Βιβλίο Είμαι εδώ
Συγγραφέας Μυρτώ Κάζη
Εικονογράφος Ασπασία Ξυδέα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ήταν κάποτε μια καρδιά που χτυπούσε δυνατά κι όταν αγάπησε μια άλλη καρδιά μέσα της μεγάλωσε για εννιά μήνες ακόμη  μία. «Μαζί, αχώριστα χτυπήματα, ενωμένα κάτω από ένα πέπλο μαγικό». Και να που η μικρή καρδιά βγήκε στον έξω κόσμο κι η μεγάλη, δακρυσμένη, αναρωτιόταν πώς θα μπορούσε να την προστατεύει αφού θα είναι μακριά της; Κι όμως, ήταν ενωμένες με ένα αόρατο ουράνιο τόξο από πολύχρωμες κορδέλες! Η μεγάλη στηρίζει, θαυμάζει και αγαπά τη μικρή. Κι όταν η ζωή συνεχίζεται και οι καρδιές αυξάνονται, η πρώτη, η μεγάλη, αρχίζει να χτυπά πιο αδύναμα. Οι άλλες καρδιές στενοχωριούνται: «είχαν μάθει να πονάνε, να γελάνε, να αγωνιούν, να υποφέρουν, να ξεκαρδίζονται μαζί». Και τώρα;

Η Μυρτώ Κάζη έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι που μέσα από απλές και βασικές έννοιες και μορφές βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τον δεσμό που τα ενώνει με τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους και τι συμβαίνει όταν κοπεί αυτός. Το κείμενο τα βοηθάει να κατανοήσουν τους δεσμούς αγάπης, τη σειρά στην ιεραρχία της ζωής και πάνω απ’ όλα τι θα συμβεί αν χαθεί ένας από τους μεγάλους. Ουράνια τόξα, αστέρια, καρδιές είναι όλα εκεί για να βοηθήσουν μικρούς και μεγάλους να αποδεχθούν την απώλεια, να αντιληφθούν πως, ακόμη κι αν συμβεί κάτι άσχημο, ο άνθρωπος που αγαπάνε θα βρει τον τρόπο να είναι πάντα πλάι τους.

Η εικονογράφηση της Ασπασίας Ξυδέα είναι γεμάτη παλ χρώματα, λιτή, απαλή. Οι καρδιές και το περιβάλλον τους ζωντανεύουν πολύ όμορφα, με ποικίλες διαβαθμίσεις χρωματισμού και ωραίες οπτικές γωνίες. Χωρίς λεπτομέρειες, χωρίς φόντο, βοηθάει την ιστορία να ξεδιπλωθεί απλά και τρυφερά. Φυσικά στην κρίσιμη στιγμή της ιστορίας τα πάντα σκουραίνουν και σκοτεινιάζουν, υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που δίνει φως και άρα ελπίδα για κάτι καλό, για κάτι πιο όμορφο από τη δύσκολη στιγμή της απώλειας. Όπως τονίζει και η ψυχολόγος Ζωή Στραβοπόδη στον πρόλογο: «Το πένθος δεν αφορά την εξαφάνιση του δεσμού αλλά τον μετασχηματισμό του… Γίνεται μια σταθερή, εσωτερική παρουσία που συνεχίζει να προσφέρει ασφάλεια και νόημα». Μια γλυκόπικρη ιστορία που δίνει δύναμη και απαλύνει τις δυσκολίες.

Βιβλίο Ένας γίγαντας στο σχολείο
Συγγραφέας Ιωάννης Γλωσσόπουλος
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ο Τούφας, ένα ψηλό και δυνατό αγόρι, έρχεται για πρώτη φορά στο σχολείο του Ορφέα και του Ζακ. Αρχίζει αμέσως να παρενοχλεί και να φοβίζει τον Ορφέα και το παιδί, το βράδυ πριν κοιμηθεί, εύχεται να μάθει πώς να μη φοβάται τον Τούφα. Έτσι μπαίνει στη ζωή του ένας γίγαντας που κουβαλάει ένα μεγάλο μυστικό.

Ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος έγραψε μια έξυπνη και ανατρεπτική ιστορία για τον σχολικό εκφοβισμό, διανθίζοντάς την με απλές φράσεις και προτάσεις πάνω στον τρόπο αντιμετώπισης του bullying. «Μερικές φορές, τα παιδιά που είναι πολύ δυνατά χρησιμοποιούν τη δύναμή τους με λάθος τρόπο για να κερδίσουν την προσοχή ή να δείξουν ότι είναι οι αρχηγοί. Μπορεί να πιστεύουν ότι αν γίνουν τρομακτικοί είναι ο μόνος τρόπος για να μην τους αφήσει κανείς μόνους». Η καλοσύνη, η βοήθεια, η αποδοχή και η διόρθωση του λάθους είναι μερικά μόνο από τα μυστικά που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει στην ψυχή αυτού που τους φέρεται βάναυσα και άσχημα. Με υπομονή και κατανόηση, με σεβασμό στα αισθήματα των άλλων, μπορούν να λειάνουν τη «σκληρότητα» του συμμαθητή τους και να τον κερδίσουν, άλλωστε: «Η αγάπη φέρνει περισσότερους φίλους από τον φόβο». Ο σχολικός εκφοβισμός είναι πλέον ένα σύνηθες φαινόμενο και το παραμύθι του Ιωάννη Γλωσσόπουλου δείχνει στα παιδιά τον καλύτερο τρόπο για να πλησιάσουν αυτόν που τους κάνει κακό. Φυσικά και πρέπει να αναφερθεί το περιστατικό στους δασκάλους, άλλωστε συνεκδοχικά ο γίγαντας της ιστορίας αυτούς εκπροσωπεί κι επιπλέον υπάρχει μια σκηνή στο βιβλίο όπου ο Ορφέας το συζητάει με τους γονείς του. Ο σκοπός του βιβλίου είναι απλώς να ανοίξει ένας διάλογος για την ενσυναίσθηση, τη φιλία και τον σεβασμό, πριν καν εμφανιστεί το πρόβλημα. Αλλιώς, χρειάζεται άμεση δράση, μιας και είναι μια τραυματική εμπειρία που απαιτεί στοχευμένη παρέμβαση.

Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι όμορφη, με ποικίλες οπτικές γωνίες και λίγες λεπτομέρειες που ζωντανεύουν ρεαλιστικά το σχολείο και το σπίτι του Ορφέα. Πληθώρα παιδιών στην τάξη και στην αυλή, μικρές αλλά και ολοσέλιδες εικόνες, σουρεαλιστικές κάποιες φορές αποτυπώσεις δίνουν το κατάλληλο πλαίσιο για να ζωντανέψει η ιστορία και για να την απολαύσουν οι μικροί αναγνώστες. Στο βιβλίο υπάρχουν επίσης σύντομη εισαγωγή του συγγραφέα για γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και συμβουλές για όσους θέλουν να συνεχίσουν τη συζήτηση και μετά το παραμύθι. Προτάσεις για όσους μεγαλώνουν παιδιά σαν τον Ορφέα και τον Τούφα αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται στην τάξη και διδάσκουν στα παιδιά σημαντικές έννοιες μαζί με την ύλη του σχολείου δημιουργούν ευκαιρίες για κουβέντα και γεννούν ιδέες πρόληψης και αντιμετώπισης.

Βιβλίο Κάτω από μια πορτοκαλί ομπρέλα  
Συγγραφέας Δέσποινα Λιαράκου
Εικονογράφος Ασπασία Ξυδέα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Τελεία

Η Δέσποινα Λιαράκου έγραψε ένα συγκινητικό και τρυφερό παραμύθι για τη διαφορετικότητα και την αποδοχή και χρησιμοποιεί ένα συνηθισμένο αντικείμενο για να ενώσει αναπάντεχα τους ήρωες του παραμυθιού της. Με μικρές προτάσεις και πλούσιο λεξιλόγιο ζωντανεύει μια ιστορία που μου έφερε δάκρυα στα μάτια και μου έδειξε με άριστο τρόπο την ψυχοσύνθεση ενός παιδιού που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να γίνει προσφυγόπουλο. Η συγγραφέας δεν αναφέρει ξεκάθαρα το παρελθόν του Πάολο αλλά το δημιουργεί μέσα από υπονοούμενα και μικρές νύξεις που δείχνουν έμμεσα στους μικρούς αναγνώστες τα τραγικά γεγονότα που βίωσε και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί και η οικογένειά του στη νέα τους πατρίδα. «Στο σχολείο ο Πάολο δεν καταλάβαινε όλα όσα άκουγε αλλά λίγο πολύ έβγαζε νόημα». Όταν ο δάσκαλος ζητά από τα παιδιά της τάξης να διαλέξουν ένα πολύτιμο αντικείμενο για να το παρουσιάσουν την επόμενη φορά, ο ήρωας της ιστορίας δεν ξέρει τι να διαλέξει, αφού η μπάλα του δε χωρούσε στα πράγματά τους, οι κάρτες με τους ποδοσφαιριστές είχαν βραχεί και τσαλακωθεί κλπ. Αυτά είναι γνωρίσματα της περιπέτειας που βίωσε το παιδί μέχρι να βρει μια καινούργια ζωή κι έτσι οι προτάσεις αυτές αποτελούν ερεθίσματα για συζήτηση ως προς το τι μπορεί να συνέβη και γιατί υπήρξαν αυτές οι απώλειες.

Ο Πάολο λοιπόν ξαπλώνει στο κρεβάτι του σπιτιού τους, «ένα κρεβάτι για όλους και για τους γονείς του και για κείνον. Δεν τον πείραζε καθόλου αυτό γιατί ένιωθε τη ζεστασιά τους». Κι εκεί που δημιουργεί ιστορίες με τη φαντασία του βλέπει κρεμασμένη δίπλα στην πόρτα μια πορτοκαλί ομπρέλα που του θυμίζει τις όμορφες στιγμές στην πατρίδα του με τους φίλους του όταν έβρεχε. Κι επίσης: «Το πορτοκαλί ήταν για εκείνον το χρώμα της ελπίδας, σαν το γιλέκο που έσωσε τη ζωή τους». Έτσι το παιδί διαλέγει να δείξει στην τάξη του αυτό το αντικείμενο και από κείνη τη στιγμή μια σειρά από ανατροπές θα βοηθήσουν την ομπρέλα να παίξει άλλο, απρόσμενο ρόλο στη ζωή του.

Η εικονογράφηση της Ασπασίας Ξυδέα είναι γεμάτη χρώματα και όμορφα στιγμιότυπα. Οι σουρεαλιστικές απεικονίσεις των παιδιών και γενικά των μορφών με μπλε περιγράμματα και η επιλογή των μπλε μαλλιών σε όλους ταιριάζει απρόσμενα με τον άφθαστο ρεαλισμό των αντικειμένων από τη σχολική και όχι μόνο καθημερινότητα του Πάολο και των συμμαθητών του. Πρωτότυπες οπτικές γωνίες, ποικίλες γωνίες λήψης, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες βοηθάνε τα μικρά παιδιά να νιώσουν οικεία και άνετα, μιας και η ιστορία εκτυλίσσεται κυρίως σε μια σχολική αίθουσα. Το στενόχωρο διαμέρισμα του Παόλο έχει απρόσμενο φως, η τάξη είναι γεμάτη όμορφα μηνύματα στους τοίχους και στον πίνακα («Φιλία-Καλοσύνη-Αποδοχή-Αγάπη-Ειρήνη») αλλά και κρυμμένες μαθηματικές πράξεις ενώ η καθαυτή πόλη αποτυπώνεται με απλοϊκές σχεδόν γραμμές, χωρίς λεπτομέρειες που ίσως κουράσουν.

«Κάτω από την πορτοκαλί ομπρέλα» τα παιδιά θα ζήσουν μεγάλες ανατροπές μαζί με τον ήρωα της ιστορίας, τον Πάολο, και θα καταλάβουν τι σημαίνει να είσαι πρόσφυγας, τι ζωή αφήνουν πίσω τους αυτοί οι άνθρωποι μα κυρίως πώς μπορούν να αγκαλιάσουν τα «ξένα» παιδιά και να γίνουν φίλοι, αφού στην ουσία τίποτα δεν τους χωρίζει. Μια υπέροχη ιστορία γεμάτη τρυφερότητα και εκπλήξεις που δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την αποδοχή και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.