Βιβλίο Το κορίτσι που ζωγράφιζε τον άνεμο 
Συγγραφέας Βασίλης Κάργας 
Εικονογράφοι Ραφαήλ Ελκάς, Μαρία Νασοπούλου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βασίλης Κάργας έγραψε ένα υπέροχο παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που, με αφορμή τους ανέμους, ξεδιπλώνει μια τρυφερή ιστορία γεμάτη εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και χιλιάδες χρώματα. Η Μυρτώ αποφασίζει να αποτυπώσει όλους τους ανέμους κι έτσι, με τη βοήθεια της μητέρας της και του καπετάν Γιώργη, μαθαίνει τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα, τον ρόλο τους στη ναυσιπλοΐα, καθώς επίσης μεγάλες και μικρές ιστορίες γύρω από αυτούς. Οι άνεμοι «μας φέρνουν ευωδιές κι αρώματα, μεταφέρουν και σκορπίζουν τους καρπούς της γης, μας δροσίζουν το καλοκαίρι…Άλλοτε πάλι είναι απρόβλεπτοι, καταστροφικοί και θυμωσιάρηδες». Ποιον να πρωτοαναφέρουμε; Η Τραμουντάνα είναι ο πιο δυνατός, άγριος και θυμωμένος, ο Νοτιάς είναι ο αγαπημένος των γεωργών αλλά όταν τρελαίνεται φυσάει πολύ δυνατά, ο Λεβάντες φέρνει αρώματα ανατολής και υφή μεταξένια, ο Πουνέντες ξυπνάει τη φύση, ο Μπάτης, ο Μαΐστρος και χιλιάδες άλλοι παίζουν καταλυτικό ρόλο στην καθημερινότητα των ανθρώπων.

Από τις σελίδες του βιβλίου περνάνε όλοι οι άνεμοι με τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα και με τα συναισθήματα που προκαλούν στον κόσμο. Πού εντοπίζονται συνήθως, τι άλλες ονομασίες έχουν, πώς ετυμολογούνται οι λέξεις που χρησιμοποιούμε γι’ αυτούς, ποια αντικείμενα χρειαζόμαστε για να τους αντιμετωπίσουμε και πολλές άλλες συναρπαστικές και σημαντικές πληροφορίες χαρίζουν στα παιδιά γνώσεις και διασκέδαση. Μικρές προτάσεις, πλούσιο λεξιλόγιο, χιλιάδες ιδέες για το πώς να αποτυπώσουν και οι μικροί αναγνώστες τους ανέμους μαζί με τη Μυρτώ, όλα αυτά συγκροτούν μια μοναδική αναγνωστική εμπειρία γύρω από ένα θέμα με το οποίο ελάχιστα έχει ασχοληθεί η σύγχρονη παιδική λογοτεχνία. Επιπλέον, ο συγγραφέας στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου παραθέτει έξυπνα παιχνίδια για να μάθουν τα παιδιά την κλίμακα μποφόρ και το ανεμολόγιο!

Η εικονογράφηση του Ραφαήλ Ελκάς, στην οποία συμμετέχει η Μαρία Νασοπούλου, είναι άψογη, πολύχρωμη, ολοζώντανη, φωτεινή και υπέροχη! Θυμίζοντας αρκετά βυζαντινή τεχνοτροπία, γεμίζει τις σελίδες με παλ και ανοιχτά χρώματα και τις στολίζει με λουλούδια, ήλιους και πουλιά ενώ οι άνθρωποι έχουν μια γλυκύτητα και μια καλοσύνη στο βλέμμα και στις εκφράσεις. Η θάλασσα πότε αποτυπώνεται με ρεαλισμό και με πολλές ποικιλίες του μπλε και του γαλάζιου και πότε μεταμορφώνεται σ’ ένα σουρεαλιστικό λιβάδι λουλουδιών και γρασιδιού. Απόλαυσα τις λεπτομέρειες της βάρκας, τον φάρο, τον ήλιο και το φως που εναλλάσσονται με λουλούδια, ομπρέλες και καιρικά φαινόμενα. Και πόσο ευρηματική η απεικόνιση της έντασης των μποφόρ ανάλογα με τα χρώματα του μαντιλιού της ηρωίδας του βιβλίου! Δύο καταπληκτικές πένες που συμπληρώνουν ιδανικά ένα υπέροχο κείμενο.

«Το κορίτσι που ζωγράφιζε τον άνεμο» του Βασίλη Κάργα είναι ένα συναρπαστικό και πρωτότυπο παραμύθι που βοηθάει τα παιδιά να μάθουν καλύτερα τα είδη και τα ονόματα των ανέμων, να κατανοήσουν τον ρόλο και τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα και να τα ζωντανέψουν στη φαντασία τους με χρώματα και λεπτομέρειες!

Βιβλίο Πολύ αργά για τ’ Αϊδίνι 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Εικονογράφος Αρτέον
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Στοφόρος έγραψε ένα υπέροχο, συναρπαστικό κείμενο που ακροβατεί ανάμεσα στο μυθιστόρημα και στη μαρτυρία, μιας και βασίζεται στο ημερολόγιο του παππού του, Κώστα Ταρλατζή, ενός έξυπνου και μορφωμένου ανθρώπου που βίωσε τις δύσκολες στιγμές του ελληνισμού και αποφάσισε στα ογδόντα του να καταγράψει τα βιώματά του. Το βιβλίο ξεκινάει με τον θάνατο του παππού Κώστα και τις εξελίξεις που οδήγησαν να βρεθεί από τον συγγραφέα ένα πακέτο με δακτυλογραφημένες σελίδες και σημειώσεις του παππού του για τη ζωή του. Ο Κώστας Στοφόρος βασίστηκε σε αυτές τις αναμνήσεις και κατέγραψε τις τελευταίες μέρες του ελληνισμού στο Αϊδίνι και γενικά στη Μικρά Ασία. Μυθοπλασία ανακατεμένη με τα πραγματικά γεγονότα, ζωντανεύει την ευζωία των Ελλήνων του τόπου, τις διασκεδάσεις τους, την καθημερινότητά τους, τις σπουδές τους, τα αγαπημένα τους μέρη για έξοδο και πολλά άλλα.

Ο Κώστας Ταρλατζής μεγάλωσε στο Αϊδίνι την περίοδο 1919-1922 όπου πραγματοποιείται η μικρασιατική εκστρατεία, η ήττα του Ελευθερίου Βενιζέλου, το τέλος της Μικράς Ασίας. Ερωτευμένος ήδη από τα 9 του με τη συνομήλική του Ελένη, η οποία μαζί με τη Βερενίκη ήταν τα μοναδικά κορίτσια της τάξης του, έζησε μαζί της κωμικοτραγικές στιγμές μέχρι τη μετακόμιση της οικογένειάς της στον Μπουρνόβα. Πόσο όμορφες και γλυκές οι στιγμές του ελληνισμού στο Αϊδίνι! Ο Μορφωτικός Σύλλογος «Μέλισσα», ο ποταμός Εύδωνας που διασχίζει την πόλη, ο τοπικός Προσκοπικός Σύνδεσμος και πώς παραλίγο, χάρη σε μια ιδέα των παιδιών, να ξεκινήσει εμφύλιος πόλεμος με τα τουρκόπουλα, ο ηρωικός έφορος των προσκόπων Αϊδινίου Νικόλαος Αυγερίδης και πολλά άλλα γαλουχούν τον μικρό πρωταγωνιστή και απολαμβάνουμε την ήρεμη κι ανέφελη καθημερινότητά του. Όταν όμως μπαίνει ο ελληνικός στρατός στο Αϊδίνι στις 14 Μαΐου του 1919, μετά από τρεις μέρες μαχών με τους Τούρκους, αφήνει την πόλη στο έλεός τους, με αποτέλεσμα να σφαχτούν άμαχοι και πρόσκοποι (πόσο τραγική και αυτή η σελίδα ανάμεσα στις άλλες) και ο Κώστας Ταρλατζής να γλυτώσει από θαύμα με την οικογένειά του, ώσπου στις 20 Ιουνίου ο ελληνικός στρατός κατάφερε να απελευθερώσει ξανά την πόλη.

Στο άτυπο δεύτερο μέρος του βιβλίου ο Κώστας Ταρλατζής έρχεται με τους δικούς του για ασφάλεια και καλύτερη ζωή στη Σμύρνη, όπου με τον κολλητό του, το φτωχόπαιδο Αρίστο, έναν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα, κάνουν αταξίες. Ο Αρίστος σπρώχνει στις τρέλες τον μαζεμένο Κώστα και ο Κώστας αναλαμβάνει τη μόρφωση του Αρίστου. Μαζί μεγαλώνουν, μαζί τρέχουν στα σοκάκια, μαζί συζητούν τα πάντα. Με παραστατικότητα και άφθαστο ρεαλισμό ζούμε από κοντά τις βεγγέρες, τις σπουδές, τα έθιμα του επιταφίου της Αγίας Φωτεινής, ακόμη κι έναν σημαντικό για τον Κώστα αγώνα ποδοσφαίρου το 1921, αφού ο ήρωας του βιβλίου καταφέρνει να παίξει στον Πανιώνιο, δίπλα στα ινδάλματά του. Η αγαπημένη συνήθεια του Κώστα, το διάβασμα, τον έκανε να προσομοιάζει τις περιπέτειές του με περιστατικά από τους «Αθλίους», την «Παναγία των Παρισίων», τα βιβλία του Ιουλίου Βερν κ. ά. Όμορφες και ανέμελες στιγμές που σβήνουν επιφανειακά τον χαλασμό του Αϊδινίου, με φλερτ, κοσμική ζωή, αγνές φιλίες ξεδιπλώνονται σε σύντομα κεφάλαια που κρατούν την προσοχή τεταμένη για το τι θα γίνει παρακάτω. Συγκινήθηκα με την άδολη αγάπη του Κώστα και της Ελενίτσας με την οποία ξαναβρέθηκαν, καρδιοχτυπούσα για τη διακριτική τους αλληλογραφία μην πέσει σε ξένα χέρια, χαιρόμουν για τον τρόπο που κατάφερναν να ξεφεύγουν από την επιτήρηση των γονιών τους. Παράλληλα εξελίσσεται και ο έρωτας του Αρίστου για την Αϊσέ και το δικό τους ερωτικό αλισβερίσι. Πόσο τρυφερές και όμορφες οι στιγμές της τρυφηλής Σμύρνης, με έμφαση στη λειτουργία και στην περιφορά του επιταφίου της Αγίας Φωτεινής το τελευταίο Πάσχα των Ελλήνων, το τόσο κατανυκτικό που λες και ένιωθαν ήδη τα μελλούμενα… Υπέροχες περιγραφές, ενδιαφέροντα στιγμιότυπα που δένουν αρμονικά με τα τοπόσημα της πόλης, δυο έφηβοι που αγκαλιάζουν τη ζωή αλλά η σφαγή θα κόψει άδοξα και νωρίς τη συνέχεια του έρωτά τους.

«Πολύ αργά για το Αϊδίνι» λοιπόν, καθόλου αργά όμως για όλους εμάς, όσους έχουν ρίζες ή και όχι από τα μικρασιατικά χώματα, να θυμόμαστε τις αιματοκυλισμένες αυτές στιγμές του ελληνισμού και να μνημονεύουμε τους νεκρούς από τις σφαγές και τις κακοποιήσεις των Τούρκων από το 1919 ως την τελική καταστροφή αλλά και νωρίτερα (1914 έγινε η γενοκτονία των Ποντίων). Ο Κώστας Στοφόρος έγραψε ένα συγκινητικό και τρυφερό μυθιστόρημα για τις όμορφες στιγμές που γαλούχησαν τον παππού του και μας παρέδωσε διεισδυτικά ψυχογραφήματα, παραστατικές απεικονίσεις χαμένων τόπων και ανατρεπτικές ιστορίες που μου κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος, όπου ολοκληρώνεται ένας κύκλος με τέτοια συγγραφική δεξιοτεχνία που δάκρυσα. Η εικονογράφηση της ομάδας του Αρτέον είναι παραστατική, ανάγλυφη, τρισδιάστατη, σχεδόν φωτογραφική, αποτυπώνει με εξαίρετη λεπτομέρεια και απαράμιλλη τέχνη σπίτια, δρόμους, πόλεις, ανθρώπους, κτήρια μέσα από ποικίλες οπτικές γωνίες και με διαφορετικές προοπτικές. Ένα βιβλίο-φόρος τιμής για τα θύματα της μικρασιατικής καταστροφής και για τις στιγμές του ελληνισμού που χάθηκαν για πάντα.

Βιβλίο Το παιδί με τη φουστανέλα
Συγγραφέας Διονύσης Λεϊμονής
Εικονογράφοι Πρόδρομος Μάνου / Αρτέον
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο κεντρικός ήρωας «…πλαθόταν με της προκοπής τον πλάστη…», όπως έλεγε η μητέρα του ενώ η αγωνία του για αποδοχή, η αδικία που νιώθει από την απόρριψη των άλλων παιδιών, καταγράφονται ανάγλυφα. Ο συγγραφέας δίνει μια πολύ τρυφερή και συγκινητική ιστορία που αφορά κάθε «διαφορετικό» παιδί και χρησιμοποιεί τη μαγιά του ηρωισμού κατά την Επανάσταση του 1821 για να τον μπολιάσει με αυτοπεποίθηση και δυναμικότητα. Μια μέρα, ο Γρηγόρης, βοηθώντας στο καφενείο, ακούει διάφορες ιστορίες, μεταξύ των οποίων την περιπέτεια του Γρηγόρη Λιακατά και των τριακοσίων του, η οποία θα τον σημαδέψει και θα καταφύγει στο άγαλμά του για να του εξομολογείται τα βάσανά του. Σύντομα όμως η μοίρα θα τον φέρει σ’ ένα αναπάντεχο προσκήνιο.

Ο Γρηγόρης Λιακατάς γεννήθηκε κατ’ άλλους στον Ξηρόμερο και κατ’ άλλους στον Ασπροπόταμο της Πίνδου σε κτηνοτροφική οικογένεια. Ένας καλόγερος σε κοντινό μοναστήρι τον μπόλιαζε με ιστορίες και θρύλους της περιοχής κι έτσι μεγάλωνε ο Γρηγόρης, παλικάρι σωστό. Ήταν η εποχή της κυριαρχίας του Αλή Πασά και των Αρβανιτών του που σκότωναν και λήστευαν τον κόσμο ενώ ο ίδιος ο αφέντης άρπαξε την αδερφή του Λιακατά για το χαρέμι του. Όνειρο του Γρηγόρη ήταν να απελευθερωθεί ο τόπος του κι έτσι ξεκίνησε την επανάσταση του Ασπροπόταμου το 1821 ενώ λίγα χρόνια αργότερα κατέφυγε στο Μεσολόγγι για να προσφέρει περισσότερα στην πατρίδα του. Τελικά, τη μαύρη περίοδο πολιορκίας της Ιερής Πόλης, ο μονόφθαλμος από τούρκικο βόλι ήρωας πέθανε υπερασπιζόμενος το νησί Ντολμάς μαζί με 300 μόνο άντρες, χαρίζοντας το όνομά του στις σελίδες της Ιστορίας.

Η αφήγηση μας ταξιδεύει πότε στο σήμερα και πότε στο χτες και είναι γεμάτη καλολογικά στοιχεία, πρωθύστερα, πλούσιο λεξιλόγιο και ιδιωματισμούς που επεξηγούνται στο τέλος του βιβλίου. Το κείμενο είναι κατάλληλο για παιδιά από 8 ετών και πάνω και είναι γεμάτη νοήματα και ιδανικά σημαντικά για τη βελτίωση της προσωπικότητάς τους, χωρίς ίχνος διδακτισμού ή εθνικοπατριωτικών κορωνών. Ο συγγραφέας παραθέτει τα γεγονότα που οδήγησαν στην τελευταία μάχη και την ήττα των Ελλήνων με ακρίβεια και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Τα ιδανικά για τα οποία οφείλουμε να πολεμάμε και να τα υπερασπιζόμαστε παρατίθενται ως φυσική συνέπεια της εποχής και των συνθηκών, με απλότητα και χωρίς δεύτερες σκέψεις. Ο Λιακατάς, πληγωμένος από τη δίκη του Καραϊσκάκη και γαλουχημένος με υψηλά ιδεώδη, μάχεται για την πατρίδα του, για την οικογένειά του, μπολιάζει με πυγμή και θάρρος τους συμπολεμιστές του, δεν τον νοιάζει κάτι άλλο, απλώς να διώξουν τον Τούρκο και να ελευθερωθεί η πατρίδα τους. Με τον ίδιο τρόπο και με διαφορετικές συνθήκες αυταπάρνησης έρχεται ο μικρός Γρηγόρης να σταθεί επάξια δίπλα στον πρόγονό του και χάρη σ’ αυτόν η κοινωνία του χωριού του να τον δει με άλλο μάτι.

Η εικονογράφηση των δύο καλλιτεχνών είναι άκρως ρεαλιστική και λεπτομερής. Οι φυσιογνωμίες θυμίζουν βυζαντινή τεχνοτροπία και αγιογραφίες, το Αιτωλικό είναι υπέροχο και σκιαγραφείται με απλότητα, το βλέμμα σε πολλές περιπτώσεις έχει τέτοια ένταση και εκφραστικότητα που δεν έχω ξαναδεί αλλού ως τώρα, ο Γρηγόρης Λιακατάς αποκτά σημαντική πλαστικότητα στις κινήσεις του ενώ σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν άφθονες λεπτομέρειες που συγκροτούν έναν ενδιαφέροντα μικρόκοσμο (το καφενείο, τα τούρκικα πλοία, η ίδια η μάχη των 300 ηρώων).

«Το παιδί με τη φουστανέλα» είναι ένα συγκινητικό και λυρικό μυθιστόρημα που συνδυάζει υποδειγματικά τη σωματική μειονεκτικότητα μ’ ένα ηρωικό γεγονός και τονίζει μέσα από μια ενδιαφέρουσα και γεμάτη ανατροπές ιστορία τον άρρηκτο δεσμό του σήμερα με το γενναίο και αγωνιστικό χτες. Η Επανάσταση του 1821 δεν απελευθέρωσε απλώς την πατρίδα μας και προχωράμε τώρα ανεμπόδιστα στον ρου της Ιστορίας αλλά μπόλιασε τον κάθε ένα από μας με ιδανικά χρήσιμα στην καθημερινότητά μας, είτε σε ακραίες είτε σε φυσιολογικές συνθήκες. Ο ηρωισμός, η αυταπάρνηση, η γενναιότητα είναι κομμάτια του «είναι» μας και πολύτιμη παρακαταθήκη ανθρώπων που σκοτώθηκαν δύο αιώνες πριν ώστε σήμερα να έχουμε, εκτός από ελευθερία, αξιοπρέπεια και αυτογνωσία.

Βιβλίο Η Αλίκη στον βυθό
Συγγραφέας Μαριλίτα Χατζημποντόζη
Εικονογράφος Γιώργος Πετρίδης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η διασκεδαστική και διδακτική ιστορία της Αλίκης είναι ο καλύτερος τρόπος για να εκτιμήσουν τα παιδιά την ηλικία τους και τα όσα έχουν που τα κάνουν ευτυχισμένα. Δε χρειάζεται να βιάζονται να μεγαλώσουν ούτε να ανυπομονούν για τη μεγάλη περιπέτεια, γιατί ίσως αυτό αποδειχθεί αρκετά επικίνδυνο. Με πλούσιο λεξιλόγιο και μια σειρά από απρόοπτα, η Μαριλίτα Χατζημποντόζη στήνει ένα καταπληκτικό, ολοζώντανο θαλασσινό τοπίο, γεμάτο κάθε είδους ψάρια και φύκια και καταγράφει μια ιστορία γεμάτη χιούμορ, εκπλήξεις και ανατροπές. Μου άρεσε πάρα πολύ που δε δίστασε να χρησιμοποιήσει δύσκολες και σίγουρα άγνωστες σε πολλά παιδιά λέξεις που προέρχονται από το θαλάσσιο βασίλειο. Κοκοβιοί, καλογρίτσες, καλαμάρια, ξιφίες, σαργοί, χάνοι, σαρδέλες, τόνοι, δελφίνια και άλλα αποτελούν το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον της τσιπούρας Αλίκης και συστήνονται με διασκεδαστικό και ευφάνταστο τρόπο στους μικρούς αναγνώστες. Μάλιστα, στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν παροιμίες και παρομοιώσεις εμπνευσμένες από τη θάλασσα και γλωσσάρι!

Για την εικονογράφηση του Γιώργου Πετρίδη μόνο τα καλύτερα έχω να πω. Δεν είναι μόνο η σωστή απεικόνιση του βυθού με τις πολλές ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες αλλά και ο ανθρωπομορφισμός των ψαριών που ζωντανεύουν την ιστορία με σχεδόν τρισδιάστατο τρόπο. Χρώματα, οπτικές γωνίες, προοπτική, κίνηση είναι κάποια από τα θετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του χρωστήρα του καλλιτέχνη που με ταξίδεψε κάτω αλλά και πάνω από τη θάλασσα. Το γλυκό προσωπάκι της Αλίκης, ο ρεαλισμό στο φόντο και στις λεπτομέρειες του βυθού, το βλέμμα, η κίνηση και οι εκφράσεις των ψαριών, η ευρηματικότητα του καλλιτέχνη για να ζωντανέψει την ιστορία είναι θετικότατα γνωρίσματα ενός φροντισμένου και περιποιημένου βιβλίου για παιδιά από 5 ετών και πάνω.

«Η Αλίκη στον βυθό» είναι ένα ψαράκι που ονειρεύεται περιπέτειες και ενηλικίωση, μόνο που τα περιστατικά που θα ζήσει θα της αλλάξουν γνώμη και θα ταξιδέψει τα παιδιά στον συναρπαστικό κόσμο του βυθού, με τις χαρές και τους κινδύνους του.

Βιβλίο Ο θαλασσοσφυριχτής
Συγγραφέας Διονύσης Λεϊμονής
Εικονογράφος Δήμητρα Ψυχογιού
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Διονύσης Λεϊμονής επιστρέφει με μια τρυφερή και γλυκιά ιστορία, γράφοντάς την με υποδειγματικό και συναρπαστικό τρόπο. Το κείμενο διανθίζεται με υπέροχες καλολογικές εκφράσεις, μεταφορές και παρομοιώσεις, ενώ το λεξιλόγιο των ναυτικών της λιμνοθάλασσας δίνει χρώμα και ρεαλισμό στο κείμενο (για την επεξήγηση των όρων υπάρχει γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου) και οι περιγραφές των πτηνών στήνουν ένα ρομαντικό σκηνικό ενώ τονίζουν τη σημασία και την αξία της φύσης. Πώς ζουν και πώς ψαρεύουν οι κάτοικοι της λιμνοθάλασσας, πώς επικοινωνούν μεταξύ τους, πώς χτίζουν τις καλύβες τους, ποιο είναι το πλούσιο λαογραφικό και ιστορικό υπόβαθρό τους;

Κύριο βάρος ρίχνει ο συγγραφέας στους διαλόγους, χαρίζοντας έτσι παραστατικότητα και αμεσότητα. Συναρπαστικές είναι οι περιγραφές του βυθού και με ρεαλισμό αναπαρίσταται η διαδικασία του πυροφανιού. Επίσης παρατήρησα πόσο διακριτική είναι η αντίθεση ανάμεσα στη ζωή των ψαράδων με το βιοτικό τους επίπεδο και τη ζωή στις πελάδες (δηλαδή τις καλύβες με τους ξύλινους πασσάλους πάνω στη λιμνοθάλασσα) με την ηλεκτρονική ζωή των παιδιών που απλώς «γκουγκλάρουν» τις πληροφορίες και δεν αφήνουν τις ατμοσφαιρικές συνθήκες ή τους ίδιους τους βιότοπους να τους εξηγήσουν τα καιρικά φαινόμενα. Σε άλλα βιβλία για μικρούς ή μεγάλους αναγνώστες, πολλές φορές το παγιδευμένο στον ηλεκτρονικό «πολιτισμό» παιδί βρίσκει ευκαιρία μέσα από συναρπαστικές περιπέτειες να απαγκιστρωθεί από το μηχάνημα που κρατά στα χέρια του και ν’ αλλάξει γνώμη για τον χρόνο και τον βαθμό χρήσης του. Εδώ όμως δεν είναι αυτό το θέμα μας ή έστω ο εφαλτήριος άξονας. Κεντρική ιδέα είναι η αγάπη για τη φύση, η απλότητα που χαρίζει στον κουρασμένο άνθρωπο και η διαφορετική ματιά που οφείλουμε να ρίξουμε γύρω μας όσοι έχουμε συνηθίσει στις ανέσεις και την ετοιμότητα της αστικής ζωής.

Ο Στρατής, η μυστηριώδης παρουσία του βιβλίου, από μοναχικό και λιγομίλητο παιδί μεταμορφώνεται μέσα από την αγάπη των καινούργιων του φίλων και πείθεται να τα πάρει μαζί του στις καλαμιές της λιμνοθάλασσας. Παρ’ όλο που χάνονται σε αυτόν τον λαβύρινθο, η μουσική του βιολιού του Στρατή είναι η αρχή για μια μαγική κι ανεπανάληπτη περιπέτεια. Αποστασιοποιημένος, μετρημένος, με τους συγχωριανούς του να σέβονται και να δέχονται τη διαφορετικότητά του, είναι απόλυτα εντεταγμένος στο περιβάλλον όπου ζει. Δεν έχει ακραία ξεσπάσματα, ακόμη κι όταν διαπιστώνει πως χαθήκανε με τη βάρκα του. Βρίσκει τη λύση και δίνει έτσι στον αναγνώστη μια ξεχωριστή ανατροπή. Το δε τέλος της ιστορίας, μετά την ολοκλήρωση της περιπέτειας, ήταν τόσο τρυφερό και γλυκό!

Ο συγγραφέας δε διστάζει να σκορπίσει απλόχερα στις σελίδες του κειμένου λέξεις, ονόματα, όρους, είδη πτηνών και να στήσει μια ανεπανάληπτη εμπειρία για κάθε αναγνώστη από 10 χρονών και πάνω. Ανεπτυγμένες κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις, καθόλου περιττοί διάλογοι, αληθοφάνεια και ζωντάνια χαρακτήρων, με ταξίδεψαν στη νερένια πολιτεία, με οδήγησαν να ακούσω τη σιωπή της φύσης, με βοήθησαν να καταλάβω τον τρόπο ζωής των πλασμάτων του νερού, να αγκαλιάσω τη δύσκολη και γεμάτη λυρισμό και παραδόσεις ζωή των ψαράδων. Για μένα ήταν ένα αναπάντεχο και αγαπημένο ταξίδι που ανέβασε τον συγγραφικό πήχη του κυρίου Λεϊμονή ακόμη πιο ψηλά.

Τέλος, η εικονογράφηση της κυρίας Δήμητρας Ψυχογιού μου θυμίζει πολύ το βλέμμα των βυζαντινών εικόνων. Με αδρές γραμμές, ρεαλιστικές λεπτομέρειες, υπέροχα χρώματα στο φόντο του κειμένου, αναπαριστά σωστά, όμορφα και ρεαλιστικά τον μικρόκοσμο της λιμνοθάλασσας και τη δύσκολη ζωή των ψαράδων από το πάστωμα ως τη συντήρηση της γαΐτας και όχι μόνο. Μη διστάσετε λοιπόν να χαρίσετε στα παιδιά σας αυτό το όμορφο και ξεχωριστό βιβλίο.

Βιβλίο Ο θησαυρός των πειρατών
Συγγραφέας Άρης Τσικοντούρης
Εικονογράφος Μαρία Νασοπούλου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Βρισκόμαστε στα 1810, εποχή όπου αρμενίζει στις θάλασσες κάθε λογής πειρατικό και κουρσάρικο σκαρί από Αφρική κι Ευρώπη. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε ευδιάκριτα κεφάλαια, με το καθένα να περιέχει και μια διαφορετική ομαδοποιημένη πληροφορία, εύληπτα δοσμένη στον αναγνώστη (κυρίως από 10 ετών και πάνω): τα μέρη των σκαριών, τα είδη των πλοίων, οι κατηγορίες των σημαιών, ξακουστοί πειρατές και κουρσάροι, τα όπλα τους, η φορεσιά τους, τα λημέρια τους, ο τρόπος ναυσιπλοΐας και ρότας των πλοίων, οι τρόποι επίθεσης, τα λάφυρα και πάρα πολλά άλλα καλωσορίζουν το παιδί σε μια μακρινή και συναρπαστική εποχή!

Σημαντικό πλεονέκτημα είναι το γεγονός πως τα εισαγωγικά εδάφια των κεφαλαίων, που περιγράφουν σε γενικές γραμμές το περιεχόμενο, είναι γραμμένα με ιδιολέκτους και με ξεκάθαρα προσωπικό ύφος, δείχνοντας έτσι την ντοπιολαλιά του ναυαγού πειρατή. Δεν έχουμε δηλαδή μια καλογραμμένη παράθεση εγκυκλοπαιδικών πληροφοριών αλλά τη γνώση ως αναπόσπαστο κομμάτι της κεντρικής ιδέας αφήγησης. Αγαπημένο μου ήταν το κεφάλαιο με τα λημέρια των πειρατών, γιατί χάρη στο ευσύνοπτο κείμενο αντιλήφθηκα το μέγεθος και την έκταση των κουρσάρικων επιδρομών κυρίως στη θάλασσα της Μεσογείου. Η εικονογράφηση είναι λεπτομερέστατη, με ωραία χρώματα, βοηθητικές λεζάντες και πολλή λεπτομέρεια που θα χαρίσει ατέλειωτες ώρες παρατήρησης!

Ποιες είναι λοιπόν οι διαφορές ανάμεσα στη φρεγάτα και το μπρίκι; Τι είναι οι καρονάδες και ο παπαφίγκος; Γιατί μνημονεύουμε ακόμη τον Λάμπρο Κατσώνη; Τι ήταν οι κατεργαραίοι; Τι άλλο εκτός από μουσικό όργανο είναι το τρομπόνι; Τι είναι ο εξάντας και ο μπούσουλας; Αυτές και άλλες ερωτήσεις κρύβουν τις απαντήσεις τους σ’ ένα διαφορετικό βιβλίο, γεμάτο περιπέτειες, ταξίδια και γλαφυρή αναπαράσταση μιας δύσκολης εποχής. Στο τέλος υπάρχουν επίσης σελίδες με παιχνίδια και κουίζ αλλά και γλωσσάρι για τους άγνωστους όρους.

Βιβλίο Το δέντρο του μικρού μας κόσμου
Συγγραφέας Καλλιόπη Στάρα
Εικονογράφος Πρόδρομος Μάνου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συναρπαστική αυτή ιστορία είναι γεμάτη αλληγορίες και τρυφερή ειλικρίνεια. Η συγγραφέας καταγράφει όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής ενός τόπου, αναφερόμενη σε λεπτομέρειες που ζωντανεύουν τον μικρόκοσμο ενός χωριού. Με το διαπεραστικό βλέμμα της και το πηγαίο ταλέντο της καταφέρνει να καταγράψει ευσύνοπτα τις αλλαγές στο πέρασμα των καιρών και να φέρει σταδιακά στο προσκήνιο σκοτεινόψυχους ανθρώπους που άρχισαν να επιβουλεύονται το δέντρο και να βρίσκουν χίλιες δυο δικαιολογίες για να το γκρεμίσουν. Η λαογραφία και η μυθολογία μπλέκονται με τον αφηγηματικό ρεαλισμό του κειμένου δίνοντας ένα υπέροχο και δυνατό νόημα κι ένα μήνυμα προς τις νεότερες γενιές να μην ξεχάσουν τις ρίζες τους, την παράδοσή τους. Τα δέντρα είναι η ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου και κανείς δεν πρέπει να αποκοπεί από αυτόν.

Η εικονογράφηση του Πρόδρομου Μάνου είναι αριστουργηματική. Απεικονίζει τους ανθρώπους και το μέρος με μια βυζαντινή λιτότητα κι έναν αρμονικό και πρωτοποριακό συγκερασμό Θεόφιλου και Εγγονόπουλου. Οι τόνοι του πράσινου και η πολυχρωμία των πρώτων σελίδων αντικαθίσταται από μουντές και σκούρες αποχρώσεις που με τη σειρά τους καλωσορίζουν μια επισκέπτρια-έκπληξη που ζωντανεύει το κείμενο με τη μορφή της. Αγαπημένη μου σκηνή είναι εκείνη όπου η γιαγιά συγκεντρώνει γύρω της τα παιδιά και τους λέει μύθους και θρύλους κάτω από το δέντρο ενώ γύρω τους στήνουν χορό, αποζητώντας πιο ενεργό ρόλο, καλικάντζαροι, δράκοι και η Αγία Παρασκευή. Το σκούρο μπλε του φόντου φωτίζει με τον κατάλληλο τρόπο μια συναρπαστική βραδιά σαν αυτές που μόνο οι γιαγιάδες μας ήξεραν να μας χαρίζουν.

«Το δέντρο του μικρού μας κόσμου» είναι αφιερωμένο στα αιωνόβια δέντρα και τον ενεργότατο ρόλο που εξακολουθούν να παίζουν στους τόπους όπου ρίζωσαν αλλά και σε δεύτερο επίπεδο διαπιστώνει κανείς πως υπάρχει ένας σεβασμός, ένα δέος καθώς και μια ανησυχία για τη διάσωση όχι μόνο του κορμού αλλά και της πρωτοκαθεδρίας του στην πνευματική παράδοση του λαού. Με την υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης και του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, οι εκδόσεις Αρτέον φέρνουν τα μικρά παιδιά κοντά στην αξία και τη σημασία της παράδοσης που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και δημιουργεί την άυλη πολιτιστική ταυτότητά της.