Βιβλίο Το Ευαγγέλιο των δολοφόνων
Τίτλος πρωτοτύπου The Dead Sea Deception
Συγγραφέας Adam Blake
Μεταφραστής Κωνσταντίνος Μίσσιος
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Διόπτρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε γενικές γραμμές και χωρίς spoilers η ουσία του βιβλίου είναι η εξής:

Η Παλαιά Διαθήκη είναι κείμενο που άλλαζε ανά τους αιώνες κι έτσι ό,τι θεωρούνταν κάθε φορά ως λόγος του Θεού μεταβαλλόταν από γενιά σε γενιά. Αντίθετα, στην Καινή Διαθήκη η ουσιαστική συγγραφή των γεγονότων ολοκληρώθηκε σχετικά γρήγορα. Τα γνωστά Ευαγγέλια είναι τέσσερα, όμως στην πραγματικότητα υπάρχουν κοντά στα εκατό διαφορετικά βιβλία που είχαν κατά καιρούς συμπεριληφθεί στη Βίβλο ή χρησιμοποιήθηκαν από διάφορες εκκλησίες και που τώρα δε συμπεριλαμβάνονται, χώρια τα λεγόμενα απόκρυφα-αποκαλυπτικά βιβλία.

Ας λάβουμε υπ’ όψιν ότι για την πρώιμη χριστιανική εκκλησία το τι προερχόταν από το Θεό και τι από τον άνθρωπο ήταν κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου. Σκότωναν ο ένας τον άλλον για να ξεκαθαριστεί ποιος είχε την καλύτερη άποψη της αλήθειας (εκτελέσεις, μαρτύρια, δολοφονίες). Κι ερχόμαστε στον Κώδικα της Μπόμπας, την αγγλική μετάφραση ολόκληρου του Κατά Ιωάννη Ευαγγελίου. Αυτό που τον κάνει συναρπαστικό είναι πως περιλαμβάνει στίχους ενός δεύτερου ευαγγελίου, ενός κειμένου που δεν έχει βρεθεί ποτέ. Οι άνθρωποι τότε δε γνώριζαν ακόμα το βιβλίο ως ενιαίο κείμενο ανάμεσα σε δυο εξώφυλλα, δεν υπήρχαν καν εξώφυλλα, μόνο σελίδες δεμένες μεταξύ τους. Επιπλέον, αν έφτανες στο τέλος του κειμένου χωρίς να έχει γεμίσει η σελίδα, τότε ξεκινούσες να γράφεις κάτι άλλο. Έτσι ο Κώδικας της Μπόμπας διασώζει τους στίχους κατά πάσαν πιθανότητα του Ευαγγελίου του Ιούδα, μιας και στο κείμενο προβάλλει εμβληματική η μορφή του.

Ο καθηγητής Μπάρλοου, το πρώτο πτώμα της ιστορίας, διατεινόταν ότι είχε βρει τον τρόπο να προσεγγίσει με διαφορετικό τρόπο τον Κώδικα. Πήγε κατευθείαν στους αρχαιότερους κώδικες, έψαξε σε χαμένα χειρόγραφα κι εφήρμοσε ένα κρυπτογραφικό κλειδί που είχε ήδη ανακαλύψει σε σπαράγματα των παπύρων της Νεκράς Θάλασσας. Μία συγκεκριμένη παραλλαγή του Κατά Ιωάννη Ευαγγελίου αποτέλεσε κρυπτογράφημα που ο καθηγητής είτε κατάλαβε πώς λειτουργούσε είτε του το υπέδειξαν. Κι αυτό με τη σειρά του του υπέδειξε ότι πίσω από το γνωστό αποσπασματικό Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο υπήρχε ένα κρυμμένο ευαγγέλιο. Με έναν τέτοιο κώδικα στη διάθεσή σου μπορούσες ταυτόχρονα να διαδώσεις και να κρύψεις το ευαγγέλιό σου, οπότε οι αναγνώστες σου μπορούσαν να μεταφέρουν το μήνυμα παντού χωρίς να φοβούνται.

Έτσι λοιπόν ο καθηγητής Μπάρλοου, χωρίς να το θέλει, μπήκε σε απαγορευμένα χωράφια. Οι Γνωστικοί (εκ της ελληνικής λέξης γνώση) είναι σέχτες που πιστεύουν πως υπάρχει μια κρυφή αλήθεια πίσω από τα πάντα, μια κρυφή γνώση. Αντιμετωπίζουν την πλάση ως ένα κολοσσιαίο κρυφό μήνυμα και υποστηρίζουν ότι ο Θεός και ο Λόγος Του εκφράζονται μέσα από όλα αυτά τα πράγματα. Ακόμη χειρότερα, γι’ αυτούς τα ιερά κείμενα είναι αδέξιες προσεγγίσεις μιας γνώσης που η πλατιά μάζα των ανθρώπων γεννιέται χωρίς τη δυνατότητα να την κατανοήσει. Σε όλο αυτό το θρησκευτικό παραλήρημα, έχουμε τον Κώδικα Μπόμπα να αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο από το Ευαγγέλιο του Ιούδα που ανακαλύφθηκε το 2006: η Μπόμπα είναι ένα άθικτο αντίγραφο του Ευαγγελίου του Ιούδα κι όχι αποσπασματική μετάφραση. Έτσι, μιας και στο μυαλό ενός φανατικού η άκαμπτη ερμηνεία του Λόγου του Θεού είναι ο βασικός πυρήνας του φονταμενταλισμού, αυτό προστατεύουν οι απόγονοι του Ιούδα.

Επομένως η Χήδερ και ο Λίτμαν έχουν να τους κυνηγάνε χλωμοί άντρες και γυναίκες, άριστα εκπαιδευμένοι, αποφασισμένοι, αδίστακτοι και χωρίς συναισθήματα, με αίμα να αναβλύζει συνέχεια από τα μάτια τους (ένδειξη αιμολακρίας). Αυτοί οι απόγονοι του Ιούδα, που αγωνίζονται να διαφυλάξουν τη γνώση του κόσμου κατά το δικό τους πιστεύω, φτάνουν στα άκρα και αρχίζουν να εξοντώνουν την επιστημονική ομάδα του Μπάρλοου. Η Ρεβέκα, η γυναίκα του Τίλμαν, γιατί εξαφανίστηκε με τα τρία της παιδιά; Τι ανακάλυψε ένας υπεύθυνος ηλεκτροδότησης βαθιά στην έρημο του Νέου Μεξικού που δεν έπρεπε να είναι εκεί;

Ωραία ερωτήματα, λίγο δύσκολο ιστορικό υπόβαθρο αλλά παρακολουθείται άνετα, ωραία διασύνδεση των επιμέρους ερωτηματικών και των υπόπτων, μια τραγική κατάληξη στο τέλος, συνθέτουν ένα κείμενο βαθιά μελετημένο, καθαρά αστυνομικό και συνωμωσιολογικό, που διαβάζεται ευχάριστα. Το μόνο που δεν κατάλαβα είναι σε τι χρησιμεύει η ομοφυλοφιλία της Χήδερ, μιας και δεν παίζει ενεργό ρόλο στην εξέλιξη της πλοκής η επιλογή της αυτή!

Βιβλίο Βιβλικοί ήρωες με χαμηλά λιπαρά
Συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης
Εικονογράφος Θανάσης Δήμου
Κατηγορία Χιούμορ
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δύο απολαυστικές ιστορίες για τον Σώτο και τον Άσωτο και για τη Γαλοπούλα Ερατώ, εμπνευσμένες από την παραβολή του ασώτου εκ Βίβλου και από τις περιπέτειες της δυστυχισμένης γαλοπούλας που κατέληξε έθιμο στην Αμερική ετοίμασαν ο Γιάννης Ξανθούλης και ο Θανάσης Δήμου, με σκοπό να αναδείξουν τις φυσικές και πνευματικές αρετές και των δύο αδικημένων πλασμάτων. Γραμμένο με ομοιοκατάληκτα τετράστιχα και εικονογραφημένο με σουρεαλισμό, αυτό το «ποιητικό εικαστικό μανιφέστο», όπως οι ίδιοι οι δημιουργοί το χαρακτηρίζουν, φέρνει δάκρυα στα μάτια από τα διαρκή και ασταμάτητα γέλια.

Ο απολαυστικός Γιάννης Ξανθούλης δεν αφήνει τίποτα όρθιο με την καυστική του πένα και το διεισδυτικό του βλέμμα. Ο Σώτος, ο άσωτος και ο πατέρας τους δεν είναι μια συνηθισμένη οικογένεια και φυσικά δεν κάνουν τίποτα απ’ όσα λέει η Βίβλος. Παρ’ όλ’ αυτά η αδικία υπάρχει, με τον σεμνό Σώτο να έχει αφοσιωθεί στη δουλειά μακριά από σαρκικούς πειρασμούς και τον αδερφό του να αλωνίζει όπου γης ενώ ο πατέρας τους απολαμβάνει κάθε είδους ευμάρεια. Το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο μόνο που ο συγγραφέας το διανθίζει με μπόλικο χιούμορ και θανατερές ατάκες ενώ μας εξηγεί και τι απέγινε ο Σώτος! Ο εικονογράφος Θανάσης Δήμου στην κυριολεξία κεντάει με λεπτομερέστατες εικόνες που προκαλούν ακόμη μεγαλύτερο γέλιο, είτε βάζοντας τον άσωτο να διασχίζει τον Κάβο Μαλιά Κουβάρια είτε παραθέτοντας τους αγνώστους που έβαλαν σε πειρασμό τον άσωτο (λόρδος Ρούφατον, Μπέμπα Οξωκαρδιά κ. ά.). Ιστορίες μέσα στην ιστορία, σουρεαλιστικές απεικονίσεις φαντασιώσεων και πραγματικότητας, συμπληρωματικές, εξίσου δηλητηριώδεις ατάκες συμπληρώνουν τον βίο του Σώτου και του άσωτου αδελφού του.

Η Γαλοπούλα η Ερατώ «ονειρευότανε μικρή / να παίξει στο Μπολσόι» κι η μάνα της αγωνίζεται να της βάλει μυαλό: «Οι πιο πολλοί Χριστούγεννα / χαθήκαν απροσμένως / τότε που ορμούν οι χριστιανοί / στο δύστυχό μας γένος»! Ακόμη και: «Κορίτσια σαν τα κρύα νερά / με συνταγές ψηθήκανε / και στολισμένα με πουρέ / πατάτας κηδευτήκανε» έφτασε να της θυμίζει. Τώρα πώς γίνεται και στην κουβέντα μεταξύ μάνας και κόρης ανακατεύτηκαν Εντίθ Πιαφ, Ντε Γκωλ, θείος Τάκης («κατάντησε μυθιστόρημα»!), Σαρλ Αζναβούρ, ακόμη και Αχιλλέας, Αγαμέμνονας και Πάτροκλος αυτό το αφήνω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει με τον πιο ξεκαρδιστικό τρόπο. Ο Θανάσης Δήμου κι εδώ δίνει τον καλύτερό του εαυτό, με ωραίες καρικατούρες των γνωστών προσώπων, άφθονες λεπτομέρειες που δίνουν νέα διάσταση στην ιστορία και αναπάντεχες ατάκες-σχόλια που δεν αφήνουν τον αναγνώστη να ησυχάσει. Από το κείμενο στο σκίτσο και τανάπαλιν, τα αστεία περιστατικά είναι άφθονα και οι ανατροπές συνεχείς.

Οι «Βιβλικοί ήρωες με χαμηλά λιπαρά» είναι ένα ξεκαρδιστικό, χαριτωμένο, διασκεδαστικό σατιρικό κείμενο που δεν αφήνει τίποτα όρθιο και καταφέρνει να ταιριάξει τη σημερινή οικονομική, κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα με τις ιστορίες που περιέχονται σε αυτό. Γλώσσα που τσακίζει κόκαλα και εικονογράφηση-επιτομή του σουρεαλισμού αποτελούν ένα εκρηκτικό μείγμα γέλιου και διασκέδασης.