Αργυρώ Μαντόγλου – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Thu, 13 Jan 2022 13:14:19 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.9.8 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Αργυρώ Μαντόγλου – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Τρικυμίες παθών», της Αργυρώς Μαντόγλου, εκδ. Κλειδάριθμος https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%85%ce%bc%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%80%ce%b1%ce%b8%cf%8e%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25b9%25ce%25ba%25cf%2585%25ce%25bc%25ce%25af%25ce%25b5%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25b8%25cf%258e%25ce%25bd-%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b3%25cf%2585%25cf%2581%25cf%258e-%25ce%25bc%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25cf%258c%25ce%25b3%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%85%ce%bc%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%80%ce%b1%ce%b8%cf%8e%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/#respond Thu, 13 Jan 2022 13:13:17 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=12612 Ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833) είναι από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με πλούσιο συγγραφικό, εκδοτικό και στοχαστικό έργο. Ξεκίνησε τις σπουδές του στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης κι έμαθε πολλές ξένες γλώσσες. Το 1771, ακολουθώντας την επιθυμία του πατέρα του, επιτυχημένου εμπόρου μεταξιού, να ασχοληθεί κι εκείνος με το αντικείμενο, ταξίδεψε στο Άμστερνταμ για να δουλέψει στις οικογενειακές επιχειρήσεις και για να εμπλουτίσει ακόμη περισσότερο τη μόρφωσή του. Δυστυχώς, μόλις έξι χρόνια αργότερα, αποτυγχάνει κι αναγκάζεται να γυρίσει πίσω, μόνο που δε θέλει να πάει στη Σμύρνη και στην καταπιεστική Οθωμανική Αυτοκρατορία κι έτσι παρατείνει το ταξίδι του, μένοντας στη Λειψία, στη Βιέννη και στη Βενετία.

Βιβλίο Τρικυμίες παθών 
Συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Την περίοδο της ζωής του σημαντικού αυτού πνευματικού ανθρώπου στην πρωτεύουσα της Ολλανδίας παρακολουθεί η Αργυρώ Μαντόγλου, παρακινημένη από τη σεβάσμια μορφή που όλοι έχουμε υπ’ όψιν όταν αναφερόμαστε στον Κοραή και την αντίφαση που παρουσιάζεται με τα πρώτα του άσοφα και γεμάτα νεανικές τρέλες χρόνια του. Είμαστε λίγο πριν τη Γαλλική Επανάσταση, σε μια πόλη που αποτελεί ευρωπαϊκό κέντρο εμπορίου και διακρίνεται από χαλάρωση ηθών και νεωτεριστικές ιδέες. Μέλημα της συγγραφέως είναι η απόδοση της ατμόσφαιρας της εποχής και των ιδιαιτεροτήτων των χαρακτήρων, ειδικά του πολυδιάστατου Κοραή, κάτι που καταφέρνει ικανοποιητικά. Ο Διαμαντής, όπως ονομάζεται  στο βιβλίο, δέχεται την απόφαση του πατέρα του, έχει όμως τα δικά του, κρυφά σχέδια: «Η μανιώδης αποστροφή του για την Τουρκιά και ο πόθος του για γνώση δεν του επέτρεπαν ν’ αλλάξει γνώμη» (σελ. 21). Θέλει να πάει στη Δύση, «εκεί που γράφτηκαν τα έργα που μελετούσε, εκεί που μιλιούνται οι γλώσσες που μαθαίνει. Λαχταρούσε να πάει στη Δύση να φωτιστεί» (σελ. 24). Ο Διαμαντής καρτεράει με λαχτάρα τη συνάντησή του με τον Βύρτον, φίλο του ιερέα Βερνάρδου Κεύνου στη Σμύρνη που έγραψε συστατική επιστολή ώστε να τον βοηθήσει ο Βύρτον κατά την παραμονή του εκεί με τους κύκλους της πόλης και για να τον φέρει σε επαφή με τη γλώσσα και τα κείμενα των προγόνων του.

Το μυθιστόρημα είναι συμπυκνωμένο και εξισορροπεί μεταξύ βιογραφίας και μυθιστορήματος, χωρίς να με κουράσει στιγμή και χωρίς να είναι βαρυφορτωμένο με περιττές ιστορικές ή άλλες λεπτομέρειες. Φωτίζεται σωστά ο χαρακτήρας του λογίου, η λαχτάρα του να μορφωθεί, η αγάπη του για την ελληνική γλώσσα, οι απόψεις του για τον υπόδουλο ελληνισμό και πώς αυτός θα ελευθερωθεί αν αποκοπεί το ατομικό συμφέρον από το συλλογικό, αν αρχίσει να μιλάει με τις δικές του λέξεις που περιέχουν αιώνες σοφίας, αν τηρήσουν τις δικές τους παραδόσεις κ. ά. Οι οικονομικές του ατασθαλίες δεν είναι προϊόν κομπασμού και ελαφρότητας αλλά αποτέλεσμα της ευπιστίας του, των παράτολμων σχεδίων που συλλαμβάνει για βελτίωση των οικονομικών της επιχείρησης σε καιρούς δύσκολους και με προϋποθέσεις ασύμφορες. Επιπλέον, καταγράφονται οι αντιθέσεις της καθημερινότητας στη Σμύρνη με αυτήν στο Άμστερνταμ, με την Όπερα να είναι «…υποχρεωτική, πιο σημαντική ακόμα και από την εκκλησία» (σελ. 109) και τον κώδικα της βεντάλιας που χρησιμοποιούν ανύπαντρες και έγγαμες γυναίκες να είναι τα μυστικά σημάδια επικοινωνίας μεταξύ ενδιαφερομένων. Οι εντυπώσεις του Διαμαντή από αυτόν τον τόσο διαφορετικό κόσμο, οι προσπάθειες ενσωμάτωσής του σε αυτό το σύμπαν, ακόμη και ο έρωτας είναι πτυχές της προσωπικότητάς του που φωτίζονται χωρίς ίχνος σκανδαλοθηρίας.

Ο Κοραής ίσως παρασύρεται από τον κοσμοπολιτισμό, τα γράμματα όμως δεν τα ξεχνάει, γι’ αυτό στις βαρετές, πληκτικές βραδιές με πλούσιους συνδαιτυμόνες, ματαιόδοξους και ρηχούς συνομιλητές, το χαμόγελό του πλαταίνει με τη σκέψη στο τελευταίο βιβλίο του Βολταίρου που του ταχυδρομήθηκε. Το εντυπωσιακό είναι πως έχει καταλάβει από νωρίς πόσο διαφέρει η ελληνική κοινότητα: «…αυτή η μικρή κοινότητα των Γραικών, των πνευματοκτόνων Γραικών, αμάθητοι έμποροι και παραγιοί…» (σελ. 109) από αυτήν που άφησε πίσω του ή, ακόμη χειρότερα, από τους υπόλοιπους πλουσίους. Σταδιακά οδηγείται σε κάμψη, μέχρι να φτάσουμε όμως εκεί υπάρχουν άφθονα κωμικοτραγικά περιστατικά, γραμμένα με τρόπο που η ανάγνωση κυλάει αβίαστα, συνδυάζοντας αυθεντικές φράσεις του Κοραή με μυθιστορηματικά δοσμένες εξελίξεις. Αποσπάσματα από κείμενά του στεφανώνουν την αρχή κάθε κεφαλαίου ενώ η αντίθεσή του με τον Σταμάτη Πέτρου, υπάλληλο του πατέρα του που τον συνοδεύει στο ταξίδι γιατί ξέρει καλά την αγορά, τη γλώσσα, τα προϊόντα και τις συνήθειες του τόπου κι είναι πολύτιμος, είναι αξιοπρόσεκτη. Ο Κοραής εκνευρίζεται με την άγνοια και την πανουργία του παραγιού, ο δεύτερος όμως διαβλέπει πράγματα και νιτερέσα που διαφεύγουν του πρώτου. Θα καταφέρει λοιπόν ο σημαντικός λόγιος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού να συνδυάσει την κοσμοπολίτικη ζωή κι αυτήν του εμπόρου με τη σοφία και τη μελέτη των κειμένων;

Οι «Τρικυμίες παθών» είναι μια καλογραμμένη μυθιστορηματική βιογραφία του Αδαμαντίου Κοραή, σχετική με τα χρόνια της παραμονής του στο Άμστερνταμ. Ευσύνοπτα κεφάλαια, ενδιαφέρουσες περιπέτειες, ένας απρόσμενος έρωτας με αναπάντεχο τέλος, διαρκείς  εμπορικές αποτυχίες και ταυτόχρονα επαφή με φιλολογικά και άλλα κείμενα που συγκροτούν την προσωπικότητα και τη νοοτροπία του Κοραή δημιουργούν μια ιστορία που κυλάει αβίαστα και φωτίζει πλέρια και αντικειμενικά τα πρώτα βήματα του διαφωτιστή στην Ευρώπη. Το ευφάνταστο και ευρηματικό τέλος κλείνει το μυθιστόρημα με ελπίδα και προσμονή.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%85%ce%bc%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%80%ce%b1%ce%b8%cf%8e%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Σώμα στη βιτρίνα», της Αργυρώς Μαντόγλου, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%8e%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%cf%84%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2583%25cf%258e%25ce%25bc%25ce%25b1-%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b7-%25ce%25b2%25ce%25b9%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25af%25ce%25bd%25ce%25b1-%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b3%25cf%2585%25cf%2581%25cf%258e-%25ce%25bc%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25cf%258c%25ce%25b3%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%8e%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%cf%84%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/#respond Tue, 05 Jan 2021 12:02:13 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9937 Η Έλσε είναι Δανέζα που ήρθε στο Άμστερνταμ το 1664 για να βρει μια δουλειά. Ο Άγγελος βρίσκεται στο Άμστερνταμ του 2014 για ένα συνέδριο. Η Ελισάβετ είναι Ελληνίδα που το έσκασε από την πατρίδα της και εργάζεται σήμερα ως πόρνη στα σπίτια με βιτρίνα της Κόκκινης Συνοικίας του Άμστερνταμ. Η Ελισάβετ είναι συγγραφέας που ήρθε στο Άμστερνταμ για να γράψει το νέο της μυθιστόρημα. Τι ενώνει αυτούς τους ανθρώπους και πώς θα καταφέρει η κυρία Μαντόγλου να πλέξει μια αριστοτεχνική ιστορία γύρω τους; Τι κοινό έχουν μια ανήλικη πόρνη του παρελθόντος, που ξεκίνησε δούλα για να καταλήξει μοντέλο του Ρέμπραντ, ένας άντρας που έχει το χάρισμα ή την κατάρα της συναισθησίας, δηλαδή να μετατρέπει όλα τα ερεθίσματα των συνομιλητών του σε γεύσεις, κάποτε προβλέποντας το μέλλον, μια γυναίκα που ανακαλύπτει την ιστορία της Έλσε και αποφασίζει να τη γράψει και μια κοπέλα που τη στοιχειώνει ένα βαρύ παρελθόν; Στο νέο μυθιστόρημα της κυρίας Μαντόγλου ο αναγνώστης έχει να διαλέξει ανάμεσα στην πρώτη, ρέουσα, συναρπαστική ανάγνωση ή στη βαθύτερη, διττή, πίσω από τις γραμμές, δεύτερη.

Βιβλίο Σώμα στη βιτρίνα
Συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο είναι αυτό ακριβώς που περιέγραψα πριν: ή θα αφεθεί ο αναγνώστης στη μαγεία μιας καλογραμμένης ιστορίας, ψάχνοντας να ανακαλύψει τον κοινό παρονομαστή των πρωταγωνιστών, ή θα σταματάει κάθε τρεις και λίγο για να ψάξει λίγο παραπέρα, ελάχιστα  πιο κάτω από την αράδα που μόλις τελείωσε. Παραλληλισμοί που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά, μεταφυσικές έννοιες που ντύνονται λογικοφανώς, κατ’ επίφασιν συμπτώσεις που οδηγούν κάπου, επάλληλες πορείες ανθρώπων που έχουν χαραχτεί στο καλντερίμι του χρόνου ακριβώς όπως και η πόλη με τους επάλληλους χωροταξικούς της κύκλους, που εύκολα μπορούν να μπερδέψουν τον άγνωστο, τον τουρίστα. Και αυτήν την πόλη, τα κανάλια, το λιμάνι, τα σπίτια με τα πολλά παράθυρα, να τα αντικρίζει καθημερινά το σώμα της Νατάσας στη βιτρίνα του σπιτιού αλλά και το σώμα της Έλσε στη βιτρίνα της πόλης, την «Πύλη των Δακρύων».

Με συγκίνησε η ιστορία της Έλσε και ο τρόπος που κατάφερε, ακόμη και από καθαρή τύχη, να γίνει μοντέλο του Ρέμπραντ. Η ατμόσφαιρα της εποχής, οι περιγραφές των κτηρίων και των ανθρώπων ήταν παραστατικότατα και η ιστορία της ακόμη και την τελευταία στιγμή έχει ανατροπές! Η Έλσε ζει σε μια πολυκατοικία νοικιάζοντας ένα διαμέρισμα από μα στρυφνή γριά που απαιτεί κάθε μέρα τα νοίκια της. Η κατάσταση πιέζει και η γριά την αναγκάζει να γίνει πόρνη για να την εξοφλεί. Η Έλσε όμως δεν είναι προορισμένη να ζήσει για πολύ σε αυτές τις συνθήκες, γιατί τα γεγονότα θα τη βοηθήσουν να πραγματοποιήσει την αρχική της επιθυμία: να πετάξει! Στο σήμερα, η Ελισάβετ, ο Άγγελος και η Νατάσα είναι τρία πρόσωπα που έχουν τα δικά τους μυστικά, ψυχολογικά προβλήματα, ανασφάλειες, σκοτεινό παρελθόν και σταδιακά διαπίστωνα πως δεν έχουν ξεφύγει από τη σκιά της Έλσε. Η συγγραφέας επιλέγει να μας γνωρίσει σιγά σιγά και με τον δικό της ρυθμό το χτες της ζωής τους και τους λόγους που τους οδήγησαν στο Άμστερνταμ. Η πιο συναρπαστική περίπτωση ήταν αυτή της Νατάσας, μιας και έφτασε στην Ολλανδία με τον πιο ανατρεπτικό τρόπο και αναγκάστηκε να προβεί σε πράξεις που έβλαψαν ανθρώπους γύρω της. Η τέχνη του Ρέμπραντ συνοδεύει τις κινήσεις της Ελισάβετ, η οποία γνωρίζει έναν νέο έρωτα στην πόλη αυτήν, ευελπιστώντας να σβήσει οριστικά τα γεγονότα που συνέβησαν σε εκείνο το νησί. Ο Άγγελος γνωρίζει τη Νατάσα και η μεταξύ τους επαφή είναι αρκετά διαφορετική από ό,τι έχω διαβάσει ως τώρα.

Η Νατάσα δεν είναι άλλη μια κοπέλα που τα βρήκε δύσκολα σε ξένη χώρα κι αποφάσισε να ακολουθήσει την «εύκολη» λύση, την πορνεία, όχι, είναι αξιοπρεπής, σπουδάζει, έχει τα κριτήριά της και ειδικά την τέχνη του έρωτα την έχει αναγάγει σε επιστήμη για να προστατέψει κυρίως τον εαυτό της. Η συγγραφέας ούτε αυτό δεν άφησε να παραμείνει κλισέ: «Μήπως δεν είναι εκπόρνευση να έχεις έναν σύζυγο και να το κάνεις κάθε βράδυ παρ’ ό,τι σε αηδιάζει; … Δεν είναι εκπόρνευση να έχεις μια δουλειά που σιχαίνεσαι κι όμως να συνεχίζεις να χαραμίζεις τον χρόνο σου σε πράγματα αδιάφορα και ταπεινωτικά; Να κάνεις παρέα με ανθρώπους που περιφρονείς, με άντρες εμετικούς;» (σελ. 68).

Ανάμεσά τους, γύρω τους, κατά τη διάρκεια των περιπετειών τους, η κυρία Μαντόγλου δε διστάζει να σκορπίσει διαχρονικές και καίριες παρατηρήσεις πάνω στην ανθρώπινη ψυχολογία, να βοηθάει τον αναγνώστη να κοιτάζει καλύτερα τα γεγονότα που διαδραματίζονται μπροστά στα μάτια του και να αφήνει άπλετο χώρο στο στυλ και το ταλέντο της να δομήσουν άλλο ένα καλογραμμένο και εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα, ακριβώς για αναγνώστες που θέλουν να αποκτήσουν κάτι που θα τους πάει ένα βήμα πιο πέρα στον χώρο της ανάγνωσης. Η ολοκλήρωση των ιστοριών γίνεται συνετά, χωρίς βεβιασμένες κινήσεις και οι ψηφίδες του παζλ μπαίνουν μία μία στη θέση τους, απαρτίζοντας έτσι ένα δυνατό σύνολο που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο και με έκανε να καταλάβω πως η κυρία Μαντόγλου ήρθε για να μείνει στον χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«… είχε καταλάβει πως όσο πιο ανοιχτά είχε τα μάτια της, τόσο περισσότερη ασχήμια θα έβλεπε, και όσο περισσότερους ανθρώπους συναντούσε, τόσο θα μίκραινε η επιθυμία της να γνωρίσει σε βάθος το ανθρώπινο γένος σε όλες του τις διαστάσεις, ακόμα και τον ίδιο της τον εαυτό» (σελ. 228).

«Για κάποιους υπάρχει ένα καρφί στο παρελθόν, ένα καρφί όπου η μοίρα τους έχει σκαλώσει και έχει σκιστεί, αλλά συνεχίζουν να ζουν με το τρύπιο ρούχο της ψυχής τους, ζωντανοί μεν αλλά ευάλωτοι και ανεπανόρθωτα λαβωμένοι» (σελ. 301).

«Και η Νατάσα αναρωτήθηκε πώς γίνεται στον κόσμο να υπάρχει τόση καλοσύνη. Και αν υπάρχει, γιατί δεν εξαπλώνεται, γιατί δεν αποκτά μιμητές, γιατί δεν τη ζηλεύουν οι άνθρωποι» (σελ. 350).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%8e%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%cf%84%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Και τα βουνά μίλησαν», του Khaled Hosseini, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b9-%25cf%2584%25ce%25b1-%25ce%25b2%25ce%25bf%25cf%2585%25ce%25bd%25ce%25ac-%25ce%25bc%25ce%25af%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b1%25ce%25bd-khaled-hosseini https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/#respond Sat, 15 Aug 2020 08:47:43 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6169 Ένα αριστουργηματικό σπονδυλωτό μυθιστόρημα! Τι να πρωτοσχολιάσω, τι να πρωτοαναφέρω; Το κεντρικό θέμα, την εξέλιξη της ιστορίας, την εκπληκτική απεικόνιση των βασάνων, των ελπίδων, της αγωνίας των αθώων Αφγανών πριν και μετά τους Ταλιμπάν, πριν και μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και την αντίδραση των ΗΠΑ, την επιλογή των προσώπων που αφηγούνται την ιστορία και τα μηνύματα που θέλει να περάσει ο συγγραφέας μέσα από αυτούς τους ανθρώπους, πείτε μου, τι;

Βιβλίο Και τα βουνά μίλησαν
Τίτλος πρωτοτύπου And the mountains echoed
Συγγραφέας Khaled Hosseini
Μεταφραστής Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία μας ξεκινάει το 1952, στο Σαντμπάχ του Αφγανιστάν, οπότε ο Σαμπούρ, ξαναπαντρεμένος με την Παρβάνα, λόγω φτώχειας αποφασίζει να πουλήσει την ανήλικη κόρη του, Παρί, στο πλούσιο αφεντικό του κουνιάδου του που ζει στην Καμπούλ. Ο Αμπντουλάχ, απόλυτα δεμένος με την αδελφή του, τους συνοδεύει, νομίζοντας ότι απλώς πάνε μια επίσκεψη στην πρωτεύουσα. Ο κύριος και η κυρία Βαχντάτι κολακεύονται από το κοριτσάκι κι όταν έρχεται η ώρα του αποχωρισμού ο ψυχικός κόσμος των δυο παιδιών δε θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος.

Από εκείνο το σημείο και μετά ο συγγραφέας χρησιμοποιεί διαφορετικές χρονικές τοποθετήσεις, διαφορετικούς τρόπους αφήγησης, διαφορετικά πρόσωπα που συνδέονται με την πρωταγωνιστική οικογένεια με τρόπο ευρηματικό, ο οποίος αποκαλύπτεται σιγά σιγά και από τα συμφραζόμενα. Συνεχή μπρος πίσω στον χώρο και στον χρόνο, αφηγήσεις σε πρώτο και τρίτο πρόσωπο, η ιστορία ολοκληρώνεται αργά αργά και τμηματικά, χωρίς βιασύνη, χωρίς επιπολαιότητα. «Οι ζωές τους εκτυλίσσονται με φόντο την ταραχώδη ιστορία του Αφγανιστάν, από την εποχή της προ-σοβιετικής περιόδου και στα χρόνια του πολέμου των Μουτζαχεντίν ενάντια στη Σοβιετική Ένωση μέχρι την άνοδο των Ταλιμπάν και της αμερικανικής εισβολής μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους. Θα συναντήσουμε επίσης αναφορές και στην ελληνική Ιστορία, στη χούντα των συνταγματαρχών ως τα πρόσφατα επεισόδια στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2008» (σελ. 468).

Όπως διαβάζουμε και στο επίμετρο από τη μεταφράστρια: «Η χωρίς προσχήματα περιγραφή των σχέσεων ανάμεσα σε μέλη μιας οικογένειας, η καθοριστική ανάγκη κάθε ανθρώπου να μάθει τις ρίζες του, η νομοτελειακή επιρροή που υφιστάμεθα από τη δική μας «άγνωστη» ιστορία -την ιστορία των προγόνων και προκατόχων μας- και η εν μέρει διαμόρφωση της ταυτότητάς μας από τις αποφάσεις άλλων και από γεγονότα που ίσως δε θα μάθουμε ποτέ, είναι θέματα που διαθέτουν μια πανανθρώπινη ποιότητα» (σελ. 465). Και αλλού: «Ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τους χαρακτήρες και από άλλη εναλλακτική ή ανατρεπτική σκοπιά αλλά και να τους συναντήσει μέσα στο χρόνο, σε άλλους ρόλους και θέσεις» (σελ. 467).

Ένα παζλ πόνου, απορίας, αδυναμίας, ελπίδας, αγωνίας, κατακραυγής για την άδικη μοίρα που επιφυλάσσει ο κάθε πόλεμος στους αμάχους. Γράψιμο εκπληκτικό, πολυεπίπεδο, ιστορία πολυδιάστατη, ποικιλία εκφράσεων (αφήγηση σε πρώτο πλάνο, συνέντευξη σε περιοδικό, επιστολή και άλλα), αληθινοί χαρακτήρες, τραγικοί ήρωες, πανεθνικό και πανανθρώπινο μήνυμα αισιοδοξίας και αγωνίας για το αύριο ενός αιματοβαμμένου λαού, όλα αυτά συνθέτουν ένα καταπληκτικό ψηφιδωτό που δεν μπόρεσα να το αφήσω από τα χέρια μου αν δεν το τελείωνα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/feed/ 0 «Λευκή ρεβάνς», της Αργυρώς Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%ba%ce%ae-%cf%81%ce%b5%ce%b2%ce%ac%ce%bd%cf%82-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bb%25ce%25b5%25cf%2585%25ce%25ba%25ce%25ae-%25cf%2581%25ce%25b5%25ce%25b2%25ce%25ac%25ce%25bd%25cf%2582-%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b3%25cf%2585%25cf%2581%25cf%258e-%25ce%25bc%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25cf%258c%25ce%25b3%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%ba%ce%ae-%cf%81%ce%b5%ce%b2%ce%ac%ce%bd%cf%82-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/#respond Sat, 01 Aug 2020 13:53:15 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=5816 Ένα νουάρ μυθιστόρημα μυστηρίου που κάλλιστα μπορεί να ενταχτεί στη σειρά Crime του οίκου. Για μένα ένα από τα πιο απαιτητικά αστυνομικά βιβλία. Σας αρέσουν τα κατασκοπικά στυλ Τζων ΛεΚαρέ; Σας αρέσουν τα κλασικά whodunit με έναν ένοχο, ανατροπές και πολλά παρεξηγήσιμα ίχνη; Σας αρέσουν τα ευθύγραμμα κείμενα, του στυλ τον δέρνανε μικρό, μεγάλωσε, τιμώρησε, τον πιάσανε; Λυπάμαι, το συγκεκριμένο βιβλίο δεν ανήκει σε καμία από τις ανωτέρω κατηγορίες. Είναι για τους αναγνώστες που έχουν γαλουχηθεί με ή λατρεύουν τα ανωτέρω δείγματα και ψάχνουν κάτι που θα τους πάει παραπάνω ή παραπέρα, ένα κείμενο που θα ανατρέψει όλο το star system της αστυνομικής λογοτεχνίας και οι ψαγμένοι θα αγαπήσουν οριστικά αυτό το είδος. Η συγγραφέας δεν περπατάει σε στεγανά, δεν κλείνεται σε τοίχους, κάνει του κεφαλιού της, με αποτέλεσμα η Λευκή ρεβάνς να είναι από τα πρωτοποριακά βιβλία του είδους, έξυπνο, πολυδιάστατο, ανατρεπτικότατο, με κλιμακούμενη αγωνία.

Βιβλίο Λευκή ρεβάνς
Συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Για να γράψω αυτήν την παρουσίαση ξαναδιαβάζω το βιβλίο ώστε να προσπαθήσω να σας δώσω τη γενική εικόνα (μη χάσετε με τίποτα το σχετικό promo video του βιβλίου στο youtube, είναι μια πολύ καλή αρχή).

Πολυτίμη: ρεσεψιονίστ σε κέντρο ομορφιάς. Η αδερφή της δολοφονήθηκε. Είναι πολύ άσχημη. Στο μετρό βρίσκει έναν φάκελο με γραπτά κείμενα που μαρτυρούν πόνο, αγωνία, την προσπάθεια κάποιου ανθρώπου να δραπετεύσει από το πνιγηρό παρόν και εκφράζεται μόνο μέσω του άψυχου χαρτιού. Βάζει αγγελία για να τη βρει.

Αντιγόνη: πλαστική χειρουργός και διευθύντρια του κέντρου ομορφιάς. Έκανε τα πάντα για να αλλάξει την εμφάνισή της και να γίνει κάποια που πόρρω θα απέχει από την εικόνα των πρώτων νιάτων της. Και τα κατάφερε. Τώρα αλλάζει άλλους ανθρώπους. Κανείς όμως δεν ξεφεύγει από την αληθινή του προσωπικότητα, την ψυχή του, που ώρες ώρες είναι τόσο φλύαρη και αδιάκριτη! Έκανε μια κόρη, την Άντα, που ζει μόνιμα στη Νέα Υόρκη.

Ευρυδίκη: υπάλληλος τουριστικού γραφείου που υπόσχεται εφήμερες αποδράσεις σε απελπισμένους ανθρώπους που στηρίζουν τη βελτίωση της ζωής τους σε ένα ταξίδι. Έντρομη ανακαλύπτει κάποιον να ψάχνει τα σκουπίδια της. Είναι τόσο μόνη και απελπισμένη που καταφεύγει σε sites γνωριμιών. Εκεί γνωρίζει τον Ζορρό! Η Ευρυδίκη καταφεύγει στο χαρτί και γράφει επιφωνήματα, άσωστες σκέψεις της, την αγωνία της την ίδια! Γλυτώνει από δολοφονική απόπειρα και ο τρόμος της μεγαλώνει.

Δεν μπορώ να πω άλλα, όλα τα περιστατικά γίνονται με φόντο τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου και τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο μετρό του Λονδίνου.  Με έναν απίστευτο τρόπο όλα τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν σιγά σιγά στη θέση τους και το τέλος είναι κάτι που δεν το περιμένει ούτε ο πιο ευφάνταστος αναγνώστης. Με αληθοφάνεια, σοβαρότητα και σεβασμό απέναντι στους χαρακτήρες του βιβλίου, η συγγραφέας ανακαλύπτει έναν πρωτότυπο τρόπο να δέσει τις ιστορίες τους, αν και κάπου κάπου οι κοινωνιολογικές της παρατηρήσεις ήταν πολύ σουρεαλιστικές για μένα και σχεδόν χωρίς λόγο ύπαρξης. Φέρνει τους ανθρώπους που έπλασε αντιμέτωπους με ανομολόγητα μυστικά, τους ανατρέπει για πάντα τη ζωή τους και τους βγάζει στο φως της αλήθειας, μιας αλήθειας που πονάει και δεν κρατάει τίποτε ίδιο από το παρελθόν. Μην το αφήσετε, είναι δύσκολο στην αρχή, όπως ακριβώς ένα παζλ (στην αρχή δεν βγάζεις νόημα, σιγά σιγά τα κομμάτια μπαίνουν στη θέση τους και η εικόνα ολοκληρώνεται) αλλά σας βεβαιώ ότι το τέλος θα σας αρέσει και το βιβλίο θα σας κερδίσει.

«Η ζωή είναι σαν τον άνεμο. Όταν έρχεται καταπάνω σου, αν δε λυγίσεις, σπας» (σελ. 346).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%ba%ce%ae-%cf%81%ce%b5%ce%b2%ce%ac%ce%bd%cf%82-%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%85%cf%81%cf%8e-%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Η χημεία των δακρύων», του Peter Carey, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%8d%cf%89%ce%bd-peter-carey/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25cf%2587%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b5%25ce%25af%25ce%25b1-%25cf%2584%25cf%2589%25ce%25bd-%25ce%25b4%25ce%25b1%25ce%25ba%25cf%2581%25cf%258d%25cf%2589%25ce%25bd-peter-carey https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%8d%cf%89%ce%bd-peter-carey/#respond Sun, 12 Jul 2020 12:47:01 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=5448 Μια υπέροχη ιστορία, πρωτότυπη και με σεβασμό στα ιστορικά στοιχεία. Έχετε διαβάσει ποτέ σας για τα αυτόματα (αυτόματον = η λέξη χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα παλαιού τύπου ρομπότ, δηλαδή τις αυτοκινούμενες μηχανές που μιμούνται κατά κύριο λόγο κινήσεις ανθρώπων και ζώων καθώς και τα μουσικά κουτιά, τα ρολόγια-κούκους κ. ά.); Έχετε διαβάσει μυθιστόρημα για την ωρολογοποιία και τη μηχανική που οδηγεί σε θαύματα; Ήρθε η ώρα! Η ιστορία εκτυλίσσεται σε δύο φάσεις: έχουμε τα απομνημονεύματα του Χένρι Μπράντλινγκ το 1854 και την αφήγηση της ιστορίας από την Κάθριν Γκέρινγκ στο σήμερα.

Βιβλίο Η χημεία των δακρύων
Τίτλος πρωτοτύπου The chemistry of tears
Συγγραφέας Peter Carey
Μεταφραστής Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χένρι Μπράντλινγκ, απελπισμένος από τη δυστυχία του άρρωστου παιδιού του, ψάχνει τρόπο να κατασκευάσει ένα μηχανικό αυτόματο (κάτι σαν τα σημερινά ρομπότ) και διασχίζει τη Γερμανία ως τη μακρινή Έσση για να βρει τον πιο άξιο και έμπειρο και ικανό τεχνίτη που θα πραγματοποιήσει τα σχέδιά του. Σήμερα, η Κάθριν, έφορος του μουσείου Σουίνμπερν, πέφτει πάνω σε αυτό το ημερολόγιο και στον διαλυμένο σκελετό του αυτομάτου και προσπαθεί να ανασυγκροτήσει και το αυτόματο και τη ζωή του Μπράντλινγκ.

Καλογραμμένο και ανατρεπτικό, ο μεν Μπράντλινγκ ζει διάφορες περιπέτειες ώσπου να βρει τον τεχνίτη (τον εξαπατούν, τον βασανίζουν, περνά πολλά ώσπου να τα καταφέρει), η δε Κάθρην έχει να αντιμετωπίσει τον ξαφνικό θάνατο του αγαπημένου της και σημαίνον πρόσωπο του μουσείου στο οποίο εργάζεται, οπότε η σχέση τους πρέπει να μείνει μυστική. Θα τα καταφέρει; Θα φτιάξει το αυτόματο; Η βοηθός της είναι όντως μια ενθουσιώδης πρωτόπειρη φοιτήτρια ή μια βιομηχανική κατάσκοπος; Και αν είναι κατάσκοπος ποιος την έστειλε και γιατί;

Ένα βιβλίο που περιγράφει τα επιστημονικά επιτεύγματα του 19ου αιώνα στην Ευρώπη και τη φιλοσοφία του αυτομάτου: από τον Jean de Vaucanson, πατέρα του αυτομάτου, ως τον Karl von Drais, πατέρα του ποδηλάτου. Για την πάπια του Βοκανσόν, που θέλει τόσο πολύ ο άμοιρος Μπράντλινγκ να κατασκευάσει για να χαροποιήσει το γιο του, βλέπε αναλυτικά το σχετικό άρθρο.

Ένα ιστορικό, τολμώ να πω, βιβλίο, όμως ανάλαφρο και ευκολοδιάβαστο, χωρίς να καταντά πρόχειρο.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%8d%cf%89%ce%bd-peter-carey/feed/ 0