Βιβλίο Αν τίποτα δεν πάει σωστά από εδώ, πήγαινε από εκεί 
Τίτλος πρωτοτύπου When things aren’t  going right, go left
Συγγραφέας Marc Colagiovanni
Εικονογράφος Peter H. Reynolds
Μεταφραστής Γιάννης Καπερναράκος
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Marc Colagiovanni έγραψε μια καταπληκτική ιστορία που δίνει θάρρος, αυτοπεποίθηση και δύναμη στους μικρούς αναγνώστες ώστε να καταφέρουν να κάνουν πράγματα που τους φοβίζουν ή αμφιβάλουν ότι θα φέρουν σε πέρας. Με μια συναρπαστική και ανατρεπτική γραμμική εξιστόρηση, μια μέρα όπου, χωρίς ιδιαίτερο λόγο, τίποτα δεν πηγαίνει σωστά, ο ήρωας της ιστορίας αρχίζει να ρίχνει στο έδαφος τις ανησυχίες του, μετά από έναν ξεκαρδιστικό διάλογο μαζί τους («-Περίμενε, γύρνα πίσω!»). Ναι αλλά τότε αρχίζει να νιώθει αμφιβολίες, τις οποίες φυσικά επίσης εγκαταλείπει. Τώρα μπορεί να σκεφτεί καθαρά και να κάνει πράγματα που κάποτε τον τρόμαζαν, αδιαφορώντας για τους φόβους που κι αυτοί ξώμειναν πίσω και κωφεύοντας στις φωνές των απογοητεύσεων. «Συνειδητοποίησα ότι όσο άφηνα πράγματα πίσω μου, τόσο πιο σίγουρος ένιωθα». Στην ιστορία όμως έχουμε και μια σημαντική ανατροπή που τονίζει με εύσχημο τρόπο πως «μπορούμε να προχωράμε μαζί» με τις αμφιβολίες, τους φόβους και τις ανησυχίες μας, «αρκεί να προσέχουμε να μη μας βαραίνουν». Αν πάντως ο φόβος και το άγχος μας δυσκολεύουν, τότε απλώς συνεχίζουμε τον δικό μας δρόμο.

Η εκπληκτική αυτή και αισιόδοξη ιστορία ζωντανεύει από την εκπληκτική εικονογράφηση του Peter H. Reynolds που ποτίζει τις σελίδες με χρώματα και χαρίζει ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες. Από το μωβ χρώμα της απογοήτευσης και του φόβου περνάμε σε πιο αισιόδοξες νότες κι όσο ο ήρωας της ιστορίας ξεφορτώνεται τα αρνητικά συναισθήματα τόσο πιο ζωηρά γίνονται τα χρώματα. Οι κόκκινες ανησυχίες, οι πράσινες αμφιβολίες, οι κίτρινες απογοητεύσεις και οι πορτοκαλί φόβοι έχουν χαριτωμένες φατσούλες και λάτρεψα τις απανωτές αντιθέσεις στο κρίσιμο σημείο της ιστορίας όπου ο μικρός μας ήρωας απογοητεύεται αλλά ξαναπροσπαθεί αδιαφορώντας για όσα άφησε πίσω του. Η καλογραμμένη ιστορία δε θα μπορούσε να τελειώσει με διαφορετική γωνία λήψης από αυτήν του εικονογράφου που αφήνει το παιδί να ατενίζει τον δρόμο μπροστά του με ονειροπόλο βλέμμα αλλά και ανυπομονησία.

Βιβλίο Απόδραση από τη Χώρα του Δεν 
Συγγραφέας-Εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Αλληγορία
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε μια δυνατή και συναρπαστική περιπέτεια για παιδιά από 8 ετών και πάνω που θα τα εμπνεύσει να πετύχουν αυτά που θέλουν στη ζωή τους, αποφεύγοντας τα ΔΕΝ και βρίσκοντας τη μαγική λέξη-κλειδί που θα τα βοηθήσει να ξεφύγουν απ’ όσα τα κρατάνε πίσω. Κάθε κεφάλαιο και μια καινούργια δοκιμασία, κάθε σελίδα κι ένα βήμα προς την επίτευξη του στόχου: να αποδράσουν από τη Χώρα του Δεν! Με απλά λόγια και μέσα από το παιχνίδι, οι μικροί αναγνώστες θα κατανοήσουν τι είναι η αποθάρρυνση και η ατολμία, η επιμονή και η εξάσκηση και πολλές άλλες έννοιες που θα βελτιώσουν την ψυχολογία τους και θα τα γεμίσουν δύναμη και θέληση να κάνουν αυτό που θέλουν, χωρίς να νοιάζονται για το τι θα πουν οι άλλοι ή αν θα αποτύχουν.

Πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι το Αγόρι, που δεν μπορεί με τίποτα να ξεφορτωθεί μια τεράστια επίμονη φούσκα μέσα στην οποία ζει και κάνουν μαζί κάθε βήμα. Ό,τι θέλει στη ζωή του δεν μπορεί να το αγγίξει εξαιτίας της. Θέλει να κάνει φίλους, να παίξει ποδόσφαιρο, να φωνάξει «είμαι εδώ», μα πάνω απ’ όλα θέλει να τον προσέξει το κορίτσι από την τάξη του που αγνοεί την ύπαρξή του. Η ζωή του πλημμύρισε από όλα αυτά τα θέλω κι όσο δεν κατάφερνε να τα πραγματοποιήσει, τόσο αυτά τον έκαναν να φουσκώνει μέσα του. Έτσι όλα τα θέλω του του φαίνονταν βουνό, ένας σωρός από δυσκολίες που δεν μπορούσε να ξεπεράσει. Πώς θα δραπετεύσει λοιπόν από αυτά τα ΔΕΝ; Οι σκέψεις του αρνητικές: δεν έχει νόημα να προσπαθήσει να ξεφύγει, δε γίνεται, δε θα τα καταφέρει, τι θα γίνει αν φάει τα μούτρα του και οι άλλοι γελάσουν μαζί του, δε θέλει να τον πουν αποτυχημένο… («βαριά λέξη, δεν ήθελε να την κουβαλάει σε έναν τόσο τέλειο κόσμο»), Μέσα στη φούσκα του λοιπόν νιώθει ασφαλής, δεν τον βλέπει και δεν τον ενοχλεί κανείς. Τι είναι όμως αυτή η φούσκα; Από τι είναι φτιαγμένη; Τη βλέπουν οι άλλοι ή μόνο εμείς; Είναι πάντα ίδια ή αλλάζει;

Να όμως που το Κορίτσι που τον ενδιαφέρει κάνει το πρώτο βήμα για να τον πλησιάσει και δημιουργείται μια γλυκιά και τρυφερή φιλία ανάμεσά τους. Το Κορίτσι κατανοεί τη θέση του, σέβεται τους προβληματισμούς του και τον βοηθά: «-Τι σημασία έχει τι λένε οι άλλοι για εσένα; Εσύ τι λες για τον εαυτό σου; -Φοβάμαι ότι θα αποτύχω…-Αν θες μπορώ να σε βοηθήσω. -Και αν αποτύχουμε; -Θα αποτύχουμε διαφορετικά». Το Κορίτσι και το Αγόρι ψάχνουν απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα που τους ταλανίζουν, μέσα από μια συναρπαστική και έξυπνη σειρά ενεργειών και βημάτων αυτοβοήθειας, αυτοπεποίθησης και αυτοβελτίωσης. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε, πως μπορεί κάποιος να δείχνει τέλειος και με τακτοποιημένη ζωή, από την άλλη πλευρά του εαυτού του όμως κρύβονται οι αποτυχημένες εκδοχές και προσπάθειες που έκανε για να φτάσει ως αυτό το σημείο.

Κουίζ, λαβύρινθοι, μυστικοί κώδικες, κρυπτογραφήματα και άλλα παιχνίδια κάνουν τη διαδικασία πιο εύκολη και πιο κατανοητή. Ο καθρέφτης της αμφιβολίας, το δωμάτιο της αποτυχίας, ο δρόμος του τέλειου (ένας τέλειος κόσμος όπου κάνουμε συνεχώς τα ίδια και δεν κάνουμε ποτέ λάθος) και ο δρόμος του εαυτού μας (μια διαρκής περιπέτεια που δεν ξέρεις πού θα σε βγάλει, θα σε ξεβολέψει αλλά θα έχει πολλά να σου χαρίσει) είναι μερικά μόνο από τα δύσκολα σημεία όπου φτάνουν τα παιδιά και πρέπει να πάρουν τη σωστή, ή μάλλον την πιο κατάλληλη, απόφαση. «Όλα όσα θέλεις βρίσκονται από την άλλη μεριά του φόβου σου», αυτό είναι το μότο που συντροφεύει τις επιλογές τους όσο ψάχνουν το μυστηριώδες κλειδί για την απόδραση από τη Χώρα του Δεν.

Ένα βιβλίο γεμάτο υπέροχα και σημαντικά νοήματα αυτοβελτίωσης και αυτοβοήθειας που φέρνει τα παιδιά σε επαφή με έννοιες όπως επιμονή (μας βοηθάει να προσπαθούμε διαφορετικά για να τα καταφέρουμε), εξάσκηση (μας κάνει πιο δυνατούς) και αποδοχή (ακόμη κι αν κάνουμε λάθη, μαθαίνουμε από αυτά). Με την υπέροχη εικονογράφηση του κειμένου, πυροδοτείται η φαντασία των μικρών αναγνωστών, μεταφερόμαστε νοερά στον κόσμο των δύο παιδιών και περπατάμε από το ένα στάδιο αυτογνωσίας στο επόμενο. Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε ένα καταπληκτικό κείμενο που θα φέρει κοντά γονείς και παιδιά και θα δημιουργήσει πολύτιμες ώρες επικοινωνίας και συζήτησης ανάμεσά τους.

Βιβλίο Τι είναι η αγάπη;
Τίτλος πρωτοτύπου What is love?
Συγγραφέας Mac Barnett
Εικονογράφος Carson Ellis
Μεταφραστής Μαρία Κωνσταντοπούλου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα αγόρι ρωτάει τη γιαγιά του «τι είναι αγάπη» κι εκείνη του λέει πως δεν μπορεί να απαντήσει σε αυτό. Ποιος μπορεί όμως; «Αν για το ταξίδι σου στον κόσμο βγεις / ίσως μια καλή απάντηση να βρεις». Ο αφηγητής λοιπόν της ιστορίας αρχίζει να ρωτάει όσους βρίσκει, έναν ψαρά, έναν ηθοποιό, μια γάτα, μια ξυλουργό, έναν στρατιώτη κι άλλους για το τι είναι αγάπη. Ο καθένας έχει να του δώσει και μια διαφορετική απάντηση, ανάλογα το επάγγελμα, τις φιλοδοξίες, τα βιώματά του. Ο αφηγητής δεν ικανοποιείται με τίποτα απ’ όσα ακούει, πάντα βρίσκει μια αντίθετη άποψη ή κάτι που δεν του αρέσει, όταν επιστρέφει όμως στη γιαγιά του, τα πάντα έχουν αλλάξει κι επιτέλους καταλαβαίνει.

Ο Mac Barnett έγραψε μια συναρπαστική αλληγορία για την αγάπη και αφήνει τα παιδιά να βρουν μόνα τους τι είναι αυτό το συναίσθημα. Εξάπτει τη φαντασία τους με τις μεταφορές και τις παραβολές που επιλέγει και τους δίνει τα κατάλληλα εφόδια για να κατανοήσουν πως αυτό το συναίσθημα είναι ό,τι καλύπτει εμάς, τον χαρακτήρα μας, ό,τι μας κάνει να νιώθουμε «σπίτι» την καθημερινή μας ζωή. Αποφεύγοντας τον διδακτισμό και τις έτοιμες λύσεις, ενισχύει τη φαντασία των παιδιών, αναπτύσσει την επαγωγική σκέψη και τον ειρμό τους και δημιουργεί μια απίθανη ιστορία γεμάτη πολλές, διαφορετικές και πολλαπλές ερμηνείες. Ομολογώ πως συγκινήθηκα όταν στο τέλος ο αφηγητής επιστρέφει στη γιαγιά του κι έχουν μεγαλώσει ηλικιακά και οι δύο.

Η εικονογράφηση της Carson Ellis βασίζεται σε παλ χρώματα και μεγάλες, αδρές γραμμές. Στην αρχή και στο τέλος, όπου είναι το σπίτι της γιαγιάς, υπάρχουν λεπτομέρειες του κήπου, του κτηρίου, των ανθρώπων αλλά ενδιάμεσα αποφεύγονται το φόντο και οι περιττές απεικονίσεις, οπότε επικεντρωνόμαστε στον καθένα που ρωτάει ο αφηγητής της ιστορίας. Η γάτα είναι γλυκύτατη, η υπόκλιση του ηθοποιού αποπνέει έναν ρομαντισμό, η ξυλουργός έχει μια στιβαρή παρουσία, ο ποιητής είναι καθισμένος σ’ ένα υπέροχο τοπίο, αυτά είναι λίγα μόνο από τα αξέχαστα στιγμιότυπα που ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο το κείμενο αλλά και τις ιδέες του συγγραφέα.

Βιβλίο Ίσως: μια ιστορία συνειδητότητας
Τίτλος πρωτοτύπου What is love?
Μεταφραστής Μαρία Τοπάλη
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένας σοφός γερο-αγρότης μοχθεί όλη μέρα με τον γιο του, φυτεύοντας ρύζι αλλά κάποια στιγμή ξεσπάει τέτοια καταιγίδα που αγωνίζονται σκληρά για να σώσουν τη σοδειά τους. Αυτή είναι η αρχή μιας σειράς αλυσιδωτών γεγονότων που αλλάζουν ριζικά τη ζωή του αγρότη. Τρομερό; Τυχερό; Φρικτό; Υπέροχο; Σε όλα αυτά ο αγρότης απαντάει «Ίσως».

Μια υπέροχη, βαθιά φιλοσοφημένη ιστορία που δείχνει με τον καλύτερο τρόπο πως ό,τι φαίνεται κακό μπορεί να είναι καλό ή και το ανάποδο, αρκεί να μη βιαζόμαστε να κρίνουμε, γιατί ποτέ δεν ξέρουμε τι πραγματικά θα συμβεί. Κάθε πτυχή της ιστορίας του βιβλίου είναι κι ένα μικρό βήμα στο ταξίδι της προσωπικής μας εξέλιξης, στο οποίο όμως δεν πρέπει να τρέχουμε αλλά να κοιτάμε προσεκτικά γύρω μας, να αφουγκραζόμαστε και να περιμένουμε πριν κάνουμε το κάθε βήμα. Η εικονογράφηση είναι βασισμένη σε ιαπωνικές απεικονίσεις και είναι γεμάτη χρώματα και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Κάθε εξέλιξη της ζωής του αγρότη τη σχολιάζει κι ένα διαφορετικό ζώο (τίγρη, πετεινός, φασιανός, κουκουβάγια, αετός κ. π. ά.) που αποτυπώνεται με άφθαστο ρεαλισμό. Υπέροχες εικόνες ζωντανεύουν την ιστορία και μας φέρνουν κοντά στην ιαπωνική κουλτούρα με τέτοια άφθαστη τέχνη που ξεφύλλιζα για ώρα το βιβλίο. Ένα παραμύθι για τη συνειδητότητα και για την ισορροπία ανάμεσα στο καλό και στο κακό.

Βιβλίο Το μολύβι που μάλωσε με την ξύστρα 
Συγγραφέας Χριστίνα Μάρκου
Εικονογράφος Βιβή Μαρκάτου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία ξεκινάει τον Σεπτέμβρη, όπου γονείς και παιδιά διαλέγουν υλικά για τη νέα σχολική χρονιά κι όσα αντικείμενα αγοράζονται αποχαιρετούν τους φίλους τους στα ράφια. Έτσι και το μολύβι με την ξύστρα, από μεγάλη τύχη θα συνεχίσουν να είναι μαζί και θα πάνε σχολείο στην ίδια κασετίνα, αυτήν της Μαρίας που τα διάλεξε. Πόσο όμορφα και παραστατικά ζωντανεύει η συγγραφέας την παρέα των αντικειμένων που αγωνιούν για την αυριανή μέρα! Για παράδειγμα, το κόκκινο τετράδιο άκουσε πως θα το χρησιμοποιήσουν στην αντιγραφή, το τετράδιο της ορθογραφίας ελπίζει να μην το γεμίσουν λάθη αλλά κι έτσι να γίνει η γόμα θα είναι πάντα μαζί του κλπ. Πράγματι, την επόμενη μέρα στο σχολείο, η Μαρία θα γράψει την πρώτη της έκθεση με το μπλε ριγωτό μολύβι και προσπαθεί να το κρατήσει σωστά για να κάνει τα καλύτερά της γράμματα. «Το μολύβι είχε ανατριχιάσει ολόκληρο… Είχε βρει το νόημα της ζωής… Επιτελούσε το σκοπό του: έγραφε!». Με χαρά λοιπόν η ξύστρα βοηθούσε τον καλύτερό της φίλο να γίνει μυτερός, μόνο που το μολύβι θεωρεί τον εαυτό του σημαντικό και αρχίζει να επαίρεται. Τι θα γίνει τότε; Πόσο πολύ πληγώθηκε η ξύστρα; Πώς θα αντιδράσει το μολύβι όταν δει πόσο χρήσιμα φαίνονται τα άλλα μολύβια; Θα δεχτεί τη βοήθεια του ταλαιπωρημένου τετραδίου της Γλώσσας, πάνω στο οποίο η Μαρία έμαθε τα πρώτα της γράμματα; Πώς θα καταλάβει την αξία της συγνώμης αλλά και της χρησιμότητας;

Η Χριστίνα Μάρκου έγραψε μια τρυφερή και γλυκιά ιστορία γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις. Πλούσιο λεξιλόγιο, πολυεπίπεδη πλοκή και διαχρονικά μηνύματα κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον των μικρών αναγνωστών και ο ανθρωπομορφισμός των αντικειμένων που χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά τους θα τα βοηθήσουν στην κατανόηση του παραμυθιού. Μου άρεσε πολύ η ανάπτυξη και η εξέλιξη της ιστορίας, με το μολύβι και την ξύστρα, φίλοι παντοτινοί, σταδιακά να οδηγούνται στον τσακωμό, και πώς αντέδρασε το μολύβι στον εκούσιο αποκλεισμό του. Είναι αλήθεια πως, αν δεν προσφέρουμε κάτι σε κάποιον, αν δε φανούμε κάπου χρήσιμοι, θα είμαστε άδειοι και κενοί, έτσι δε θα εξελιχθούμε, δε θα γίνουμε καλύτεροι. Επιπλέον, αυτή η αλλαγή πρέπει να γίνει σταδιακά και οφείλουμε στον εαυτό μας να προχωρήσουμε μπροστά παρά τις δυσκολίες των αλλαγών στην αρχή. Μόνο με επιμονή και προσπάθεια θα γράψουμε τη δική μας ιστορία. Καλό είναι επίσης να βλέπουμε τι γίνεται γύρω μας και να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, για παράδειγμα το μολύβι δεν είχε σκεφτεί πως, γράφοντας πάνω στα τετράδια, τα αλλάζει κι αυτά με τη σειρά του, τα μεταμορφώνει!

Η ιστορία έχει όμως και δεύτερες αναγνώσεις για όποιον θέλει να εντρυφήσει περισσότερο: τα σχολικά συζητούν μεταξύ τους στην περσινή σχολική τσάντα της Μαρίας ενώ σημαντική βοήθεια στο μολύβι δίνει το ταλαιπωρημένο προπέρσινο τετράδιο της Γλώσσας, λεπτομέρειες που υποδόρια δείχνουν πως δε χρειάζεται τα παιδιά να αποκτούν συνεχώς καινούργια πράγματα εφόσον αυτά που έχουν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμα, να μην τα κακομαθαίνουμε δηλαδή και να μην τα γαλουχούμε με τη λαχτάρα να αποκτούν διαρκώς αντικείμενα που ίσως να μη χρησιμοποιήσουν και ποτέ αν τα έχουν σε πληθώρα και, κυρίως, να μην εκτιμήσουν το πώς τα αποκτούν. Τέλος, η εικονογράφηση της Βιβής Μαρκάτου είναι γεμάτη χρώματα και άκρως ρεαλιστική. Τα αντικείμενα έχουν εκφραστικότητα και σωστές διαστάσεις μέσα στον χώρο όπου αποτυπώνονται ενώ το φόντο είναι κυρίως αφαιρετικό, αφήνοντας έτσι να δοθεί έμφαση στα σχολικά είδη της ιστορίας και να ξεδιπλωθεί η ιστορία.

«Το μολύβι που μάλωσε με την ξύστρα» είναι ένα τρυφερό και ρεαλιστικό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που θα βοηθήσει τα παιδιά να βελτιωθούν, να εξελιχθούν, να κατανοήσουν τη θέση τους στον φιλικό και οικογενειακό τους κύκλο, να αγαπήσουν την προσφορά στον άλλον και να γίνουν η καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους. Πόσο τρυφερή η συμβουλή: «Γράψε, γι’ αυτό έχεις γεννηθεί. Γράψε κι ας υπάρχει κίνδυνος να τελειώσει το μελάνι σου. Γράψε τη δική σου ιστορία. Γράψε!». Ελάτε λοιπόν να δούμε γιατί το μολύβι μάλωσε με την ξύστρα και πώς μπορούμε να τους τα ξαναφτιάξουμε.

Βιβλίο Συγγραφέας! Είμαι; 
Συγγραφείς Κατερίνα Τσαμπά / Βιργινία Γεωργίου 
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης The Law of Success
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το εγχειρίδιο χωρίζεται σε τέσσερα τρίμηνα και πενήντα δύο εβδομάδες, με το κάθε τρίμηνο να περιέχει τη θεωρία της συγγραφής (από την Κατερίνα Τσαμπά) και να αποτελείται από ένα θέμα. Όλα ξεκινάνε με την απαραίτητη εισαγωγή και με μια λίστα με όσα χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος για το επόμενο βήμα γραφής. Στη συνέχεια, η Βιργινία Γεωργίου έχει σχεδιάσει μια σειρά από πρακτικά βήματα για κάθε εβδομάδα και μια σειρά από ερωτήσεις και προτάσεις που θα σε οδηγήσουν στο επόμενο κομμάτι του μαγικού ταξιδιού που λέγεται «γράψιμο». Ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει και να συνεχίσει όπως και όποτε θέλει, αρκεί να υπάρχει κάθε βδομάδα κι ένας σκοπός. Δεν υπάρχει αναβλητικότητα εδώ, είναι σα να ανέβηκες σε πλοίο ή τρένο, οπότε δεν μπορείς να πηδήξεις από αυτά εν κινήσει. Πάμε να γράψουμε λοιπόν! Η Κατερίνα Τσαμπά με την υποστήριξη, την καθοδήγηση και την οργάνωση επίδοξων και έμπειρων συγγραφέων και η Βιργινία Γεωργίου με το πάθος της για τη στοχοθεσία και τον στρατηγικό σχεδιασμό μιας καριέρας και όχι μόνο αποτελούν το ιδανικό δίπολο για κάποιον που είτε θέλει να ξεκινήσει σωστά, στοχευμένα και οργανωτικά να γράφει κείμενα είτε θέλει μικρά εμπειρικά μυστικά που θα τον βελτιώσουν ή θα τον ξεκλειδώσουν αν νιώθει πως δεν έμπνευση. Δεν υπάρχουν αοριστολογίες και αστήρικτες υποσχέσεις σε αυτό το βιβλίο, αντίθετα, οι δύο γυναίκες έχουν καταστρώσει ένα πλάνο που ανταποκρίνεται σε κάθε επίδοξο ή και έμπειρο συγγραφέα και τον ρίχνουν αργά αργά στα βαθιά. Χαρακτήρες, πλοκή, ερωτήματα, στυλ, όλα θα τα συναντήσεις καθ’ οδόν και θα δοκιμαστείς μόνος σου πάνω σε αυτό που σίγουρα αγάπησες τόσο ώστε να ασχοληθείς μαζί του: το γράψιμο. Η γραφή βοηθάει να αποφορτιστείς, να ξεσπάσεις ή απλώς να μεταφέρεις τις σκέψεις σου στο χαρτί, επομένως γιατί να μη δοκιμάσεις το ταλέντο σου σε πραγματικές συνθήκες και με τον πιο κατάλληλο τρόπο; Κι αν έχεις ήδη κάνει τα πρώτα σου βήματα, το βιβλίο θα εμπλουτίσει και θα καθοδηγήσει σωστά ό,τι ξεκίνησες.

Το «Συγγραφέας; Είμαι!» είναι ένα εγχειρίδιο που από τον τίτλο σε προδιαθέτει θετικά και σε γεμίζει αυτοπεποίθηση και θετική ενέργεια. Είτε γράφεις ήδη είτε θες να ξεκινήσεις, πάμε να δοκιμαστούμε (είπαμε, σκληρά και οργανωμένα, όχι με γενικότητες). Το βιβλίο της Κατερίνας Τσαμπά και της Βιργινίας Γεωργίου συνδυάζει την έκφραση, την αυτοπαρατήρηση και τη δράση. Δε βοηθάει μόνο να βελτιώσουν και να εκπαιδεύσουν τη γραφή τους όσοι αγαπούν τη συγγραφή αλλά και βοηθάει αυτούς τους ανθρώπους να εξελιχθούν και να γνωρίσουν καλύτερα τον ίδιο τους τον εαυτό, που θα αποτελέσει και το μεγαλύτερο ερέθισμα για να γράψουν. Βήμα προς βήμα γράφουμε λοιπόν μια νουβέλα σε πενήντα δύο εβδομάδες και ταυτόχρονα υλοποιούμε ένα ταξίδι ενδσκόπησης, αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης, αρκεί να είσαι συνεπής και να επιστρέφεις στο εγχειρίδιο κάθε εβδομάδα, να γράφεις και να συμπληρώνεις τις ασκήσεις. Δε χρειάζεται αναβλητικότητα! Η εύρεση του απαραίτητου χρόνου είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα, αφού στη ζωή μας κάνουμε τα πάντα ταυτόχρονα: εργασία, σπίτι, οικογένεια, σχέσεις κλπ. Το μυστικό λοιπόν είναι η οργάνωση και η ιεραρχία των προτεραιοτήτων. Από την κεντρική ιδέα και το προσχέδιο προχωράμε στον σχεδιασμό, στις εξελίξεις και φτάνουμε τελικά στο πολυπόθητο τέλος, όμως αυτό είναι η αρχή ενός δεύτερου συναρπαστικού ταξιδιού, μιας και στη συνέχεια οφείλεις να στραφείς σε ανθρώπους του χώρου, σε συγγραφείς, αναγνώστες, κριτικούς για ανατροφοδότηση και βελτίωση γραφής και κειμένου. Με ελάχιστη θεωρία και πολλή πράξη, με συγκεντρωμένες όλες τις βασικές πληροφορίες σε ένα σημείο και δομημένες με ελκυστικό και πρακτικό τρόπο, ετοιμάσου να γίνεις κι εσύ (καλύτερος) συγγραφέας, να δοκιμαστείς, να παλέψεις, να βελτιωθείς. Καλό ταξίδι!

Βιβλίο Η δεύτερη μύηση 
Συγγραφέας Μάνος Ταμιωλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μάνος Ταμιωλάκης στο πρώτο του μυθιστόρημα ενηλίκων καταγράφει με τρόπο που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον την προσωπική οδύσσεια ενός άντρα που προσπαθεί να καταλάβει τον εαυτό του και τη θέση του στο γύρω του περιβάλλον. Είναι ένα κείμενο πλούσιο σε σκηνές, εξελίξεις και ανατροπές, αν και η εσωτερικότητά του μειώνει τη δράση. Ο συγγραφέας, δάσκαλος του τάι τσι και του κουνγκ φου, δεν εκμεταλλεύεται το κείμενο για να το γεμίσει με πληροφορίες γύρω από την ανατολική φιλοσοφία ούτε έχει γράψει ένα βιβλίο αυτοβοήθειας. Αντίθετα, έχει καταστρώσει πολύ προσεκτικά τη ζωή του Άλεξ, έχει σχεδιάσει με μεγάλη προσοχή τις ανατροπές στη ζωή του ήρωα που θα αλλάξουν τον δρόμο του καθ’ οδόν για την αυτογνωσία, τον έχει πλαισιώσει με εξίσου ενδιαφέροντες χαρακτήρες και χρησιμοποιεί ωραία καλολογικά και πολλά πραγματολογικά στοιχεία κυρίως γύρω από τη Βιέννη και τη Σεούλ ώστε να προσδώσει αληθοφάνεια και ρεαλισμό στα γεγονότα.

Ο Άλεξ εργάζεται σ’ ένα Ινστιτούτο Έρευνας Αγοράς κι έχει κουραστεί από τη μονοτονία της δουλειάς, όπου επιπλέον αντιμετωπίζει ίντριγκες, χειραγώγηση από το αφεντικό, τρικλοποδιές, γκρίνια. Είναι αρκετά νέος για ν’ ακολουθεί κάθε θέληση για ζωή και τις εύκολες ευτυχίες, πράγματα που τον οδηγούν σε λάθη και εσωτερικούς προβληματισμούς. Ο Άλεξ βγήκε από μια σχέση που είχε τελειώσει με ψυχικά τραύματα και σύντομα μπλέκεται σε μία άλλη που σταδιακά θα αποδειχθεί χειρότερη από ψυχολογικής άποψης κι αυτό είναι ένα βαρίδι που τον τραβάει όλο και πιο κάτω. Δύο χρόνια μετά τη σχέση του με την Άννα, ο Άλεξ νιώθει πως παραδόθηκαν σε μια συμβατική καθημερινότητα. Ακόμη κι όταν μια αναποδιά φέρνει την Άννα στα όριά της ο Άλεξ επιμένει: «…δεν μπορούσα να φύγω εγώ, έπρεπε να μ’ αφήσει εκείνη»! Φυσικά ακολουθούν διάφορες ανατροπές ώσπου συναντάει τη Σαμπίνε, τη σύντροφο ενός από τους ιδιοκτήτες του μπαρ όπου συχνάζει και μαγεύεται από την παρουσία της. Είναι μια γυναίκα μ’ έναν αέρα «εξυπνάδας, ευελιξίας και διαπερατότητας» που θα κάνει τον Άλεξ να ζήσει πολλά μαζί της με ψυχικό και ψυχολογικό κόστος. Η σχέση τους καταγράφεται αντικειμενικά και αμερόληπτα, φωτίζονται και οι δύο εξίσου, τα λάθη τους, η υπομονή τους, τα αισθήματά τους. Κακοποίηση και παθητικότητα αποτυπώνονται σε αυτήν τη σχέση και βλέπουμε πώς οδηγούνται αυτοί οι δύο άνθρωποι από την αγάπη και το πάθος στην αναμονή, στα πισωγυρίσματα, στα άκρα. Η αλήθεια της Σαμπίνε «έχει πάντα δύο όψεις και γι’ αυτό δεν ξέρει ποια να υπερασπιστεί κάθε φορά» (σελ. 311).

Ο Άλεξ έχει κι έναν κύκλο από φίλους και γνωστούς, όπως τον Γουάνγκ, λάτρη του διαλογισμού, στον οποίο μυεί τον πρωταγωνιστή του βιβλίου. Τον χαρακτηρίζει μάλιστα βάσει των τσάκρα του «εγωκεντρικό ηδονιστή» και τον βοηθάει στο ταξίδι της αυτογνωσίας: «…δεν έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου αφού τα συναισθήματά σου εξαρτώνται από τη συμπεριφορά των άλλων απέναντί σου». Χάρη στον Γουάνγκ έμαθα πως όσοι διαλογίζονται, όσοι προσεύχονται κλπ. αυξάνουν την ευαισθησία τους, μιας κι έχει αλλάξει η κατάσταση του νου τους, κάτι που όμως προέρχεται από την ευαισθητοποίηση του σώματος κι αυτό θέλει εξάσκηση. «Οι σκέψεις γίνονται λίγο πιο ευγενείς, είμαστε λιγότερο εγωιστές και δείχνουμε περισσότερο σεβασμό και προσοχή στον άλλον» (σελ. 49). Το «Κουτί της Πανδώρας», το στέκι του Άλεξ και της παρέας του, είναι ένα μπαρ ξεχασμένο κι απ’ τον Θεό, μια «σκουληκότρυπα του χωροχρόνου», ένα «καταφύγιο για τη ζωή που κυλούσε ορμητικά στις φλέβες μας αλλά και η καλύτερη πρόφαση για την αυτοεπιβεβαίωσή μας» (σελ. 17). Αυτό το μέρος είναι η μόνη σταθερά στη ζωή του ήρωά μας και των φίλων του κι εκεί συμβαίνουν διάφορα κωμικοτραγικά περιστατικά, μέσα από τα οποία τους γνωρίζουμε καλύτερα και βλέπουμε πώς αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους και με τον Άλεξ.

Ο συγγραφέας ρίχνει τη διεισδυτική του ματιά και στους τόπους δράσης του βιβλίου του, με προεξάρχουσα τη Βιέννη, την πόλη που, ειδικά μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ, άλλαξε η ζωή της. Περπατάμε σε λεωφόρους και δρόμους, σε μνημεία και πάρκα, στον Δούναβη και στον αντεργκράουντ έβδομο τομέα που παίρνει ζωή τη νύχτα. Μια πόλη που «…μοιάζει ήσυχη σαν τον χειμώνα και παίρνει πάντα καιρό στον κάθε επισκέπτη μέχρι να διαπιστώσει την υφέρπουσα ένταση» (σελ. 33). Κι όμως «ξεπηδάνε από μέσα της χιλιάδες μοναξιές μέσα στο πλήθος και στους πολύβουους δρόμους της» (σελ. 34). Εξίσου παραστατικά δίνονται η Νότια Κορέα, με τη Σεούλ να δίνει πρωτόγνωρα ερεθίσματα στον Άλεξ αλλά και το Ρέθυμνο, όπου ο πρωταγωνιστής βιώνει στιγμές ανάπαυλας από τα μπερδέματα και τους προβληματισμούς του. «Το Ρέθυμνο έχει μια ανάλαφρη γλυκύτητα», αναφέρεται στο κείμενο. Με απρόσμενο τρόπο μπαίνουν στη ροή της αφήγησης και η Σκιάθος με το σπίτι του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ένα προσκύνημα για τον αφηγητή που εντυπωσιάστηκε από τη μορφή του και αποφάσισε να διαβάσει τα γραπτά του. Τελικά: «…ο κόσμος είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να αντιληφθούμε… Η αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο είναι στην πραγματικότητα μια συμβιβαστική μετάφραση που κάνει ο νους μας» (σελ. 116). Αναφορές στην Άνοιξη της Πράγας, στον Φραντς Κάφκα, στον Ρίχαρντ Βάγκνερ κ. ά. εμπλουτίζουν το κείμενο ακόμη περισσότερο, βάζοντας τους ήρωες να δρουν και να σκέφτονται σ’ ένα υπαρκτό σύμπαν, σ’ έναν ρεαλιστικό χωροχρόνο, όσο ο συγγραφέας αφήνει ψήγματα φιλοσοφίας και αυτοβοήθειας σε διάφορα σημεία ως μικρές εκπλήξεις, απόλυτα ταιριαστές όμως με τις αντιδράσεις και τον τρόπο σκέψης των χαρακτήρων, μιας και επηρεάζονται από αυτά λιγότερο ή περισσότερο.

Χάρη στο μυθιστόρημα, που είναι γεμάτο από ενδιαφέροντα και διεισδυτικά ψυχογραφήματα, έμαθα πολλά γύρω από τη φιλοσοφία του κόσμου που μας περιβάλλει και κατάλαβα πολλές βασικές αρχές για ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Μάλιστα, οι σκέψεις του συγγραφέα, οι απόψεις του και τα διαχρονικά μηνύματα που παρατίθενται ως αντικείμενο εμβριθούς μελέτης του στην ανατολική φιλοσοφία, καταγράφονται συντομευμένα και περιληπτικά, ίσα για να τονίσουν / τεκμηριώσουν την τρέχουσα κατάσταση του Άλεξ και των συνοδοιπόρων του σε αυτό το ταξίδι. Πολλές φορές μάλιστα εντυπωσιαζόμουν από την απλότητα της διατύπωσης και τις ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις: «…όλη μας η προσπάθεια ως άνθρωποι είναι πώς να βγάλει ο καθένας το δικό του κεφάλι έξω απ’ το νερό…η στάθμη ως διά μαγείας ανυψώνεται κι πάλι απ’ την αρχή…Οι περισσότεροι κάνουμε σημαία αυτή μας την προσπάθεια, δημιουργούμε γύρω της μια προσωπική μυθοπλασία…ικανοποιούμαστε όταν το δικό μας κεφάλι είναι πάνω απ’ το νερό, απελπιζόμαστε όταν βυθίζεται κι όλο αυτό … το θεωρούμε ζωή» (σελ. 22-23). Οι άνθρωποι είναι: «Υποτακτικοί στους από πάνω, σκληροί στους από κάτω. Πάνω στον φόβο τους χτίστηκαν κοινωνίες, πάνω στο δέος τους εξαπλώθηκαν θρησκείες» (σελ. 27). Κι εμείς: «…επιλέγουμε μάλλον σε τι να υποταχθούμε παρά από τι να απελευθερωθούμε» (σελ. 37). Στις σχέσεις «νιώθουμε συνήθως οικειότητα, πολλές φορές δυνατό έρωτα, όμως εγώ πιστεύω ότι ο παράγοντας που κρίνει εντέλει τη διάρκεια είναι το αν υπάρχει από την αρχή βαθιά αίσθηση ηρεμίας ή όχι» (σελ. 162), οπότε «…μέσα σ’ αυτόν τον ωφελιμιστικό κόσμο είναι ευλογία και αληθινή τύχη να σ’ αγαπάει κάποιος χωρίς να του είσαι χρήσιμος» (σελ. 121). Πόσο σημαντικές και ευτυχισμένες είναι οι παιδικές αναμνήσεις: «…δεν υπάρχει ανεμελιά, αν δεν υπάρχει κάποιος να σε περιμένει» (σελ. 254).

«Η δεύτερη μύηση» είναι ένα μυθιστόρημα ποτισμένο με την ανατολική φιλοσοφία και τα πλεονεκτήματα του διαλογισμού αλλά δεν παύει να είναι ένα καλογραμμένο κείμενο γεμάτο ανατροπές και απρόσμενα γεγονότα. Από τη μια, μαθαίνουμε πολλά για τον εαυτό μας και για το σύμπαν μέσα από τις συνεδρίες με τον Γουάνγκ κι από την άλλη παρακολουθούμε τον δύσκολο αγώνα αυτογνωσίας ενός ανθρώπου που μπλέκει με τη μία ακατάλληλη γυναίκα μετά την άλλη, νιώθει χειραγωγημένος στη δουλειά του και προσπαθεί να λύσει το ψυχοσυναισθηματικό του κουβάρι κάνοντας διαρκώς λάθη. Έχουμε έτσι μια βαθιά, διεισδυτική ψυχογραφία ενός ανθρώπου που πνίγεται σε μια τελματωμένη καθημερινότητα και προσπαθεί να βρει τι του φταίει, τι πρέπει να αλλάξει, χωρίς να παύει να υποκύπτει στις ανθρώπινες αδυναμίες, είτε εγωισμός είναι αυτό είτε ανάγκη για εξωσυζυγική σχέση. Ταυτόχρονα, υπάρχουν οι περιγραφές της Βιέννης και της Σεούλ που ζωντανεύουν παραστατικά και ρεαλιστικά κάθε σκοτεινή και φωτεινή γωνιά, οδηγώντας μας σε σημεία λιγότερο γνωστά από τις τουριστικές ατραξιόν. Είναι μια ιστορία που ξεδιπλώνεται αργά αλλά ουσιαστικά και περιεκτικά, με έναν τρόπο γραφής που μου θύμισε την εσωτερικότητα του συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη, ειδικά στο «Μπαρ Φλωμπέρ», χωρίς έντονες ανατροπές και σκηνές δράσης. Η πλοκή εξελίσσεται κυρίως μέσα από τις αλληλοεπιδράσεις των χαρακτήρων, αλλά η αφήγηση, οι εναλλαγές οπτικών γωνιών, η αρμονική μίξη φιλοσοφίας και μυθοπλασίας και πολλά άλλα θετικά γνωρίσματα με κράτησαν ως το τέλος. Είναι μια διαφορετική αναγνωστική πρόταση που με κέρδισε από την αρχή ως το τέλος.

Βιβλίο Φάνης ο φαρσέρ
Συγγραφέας Τζένη Κουτσοδημητροπούλου
Εικονογράφος Βασίλης Γρίβας
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο παραμύθι της Τζένης Κουτσοδημητροπούλου για παιδιά από 6 ετών και πάνω αφορά την πιο αυθόρμητη και πηγαία έκφραση των παιδιών, τις φάρσες σε φίλους και συμμαθητές. Η καθημερινότητα στη σχολική τάξη δίνεται παραστατικά και ανάγλυφα, όπως ξέρει πολύ καλά να κάνει πάντα η συγγραφέας, με αστεία περιστατικά που θα προκαλέσουν το γέλιο των μικρών αναγνωστών. Η ιστορία όμως έχει κι ένα επιμύθιο, που δίνεται με σεβασμό απέναντι στην ιδιοσυγκρασία των παιδιών. Ο Φάνης θα πάθει κάτι που δεν περίμενε και ίσως αυτό να είναι η αρχή μιας νέας αντίληψης για τον γύρω του κόσμο.

Ομολογώ πως αρχικά δε μου άρεσε το τέλος του βιβλίου, μιας και θα προτιμούσα κάτι διαφορετικό από αυτό που δίνεται στις σελίδες και για το οποίο δεν μπορώ να γράψω για να μην αποκαλύψω την κεντρική ιδέα. Ειδικά η τελευταία σελίδα με έβαλε σε σκέψεις γιατί πίστεψα πως ο Φάνης θα έπαιρνε το μάθημά του αλλά τα γεγονότα που περιγράφονται εκεί μου έδειξαν πως τελικά κανείς δεν αλλάζει. Κι όμως, διαβάζοντας άλλες απόψεις αναγνωστών για το βιβλίο, μιας και για πρώτη φορά ένα παραμύθι γέννησε μέσα μου διχογνωμίες, είδα πόσο σοφά έδειξε η κυρία Κουτσοδημητροπούλου τις επεκτάσεις της ιστορίας που έζησε ο Φάνης, μιας και δε θα είχε νόημα το παιδί να κάνει στροφή 180 μοιρών. Αντίθετα, με την τελευταία σκηνή του κειμένου τονίστηκε υποδειγματικά και διακριτικά το όριο του μέτρου που πρέπει να έχει κάποιος στη ζωή του. Αυτό ήταν ένα χαρακτηριστικό που δεν αντιλήφθηκα με την πρώτη ανάγνωση και χάρηκα γιατί η συγγραφέας μού απέδειξε για άλλη μια φορά με πόση αγάπη και γνώση ασχολείται με το παιδικό βιβλίο και πως αποφεύγει τη μασημένη τροφή, ακριβώς για να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν τις δικές τους κοσμοθεωρίες. Τέλος, νομίζω πως η εικονογράφηση δημιουργεί ένα σουρεαλιστικό και ελάχιστα χαριτωμένο περιβάλλον μέσα στο οποίο κινούνται οι φίλοι του Φάνη του φαρσέρ. Περίεργα χρώματα, παράξενες φυσιογνωμίες, extreme close-ups σε πρόσωπα και χαρακτηριστικά γνωρίσματα δε με βοήθησαν να απολαύσω την εικονογράφηση του βιβλίου.

Στο τέλος του παραμυθιού υπάρχουν σελίδες με παιχνίδια, εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ερωτήσεις ενώ με το σκανάρισμα του QR Code που τυπώθηκε στο βιβλίο μπορεί κάποιος να ακούσει την αφήγηση της ιστορίας.

Βιβλίο Ιστορίες να σκεφτείς
Τίτλος πρωτοτύπου Cuentos para pensar
Συγγραφέας Jorge Bucay
Μεταφραστής Μαρία Μπεζαντάκοη
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Opera
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα βιβλίο με σύντομες αφηγήσεις;, μύθους;, φιλοσοφικά αποφθέγματα; Δεν ξέρω τι ακριβώς αλλά πραγματικά σε κάθε σελίδα σταμάταγα για να σκεφτώ πάνω σε αυτό που μόλις διάβασα. Δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω.

“Σε συναντώ, σε ακούω, σου μιλάω, σε αγκαλιάζω, σε φιλάω, σε έχω, σε σφίγγω, σε αιχμαλωτίζω, σε απορροφώ, σε πνίγω, σ’ αγαπώ;”
“Στην περίπτωση που αφαιρέσεις το σίγμα από τις λέξεις παύει να υπάρχει το εσύ, το σεις, το δικό σου κλπ. και γίνεσαι εγωιστής”.
“Τον μύθο που ο βασιλιάς ήθελε το κακό του μάγου και τον προκάλεσε μπροστά στο λαό να του προβλέψει πότε θα πεθάνει (έχοντας σκοπό να τον δολοφονήσει εκείνη τη στιγμή). Ο μάγος του είπε ότι θα πεθάνει την προηγούμενη που θα πεθάνει ο βασιλιάς. Κι ο βασιλιάς έγινε φίλος του”.
Ούτε ακριβώς Αλχημιστής, ούτε ακριβώς Μπουσκάλια. Αλλά αξιαγάπητο, θα το ξαναδιαβάσω.

Βιβλίο  Η δεύτερη ζωή σου ξεκινά όταν καταλάβεις πως έχεις μόνο μία
Τίτλος πρωτοτύπου Ta deuxième vie commence quand tu comprends que tu n’en as qu’une
Συγγραφέας Raphaëlle Giordano
Μεταφραστής Βασιλική Κοκκίνου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα τρυφερό, έξυπνο μυθιστόρημα που δείχνει με συγκεκαλυμμένο τρόπο, μέσα από αστεία αλλά και δύσκολα περιστατικά και με τη χρήση ρεαλιστικών σκηνών, που ο καθένας έχει βιώσει στον γάμο του ή έχει ακούσει από παντρεμένους φίλους ή συγγενείς, πώς μπορεί κάποιος να βρει τον πραγματικό του εαυτό όταν έχει τελματώσει σε μια ζωή ρουτίνας, με την αδιαφορία και τη συνήθεια σε πρώτο πλάνο, την αδυναμία επικοινωνίας και τα προβλήματα να συσσωρεύονται ατάκτως και χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση. Συγκινητικό, έντιμο, ειλικρινές, με χιούμορ και διεισδυτικότητα, το βιβλίο είναι μια ιστορία με ανηφορική πορεία, γεμάτη δυσκολίες και επιτυχίες και με ένα αναπάντεχο τέλος!

Ειλικρινά, σπάνια ασχολούμαι με βιβλία αυτοβοήθειας και ακόμη λιγότερο με μυθιστορήματα τέτοιου είδους, εδώ όμως με κέρδισε η ρέουσα γραφή και η ικανότητα της συγγραφέως να καταγράψει αληθοφανέστατα μια γυναίκα εγκλωβισμένη στη ζωή που έχει με έναν σύζυγο και ένα εννιάχρονο αγοράκι. Σίγουρα κατά την αφήγηση υπάρχουν και τσιτάτα ή ορολογίες ψυχολογικής αυτοβοήθειας (κάποια μάλιστα τονισμένα με μαύρα γράμματα) καθώς και οι επιστημονικές συμβουλές που είναι απαραίτητες σε όποιον πειστεί ή έχει την περιέργεια να ακολουθήσει τα βήματα που απαιτούνται σε μια τέτοια προσπάθεια, παρ’ όλ’ αυτά η πλημμυρίδα των αισθημάτων, η κραυγή απόγνωσης που έβγαινε σχεδόν σε κάθε σελίδα από την Καμίγ, η ανάγκη που μου δημιουργήθηκε να βοηθήσω την πρωταγωνίστρια με τον δικό μου τρόπο να ξεφύγει από αυτό το αδιέξοδο, είναι κάποια από τα θετικά στοιχεία που θα ανακαλύψουν και θα αγαπήσουν όσοι διαλέξουν αυτό το βιβλίο είτε για να το διαβάσουν είτε για να βοηθηθούν.  Πρόκειται για μια άκρως ισορροπημένη ιστορία, γεμάτη προτάσεις και ιδέες αυτοβελτίωσης, με αντικειμενική ματιά στις δυσκολίες κυρίως μιας γυναίκας του σήμερα, με ιδιοφυείς επιβραβεύσεις και με έξυπνους συμβολισμούς των διαφόρων μνημείων του Παρισιού όποτε φτάνει στο κάθε σημείο ανταμοιβής η πρωταγωνίστρια.

Με αφορμή λοιπόν αυτήν τη μυστηριώδη γνωριμία, η Καμίγ αρχίζει να ξετυλίγει στις σελίδες του μυθιστορήματος την προσωπική και οικογενειακή της ζωή, χωρίς να την ωραιοποιεί. Δεν έχει βάλει στόχο μέσα από την αυτοκριτική της να δει τι έφταιξε και τι όχι μέχρι να φτάσει ως το σημείο όπου γνώρισε τον ρουτινολόγο, κατά βάθος όμως αυτό από μόνο του είναι ήδη ένα μεγάλο βήμα αυτογνωσίας! Μαμά και σύζυγος, κόρη μα πάνω απ’ όλα γυναίκα, εκθέτει τα γεγονότα και ταυτόχρονα εκτίθεται στο βλέμμα του αναγνώστη. Πού έκανε λάθος; Ποιος έφταιξε και γιατί; Πότε άρχισαν να πηγαίνουν όλα στραβά; Πόσο σημαντικές είναι οι «κρυψώνες μιζέριας» που έχουμε όλοι στη ζωή μας, όπου νιώθουμε κατ’ επίφασιν ασφαλείς; Πόσο αντικατοπτρίζονται στη στάση μας οι φοβίες από τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας; Η σκιαγράφηση της Καμίγ και του μικρόκοσμού της είναι αδρότατη, σε σημείο μάλιστα που όταν εξισορροπήσει το παρόν και τον εσωτερικό της κόσμο θα στραφεί στο παρελθόν για να προβεί σε απονεννοημένες για κείνη πράξεις ώστε να καταφέρει να προχωρήσει μπροστά και να βρει την ιδανική εξισορρόπηση που θα της φέρει χαρά, ευτυχία και αισιοδοξία.

Ως μητέρα: «Είχα βάλει στην ντουλάπα το κουστούμι της μητέρας-φίλης για εκείνο της αυστηρής μητέρας-παιδαγωγού. Κι αυτό που είχα κερδίσει με τις τακτοποιημένες κάλτσες το είχα σαφώς χάσει στην ποιότητα της σχέσης μου με το παιδί μου» (σελ. 28).

Ως σύζυγος: «Η πάλαι ποτέ άγρια και πλούσια ζούγκλα των ερωτικών συναισθημάτων μας είχε μετατραπεί με το πέρασμα του χρόνου σε έναν κήπο αλά γαλλικά: προβλέψιμο, λείο, χωρίς ούτε μια μυτούλα από χόρτο να ξεπροβάλλει διστακτικά» (σελ. 29). «Η υπονόμευση της σχέσης μας από τη μονοτονία, από την καθημερινότητα. Επειδή δεν νιώθαμε υποχρεωμένοι να εκδηλώνουμε τα αισθήματά μας, δεν το κάναμε ποτέ πια. Η αδιαφορία κέρδιζε συνεχώς έδαφος. Φώναζε μάλιστα δίπλα από τα αφτιά μας αλλά δεν το είχαμε καταλάβει» (σελ. 43).

Ως εργαζόμενη: «Το «γρήγορα» ήταν η λέξη-κλειδί της ζωής μας. Επέβαλε τον νόμο της, μας τιμωρούσε αυστηρά σαν πανίσχυρος τύραννος και μας υπέτασσε με τη συντριπτική εξουσία του μικρού δείκτη του ρολογιού» (σελ. 30).

Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, ο ρουτινολόγος έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό που θα ανατρέψει για πάντα τη ζωή της Καμίγ, δίνοντας στο μυθιστόρημα μια άλλη διάσταση, που μου έφερε ένα γλυκόπικρο χαμόγελο στα χείλη και με ώθησε να ψάχνω γύρω μου ανθρώπους σαν την Καμίγ για να γίνω εγώ ο προσωπικός τους ρουτινολόγος! Έντονα συναισθήματα, ρεαλιστική καταγραφή των κόπων και των δυσκολιών που απαιτούνται όταν ξεκινήσεις ένα τόσο δύσκολο ταξίδι αυτογνωσίας, ριζική αλλαγή στη συμπεριφορά και στον εσωτερικό κόσμο της Καμίγ σελίδα τη σελίδα, μικρές ελπίδες-οδηγίες σοφίας, η αίσθηση της αέναης παρουσίας ενός καλού φίλου πλάι μου με έφεραν στο λυτρωτικό τέλος κι έκλεισα το βιβλίο με ένα πλατύ χαμόγελο! Ελπίζω κι εσείς, γιατί όπως λέει κι ο Κλοντ: «Τεμπελιά, κούραση, αποθάρρυνση, οι εχθροί παραμονεύουν! Όμως κρατάτε καλά, το αποτέλεσμα αξίζει τον κόπο» (σελ. 76).

Βιβλίο Ταξίδι στη σπηλιά
Συγγραφέας Γιάννης Παπασαράντος
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα, Αλληγορία
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας έχει πλούσιο λεξιλόγιο και αποδίδει τις σκηνές με λεπτομέρειες που δεν κουράζουν, αντίθετα δημιουργούν μια αγωνία για τη συνέχεια ενώ στήνουν ένα απόλυτα ρεαλιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο περιπλανιέται ο μικρός πρωταγωνιστής. Το κείμενο ακροβατεί ανάμεσα στη φιλοσοφία και την ψυχολογία, οι παραινέσεις όμως και οι εξελίξεις που συναντά ο Άγγελος στο ταξίδι του είναι λιτές και κατανοητές, με χαρακτηριστικά παραδείγματα από τα ενδιαφέροντα και την καθημερινότητα ενός παιδιού προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας, επομένως ο αναγνώστης είναι σε θέση να αντιληφθεί έννοιες σημαντικές για τη δική του προσωπικότητα.

«Μόνο ένα ερώτημα πρέπει να βάζεις στον εαυτό σου για καθετί που επιθυμείς. Και το ερώτημα αυτό είναι το εξής: Τι θα συμβεί αν πραγματοποιηθεί αυτό που επιθυμείς και τι αν δεν πραγματοποιηθεί» (σελ. 20); Αυτή είναι η κεντρική ιδέα που ωθεί τον Άγγελο να περπατήσει μέσα σε μια μυστηριώδη σπηλιά, όπου θα γνωρίσει τον Επίκουρο, τον Ηράκλειτο, τον Επίκτητο, τον Δημόκριτο, τον Πυθαγόρα, τον Αριστοτέλη και τον Σωκράτη μα πάνω απ’ όλα τον ίδιο του τον εαυτό. Ομολογώ πως δε με ελκύουν τα βιβλία αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης, εδώ όμως, χάρη στον τρόπο με τον οποίο έγραψε ο κύριος Γιάννης Παπασαράντος το κείμενο, έπιασα τον εαυτό μου να θέλει να διαβάσει κι άλλο και να φτάσει ως το τέλος. Ένιωθα μαζί με τον Άγγελο να εντοπίζω τα κακά σημεία και να αγαλλιάζω με τις σωστές, απόλυτα ελεύθερες όμως, κατευθύνσεις που με έστρεφε η κάθε συνάντηση με τους σημαντικούς αυτούς αρχαίους φιλοσόφους.

Υπεροψία, ανασφάλεια, λογική και συναίσθημα, τα ελαττώματα που μας δημιουργούν τα πάθη, αυτογνωσία («Γνωρίζοντας τον εαυτό σου, Άγγελε μαθαίνεις να βλέπεις τι είναι αυτό που μπορείς να βελτιώσεις σε σένα. Και όταν το κάνεις αυτό, τότε θα έχεις κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα για να βελτιώσεις τον κόσμο γύρω σου», σελ. 59), πλεονεξία είναι μερικά από τα γνωρίσματα που οφείλει κανείς να εντοπίσει μέσα του και ν’ αγωνιστεί να παλέψει με αυτά, ώστε να βελτιώσει τον εαυτό του και τις σχέσεις του με τους γύρω του. «-…δεν ξέρω τι ακριβώς είναι αυτό που ψάχνω… -Κατά βάθος, ξέρεις, Άγγελε. Αλλά ακόμα κι αν δεν το έχεις βρει ακριβώς ακόμα, πρέπει να δώσεις τον αγώνα σου για να το βρεις, να το κερδίσεις. Αυτό συμβαίνει πάντα στη ζωή. Αγωνίζεσαι και πότε κερδίζεις, πότε χάνεις» (σελ. 33).

Το «Ταξίδι στη σπηλιά» είναι ένα σημαντικό εφηβικό μυθιστόρημα και ταυτόχρονα ένα εύληπτο ταξίδι στη φιλοσοφία και την ψυχολογία του ατόμου, απόλυτα κατανοητό για κάθε αναγνώστη και ταυτόχρονα συναρπαστικό.