Βιβλίο Το στοιχειό του Αχέροντα 
Συγγραφέας Ελευθερία Μεταξά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελευθερία Μεταξά έγραψε μια πλούσια σε πλοκή ιστορία και έστησε έναν καμβά όπου αποτυπώνεται η ζοφερή ατμόσφαιρα του τρόμου και της προδοσίας που κυριαρχούσε στην Κατοχή ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται ένα μπερδεμένο κουβάρι όπου μπλέκονται αριστοκράτες και μεροκαματιάρηδες, προδότες και ήρωες, πληγωμένες γυναίκες, υιοθετημένα παιδιά και άλλα πρόσωπα. Η ιστορία ξεκινάει στην Παραμυθιά του 1943, όπου η Ευρυδίκη Αγγελή μένει έγκυος στο παιδί του Βολφ Μάισνερ, με αποτέλεσμα να τη διώξει η οικογένειά της και να την κυνηγήσουν οι χωριανοί ως τη Σκάλα της Τζαβέλαινας όπου πέφτει στα ορμητικά νερά του Αχέροντα. Ο πατέρας της, Κωνσταντίνος, ο δάσκαλος του χωριού και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, κοντεύει να τρελαθεί από την προδοσία της κόρης του. Έξι άντρες αποτελούν τον πυρήνα της Αντίστασης του τόπου, με τον μικρότερο, τον Γιακουμή, να φτάνει στα όρια της αποκοτιάς με τα καμώματά του. Κάνουν δολιοφθορές κατά των Γερμανών και κρύβουν αντάρτες μέχρι να διαφύγουν στα βουνά. Η μοίρα θα τα φέρει έτσι που η Ευρυδίκη θα στιγματιστεί για πάντα, μιας και η αλήθεια είναι στα χέρια κάποιου που θα την εκμεταλλευτεί. Από την άλλη, γιατί ο Βολφ Μάισνερ, που ήρθε στην Παραμυθιά μαζί με τον σκληρό και πιστό στο Ράιχ Ντίτερ Κράουζε,  εξαφανίστηκε εσπευσμένα τον Σεπτέμβριο του 1943, λίγους μήνες αφού αγόρασε σπίτι στην Πρέβεζα; Τι απέγιναν οι χρυσές λίρες που είχε πάντα μαζί του;

Οι γνωστοί από άλλα μυθιστορήματα χαρακτήρες, Έλσα Γληνού, διακεκριμένη ψυχολόγος που συνεργαζόταν με την αστυνομία για διαλεύκανση εγκλημάτων συνθέτοντας το ψυχολογικό προφίλ των δραστών και ο μεσήλικας αστυνόμος Βαρσάμης, τέως προϊστάμενος του Τμήματος Ανθρωποκτονιών και νυν ιδιωτικός ντετέκτιβ, πηγαίνουν για διακοπές στην Πρέβεζα για να χαλαρώσουν από την πίεση και τη ρουτίνα του γραφείου που άνοιξαν μαζί και που πηγαίνει πολύ καλά από υποθέσεις. Μόνο που στη διαδρομή τους στον Αχέροντα συναντούν την Ευρυδίκη Αγγελή που είχε πεθάνει το 1943! Την αναγνωρίζει ένας από τους συνεπιβάτες τους και στο νοσοκομείο της Πρέβεζας η Έλσα προσπαθεί να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει, αφού και η ίδια η κοπέλα επιμένει να συστήνεται ως Ευρυδίκη και να αναζητά τους νεκρούς πλέον γονείς της και τον Γερμανό εραστή της! Όταν εξαφανίζεται από το νοσοκομείο, η Γληνού και ο Βαρσάμης καταλαβαίνουν πως κάτι κακό κρύβεται πίσω από αυτήν την ιστορία. Πράγματι, φαίνεται πως η Ευρυδίκη έβαλε στόχο την αδελφή της και όσους ισχυρίζεται πως την αδίκησαν τότε! Θα ξεκινήσει όντως εκδίκηση; Ποιοι κινδυνεύουν; Ποιος είναι ο άντρας που τη συνοδεύει;

Η αφήγηση μέσα από πρωθύστερα ρίχνει φως στα ερωτήματα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των ερευνών των δύο πρωταγωνιστών του βιβλίου και μαθαίνουμε από πρώτο χέρι τι πραγματικά συνέβη το 1943 κυρίως αλλά και αργότερα, μιας και υπάρχουν σημαντικά γεγονότα που έγιναν μετά την πτώση της Αγγελή στον Αχέροντα. Και στο χτες και στο σήμερα έχουμε χαρακτήρες που παίζουν σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις και συνδέονται μεταξύ τους αναπάντεχα ενώ κάποιες φορές εμπλέκονται οι επίγονοί τους, με αποτέλεσμα να συμβαίνουν συνέχεια ανατροπές, να αυξάνονται τα ερωτήματα και να απογειώνεται η δράση. Η συγγραφέας δε με άφησε να χαθώ, μιας και πάντα παρέθετε εγκαίρως πληροφορίες είτε μέσω αφήγησης είτε μέσω διαλόγων για ό,τι συνέβαινε κάθε φορά ενώ από σελίδα σε σελίδα το μυστήριο πυκνώνει. Ποια είναι η γυναίκα που εμφανίστηκε ως Ευρυδίκη Αγγελή; Γιατί σκότωσε κάποιος έναν κατάκοιτο άντρα; Γιατί μια γυναίκα πέθανε με το στίγμα της προδοσίας αφού κάποιος μπορούσε να τη βοηθήσει; Ποιος γράφει απειλητικές επιστολές; Τι απέγινε ο Γερμανός αξιωματικός; Ποιος κρύβεται πίσω από όλες αυτές τις δολοπλοκίες; Πώς και γιατί αυξάνονται τα πτώματα σ’ έναν φιλήσυχο κατά τα άλλα τόπο; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται σταδιακά κι όσο προχωρά η ανάγνωση τόσο κορυφώνεται η αγωνία για το τέλος και για τη λύση του μυστηρίου.

Παράλληλα με τις ανωτέρω εξελίξεις, η Ελευθερία Μεταξά χαρίζει άφθονες και όμορφες περιγραφές της Πρέβεζας, της Πάργας και της Παραμυθιάς, με έμφαση στην τελευταία, και πολλά πραγματολογικά στοιχεία για γεγονότα της τοπικής Εθνικής Αντίστασης που δε γνώριζα. Ποιοι ήταν οι Αυτόμολοι της Βέρμαχτ και πώς έδρασαν στην Ελλάδα κατά των Γερμανών; Τι είναι τα Σεπτεμβριανά της Πρέβεζας; Τι οδήγησε στην εκτέλεση στην Παργινόσκαλα και στο Νταλαμάνι; Τι ήταν οι Παιδοπόλεις και το παιδομάζωμα και τι ρόλο έπαιξαν στο αντικομμουνιστικό κλίμα της εποχής; Τι απέγιναν όλα αυτά τα παιδιά και πόσες ιστορίες παράνομων υιοθεσιών συνέβησαν τότε; Με τον γνωστό συναρπαστικό τρόπο της συγγραφέως ζωντανεύουν οι σελίδες της Εθνικής Αντίστασης, ο ηρωισμός των αγωνιστών, το κόστος των θυσιών, η δίψα για εκδίκηση και ελευθερία, το μίσος για τους δωσίλογους και τους προδότες ενώ αναδεικνύονται στο πρόσωπο του Βολφ όσοι κατακτητές δεν ήταν τέρατα αλλά όφειλαν να υπακούνε σε διαταγές ανωτέρων τους. Όλα αυτά δίνονται παραστατικά και ζωντανεύουν μέσα από συναρπαστικά περιστατικά με επίκεντρο τα όσα βίωσε η Παραμυθιά και ο γύρω τόπος, στα οποία μπλέκεται η ιστορία της Ευρυδίκης. Μου άρεσαν επίσης οι περιγραφές των εκβολών του Αχέροντα και οι σημαντικές πληροφορίες για τη μυθολογία και τις δοξασίες που συνοδεύουν το ποτάμι, κάτι που δημιουργεί υποβλητική ατμόσφαιρα μέχρι να λυθεί το μυστήριο.

«Αλήθεια, τους θυμόμαστε τους ήρωες; Καταλαβαίνουμε πόσα τους χρωστάμε ή απλώς καταθέτουμε στεφάνια στη μνήμη τους σε γιορτές και επετείους και ύστερα τους εγκαταλείπουμε πάλι στη λήθη» (σελ. 83); Με αφορμή αυτήν τη σκέψη, η Ελευθερία Μεταξά ξεδιπλώνει μια πολυεπίπεδη ιστορία μυστηρίου, αγωνίας και ανατροπών ντύνοντάς την με σημαντικά περιστατικά ηρωισμού από τα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου και βάζει τους πρωταγωνιστές τους να παίζουν σημαντικό ρόλο στην πλοκή, φέρνοντας στο φως σταδιακά διάφορα μυστικά που κουμπώνουν στις εξελίξεις. Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο βαθαίνει το μυστήριο της εμφάνισης της Ευρυδίκης και του τι πραγματικά συνέβη το 1943 στους αντιστασιακούς, στον Γερμανό και στην ερωμένη του και οι Βαρσάμης και Γληνού βυθίζονται όλο και περισσότερο σε ιστορίες καθημερινών ανθρώπων που δε δίστασαν να πολεμήσουν τον κατακτητή αγνοώντας τις συνέπειες και το κόστος του αίματος. Πώς συνέχισαν τη ζωή τους όσοι επέζησαν, τι ρόλο έπαιξαν οι επίγονοί τους σε κατοπινά γεγονότα που μας φέρνουν στο σήμερα, πώς θα καταφέρουν Γληνού και Βαρσάμης να κερδίσουν την εμπιστοσύνη ή να «εξαπατήσουν» τον κόσμο για να μάθουν τις αλήθειες που κρύβουν τα κλειστά σπίτια και να βγάλουν μιαν άκρη σ’ ένα μπερδεμένο κουβάρι; «Το στοιχειό του Αχέροντα» ίσως έχει τις απαντήσεις!

Βιβλίο Κατάβαση 
Συγγραφέας Μάριος Δημητριάδης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μάριος Δημητριάδης έγραψε ένα νέο μεταφυσικό συναρπαστικό μυθιστόρημα βασισμένο στην πλούσια ελληνική μυθολογία με κύριο τόπο δράσης τον Άδη και τα ιερά λατρευτικά κέντρα της Ελλάδας. Η πλοκή ξετυλίγεται σε δύο παράλληλες φάσεις, που διαδραματίζονται Τότε και Νυν, δημιουργώντας έτσι μια σειρά από ερωτήματα που απαντώνται σταδιακά όσο η ένταση κορυφώνεται και οι αποκαλύψεις αρχίζουν να δημιουργούν μια καλοσχεδιασμένη ιστορία εκδίκησης. Η φαντασία του συγγραφέα ενώνεται με τις πηγές των ελληνικών μύθων και δημιουργεί ένα σύμπαν γεμάτο θεούς, ημίθεους, θεότητες, νεκρούς και άλλα πλάσματα που βλέπουν τη γαλήνη και την ηρεμία του κάτω κόσμου να διαταράσσεται όταν κάποιοι παρεμβαίνουν με τον τρόπο τους στην καθεστηκυία τάξη. Το κείμενο κυλούσε γρήγορα, η σύνδεση των δύο ιστοριών έγινε σωστά και με καλή ρεαλιστική βάση και οι πληροφορίες για το πλούσιο και πολυποίκιλο χθόνιο σύμπαν αλλά και για τις λατρείες των θεών δίνονταν εύληπτα, με τέτοιο τρόπο που αναζητούσα κατά καιρούς κι εγώ περισσότερες πληροφορίες για όλα αυτά τα πρωτόγνωρα πράγματα!

Τότε, ένας άντρας φτάνει στο λιβάδι των ψυχών, όπου ανθρώπινες μορφές με δυσδιάκριτο φύλο στέκονται σε σειρά περιμένοντας την ώρα της κρίσης. Ο άντρας έχει κάνει κάτι κακό, παγιδευμένος όμως από θεϊκό χέρι, και παρά τη φύση και την ιδιότητά του περιμένει κι αυτός στη σειρά, σίγουρος ότι οδεύει στα σκοτεινά μπουντρούμια του Άδη. Ταυτόχρονα υπάρχουν κι εκείνοι που πέρασαν τα χίλια χρόνια κι εξέτισαν την ποινή τους, οπότε επιστρέφουν, περιμένοντας να διαλέξουν τη νέα τους ζωή. Παραστατικές και γλαφυρές είναι οι περιγραφές του μέρους και των συνθηκών διαβίωσης, συναρπαστικές οι λεπτομέρειες για τον κόσμο μεταξύ θανάτου και ζωής, για τη μεταθανάτια εμπειρία που (ίσως) βιώνουμε όταν φεύγουμε από τον κόσμο. Ο συγγραφέας δεν αφήνει τίποτα που να μην το τοποθετήσει καίρια στον πίνακά του, χωρίς όμως να κουράζει ούτε να πλατειάζει. Το αδράχτι της Ανάγκης που ύφαινε με τις κόρες της, τις τρεις Μοίρες, η Αχερουσία, ο Πυριφλεγέθων, το λιβάδι με τους ασφόδελους, ο Κέρβερος, οι νήσοι των Μακάρων, ο Κέρβερος, ο Πλούτων, ο Άδης, οι τρεις κριτές των ψυχών ζωντανεύουν με τα μελανότερα χρώματα ένα περιβάλλον στο οποίο κανείς δε θέλει να ζήσει: «Ένας φαύλος κύκλος τιμωρίας και επιβράβευσης μέσα από τον οποίο όλοι έπρεπε να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι. Γίνονταν όμως;» (σελ. 56). Οι περιγραφές και οι δράσεις είναι βασισμένες στην Πολιτεία του Πλάτωνα, σε κείμενα φιλοσόφων της αρχαιότητας και μεταγενέστερων συγγραφέων και εμπλουτίζονται κατάλληλα με την αστείρευτη φαντασία του Μάριου Δημητριάδη. Τελικά, ποιος είναι ο ρόλος της Κόλασης; «Πρέπει να σφυρηλατηθεί η ψυχή σου ώστε μετά να διαλέξεις τον σωστό δρόμο. Αν θυμάσαι την τιμωρία σου απλά σωφρονίζεσαι… Πρέπει να γίνεις καλύτερος άνθρωπος βαθιά μέσα σου» (σελ. 185). Ποιος είναι όμως ο ημίθεος που καταγράφει σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση τα βιώματά του σ’ αυτόν τον σκοτεινό τόπο; Ποιος θέλει να τον πάρει από κει και να τον γλυτώσει από τα μαρτύρια; Σε τι θα φανεί χρήσιμος; Τι ετοιμάζεται που θα επιφέρει μεγάλη καταστροφή;

Νυν, ο Άγγελος και η Αλίκη επισκέπτονται τον αρχαιολογικό χώρο του Αχέροντα, όπου εκείνος ζει κάτι πρωτόγνωρο. Ένα χρόνο αργότερα, η ζωή του έχει καταστραφεί: άνεργος, με την Αλίκη νεκρή σε τροχαίο, χωρίς κανέναν στη ζωή του. Τι ζητά όμως από αυτόν μια σκοτεινή φιγούρα που τον ακολουθεί; Από τι κινδυνεύει και ποιος θα τον προστατέψει; Γιατί πρέπει να πάει στη Χαλκίδα; Τι λάθος έκανε στο μαντείο του Αχέροντα; Η ιστορία στο Νυν είναι εξίσου γεμάτη με ανατριχιαστικές περιγραφές, σασπένς, τρόμο ενώ εμφανίζονται Κάβειροι, χθόνιες θεότητες, οι θεοί του Ολύμπου αλλά και ασύλληπτα πλάσματα, με τον Κέρβερο να κρατάει έναν ιδιόμορφο πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Αξιόκερσος, η Αξίερος, ο Ευρύνομος μαζί με τους γνωστότερους δώδεκα θεούς, τον Άδη, τον Πλούτωνα και τον Κέκροπα βγαίνουν στο προσκήνιο και παίζουν ρόλους που θα επηρεάσουν για πάντα τη ζωή του Άγγελου. Τα λατρευτικά μυστήρια της αρχαιότητας, η φιλοσοφία και η στάση ζωής των προγόνων μας, όλα ζωντανεύουν στη σημερινή εποχή και οδηγούν βήμα προς βήμα τον πρωταγωνιστή σε μια περιπέτεια που δεν έχει ξαναζήσει. Ο Άδης στέλνει κατά χιλιάδες τους νεκρούς από τα Τάρταρα για να τον βρουν. Δελφοί, Αλεξανδρούπολη, Καβάλα, Χαλκίδα, Όλυμπος, Σαμοθράκη, Πελοπόννησος είναι μερικά μόνο από τα μέρη που πρέπει να μεταβεί ώστε να έρθει πιο κοντά στη μυστηριώδη αποστολή του, για την οποία ελάχιστα πράγματα ξέρει. Πώς ο Άγγελος διακυβεύει το γόητρο του Πλούτωνα στον Άδη και τι θα κάνει ο θεός για να διατηρήσει το κύρος του; Ως πού μπορεί να φτάσει, χωρίς όμως οι πράξεις του να αντίκεινται στη φυσική ροή των πραγμάτων; Ποιος είναι ο ρόλος του Άγγελου στο Νυν και πώς συνδέεται με τη φιγούρα που βασανίζεται στα Τάρταρα Τότε;

Η «Κατάβαση» είναι μια συναρπαστική και ανατρεπτική περιπέτεια που μου συνέστησε την πλούσια ελληνική μυθολογία με καταπληκτικό και υποδειγματικά ανατρεπτικό τρόπο. Το κείμενο αποτελείται από τρία μέρη, διακριτά χωρισμένα και στολισμένα από τα αρχαία ελληνικά γράμματα κόππα, βαυ (ή δίγαμμα) και σαμπί, με την αγωνία να κορυφώνεται και την πλοκή να κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Στο ένα σκέλος έχουμε γλαφυρές περιγραφές του Κάτω Κόσμου και εξελίξεις που θα πυροδοτήσουν την πλοκή του άλλου ενώ στο παράλληλο υπάρχει ένταση και σασπένς μέχρι να αποκαλυφθεί η συνολική εικόνα κι αμέσως μετά αρχίζει μια σκληρή μάχη που με κράτησε από την αγωνία σχεδόν όρθιο μέχρι το τέλος. Παρ’ όλες τις συχνές και ίσως περιττές χρήσεις του επιρρήματος «ευτυχώς», οι ραγδαίες εξελίξεις και τα απρόσμενα γεγονότα έρχονταν με τέτοια ορμή που δε με απασχόλησε και πολύ αυτό. Ήθελα να δω πώς θα ενωθούν οι δύο ιστορίες και πώς θα υλοποιηθεί το σατανικό σχέδιο που κάποιος έχει καταστρώσει, επιβουλευόμενος μια άρχουσα τάξη αιώνων. Ρεαλισμός και φαντασία, εκπλήξεις και γρήγορη γραφή είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά της νέας συναρπαστικής περιπέτειας του Μάριου Δημητριάδη.

Βιβλίο Η κληρονόμος του ποταμού
Συγγραφέας Δήμητρα Ιωάννου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Ιωάννου, μεγαλωμένη και ευεπηρέαστη από το μυσταγωγικό και γαλήνιο περιβάλλον του Μεγάλου Ποταμού, ζυμώθηκε με μια ιστορία που έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός καλού και δυνατού μυθιστορήματος: αγωνία, μυστήριο, ρεαλισμό, ιδέες και συναισθήματα, ανατροπές κι έναν μεγάλο έρωτα που ξεφεύγει αρκετά από τα στερεότυπα της λογοτεχνίας. Από τον πρόλογο ήδη η συγγραφέας βάζει τα δυνατά της για να αναπαραστήσει και να ζωντανέψει το περιβάλλον του Αχέροντα που πολλοί θεωρούν ως πύλη εισόδου για τον Άδη, προετοιμάζοντας τον αναγνώστη για κάτι διαφορετικό. Η αλήθεια είναι πως δύσκολα παίρνει κανείς ανάσα, εφόσον αμέσως μετά ακολουθεί η σκηνή του φόνου και αρχίζει ένα ταξίδι που θα μας γυρίσει στη δεκαετία του 1960, μια εποχή δύσκολη κοινωνικά και επαγγελματικά για την ελληνική ύπαιθρο.

Αγάπησα ιδιαίτερα τις περιγραφές και την εξιστόρηση της ζωής της Φιλίτσας στο χωριό, γιατί ήταν ένα άκρως λυρικό, δυνατά περιγραφικό, απόλυτα ρεαλιστικό κομμάτι και είχε μια ποικιλία γεγονότων και σκηνών που βοηθούν στην πλοκή και προετοιμάζουν την ενηλικίωση του κοριτσιού. Παιδί μπεκρή και ακάματου πατέρα, του Αυγουστή και μιας εξαφανισμένης αμορόζας, μεγάλωσε από τη συνονόματη γιαγιά της με την οποία υφίσταντο άγριο ξυλοδαρμό κάθε τρεις και λίγο από τον πατέρα, τον τάχα μου άντρα του σπιτιού τους. Αυτό το λεπτό κλαράκι, νοτισμένο από την υγρασία του Ποταμού, εμπιστεύτηκε τη συμμαθήτριά της, την Ειρήνη, τον Φώτη και τον Βάσο κι όλοι μαζί έγιναν μια μεγάλη παρέα, ώσπου η Ειρήνη έκανε κάτι που ανέτρεψε για πάντα τις ζωές τους. Η Φιλίτσα γνώρισε επίσης τη Λευκοθέα, ένα πλάσμα που ζούσε μοναχό του μακριά απ’ το χωριό και έμαθε στο παιδί τον σεβασμό στη φύση, της δίδαξε τα μυστικά για τα θεραπευτικά βότανα και φυτά και τη βοήθησε ν’ ακούει και να σέβεται το περιβάλλον γύρω της, να μην εκμεταλλεύεται όμως προς όφελός της τις γνώσεις που παρέχει η φύση.

Σελίδα τη σελίδα ξεδιπλώνεται η ζωή της Φιλιώς, η οποία δεν παύει να είναι μια ανθρώπινη ψυχή και άρα κάνει και λάθη. Είναι λογικό να αρπάξει την ευκαιρία για να έρθει κάποια στιγμή στην Αθήνα, τα γεγονότα όμως που αντιμετωπίζει, οι καταστάσεις που βιώνει ατσαλώνουν τον χαρακτήρα της και την κάνουν σκληρή, άτεγκτη, ίσως και άδικη, επομένως η ύβρις κοντοζυγώνει. Φυσικά και δεν έχει νόημα να περιγράψει κανείς τα όσα διαδραματίζονται στο άτυπο δεύτερο μέρος, μιας και οι ανατροπές είναι απανωτές και οι χαρακτήρες που γνωρίσαμε στην αρχή αρχίζουν ένας ένας να παίρνουν τη θέση τους μέσα από μια ευρεία γκάμα αλλαγών και εξελίξεων ως την τελική μονομαχία του βιβλίου, της οποίας η έκβαση θα οπλίσει το χέρι του δολοφόνου, θα καλέσει τον Περαματάρη και θα προκαλέσει την οργή του Πλούτωνα.

Και φτάνουμε στο σήμερα, όπου ο ιδιωτικός ερευνητής Χρήστος Βαράγκης, κατόπιν προτροπής της εγγονής Λευκοθέας, καλείται να διερευνήσει τη δολοφονία της Ρόζας Παλαιολόγου. Η συγγραφέας μέχρι εκείνο το σημείο χειρίστηκε άψογα τους ήρωές της, δούλεψε σωστά την ιστορία της και δε μου άφησε ούτε απορίες ούτε εκκρεμότητες. Με τον τρόπο που εξελίχθηκε η πλοκή φάνηκε πως όλοι είχαν ένα κίνητρο για να βγάλουν την πάμπλουτη ηλικιωμένη γυναίκα από τη μέση. Τι όμως πραγματικά συνέβη εκείνη τη νύχτα στα γραφεία της Rosaline; Με χαρά διαπίστωσα πως η συγγραφέας έχει την ικανότητα να δοκιμαστεί αξιοπρεπέστατα και στο αστυνομικό μυθιστόρημα, μιας και οι τελευταίες σελίδες του βιβλίου δίνουν την οπτική γωνία του ντετέκτιβ που προσπαθεί να ξεχωρίσει την ήρα απ’ το στάρι και να βρει τον ένοχο. Κάποια γεγονότα που δεν αναφέρθηκαν προηγουμένως έρχονται τώρα στο φως, κάνοντας την εξιχνίαση πιο δύσκολη και την ιστορία πιο απαιτητική, αφήνοντάς με απόλυτα ικανοποιημένο. Και σα να μη φτάναν όλα τα άλλα, υπάρχει κι ένα σκήπτρο που παίζει τον δικό του μοναδικό ρόλο. Ποιος ήταν ο αρχικός κάτοχος και πόσο σημαντικό είναι να το αποκτήσει κανείς; Γιατί το χρησιμοποίησε η Ρόζα και τι αλλαγές επέφερε αυτό στη ροή του μυθιστορήματος; Έρευνες και ανακρίσεις, κωδικοποιημένα μηνύματα, αναφορές στην Αινειάδα, τη Νέκυια του Ομήρου και στον «Φαίδωνα» του Πλάτωνα, πρόσωπα που συνδέονται με τους χαρακτήρες του παρελθόντος στο μυθιστόρημα κι ένας Άδης οργισμένος από την ύβρι είναι τα έσχατα κομμάτια ενός παζλ που δε θα ολοκληρωθεί πριν από την τελευταία κυριολεκτικά σελίδα.

«Με την ευαισθησία του ανθρώπου που έχει μεγαλώσει κοντά στο Αντάμωμα των Τριών Ποταμών», φράση που συνάντησα στο κείμενο όμως ταιριάζει απόλυτα και στην ίδια τη συγγραφέα, η Δήμητρα Ιωάννου επέτρεψε στο περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε και εξακολουθεί να ταξιδεύει ακόμη και σήμερα να της γεννήσει ιδέες και φράσεις που συγκρότησαν το νέο της μυθιστόρημα. Συνάντησα μια δυνατή και συναρπαστική γραφή που συνταιριάζει τη μυθολογία με την πραγματικότητα σ’ ένα αρμονικό σύνολο, κάτι που μόνο μια δοκιμασμένη και ανήσυχη πένα μπορεί να κάνει σωστά. Οι τελευταίες στιγμές της Ρόζας Παλαιολόγου είναι κι ένα προσκλητήριο για τον γνωστό περαματάρη, τον Μαύρο Καβαλάρη αλλά και τις Κήρες, τις δαιμόνισσες του βίαιου θανάτου. Η συγγραφέας μεταφέρει τον αναγνώστη από την Ήπειρο του 1959 και το μυστηριακό, αείρροο σημείο όπου ο Αχέροντας συναντά τον Πυριφλεγέθοντα και τον Κωκυτό ως την Αθήνα του σήμερα, όπου μια δολοφονία διαπράττεται κι ένας ντετέκτιβ καλείται να τη διαλευκάνει. Ο πλούτος, η ευμάρεια, η κοινωνική άνοδος ανεβαίνουν χέρι με χέρι την κλίμακα της πλοκής χωρίς να περιμένουν πως η τίσις τους περιμένει στην κορυφή, σταλμένη από τον Άρχοντα του Κάτω Κόσμου.

Το στυλ γραφής και ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρονται στον αναγνώστη οι εικόνες του Αχέροντα αλλά και τα γνωρίσματα μιας ευφάνταστης ελληνικής μυθολογίας είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά που έντυσαν κομψά την κεντρική ιδέα και σχημάτισαν τον πυρήνα μιας ιστορίας που έχει απρόβλεπτη εξέλιξη και απροσδόκητο τέλος. Παρομοιώσεις, μεταφορές και καλολογικά στοιχεία, ολοκληρωμένες προτάσεις με λεξιλόγιο που δε συναντάμε συχνά στα σύγχρονα ελληνικά μυθιστορήματα, μιας και η συγγραφέας πιστεύει στους αναγνώστες της και δε θέλει να τους προσφέρει χιλιοδιαβασμένες φράσεις, παραστατικοί διάλογοι, ακόμη και ιδιόλεκτοι σχηματίζουν ένα μεστό κείμενο που το απόλαυσα ως το τέλος. Κι όσο σκέφτομαι την αναπάντεχη εμφάνιση μιας γυναίκας στην έσχατη σελίδα, μου έρχονται δάκρυα στα μάτια, γιατί αυτό μου αποδεικνύει και πάλι πως η συγγραφέας ξέρει, αγαπά, εμπιστεύεται, φροντίζει μα πάνω απ’ όλα μπορεί. «Η κληρονόμος του ποταμού» είναι ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει αρμονικά όλα τα χαρακτηριστικά ενός καλού βιβλίου.