριος Μάζαρης μας συστήνει μια οικογένεια σαν όλες τις άλλες, που αποτελείται από ανθρώπους με αισθήματα, χαρακτήρα, αντιλήψεις. Δυο παιδιά και δυο γονείς που αγκαλιάζονται, αγαπιούνται, έχουν τα πάνω τους και τα κάτω τους, έρχεται όμως η στιγμή που πρέπει αυτό να αλλάξει. Το κείμενο αναδεικνύει με ευφάνταστο τρόπο πως η συγκεκριμένη αλλαγή δεν είναι για κακό κι έτσι βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν περισσότερο αντίστοιχες αλλαγές στο δικό τους σπίτι. Αγάπη, χαρά και ευτυχία θα εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά οπότε οι τέσσερίς τους θα παραμένουν ένα αρραγές παζλ με σφιχτά δεμένα μεταξύ τους τα κομμάτια του.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι υπέροχη! Εκτός από την απεικόνιση των παιδιών και της οικογένειάς τους με υπέροχες σκιαγραφήσεις, προσεγμένες λεπτομέρειες και πλούσια χρώματα, έχουμε χιλιάδες άλλα προτερήματα: εικόνες πάνω και κάτω από το κείμενο, υπέροχη ανάμιξη ρεαλισμού και φαντασίας (δείτε την αφηγήτρια με άκρως υποδειγματικό τρόπο να γίνεται ένα με τα τοπία που φωτογραφίζει στα ταξίδια της ή πώς ξεπηδούν από τις φωτογραφίες τα τοπία και τα μνημεία), πρωτότυπες οπτικές γωνίες όπως αυτή που η οικογένεια φτιάχνει το παζλ γυρνώντας από τα Μετέωρα και τους βλέπουμε από πάνω, σα να είμαστε στην οροφή του σπιτιού! Τι άλλο να πρωτοσχολιάσω; Τη σκηνή με τους λουκουμάδες που μου έτρεχαν τα σάλια ακριβώς όπως του σκύλου που έχουν τα παιδιά; Τα λαμπιόνια στην ταβέρνα; Τον χάρτη με την πινέζα; Τη σουρεαλιστική απεικόνιση της αβεβαιότητας; Την τρυφερότητα της μητρικής αγκαλιάς; Τα Μετέωρα που μου θυμίζουν ιμπρεσιονιστικό πίνακα; Κυρίως όμως δε θα ξεχάσω την άφθαστη τέχνη της απεικόνισης του παζλ σε κρίσιμα σημεία της ιστορίας. Χιλιάδες μικρά και μεγάλα κομμάτια συγκροτούν είτε το παιχνίδι του αδελφού της αφηγήτριας είτε την ίδια την οικογένεια, τις εσωτερικές σελίδες, το εξώφυλλο! Με πόση υπομονή και μελέτη ο Βασίλης Κουτσογιάννης έφτιαξε τέτοιες εικόνες με πραγματικά πολλά και διαφορετικά κομμάτια που κανένα δε μοιάζει με το άλλο σε μέγεθος, σχήμα ή γωνίες!

Το »Μετέωρα» είναι ένα τρυφερό, συγκινητικό, ρεαλιστικό παραμύθι που μαλακώνει αρκετά τη σκληρότητα των αλλαγών που ίσως βιώσει ένα παιδί στο οικογενειακό του περιβάλλον και τονίζει με σωστά παραδείγματα και ρεαλισμό πως τα πράγματα ίσως και να αλλάζουν προς το καλύτερο, ίσως και να είναι αυτό η ευτυχία όλων τους, αφού δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Σταδιακή εξέλιξη της ιστορίας, πλούσιο λεξιλόγιο, τρυφερά αισθήματα, υποδειγματική προσέγγιση ενός δύσκολου θέματος και αξιέπαινη εικονογράφηση είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός παραμυθιού που δεν πρέπει να λείπει από καμία παιδική βιβλιοθήκη!

Βιβλίο Το χρώμα του καλοκαιριού 
Συγγραφέας Μαρία Ανδρικοπούλου
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Ανδρικοπούλου έγραψε ένα τρυφερό και λυρικό κείμενο για παιδιά από 6 ετών και πάνω που θα ξυπνήσει τις παιδικές αναμνήσεις των περισσότερων από μας, όσων δηλαδή βιώσαμε (οι μεγάλοι) και βιώνουμε (οι μικρότεροι) ακριβώς αυτά: διακοπές στο νησί του παππού και της γιαγιάς, το παιχνίδι πιο ξέγνοιαστο, το καρπούζι πιο νόστιμο, η ζέστη πιο υποφερτή. Και να που έρχεται ο βραχνάς του «ξαπλώστε και μην κοιμάστε», εκείνη η απευκταία ώρα της σιέστας, της άκρας ησυχίας, με τον καυτό ήλιο να πυρώνει τους δρόμους και τα σπίτια… Η αφηγήτρια λοιπόν της ιστορίας ατενίζει τον πίνακα του Νικολάου Λύτρα «Το ψάθινο καπέλο» και τον έχει μάθει απ’ έξω, αφού δεν μπορεί να κοιμηθεί το μεσημέρι. Μια μέρα όμως, σαν σε όνειρο, το παιδί του πίνακα οδηγεί το κορίτσι στο εργαστήρι του ζωγράφου που αγωνίζεται πολύ καιρό «να αιχμαλωτίσει στον καμβά το χρώμα του καλοκαιριού». Πώς μπορείς λοιπόν σε μια εικόνα να τα χωρέσεις όλα, «το τραγούδι των τζιτζικιών, το πορτοκαλοκίτρινο χρώμα του ήλιου, το φως που χτυπάει αλύπητα τους κυκλαδίτικους ασβεστωμένους τοίχους στο καταμεσήμερο»; Μέχρι να δοθεί η απάντηση σε αυτό το βασανιστικό ερώτημα ακολουθούμε τον ζωγράφο σε μέρη όπου αγωνίζεται να βρει την έμπνευση, στους όρμους με τα καΐκια, στα λιβάδια με τα στάχια, στα στενά δρομάκια με τα γαϊδουράκια, στιγμές που ξεχειλίζουν θερινή ανεμελιά αλλά «η ουσία του καλοκαιριού του ξέφευγε ακόμα». Και τότε…

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι εξαίρετη από κάθε άποψη. Δεν καταφέρνει μόνο να αποτυπώσει με ποικίλους τρόπους αυτό το οικείο χαλκόχρωμο, χρυσό, πορτοκαλί και κίτρινο φως του καλοκαιριού αλλά καταφέρνει να ενσωματώσει λεπτομέρειες από τους πιο γνωστούς πίνακες του Νικολάου Λύτρα στη δική του φαντασία και στη ροή του κειμένου! Παιδιά που παίζουν στα σπαρτά, στενά αιγαιοπελαγίτικα σοκάκια, θάλασσα και σύκα συγκροτούν άψογα την αίσθηση της θερινής ραστώνης και αγάπησα πολύ τον τρόπο με τον οποίο εμφανίστηκε στο παράθυρο του καλλιτέχνη το παιδί που του χάρισε την πολυπόθητη έμπνευση. Τι ωραία που στάθηκε στο παράθυρο, πόσο ταίριαξε με το περιβάλλον, πόσο έξυπνο που η αντανάκλαση του ήλιο δεν αποκάλυψε αν είναι αγόρι ή κορίτσι, κάτι που οδήγησε τον καλλιτέχνη να αποτυπώσει ακριβώς αυτό: ένα παιδί, αδιάφορο το φύλο, με ψάθινο καπέλο σ’ ένα παράθυρο που το χτυπάει ο ήλιος! Υπέροχη, εκπληκτική δουλειά που συνάδει απόλυτα με τη λυρικότητα του λόγου που πηγάζει από το κείμενο.

«Το χρώμα του καλοκαιριού» είναι μια ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη περιπλάνηση στο έργο του Νικόλαου Λύτρα με αφορμή τις καλοκαιρινές διακοπές ενός μικρού κοριτσιού. Μικρές και μεγάλες λεπτομέρειες από γνωστούς πίνακες, η σχεδόν ανάγλυφη αγωνία του καλλιτέχνη μπροστά σε κάθε νέο πίνακα με έμφαση στην προσπάθειά του να αποτυπώσει το χρώμα του καλοκαιριού σε έναν από αυτούς, η λιτή και τόσο κομψή αφήγηση, η εκπληκτική εικονογράφηση, οι αναμνήσεις του αναγνώστη που βοηθάει το βιβλίο να ξεπηδήσουν, όλα αυτά συγκροτούν ένα από τα καλύτερα και πιο πρωτότυπα από άποψη δομής και πλοκής βιβλία για παιδιά από 6 ετών και πάνω.

Βιβλία Ιχνηλάτες της Ιστορίας #1: Αθήνα
Συγγραφέας Ευγενία Μανωλίδου
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Λι και ο Τσεν, φίλοι και συμμαθητές, φτάνουν με τους γονείς τους από το Πεκίνο στην Αθήνα κι αρχίζουν την εξερεύνηση της πόλης αυτής με την πλούσια Ιστορία. Γνωρίζουν την Αθηνά και τον Οδυσσέα, δυο συνομήλικά τους παιδιά και αρχίζουν να ανταλλάσσουν γνώσεις, ιστορίες και τρόπους σκέψης και ζωής ενώ στο πλάι τους πετάει η σοφή κουκουβάγια Γλαύκη. Ευσύνοπτα κεφάλαια μας οδηγούν βήμα προς βήμα στα μνημεία της Αθήνας αλλά και στους σημαντικότερους σταθμούς της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και μυθολογίας ενώ διάφορα QR Codes στις σελίδες παροτρύνουν τα παιδιά να σκανάρουν για να μάθουν περισσότερες πληροφορίες! Τι όμορφα και έξυπνα που συνταιριάζεται ο ελληνικός με τον κινέζικο πολιτισμό! Ποιος όμως αφήνει πέτρες με τα αρχικά των μνημείων που επισκέπτονται τα παιδιά και τι συμβολίζει αυτή η κίνηση; Ποιο κυνήγι θησαυρού τα περιμένει και με τι βραβείο; Πρόκειται για μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ιστορία, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, ρητορική και χιλιάδες άλλες πληροφορίες εύληπτα δοσμένες με συναρπαστικό τρόπο μέσα από ένα ατέλειωτο παιχνίδι! Τι συμβολίζει η Ακρόπολη; Τι σημαίνει η αθηναϊκή δημοκρατία του 5^ου αι. π. Χ. για τον κόσμο ακόμη και σήμερα; Τι σημαίνει θέατρο και ποιος ο ρόλος του θεάτρου του Διονύσου στις παρυφές της Ακρόπολης; Τι είναι ο πυρρίχιος; Τι συμβολίζει η στολή του εύζωνα και τι φυλάνε μπροστά στη Βουλή; Πολλά από τα σημαντικότερα τοπόσημα της Αθήνας καλωσορίζουν τα παιδιά και μοιράζονται μαζί τους τα μυστικά τους με τρόπο συναρπαστικό και κατανοητό που δεν κουράζει! Η εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες. Κατόψεις αρχαιολογικών και άλλων χώρων, μακρινές λήψεις για να εντυπωθεί το σύνολο και το μέγεθος κάθε σημείου στα παιδιά, προσωπογραφίες των σημαντικότερων αρχαίων Ελλήνων που μας γνωρίζει το βιβλίο, ολοσέλιδες εικόνες μα και μικρά καρέ, μίξη φωτογραφίας με σχέδια, όλα αυτά δημιουργούν μια μεθυστική οπτική πανδαισία γεμάτη ερεθίσματα για ψάξιμο, διάβασμα, παιχνίδι!

Βιβλία Ηχο-παραμύθια με τραγούδια και δραστηριότητες
Συγγραφείς Μαργαρίτα Παπακώστα, Νικόλας Τσαφταρίδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων / Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια συλλογή 13 παραμυθιών για όλο τον κύκλο του χρόνου με τραγούδια και δραστηριότητες που απογειώνουν τη δημιουργία και την έκφραση των παιδιών. Μελωδίες και παιχνίδια μας ταξιδεύουν σε ονειρεμένους κόσμους, ξυπνούν τη φαντασία και βοηθάνε μικρούς και μεγάλους να πειραματιστούν, να δημιουργήσουν, να μάθουν. Εκτός από τις τέσσερις εποχές του χρόνου, έχουμε τραγούδια για τη διατροφή, τα ξωτικά και τους καλικάντζαρους, το καρναβάλι και την ανακύκλωση, τα ζώα και τους πειρατές και χιλιάδες άλλα θέματα, όλα τους συναρπαστικές ευκαιρίες για διασκέδαση και μόρφωση. Η κάθε μία ιστορία δίνει την αφορμή να πειραματιστούμε με τους ήχους, να παίξουμε με τα μουσικά όργανα, να τραγουδήσουμε και να παίξουμε θέατρο! Ιδέες για υλικά, οδηγίες για παιχνίδι, οι στίχοι των τραγουδιών, όλα αυτά δημιουργούν μια πανδαισία αφορμών για κάθε είδους εκδηλώσεις και ατελείωτο παιχνίδι. Μεγάλες σελίδες, σωστή δομή κεφαλαίων, μικρές ιστορίες βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν την εκάστοτε θεματική ενότητα και να εμπλουτίσουν τις δεξιότητες και τη φαντασία τους. Είναι ένα βιβλίο-οδηγός για νηπιαγωγούς και δασκάλους αλλά και για όσους θέλουν να παίξουν με παιδιά ενώ οι παρτιτούρες των τραγουδιών καθώς και τα ίδια τα τραγούδια μελοποιημένα δίνονται μέσω QR Code.

Βιβλία Μα πού πήγαν όλοι;
Συγγραφέας Σοφία Δάρτζαλη
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο είναι ενδιαφέρον και με πρωτοπρόσωπη αφήγηση ξεδιπλώνει μια ιστορία που αποκαλύπτεται σελίδα τη σελίδα. Ο μικρός Πέδρο δε γνωρίζει πολλά πράγματα έξω από τον χώρο όπου βρίσκεται, οπότε προσπαθεί να μάθει και να καταλάβει, έχει απορίες, μοιράζεται τις ανασφάλειες και τους φόβους του με τους μικρούς αναγνώστες που κρατάνε το βιβλίο στα χέρια τους. «Δεν έχει σημασία ποιος με ζωγράφισε και πότε αλλά πώς με ζωγράφισε και πού». Γκρινιάζει που τον έντυσαν με τα καλά του για να ποζάρει για τον πίνακα, δεν του αρέσει που του κότσαραν δίπλα μια χήνα αντί για έναν σκύλο ή μια γάτα: «Να ξέρετε εσείς που ζωγραφίζετε: ό,τι βάζετε στα έργα σας μένει εκεί για πάντα». Ζει δηλαδή, αντιδρά και συμπεριφέρεται με άφθαστο ρεαλισμό! Την ημέρα οι πίνακες ζούνε μέσα από τα βλέμματα των επισκεπτών, τους παρακολουθούν, χαίρονται όταν τους ξαναβλέπουν, τη νύχτα όμως είναι πιο ομιλητικοί, συζητάνε μεταξύ τους τις εντυπώσεις και τα νέα των επισκεπτών. Τα πράγματα όμως δυσκολεύουν όταν για κάποιο λόγο που δε μαθαίνουμε αμέσως το μουσείο κλείνει και οι πίνακες αρχίζουν να αναρωτιούνται τι συμβαίνει. Έτσι ο Πέδρο το σκάει από το κάδρο του μαζί με τη χήνα του κι αρχίζει να ψάχνει, να ρωτάει, να τριγυρίζει στο κτήριο για να μάθει επιτέλους τι έχει συμβεί.

Η Σοφία Δάρτζαλη καταγράφει με ευρηματικό τρόπο κάποιες απρόσμενες και δύσκολες συνθήκες με υπονοούμενα και γεγονότα που τις αντικαθρεπτίζουν και με αφορμή την περιέργεια του μικρού πρωταγωνιστή και την περιδιάβασή του στους χώρους του μουσείου, κάτι που για πρώτη φορά κάνει στη φανταστική ζωή του, γνωρίζουμε τους σημαντικότερους πίνακες του κυβισμού, της αφηρημένης τέχνης, του σουρεαλισμού. Πικάσο, Νταλί, Μαγκρίτ χαρίζουν με τα έργα τους ποικίλα αισθήματα στον Πέδρο, που τελικά καταφεύγει στις λίμνες του Μονέ και του Κλέε και βρίσκει έναν φίλο να ταξιδεύει στα νερά τους. Θα μάθει τι συμβαίνει; Πώς μπορεί η τέχνη να βοηθήσει στην ψυχολογία και στη συμπεριφορά του ανθρώπου; Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι πανέμορφη! Δεν αναπαριστά μόνο τους γνωστούς πίνακες που θέλει να συστήσει η συγγραφέας στα παιδιά αλλά επιπλέον τους ζωντανεύει με φαντασία και δεξιοτεχνία, εστιάζοντας σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες ή τοποθετώντας αναπάντεχα τον μικρό Πέδρο μέσα ή πλάι σε αυτούς Το φόντο είναι πολύχρωμο, οι παστέλ αποχρώσεις χαρίζουν ηρεμία και γαλήνη κατά την ανάγνωση και η βόλτα σε αυτό το καταπληκτικό μουσείο γίνεται μια αξέχαστη εμπειρία μάθησης και διασκέδασης.

Το βιβλίο «Πού πήγαν όλοι;» συνιστά μια διαφορετική και ευφάνταστη περιήγηση στον χώρο της ζωγραφικής και των καλλιτεχνικών ρευμάτων που απολαμβάνουν οι επισκέπτες ενός μουσείου και οι φιλότεχνοι. Με άξονα τις περιπέτειες ενός παιδιού που το σκάει από τον πίνακά του εξερευνούμε ένα μουσείο γεμάτο θησαυρούς και προσπαθούμε να καταλάβουμε κι εμείς τι το ανησυχητικό συμβαίνει έξω από το κτήριο και πώς θα επηρεάσει την τύχη των έργων που φυλάσσονται σε αυτό. Στο βιβλίο υπάρχει QR Code με πληροφορίες για τα ρεύματα της ζωγραφικής και τα έργα τέχνης που συναντάμε κατά την ανάγνωση.

Βιβλίο Δαίδαλος και Ίκαρος
Συγγραφέας Ελένη Σβορώνου
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Σβορώνου με προσεγμένο λεξιλόγιο και ενδιαφέρουσες ανατροπές μαθαίνει στα παιδιά από 6 ετών και πάνω την ιστορία του Δαίδαλου, του εφευρέτη της αρχαιότητας και του γιου του, Ίκαρου. Μας ταξιδεύει στα χρόνια της μινωικής Κρήτης, μας συστήνει τον Μινώταυρο και τον βασιλιά Μίνωα, μας δείχνει πώς κατασκευάστηκε ο λαβύρινθος, μας εξηγεί πώς και γιατί ήθελαν να ξεφύγουν από την Κρήτη οι δύο αυτοί ήρωες κ. π. ά. Τα παιδιά μαθαίνουν έτσι πολλά πράγματα γύρω από τη μυθολογία και παίρνουν συνεκδοχικά τις πρώτες βάσεις για την ιστορία των πτήσεων και πόσο σημαντική είναι πλέον η αεροπλοΐα στην καθημερινότητά μας. Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι ατμοσφαιρική και ρεαλιστική, αναμιγνύει ιδανικά το νεφελώδες του περιβάλλοντος των θεών με τον ηλιόλουστο τόπο της Κρήτης ενώ την τελευταία σελίδα με την απεικόνιση της Ικαρίας από ένα διπλάνο των αρχών του 20ού αιώνα θαύμασα την τέχνη του εικονογράφου.

Βιβλίο Γίνε δέντρο!
Τίτλος πρωτοτύπου Be a tree!
Συγγραφέας Maria Gianferrari
Μετάφραση Μάρω Ταυρή
Εικονογράφος Felicita Sala
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Υπέροχος και ενδιαφέρων ο παραλληλισμός του δέντρου με το ανθρώπινο σώμα, χαρίζει όμορφες ιδέες στα μικρά παιδιά ώστε να γνωρίσουν ταυτόχρονα το σώμα τους και το δέντρο! Η σπονδυλική στήλη είναι ο κορμός, το δέρμα ο φλοιός και τόσα άλλα! Και δεν είσαι μόνος σου, τόσα δέντρα υπάρχουν γύρω, με τα οποία μιλάμε, ανταλλάσσουμε τροφή, μοιραζόμαστε διαθέσιμους πόρους και γενικά δημιουργείται ένα δίκτυο πληροφοριών χρήσιμο για όλο το δάσος! «Γίνε δέντρο! Γιατί μαζί είμαστε δάσος»! Με αυτήν την προτροπή και με άλλους υποδειγματικούς τρόπους η συγγραφέας καταφέρνει να περάσει με εύληπτο τρόπο τις αξίες και τα προτερήματα του δέντρου και συνεκδοχικά του ανθρώπου στους μικρούς αναγνώστες ενώ ταυτόχρονα τονίζει τη σημασία του «μαζί», δείχνοντας έτσι πως κανείς δεν διαφέρει από τον άλλον, πως είμαστε όλοι ίσοι και μαζί μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για το καλό της κοινότητας! Κι όλα αυτά η συγγραφέας τα σημειώνει, τα τονίζει, τα εξαίρει ώστε να δώσει ώθηση στα παιδιά να ρουφήξουν τον αέρα, να αγκαλιάσουν τον ήλιο και να δώσουν ενέργεια στον κόσμο και στον εαυτό τους. Η εικονογράφηση της Felicita Sala είναι υπέροχη, μαγευτική, πολύχρωμη, γεμάτη λεπτομέρειες ενώ οι αναδιπλούμενες εικόνες ξετυλίγουν ακόμη περισσότερο το περιβάλλον στο οποίο εκτυλίσσεται η ιστορία, χαρίζοντας έτσι στα παιδιά χιλιάδες ώρες παρατήρησης και φυσικά παιχνιδιού! Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τρόποι για να σωθούν τα δέντρα αλλά και προτάσεις για να βοηθηθεί η κοινότητα από φίλους και συγγενείς που έχει αναπτυχθεί γύρω από το κάθε παιδί.

Βιβλίο Για να ζούμε ενωμένοι 
Συγγραφέας Ελένη Σβορώνου 
Εικονογράφος Χρήστος Κούρτογλου
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το δεύτερο βιβλίο της σειράς «Για να ζούμε…» είναι και πάλι μια τεκμηριωμένη και εις βάθος μελέτη, αυτήν τη φορά αφιερωμένη στην ελληνική Ιστορία από την Τουρκοκρατία ως τη Μικρασιατική καταστροφή. Φωτίζει αντικειμενικά και ακριβοδίκαια τα γεγονότα και τις εξελίξεις που οδήγησαν ως τον Σεπτέμβριο του 1922 και είναι γραμμένη με τέτοιο τρόπο που μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος. Τι είναι η Μεγάλη Ιδέα; Πόσο επιζήμια ήταν η στρατηγική που ακολουθήθηκε μετά τους Βαλκανικούς και κατά τη διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας; Τι είναι ο αλύτρωτος ελληνισμός; Γιατί διχάστηκε η Ελλάδα; Τι πραγματική ήθελαν οι ίδιοι οι Έλληνες της Σμύρνης; Αλήθειες και ντοκουμέντα εναλλάσσονται με τρυφερές λογοτεχνικές χροιές και προσωπική άποψη της συγγραφέως, όχι για να εκφέρει γνώμη αλλά για να βοηθήσει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω να κατανοήσουν το παρελθόν της πατρίδας μας και τι πραγματικά συνέβαινε στη Μικρά Ασία. Μικρές παράγραφοι, ξεχωριστές σημειώσεις στα περιθώρια των σελίδων, εκφράσεις κα σχήματα λόγου, ερωτήσεις και απαντήσεις κάνουν το διάβασμα ελκυστικό και φέρνουν στο φως γεγονότα που οφείλουν να ξέρουν τα παιδιά για να κατανοήσουν το χτες και να αντιληφθούν καλύτερα το σήμερα, Η εικονογράφηση του Χρήστου Κούρτογλου είναι λιτή και αρκετά αφαιρετική, αποφεύγει τις κουραστικές λεπτομέρειες κι έχει μια εντελώς προσωπική υφολογική προσέγγιση στις απεικονίσεις.

Βιβλίο Το παιδί και το άγαλμα του Άντερσεν
Συγγραφέας Αγγελική Δαρλάση
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Υπάρχει ένα άγαλμα βυθισμένο στην άκρη του λιμανιού της γενέτειρας πόλης του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Όλοι το φωτογραφίζουν και συνεχίζουν τη μέρα τους, υπάρχει όμως κι ένα παιδί που προσπαθεί να καταλάβει γιατί το άγαλμα του συγγραφέα είναι βυθισμένο στο νερό. Με τη συμπεριφορά του όμως ο μικρός μας φίλος γίνεται αντικείμενο χλευασμού και επιτιμητικών σχολίων. Ποιο είναι αυτό το παιδί και γιατί ξημεροβραδιάζεται κοιτώντας το άγαλμα; Πώς μπορούν να αλλάξουν τη ζωή μας τα παραμύθια; Γιατί περπατάει το άγαλμα κάθε 2 Απριλίου την ημέρα των γενεθλίων του παραμυθά; Πρόκειται για ένα εκπληκτικό κείμενο που εντάσσει αριστοτεχνικά τους ήρωες του Άντερσεν στη ζωή μας και δείχνει με έξυπνο και συγκινητικό τρόπο πώς αλλάζουμε αν πάψουμε να είμαστε παιδιά. Σε δεύτερο επίπεδο είναι ένας συγκινητικός φόρος τιμής στον μεγάλο παραμυθά που συντρόφεψε τα πρώτα όνειρα παιδιών και παιδιών. «Όλος ο κόσμος είναι μια αλληλουχία από θαύματα, μόνο που τα έχουμε συνηθίσει και τα βλέπουμε ως κάτι συνηθισμένο», λέει ο Άντερσεν. Η συγγραφέας, μέσω του διαλόγου μεταξύ παιδιού και αγάλματος, τονίζει: «-Βλέπεις, αγαπημένο μου παιδί, η ζωή είναι σαν ένα πανέμορφο τραγούδι που οι στίχοι του συχνά δε βγάζουν κανένα νόημα. -Και πρέπει εμείς να τους δώσουμε νόημα». Υπέροχα διαχρονικά μηνύματα, συγκινητικές στιγμές, προσεγμένοι διάλογοι, συναρπαστική μίξη ρεαλισμού και φαντασίας συγκροτούν ένα υποδειγματικό παραμύθι για μεγάλα παιδιά που θα το διαβάζουν ξανά και ξανά, ανακαλύπτοντας κάθε φορά και κάτι διαφορετικό. Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη κινείται στα χρώματα της νύχτας του βόρειου ημισφαιρίου, με αφαιρετικές προσεγγίσεις στα πρόσωπα και ταυτόχρονα εξαίρετες απεικονίσεις άλλων λεπτομερειών, όπως η νύχτα, το λιμάνι, η πόλη, η θέα από τους λόφους. Εντυπωσιακό είναι το αναδιπλούμενο φύλλο με όλους τους ήρωες των παραμυθιών που εμφανίζονται στην κορύφωση της αφήγησης και δημιουργούν ένα εκπληκτικό σαλόνι ομορφιάς και χρωμάτων. Το παραμύθι θα αλλάξει τον τρόπο σκέψης των παιδιών και θα τα βοηθήσει να κατανοήσουν και να αγαπήσουν τα παραμύθια όχι ως τρόπο νανουρίσματος ή για να περνάει η ώρα αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της γαλούχησής τους και τμήμα της ψυχοσύνθεσής τους.

Βιβλίο Από μακριά 
Συγγραφέας Αγγελική Δαρλάση
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αγγελική Δαρλάση έγραψε ένα υπέροχο, συγκινητικό και ανατρεπτικό βιβλίο για παιδιά από 8 ετών και πάνω γεμάτο συγκλονιστικά νοήματα, οικουμενικές αλήθειες και πολυεπίπεδη πλοκή. Του χάρισα τουλάχιστον τρεις αναγνώσεις γιατί κάθε φορά ήταν και μια  διαφορετική ανακάλυψη, ένα ξεχωριστό ταξίδι, ένα εντελώς καινούργιο δώρο. Σε πρώτο επίπεδο έχουμε τη γνωστή ιστορία του διαφορετικού παιδιού που γίνεται αντικείμενο χλεύης, ειρωνείας και κακοποίησης αλλά όσο η ιστορία κλιμακώνεται και ανατρέπει τους χαρακτήρες τόσο βυθιζόμαστε στα δεινά του «ξεχασμένου Ολοκαυτώματος» των Ρομά κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου με τρόπο πανέξυπνο και ευρηματικό. Αν μείνουμε λοιπόν στην πρώτη ανάγνωση, έχουμε μια απαράδεκτη συμπεριφορά γονιών και παιδιών απέναντι σε κάτι ξένο. Ονόματα δεν υπάρχουν στο κείμενο, μόνο η Άλη, το κορίτσι που θα φωτίσει απρόσμενα τις ζωές των κατοίκων της πόλης, οι υπόλοιποι ήρωες αποκαλούνται με προσωνύμια: το αισιόδοξο παιδί, το εσωστρεφές, το σκληρό, το συνηθισμένο. Οι γονείς δεν ξεχωρίζουν, είναι μια a priori επιθετική μάζα που παρακινεί με τη συμπεριφορά της και τη στάση της τα παιδιά να τους μιμηθούν (μήπως αυτό το συγγραφικό εύρημα αντικατοπτρίζει την ελπίδα; Οι γονείς είναι πλέον μεγάλοι με ρατσιστικές αντιλήψεις και αποτελούν μια ομοιογενή μάζα ενώ τα παιδιά ξεχωρίζουν έστω με τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα και η συμπεριφορά τους κυμαίνεται από εχθρική σε φιλική και τανάπαλιν).

Η Άλη είναι ένα «διαφορετικό» πλάσμα που σαν παιδί κι αυτό πλησιάζει τα φωτεινά και χαρούμενα φώτα του λούνα παρκ, όπου και συναντά τους συνομηλίκους της κι αρχίζουν τα βάσανά της. Στην αρχή σκέφτηκα πως είναι πρόσφυγας, σύντομα όμως κατάλαβα πως έχουμε έναν βροντερό, αν και διακριτικά γραμμένο, φόρο τιμής στο ολοκαύτωμα των Ρομά, ένα γεγονός που ήξερα ότι δυστυχώς έλαβε επίσης χώρα, δε φανταζόμουν όμως το μέγεθος της κτηνωδίας. Γι’ αυτό και η μικρή ηρωίδα έχει τόση μελαγχολία στο βλέμμα της, γι’ αυτό «κουράστηκε να τρέχει μακριά να σωθεί» (είναι οι μόνες φράσεις που λέει σε όλο το κείμενο!), γι’ αυτό και το τραγούδι της ξεχειλίζει από παράπονο. Έτσι φτάνουμε στο δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης, ακούγοντας τον εθνικό ύμνο των Ρομά «Gelem, gelem» (αφεθείτε στους ήχους του, το συνιστώ) και συνειδητοποιούμε πως η Άλη σηκώνει ένα φορτίο μεγαλύτερο απ’ όσο μπορούν ν’ αντέξουν οι ώμοι της. Τι θα γίνει όμως με τους κατοίκους της πόλης; Θα καταλάβουν το λάθος τους; Θα τους συγχωρέσει το κορίτσι; Τα παιδιά θα καταφέρουν να την αγκαλιάσουν επιτέλους;

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι υποδειγματική, ρεαλιστική, συναρπαστική και παραστατική. Εξαίρετες οπτικές γωνίες που ως ιδέα είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν, ο καλλιτέχνης όμως τα καταφέρνει επάξια, σουρεαλισμός και πραγματικότητα, χρώματα και σκοτάδι, ανατροπές, συμβολισμοί μα πάνω απ’ όλα αγάπη απέναντι στο δύσκολο θέμα που διαπραγματεύεται το κείμενο είναι γνωρίσματα που με έκαναν να αγκαλιάσω ακόμη περισσότερο το βιβλίο και τα όσα διαδραματίζονται σε αυτό. Από την αρχή σχεδόν διαπίστωσα πως το μαυροπράσινο μαντίλι με το οποίο ντύνουν και βασανίζουν την Άλη έχει τα δικά του μυστικά (προσέξτε τα μαύρα ανεστραμμένα τρίγωνα, τι να συμβολίζουν άραγε; ) με αποτέλεσμα να το ακολουθώ σε κάθε του απεικόνιση και τελικά να δακρύσω με τη θέση του σ’ ένα ολοφώτεινο κατά τα άλλα τοπίο προς το τέλος του βιβλίου γιατί κατάλαβα τι σημαίνει η (μάλλον μάταιη) προσμονή. Δείτε τους αντικατοπτρισμούς του λούνα παρκ στους νερόλακκους, προσέξτε το πάντα μελαγχολικό βλέμμα του κοριτσιού που δε χαμογελάει ποτέ, παρατηρήστε τη θέση που έχει σχεδόν σε κάθε εικόνα κάτι που θα φωτίσει την εκάστοτε σκηνή, αφιερώστε ένα λεπτό στην επίμαχη σκηνή του Ολοκαυτώματος που αποδίδεται αφαιρετικά και ταυτόχρονα με λεπτομέρεια, αφεθείτε στις αλλαγές των εποχών… Ο Βασίλης Κουτσογιάννης είναι το ιδανικό και απαραίτητο συμπλήρωμα της ιστορίας.

«Από μακριά» λοιπόν μπορούμε να φανταστούμε ό,τι θέλουμε με το νου μας, χωρίς αυτό να μας δίνει το δικαίωμα να λοιδωρούμε το διαφορετικό. Το δύσκολο και το άκρως ανθρώπινο είναι να έρθουμε πιο κοντά και να αγκαλιάσουμε εκείνον που θα χρειαστεί τη βοήθειά μας, να χαρίσουμε ένα «γεια» ουσίας σ’ αυτόν που κουράστηκε να τρέχει για να σωθεί και να πάψουμε να ζούμε με στερεότυπα που κατά μεγάλο ποσοστό μας τα έχουν κληροδοτήσει ή επιβάλλει άλλοι. Η Αγγελική Δαρλάση έγραψε ένα από τα ωραιότερα βιβλία για τον ρατσισμό και το φανατισμένο μίσος. Με συγκίνησε, με έβαλε σε σκέψεις, με προβλημάτισε, μου έδωσε έμπνευση και αισιοδοξία για να βελτιώσω τη συμπεριφορά μου. Όλοι μπορούμε, ν’ αλλάξουμε, υπάρχει ακόμη περιθώριο!