Βιβλίο Το μυστήριο των εφτά ρολογιών
Τίτλος πρωτοτύπου The Seven Dials mystery
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό κατασκοπικό θρίλερ των τελών της δεκαετίας του 1920, με πρωταγωνιστές τον Επιθεωρητή της Σκότλαντ Γιάρντ Μπατλ και τη λαίδη Αϊλίν ή Μπαντλ Μπρεντ (που μαζί θα συναντήσουμε και στο «Μυστικό του Τσίμνεϊς» ενώ ο Επιθεωρητής θα πρωταγωνιστήσει μόνος του σε άλλα τρία μυθιστορήματα), καθώς και άλλα πρόσωπα από εκείνο το βιβλίο. Νέοι αλλά και ήδη γνωστοί σε όσους διάβασαν το «Μυστικό του Τσίμνεϊς» χαρακτήρες συγκεντρώνονται και πάλι στην έπαυλη, που θεωρείται ένα από τα πιο αριστοκρατικά σπίτια της Αγγλίας, μιας και την επισκέπτονται βασιλιάδες και διπλωμάτες για ξεκούραση και διακοπές και από την οποία οι τωρινοί ενοικιαστές, Σερ Όσβαλντ Κουτ και λαίδη Μαρία Κουτ, ετοιμάζονται να φύγουν. Η έπαυλη ανήκει στον λόρδο Κέιτερχαμ, πατέρα της λαίδης Αϊλίν Μπρεντ, η οποία βρίσκεται μετά από τέσσερα χρόνια ξανά μπλεγμένη σε μια ενδιαφέρουσα περιπέτεια, αυτήν τη φορά με συνεργάτες τους νεαρούς Λορέιν Γουέιντ (αδελφή του θύματος), Μπιλ Έβερσλεϊ και Τζίμι Θέσιτζερ και με τη σημαντική βοήθεια του Επιθεωρητή Μπατλ της Σκότλαντ Γιαρντ.

Δε με γοήτευσε όσο το πρώτο της σειράς με τον Επιθεωρητή Μπατλ όμως μου κράτησε καλή παρέα γιατί ήταν γεμάτο από διάφορες συναναστροφές, ανεπίσημες έρευνες, μυστικές συγκεντρώσεις κουκουλοφόρων, μπριτζ και γκολφ στην αγγλική ύπαιθρο, σε γενικές γραμμές δηλαδή αντιπροσωπεύει την ήρεμη και νωχελική ζωή των αριστοκρατών μακριά από το Λονδίνο. Μάλιστα, από την πρώτη σχεδόν σελίδα η Agatha Christie σκιαγραφεί με σκωπτικό και απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο τη ραγδαία άνοδο των απλών και ταπεινών σε επίπεδα τίτλων Σερ και λαίδης, όπου ο μεν σύζυγος συνεχίζει να έχει φιλοδοξίες, η δε σύζυγος με ένα τσούρμο υπηρετικό προσωπικό νιώθει σα ναυαγός σε ερημονήσι. Οι διάλογοι της λαίδης Κουτ με τον κηπουρό, τον μπάτλερ, την οικονόμο φέρνουν αβίαστα γέλιο και δείχνουν με οξύμωρο και αναπάντεχο τρόπο ποιος κάνει πραγματικά κουμάντο σε ένα τεράστιο σπίτι. Σταδιακά φτάνουμε και στους μαϊντανούς των κοσμικών κύκλων που αντιμετωπίζονται με την ίδια υποτιμητική ματιά: «Οι κοπέλες ήταν εκεί, τρεις του συνηθισμένου είδους… Μαζί τους ήταν οι δυο φίλοι του… που ήταν υπάλληλοι του Φόρεϊν Όφις με ρόλο ολωσδιόλου διακοσμητικό» (σελ. 25).

Εδώ συνάντησα κι ένα παράδοξο στην αφήγηση. Σε αρκετά σημεία σπάει το φράγμα της απρόσωπης ανάγνωσης και διαβάζουμε προτάσεις όπως: «Σε αυτό το σημείο πρέπει να πάμε πίσω είκοσι λεπτά…» (σελ. 73) ή «Θα ήταν προτιμότερο να προσπεράσουμε  όσο γίνεται πιο γρήγορα τα βάσανα των επόμενων τεσσάρων ωρών» (σελ. 122). Το δε φινάλε του μυθιστορήματος είναι ανατρεπτικό και αναπάντεχο, όπως και τα περισσότερα άλλωστε ενώ ο τρόπος που έρχονται στο φως αληθινές ταυτότητες και ξεδιαλύνονται τα αινίγματα που προέκυψαν κατά την πορεία της πλοκής μου έκαναν θετική εντύπωση, παρ’ όλο που το μυθιστόρημα είναι από τα πρώτα της Agatha Christie κι έτσι δεν έχει φτάσει στο λογοτεχνικό της απόγειο.

«Το μυστήριο των εφτά ρολογιών» κυκλοφόρησε σε Αμερική και Αγγλία το 1929 ενώ στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον παρεμφερή τίτλο «Τα επτά ρολόγια» και σήμερα (2019) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με εισαγωγή της συγγραφέως αστυνομικών μυθιστορημάτων Val McDermid και με νέα μετάφραση (του Μιχάλη Μακρόπουλου). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1997) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Το μυστικό του Τσίμνεϊς
Τίτλος πρωτοτύπου The secret of Chimneys
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Γιώργος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό πολιτικό θρίλερ της δεκαετίας του 1920, με πρωταγωνιστές τον Επιθεωρητή της Σκότλαντ Γιάρντ Μπατλ και τη λαίδη Αϊλίν ή Μπαντλ Μπρεντ, που μαζί θα συναντήσουμε και στο «Μυστήριο των εφτά ρολογιών» (1929) ενώ ο Επιθεωρητής θα πρωταγωνιστήσει μόνος του σε άλλα τρία μυθιστορήματα. Το κείμενο περιγράφει συνεκδοχικά την κατάσταση στη μεσοπολεμική Ευρώπη, με αυτοκρατορίες που καταρρέουν, με εξεγέρσεις που διαδέχονται η μία την άλλη, με εξόριστους πρίγκιπες και διπλωμάτες-συνωμότες, με δολοφόνους της Ερυθράς Χειρός και άλλα περιστατικά, που δημιουργούν ένα ρεαλιστικό περιβάλλον και μια πραγματικά καλογραμμένη περιπέτεια.

Τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν οι βασικοί πρωταγωνιστές συγκεντρώνονται στο Τσίμνεϊς, που θεωρείται ένα από τα πιο αριστοκρατικά σπίτια της Αγγλίας, μιας και το επισκέπτονται βασιλιάδες και διπλωμάτες για ξεκούραση και διακοπές. Εκεί δολοφονείται μια πολύ σημαντική προσωπικότητα κι η υπόθεση ανατίθεται στον Επιθεωρητή της Σκότλαντ Γιαρντ Μπατλ. Αυτό που μου άρεσε πάνω απ’ όλα ήταν το γεγονός πως έχουμε άτυπα μια «ομάδα» ερασιτεχνών ντετέκτιβ, μιας και ο Μπατλ συνεργάζεται με τον Άντονι Κέιντ, τη χήρα Βιρτζίνια Ρέβελ και την κόρη του νεότερου ιδιοκτήτη του Τσίμνεϊς, λόρδου Κέιτερχαμ, Αϊλίν Μπρεντ. Η συγγραφέας παρ’ όλ’ αυτά καταφέρνει να σκορπίσει αμφιβολίες σχεδόν για όλους τους χαρακτήρες κι έτσι η αφήγηση δεν είναι μονοδιάστατη ούτε έχει αποκλειστεί από πριν κάποιος ότι είναι καλός ή αθώος. Ένα σωρό παρεξηγήσεις και απρόσμενα περιστατικά με διπλούς ρόλους, ανατροπές και εκπλήξεις δημιουργούν μια ιστορία όπου τα πάντα εξετάζονται συνέχεια και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τίποτα αν δε φτάσει ως το τέλος της περιπέτειας. Ναι, το φινάλε ήταν αρκετά εξόφθαλμο για τον πραγματικό ρόλο ενός τουλάχιστον από τους πρωταγωνιστές αλλά όλα τα ερωτήματα απαντήθηκαν σωστά και λογικά, τα κομμάτια του παζλ μπήκαν στις κατάλληλες θέσεις και όχι εκβεβιασμένα και το φινάλε ήταν αντίστοιχο των κατασκοπικών μυθιστορημάτων της εποχής.

Αξίζει να σημειωθεί πως η «Ερζοσλοβακία» είναι κράτος των Βαλκανίων, με πρωτεύουσα το Έκαρεστ: «Πληθυσμός, κυρίως ληστές. Χόμπι, οι δολοφονίες βασιλέων και οι επαναστάσεις» (σελ. 23) και αναφέρεται επίσης στις «Στυμφαλίδες όρνιθες», διήγημα με τον Ηρακλή Πουαρό που περιέχεται στους «Άθλους του Ηρακλή» (1947). Ο αναγνώστης μπορεί, εκτός από τις συναρπαστικές περιπέτειες που ζει, να εντοπίσει και κάποιες διαχρονικές παρατηρήσεις της Agatha Christie, όπως: «-Οι βασιλιάδες βασιλεύουν ισοβίως Οι πρόεδροι είναι πρόεδροι μόνο τέσσερα χρόνια πάνω κάτω. -Ο μέσος όρος για τους βασιλιάδες είναι ακόμη μικρότερος» (σελ. 32). Προσωπικά γέλασα με την απομυθοποίηση της αστυνομικής λογοτεχνίας: «Τα αστυνομικά μυθιστορήματα είναι ανοησίες συνήθως…Όμως διασκεδάζουν τον κόσμο» (σελ. 209).

«Το μυστικό του Τσίμνεϊς» κυκλοφόρησε στην Αμερική και στην Αγγλία το 1925 και είναι το τελευταίο που κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον οίκο The Bodley Head, μιας και τα επόμενα έργα θα κυκλοφορήσουν από τον William Collins and Sons (μετέπειτα Harper Collins). Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Κρυφός αντίπαλος» και σήμερα (2019) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με προλογικό σημείωμα και με νέα μετάφραση (του Γιώργου Μπαρουξή). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1993) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.