Βιβλίο Οι κόρες του Νικόλα
Τίτλος πρωτοτύπου Nicolai’s daughters
Συγγραφέας Stella Leventoyannis-Harvey
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σήμερα την ιστορία την αφηγείται η Αλεξία, μετά τον θάνατο του πατέρα της. Ο Νικόλας έχει επιστρέψει στον Καναδά κι έχει ξαναφτιάξει τους δεσμούς του με την κόρη του. Πεθαίνοντας όμως της αφήνει ένα πακέτο με την παράκληση να γυρίσει στο Διακοφτό και να το δώσει στην…αδερφή της, τη Θεοδώρα! Η κοπέλα χάνει τον κόσμο κάτω από τα πόδια της και αρχίζει να βάζει τα κομμάτια του παρελθόντος στη θέση τους. Η σχέση με τον πατέρα της, μια σχέση με χιλιάδες τριγμούς και κλυδωνισμούς, δέχεται έναν ισχυρό σεισμό και η Αλεξία ξύνει σιγά σιγά την επιφάνεια της προσωπικότητας του πατέρα της. Ταξιδεύει στο Διακοφτό, γνωρίζει και φιλοξενείται από τις παντρεμένες πια θείες της, έρχεται σε επαφή με τα ήθη και τα έθιμα και τη νοοτροπία του τόπου και καταφέρνει να εντοπίσει την αδερφή της, Θεοδώρα, μια γυναίκα παγιδευμένη σε έναν γάμο χωρίς έρωτα και όνειρα με τον χασάπη της πόλης και μια αυστηρή πεθερά που της κάνει τη ζωή δύσκολη. Η Αλεξία κερδίζει τη φιλία της αλλά η ζωή της Θεοδώρας είναι τόσο περίπλοκη που δυσκολεύεται να της αποκαλύψει ότι είναι αδελφές. Σα να μην της φτάναν όλα αυτά, διαπιστώνει ότι η οικογένεια έχει κρατήσει το στόμα της κλειστό και δυσκολεύεται να ξανοιχτεί στην τοπική κοινωνία λόγω του σκανδάλου με τη Δήμητρα αλλά κυρίως λόγω της εμπλοκής του πατέρα του Νικόλα στη σφαγή των Καλαβρύτων στην Κατοχή!

Πολύ καλό μυθιστόρημα, από τα λίγα «ψυχογραφικά” ή «ψυχολογικά”, όπως θέλετε πείτε το, αληθινό, καίριο, άμεσο και βαθιά ανθρώπινο. Η συγγραφέας έχει συγκροτήσει την πιο περίπλοκη, αληθοφανέστατη, πολυδιάστατη προσωπικότητα που έχω συναντήσει σε βιβλίο. Έχει τοποθετήσει καίρια τα μυστικά μέσα στην ιστορία και τα αποκαλύπτει σταδιακά και σωστά μελετημένα, κάνοντάς τα να αλλάζουν οι πορείες ζωής, οι απόψεις και η στάση των εμπλεκομένων απέναντι στον γύρω κόσμο. Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο ανατροπές: θα αποκαλύψει τελικά την αλήθεια η Αλεξία στη Θεοδώρα και με τι συνέπειες; Θα μάθουμε τι συνέβη στη σφαγή του 1943 και τι ρόλο διαδραμάτισε ο πατέρας του Νικόλα; Γιατί υπέκυψε ο Νικόλας σε αυτόν τον απαγορευμένο έρωτα και πώς θα αντιδράσει η Θεοδώρα όταν μάθει την πραγματική ταυτότητα της σχέσης των γονιών της;

Δυστυχώς, όσο καλογραμμένο κι αν είναι, θέλω να σταθώ σε δυο περιπτώσεις που μου χτύπησαν άσχημα: στην επανάληψη του Ναι και στην προσπάθεια της συγγραφέως σε κάποια σημεία να δείξει την οικογένεια του Νικόλα το 2010 (που έχουν παντρευτεί και έχουν κάνει και παιδιά) φασαριόζικη και ανάγωγη.

Σε πολλά σημεία βλέπουμε να επαναλαμβάνεται η κάτωθι μορφή πρότασης: «…κύρια πρόταση…Ναι;» δηλαδή: «Ήθελες να μου πεις κάτι. Ναι;», «Ενδιαφέρον. Ναι;», «Διακοπές είσαι. Ναι;». Κατ’ εμέ, είναι μια ιδιόμορφη σύνταξη που δεν απαντάται συχνά, τουλάχιστον στην ελληνική γλώσσα, οπότε δε γνωρίζω αν είναι έτσι το πρωτότυπο κείμενο ή η επιλογή του μεταφραστή. Και στο πρωτότυπο να αναγράφεται έτσι, μάλλον έπρεπε να βρεθεί κάποιος τρόπος να αποδοθεί με πιο προσιτό τρόπο στο δικό μας γλωσσικό αίσθημα. Κι αν το έλεγε ένα άτομο μόνο, θα το δεχόμουν ως ιδίωμα αλλά το συναντώ παντού, στην κυριολεξία.

Επίσης, το 2010 που έρχεται στην Ελλάδα η Αλεξία, την παραλαμβάνουν από το αεροδρόμιο των Σπάτων και τη μεταφέρουν στο Διακοφτό με τα αυτοκίνητά τους, οι θείες της και τα ξαδέρφια της και ζούμε τις σκηνές από την ταινία «Γάμος αλά ελληνικά»: φωνάζουν, γελάνε, χορεύουν, τρώνε δυνατά και φωναχτά, χωρίς τάξη και σειρά. Γιατί αυτό; Το βιβλίο είναι αξιόλογο, σοβαρό και έχει βάθος και κάποια μυστικά που θα επηρεάσουν τις ζωές κάποιων. Γιατί να αμαυρωθεί αυτή η οικογένεια από μια τόσο ιλαρή τουλάχιστον εικόνα, η οποία πίσω στο Διακοφτό δεν επαναλαμβάνεται! Για να μην αναφέρω ότι η συγγραφέας χαρακτηρίζει το Διακοφτό χωριό και δεν έχει σήμα το κινητό!

Βιβλίο Πουθενά να κρυφτείς
Τίτλος πρωτοτύπου Those girls
Συγγραφέας Chevy Stevens
Μεταφραστής Βιολέτα Ζεύκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αυτό το μυθιστόρημα πιστεύω πως περιγράφει με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο τον τρόμο και την κακή ψυχολογική κατάσταση των γυναικών που κακοποιούνται ψυχικά και σωματικά. Η πένα της συγγραφέως είναι κοφτερή και σκληρή, περιγράφει τα συναισθηματικά αδιέξοδα των ηρωίδων της πολύ πειστικά και με αληθοφάνεια. Ένιωσα την αγωνία, τον φόβο, την καταπίεση, τον βιασμό, την εκμετάλλευση, τους ξυλοδαρμούς και στάθηκα στο πλάι των γυναικών αυτών όταν έπαιρναν τον νόμο στα χέρια τους. Όχι μονάχα μία αλλά πολλές φορές. Γιατί εκείνη η νύχτα στο σπιτικό τους ήταν η αρχή για έναν λαβύρινθο γεμάτο τυφλές γωνίες και ελάχιστο φως. Οι χαρακτήρες των τριών αδελφών μεγάλωσαν, μέστωσαν, υπέμειναν πολλά που τις ατσάλωσαν και δε θα χρησιμοποιήσω τη λέξη «ωρίμασαν» γιατί οι καταστάσεις που βίωναν τις έφεραν από νωρίς στην ενήλικη ζωή.

Η συγγραφέας κατάφερε να καταγράψει σωστά και καίρια τον αδελφικό δεσμό ανάμεσα στις κοπέλες. Σχεδίασε τρεις διαφορετικούς χαρακτήρες, αποφεύγοντας κάθε κλισέ αδελφικών σχέσεων και κατέστρωσε προσεκτικά τον τρόπο που αλληλεπιδρούν οι κοπέλες μεταξύ τους και γύρω τους αλλά και πώς οι αποφάσεις της μίας ίσως επηρεάσουν τις ζωές των υπολοίπων. Πρόκειται για τρεις γυναίκες με τα ελαττώματα και τα προτερήματά τους, με τα λάθη τους και τα ψυχολογικά τους αδιέξοδα και δεν ήξερα με ποια να πρωτοταυτιστώ και σε ποια να συμπαρασταθώ.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται με κύρια αφηγήτρια την Τζες, στη συνέχεια όμως κάπου κάπου την αντικαθιστούσαν εναλλάξ οι αδελφές της. Χωρίζεται σε δύο μέρη, με μια μεγάλη ανατροπή από τις πρώτες σελίδες του δεύτερου, μια εξέλιξη σχετικά απρόσμενη και όμως απόλυτα απαραίτητη για να κλείσει ο κύκλος που άνοιξε στο παρελθόν με μια καλή εμβάθυνση της πλοκής, την οποία φυσικά δε θα αποκαλύψω, γιατί είναι και ο κινητήριος μοχλός να κλείσουν σταδιακά οι οι εκκρεμότητες. Αφήγηση κοφτή σαν τις ανάσες των θυμάτων, γρήγορη σαν το τρέξιμό τους μακριά από το κακό, με πλήρη και αδρή σκιαγράφηση χαρακτήρων. Και το τέλος τόσο λυτρωτικό και ολοκληρωμένο που άφησα μια βαθιά ανάσα ανακούφισης στην τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Το στίγμα
Τίτλος πρωτοτύπου Never knowing
Συγγραφέας Chevy Stevens
Μεταφραστής Φωτεινή Πίπη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αν εξαιρέσεις το γεγονός ότι μετά από 34 χρόνια (όσα είναι και η πρωταγωνίστρια δηλαδή) που αποφασίζεις να ψάξεις για τους βιολογικούς σου γονείς ανακαλύπτεις ότι είσαι κόρη κατά συρροή δολοφόνου, κάτι που συμβαίνει σε πολύ λίγες περιπτώσεις ανθρώπων, η ιστορία κυλάει γοργά και δε σε αφήνει να ησυχάσεις. Ίσως φανεί μακροσκελές και “τραβηγμένο” σε κάποιους να περάσουν τόσες μέρες (ή μάλλον σελίδες) ώσπου να κλιμακωθεί η αγωνία και να αρχίσει ουσιαστικά το κυνηγητό. Κι εμένα με κούρασε, το ομολογώ, όμως οι σχέσεις μεταξύ των χαρακτήρων που αναπτύσσονται είναι αληθέστατες. Η Σάρα έχει να ετοιμάσει έναν γάμο, να κάνει τον πατέρα της, που εξαρχής δεν ήθελε να την υιοθετήσουν, για μια στιγμή να αισθανθεί περήφανος γι’ αυτήν, να ξαναφτιάξει τη σχέση της με τη μία ετεροθαλή αδελφή που δεν τη χωνεύει καθόλου, να πείσει τον αρραβωνιαστικό της, Έβαν, ότι πρέπει να αντιμετωπίσει κατά μέτωπον την περίπτωση του δολοφόνου πατέρα της ώστε να ησυχάσει και η βιολογική της μητέρα και η ψυχή της και φυσικά τη μικρούλα Άλι, που πεισμώνει τη στιγμή που δεν πρέπει και έχει επιθετική συμπεριφορά στο σχολείο.

Καλοστημένο, καλογραμμένο, ένα κείμενο όπου η πρωταγωνίστρια (κι αυτή από το Νησί του Βανκούβερ) πάλι μιλάει στην ψυχολόγο της και έτσι διαβάζουμε εμείς την ιστορία. Μου άρεσε η σχέση συμπάθειας που ανέπτυξε η Σάρα με τον αστυνομικό Μπίλι και τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο κλιμακώθηκε. Ήταν λογικό η Σάρα να κάνει αυτό ακριβώς που έκανε όταν έπεσαν όλα τα χαρτιά στο τραπέζι και δεν είχε άλλη επιλογή ώστε να προστατέψει το παιδί της. Μια μεγάλη ανατροπή στο τέλος, εκεί που λες ότι όλα πήγαν καλά και “καληνύχτα σας” σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Νόμιζα ότι είχα μια μονοδιάστατη ιστορία, με κλιμακούμενη αγωνία ως το αναμενόμενο τέλος και ξαφνικά, μπαμ!

Όταν ο δολοφόνος νιώθει την ανάγκη να αποκτήσει την απερίσπαστη προσοχή της κόρης του, αρχίζει να επιτίθεται στα άτομα του περιβάλλοντός της, στον Έβαν, στην ψυχολόγο της. Μήπως όμως δεν είναι αυτός; Και αν αυτό ισχύει, ποιος τους επιτέθηκε και γιατί; Ένα βιβλίο για απαιτητικούς αναγνώστες. Η συγγραφέας προχωρά την αστυνομική λογοτεχνία αγωνίας ένα βήμα παραπέρα.

Βιβλίο Η εξαφάνιση
Τίτλος πρωτοτύπου Still missing
Συγγραφέας Chevy Stevens
Μεταφραστής Φωτεινή Πίπη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

ΔΕΝ το συνιστώ για καρδιοπαθείς και κλειστοφοβικούς. Δεν μπορείς να πάρεις ανάσα από πουθενά, δεν μπορείς να ξεφύγεις! Ο εφιάλτης είναι εκεί. Και να γλυτώσεις, πάντα ο ένοχος θα είναι εκεί έξω.

Πολύ καλογραμμένο, ατμοσφαιρικό, σφιχτοδεμένο. Ένα κείμενο που θα μπορούσε να καταντήσει βαρετό είναι τόσο καλό και διανθίζεται με περιστατικά από τη ζωή της Ανν μετά την απαγωγή της με τέτοιο τρόπο που δεν προλαβαίνεις να συνέλθεις και να πάρεις ανάσα. Δε θα ξεχάσω εύκολα όλη την περιπέτεια που έζησε με την κόρη που γέννησε, πώς σχημάτισε τείχος άμυνας απέναντι στο τέρας που τη βίαζε και πώς κατάφερνε να απορροφάται αποκλειστικά στην ανατροφή του μωρού για να μην την επηρεάζει συναισθηματικά και ψυχολογικά ο απαγωγέας της. Για να μην αναφέρω την αυτονόητη αλλαγή που μπορεί να συμβεί σε μια γυναίκα που ζει κάτι τέτοιο: δεν ξαναεμπιστεύεται άντρα, κλείνεται και κλειδαμπαρώνεται στο σπίτι, δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για τη ζωή και τις ευχάριστες στιγμές της, η Ανν καταντά να κοιμάται στην ντουλάπα για επιπλέον ασφάλεια.

Το ακόμη χειρότερο είναι μετά την απόδραση της Ανν: ποιος κρύβεται πραγματικά πίσω από αυτήν την απαγωγή και γιατί; Ποιος έβαλε τον ψυχοπαθή να την απαγάγει και πού στράβωσε το σχέδιο; Και τι γίνεται όταν διαπιστώνεις ότι ο εγκέφαλος πίσω από αυτήν τη σκευωρία είναι ένα πολύ στενό συγγενικό σου πρόσωπο; Η συγγραφέας περιγράφει χαρακτήρες, περιστατικά, συναισθήματα με αδυσώπητη και ανελέητη πένα. Η ζωή σας δε θα είναι η ίδια μετά από αυτό το βιβλίο!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

“Το να προσπαθείς να αποφύγεις τέτοιες μνήμες είναι σα να κλείνεις την πόρτα σε ένα ορμητικό ποτάμι. Στην αρχή, περνούν μόνο λίγες σταγόνες νερού από τις χαραμάδες και μετά, πριν καλά καλά το καταλάβεις, η πόρτα που εκρήγνυται” (σελ. 54).

“Όταν αναρωτιέμαι πώς κατάντησα το ζόμπι που είμαι τώρα, πώς κατάφερα να γίνω έτσι, πάντα καταλήγω σε εκείνη τη μια στιγμή -εκείνη τη στιγμή που έβαλα την ψυχή μου στο ράφι για να κάνω χώρο στο διάβολο” (σελ. 74).

“Υποτίθεται ότι αν τριγυρνάμε με μια γιγάντια φούσκα γύρω από το κεφάλι μας γεμάτη ευτυχισμένες σκέψεις, τότε όλα γύρω μας θα είναι μέλι-γάλα. Μπα, σόρι, δε νομίζω. Δεν πα να ‘σαι όσο ευτυχισμένος θέλεις…οι αναποδιές θα συμβούν έτσι κι αλλιώς. Και δεν συμβαίνουν απλώς. Σου ρίχνουν μια και σε γκρεμίζουν χάμω, γιατί εσύ προχωρούσες σαν ξένοιαστος ηλίθιος που νόμιζε πως όλα ήταν μέλι-γάλα” (σελ. 131).

“Η μαμά δε θα καταλάβαινε ποτέ ότι η στέρηση της στοργής είναι ένα είδος κακοποίησης” (σελ. 238).