Βιβλίο Τα εξαφανισμένα κορίτσια του Παρισιού 
Τίτλος πρωτοτύπου The lost girls of Paris
Συγγραφέας Pam Jenoff
Μεταφραστής Αναστασία Δεληγιάννη
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Pam Jenoff έγραψε ένα υπέροχο μυθιστόρημα γύρω από τις αφανείς ηρωίδες του πολέμου και κατέστρωσε μια ιστορία που εκτυλίσσεται σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους με πρωταγωνίστριες γυναίκες που έχουν περισσότερα κοινά μεταξύ τους απ’ όσο μπορεί να φανταστεί κανείς όταν ξεκινάει την ανάγνωση. Με μια προσωπική τραγωδία να τις βαραίνει, αποφασισμένες να φτάσουν ως το τέλος για την αλήθεια, παλεύουν, σκαλίζουν, ψάχνουν, υπηρετούν την πατρίδα τους και αγωνίζονται να αποδείξουν στον εαυτό τους και στους άλλους πως έχουν τις δυνατότητες και πως δε θα αποτύχουν ποτέ. Η ιστορία βασίζεται στην πραγματική ζωή της Vera Atkins (1908-2000), η οποία εργάστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στη SOE (Υπηρεσία Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών), μια υπηρεσία που συντόνιζε τις δολιοφθορές, την κατασκοπεία και την ανίχνευση των κατεχόμενων από τον Άξονα εδαφών. Ήταν υπεύθυνη για την αποστολή αντρών και 37 γυναικών στη βόρεια Γαλλία, τους συντόνιζε, τους ενημέρωνε, τους προστάτευε και η Έλανορ Τριγκ βασίζεται πολύ σε αυτήν ως αρχέτυπο, η φαντασία της συγγραφέως όμως απογειώνει ακόμη περισσότερο την ιστορία της.

Ο Διευθυντής της SOE, πρώην συνταγματάρχης Γκρέγκορι Γουίνσλοου, δέχεται τη ρηξικέλευθη πρόταση της γραμματέως Έλανορ Τριγκ που παρακολουθεί τις εξελίξεις και παίρνει έτσι το θάρρος να προτείνει να σταλούν στη Γαλλία γυναίκες, αφού οι περισσότεροι άντρες είτε πολεμούν για τη δωσίλογη κυβέρνηση του Βισύ είτε έχουν φυλακιστεί επειδή αρνήθηκαν να το κάνουν. Η πολωνική και εβραϊκή καταγωγή της και το φύλο της κάνουν τους άντρες αξιωματικούς δύσπιστους για το εγχείρημα, η Τριγκ όμως καταφέρνει να υπερκεράσει τα εμπόδια. Στην πράξη πάντως αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα, μιας και αρκετές γυναίκες που στρατολογήθηκαν είτε δεν τα κατάφεραν στην εκπαίδευση είτε αποκαλύφθηκαν αρκετά σύντομα όταν εισέδυσαν στο δίκτυο των ανταρτών της Γαλλίας. Σταδιακά όμως αρχίζουν να εμφανίζονται αξιόλογες περιπτώσεις, όπως η Ινδή Τζόσι, που δέχτηκε να καταταγεί για να ψάξει τον αγνοούμενο μετά τη μάχη στις Αρδένες αδερφό της, Αρούς, η Ρωσίδα Μπράια που θέλει να εκδικηθεί  τους Γερμανούς, η Νορίν που κατετάγη για να συνεχίσει τον πόλεμο στη θέση του νεκρού συζύγου της και η Μαρί. Η τελευταία είναι δακτυλογράφος στο Γραφείο Πολέμου και βλέπει την κόρη της, Τες, μόνο τα Σαββατοκύριακα, αφού την έστειλε στη θεία Χέιζελ, μακριά από τους βομβαρδισμούς του Λονδίνου. Δέχεται να καταταγεί για να φτιάξει έναν καλύτερο κόσμο για το παιδί της και η παρουσία της στη Γαλλία θεωρείται επιτυχημένη. Από κάποια στιγμή και μετά όμως, η Μαρί μπλέκεται στα δίχτυα του έρωτα μ’ έναν αγωνιστή της αντίστασης και ταυτόχρονα το δίκτυό τους αρχίζει να ξηλώνεται, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με συνθήκες και καταστάσεις για τις οποίες δεν ήταν έτοιμη και πρέπει να αγωνιστεί για να επιβιώσει.

Παράλληλα, γνωρίζουμε την Γκρέις Χίλι, η οποία έχασε τον άντρα της στον πόλεμο και τώρα προσπαθεί να ξαναφτιάξει τη ζωή της από την αρχή και γι’ αυτό μετακομίζει στη Νέα Υόρκη, όπου δουλεύει σε μια νομική υπηρεσία που βοηθάει κυρίως Εβραίους της Ευρώπης σε ζητήματα στέγασης και διατροφής. Είμαστε ένα χρόνο μετά τη λήξη του πολέμου και στην Ευρώπη γίνονται σκοτωμοί και θηριωδίες, ο Ιωσήφ Στάλιν εξαπλώνει τον κομμουνισμό σε χώρες πολύ αδύναμες ακόμη από τον πόλεμο για να μπορέσουν ν’ αντισταθούν, όσο στην Αμερική πάνε στον κινηματογράφο ή γκρινιάζουν για τις νάιλον κάλτσες. Ένα ατύχημα αναγκάζει την Γκρέις να παρεκκλίνει από τη συνηθισμένη διαδρομή προς τη δουλειά και να περάσει από τον σταθμό Γκραντ Σέντραλ, ένα μέρος που μισεί γιατί συμβολίζει την επανένωση αλλά όχι τη δική της με τον Τομ που τον έχασε τόσο άδικα. Εκεί βρίσκει μια παρατημένη βαλίτσα με ρούχα κι ένα πάκο φωτογραφίες, με ένα όνομα: Τριγκ. Στην προσπάθειά της να βρει πληροφορίες για τις γυναίκες στις φωτογραφίες έχει έναν ανέλπιστο σύμμαχο, με τον οποίο νιώθει μια ερωτική έλξη. Θα ξεπεράσει τον χαμό του άντρα της και θα προχωρήσει στη ζωή της; Γιατί οι γυναίκες στις φωτογραφίες την έχουν στοιχειώσει και κάνει τα πάντα για να φτάσει στην αλήθεια;

Στο μυθιστόρημα ξεδιπλώνονται αυτές οι δύο παράλληλες ιστορίες, με τη Μαρί να στέλνει ανταποκρίσεις από την κατεχόμενη Γαλλία και την Έλανορ να αγωνίζεται να διασταυρώσει ποιος και γιατί πρόδωσε το δίκτυό της και τι απέγιναν οι γυναίκες που έστειλε στην καρδιά του εχθρού. Ένταση, μυστήριο και έρωτας, καθώς και οι δυσκολίες της κρυφής ζωής κάτω από την μπότα του τυράννου δεν έπαψαν στιγμή να κεντρίζουν το ενδιαφέρον μου. Η αυταπάρνηση των γυναικών, ο ηρωισμός τους και η αφοσίωση στην πατρίδα τους, ακόμη και εις βάρος της αγάπης, δίνουν πνοή στο κείμενο και γεννούν έντονα συναισθήματα. Η ιστορία της Έλανορ συνεχίζεται και μετά τον πόλεμο, όπου αναγκάζεται να ταξιδέψει σε πολλές χώρες, ακόμη και να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν σημαντικό Γερμανό αξιωματικό, αιχμάλωτο πριν τη δίκη της Νυρεμβέργης, για να καταφέρει να βρει την αλήθεια. Σε εκείνη τη φάση, έρχεται η ιστορία της και κουμπώνει με τη ζωή της Γκρέις, που προσπαθεί να εντοπίσει την ιδιοκτήτρια της βαλίτσας κι έτσι βυθίζεται στον κόσμο της βρετανικής κατασκοπείας.

«Τα εξαφανισμένα κορίτσια του Παρισιού» είναι μια γυναικεία ματιά στη σκληρή πλευρά του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου αλλά δεν παρασύρεται στην πεπατημένη του ρομάντσου. Τα αισθήματα που γεννιούνται από το βιβλίο οφείλονται στους ρεαλιστικούς χαρακτήρες και στις αληθοφανείς μεταξύ τους σχέσεις. Διάλογοι σωστοί και μετρημένοι, περιγραφές όσες χρειάζονται, αποκαλύψεις και εκπλήξεις απόλυτα λογικές κι όλα αυτά οδηγούν σ’ ένα ντόμινο αποκαλύψεων που δείχνει πως δεν υπάρχει τίποτα ρομαντικό σ’ έναν πόλεμο κι επιπλέον κάποιοι δε διστάζουν να προχωρήσουν σε θυσίες μπροστά στο όραμα της νίκης. Μπορεί το χέρι που έγραψε το μυθιστόρημα να μυρίζει πούδρα και λεβάντα, δε διστάζει όμως να βυθίσει ένα στιλέτο στην καρδιά της Ιστορίας και να καταγράψει τα επιτεύγματα γυναικών που πέρασαν στα ψιλά γράμματα της Εθνικής Αντίστασης με τέτοιο τρόπο που με κέρδισε απρόσκοπτα μέχρι το λυτρωτικό τέλος.

Βιβλίο Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ
Τίτλος πρωτοτύπου The Listerdale mystery
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστές Αναστασία Δεληγιάννη, Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα/ Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια συλλογή δώδεκα διηγημάτων με μυστηριώδεις εξαφανίσεις, αυτοκρατορικούς γάμους, δηλητηριάσεις, κλοπές κοσμημάτων, διασκεδαστικά στοιχήματα παρανομίας, πριγκιπικές απαγωγές, διαφημιστικά κόλπα κ. ά. Μια ξεπεσμένη αριστοκράτισσα («Το είδος μας πεθαίνει, όμως στηρίζουμε ο ένας τον άλλο», σελ. 18) θέλει τα παιδιά της να έχουν μια καλύτερη τύχη κι όταν βρίσκει ένα αρχοντικό σπίτι σε πολύ φθηνή τιμή το νοικιάζει κι όλα αλλάζουν μαγικά, μια παντρεμένη κοπέλα βλέπει τον ίδιο εφιάλτη κάθε βράδυ, με τον προηγούμενο εραστή να σκοτώνει τον σύζυγό της, ένας μποέμ άντρας συναντάει ένα μυστηριώδες κορίτσι που τον μπλέκει σε μια περιπέτεια απότοκη της εξέγερσης στο βαλκανικό κρατίδιο της Κατονίας, ένας εγκληματολόγος αναλαμβάνει την εξιχνίαση μιας δολοφονίας με τους υπόπτους να είναι τα τέσσερα μέλη της οικογένειας της νεκρής, ένας υποταγμένος σύζυγος ζει μια αναπάντεχη νύχτα ρομαντισμού και περιπέτειας, ένας συνταξιούχος επιθεωρητής της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών συναντά μια γυναίκα που αθωώθηκε από τις κατηγορίες για δολοφονία του άντρα της εννιά χρόνια πριν με… νέο σύζυγο και κυνηγώντας την ηθική βεβαιότητα αναψηλαφεί την υπόθεσή της, μια άνεργη κοπέλα απαντά σε μια πολύ περίεργη και αναπάντεχη αγγελία που τη ρίχνει στο πλάι μιας εκπεσμένης πριγκίπισσας από την Οστρόβα, ένα ζευγάρι μπλέκεται στην κλοπή ενός πανάκριβου περιδέραιου, ένας συγγραφέας χωρίς έμπνευση ζει την πιο απίθανη περιπέτεια της ζωής του χάρη στην Εσάρπα των Χιλίων Λουλουδιών, ένας άντρας καταφέρνει να παντρευτεί χάρη σε μια μπανανόφλουδα, ένας νεαρός με το όνομα Τζέιμς Μποντ ανακαλύπτει κατά λάθος ένα πολύτιμο σμαράγδι στις καμπίνες της παραλίας του Κόμπτον-ον-Σι και μια σοπράνο δέχεται την πρόσκληση για μια ιδιωτική παράσταση λίγο πριν το μοιραίο τέλος.

Πιο πολύ μου άρεσαν: «Το κορίτσι στο τρένο» και «Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ» γιατί μου θύμισαν τη μεταγενέστερη διαφορετική γραφή της Agatha Christie που γνωρίσαμε με το ψευδώνυμο Mary Westmacott, αν και η ίδια δε διστάζει να γράψει το «Ο Έντουαρντ Ρόμπινσον γίνεται άντρας», όπου ένας νεαρός που του αρέσει να διαβάζει ρομαντικές ιστορίες, ξέροντας πως «αυτού του είδους τα πράγματα είναι όλα μπούρδες» (σελ. 106), παραπαίει ανάμεσα στα ρομάντσα και στην πραγματικότητα. Έχουμε ένα δυνατό και πρωτότυπο για άντρα ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που δεν τολμά να σηκώσει κεφάλι στην αρραβωνιαστικιά του κι όταν του δίνεται η ευκαιρία κάνει κάτι χωρίς να τη ρωτήσει, για να ζήσει τον δικό του Ρομαντισμό και την Περιπέτεια, με αποτέλεσμα να περάσει μια αξέχαστη βραδιά! Επίσης μου άρεσε «Το τραγούδι του εξάπενου», όπου έχουμε έναν διαφορετικό «ντετέκτιβ», έναν εγκληματολόγο, για να εξιχνιάσει την υπόθεση, ένα παιδικό τραγουδάκι («Sing a song of sixpence», του οποίου μάλιστα ο δεύτερος στίχος, «a pocket full of rye», είναι ο τίτλος του μυθιστορήματος «Σίκαλη στην τσέπη» που κυκλοφόρησε είκοσι χρόνια αργότερα) και μια υπόθεση «κλειστού δωματίου», τα αγαπημένα μου δηλαδή συστατικά! Θα σημειώσω τέλος το «Ατύχημα» με την έξυπνη ανατροπή και το «Κύκνειο άσμα», με την ανατριχιαστική εφαρμογή του περιεχομένου της περιβόητης άριας από την Τόσκα στην πραγματική ζωή με τον πιο τραγικό τρόπο!

Αυτή η συλλογή διηγημάτων κυκλοφόρησε μόνο στην Αγγλία το 1934 ενώ κάποια από τα κείμενα δημοσιεύθηκαν μεταγενέστερα σε διάφορες ανθολογίες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις, όχι απαραίτητα με όλα τα διηγήματα του τόμου αυτού και σήμερα (2020) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός με νέα μετάφραση (των Αναστασίας Δεληγιάννη και Μιχάλη Μακρόπουλου). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Γράμματα στις κόρες μου
Τίτλος πρωτοτύπου Things I want my daughters to know
Συγγραφέας Elizabeth Noble
Μεταφραστής Αναστασία Δεληγιάννη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα συγκινητικό, κοινωνικό αριστούργημα, τόσο αληθινό και ρεαλιστικό που δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου, ούτε να σταματήσω να δακρύζω ή να γελάω εναλλάξ. Σπάνια έχω ταυτιστεί τόσο έντονα με χαρακτήρες μυθιστορήματος και πραγματικά άφηνα τα πάντα στην άκρη ώστε να επιστρέψω στο γνώριμο, μυρωδάτο περιβάλλον της οικογένειας της Μπάρμπαρα. Από γυναίκα σε γυναίκες και όχι μόνο, το κείμενο έχει ανατροπές, δράση και αντίδραση, εξελίξεις απρόσμενες, υπέροχα σκιαγραφημένους πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, προσεκτικά διαλεγμένες καθημερινές σκηνές που σίγουρα θα θυμίσουν σε όλους τους αναγνώστες κάτι δικό τους και πολλά διαχρονικά και σημαντικά μηνύματα. Χωρίς να τραβάει την πλοκή στα άκρα, χωρίς να διαποτίζεται από πολύ συγκίνηση, κάτι που θα ευτέλιζε την πανέμορφη ιστορία, το κείμενο ακροβατεί επιδέξια ανάμεσα στο κοινωνικό και το ρομαντικό, χωρίς να βάφεται πολύ ροζ, ούτε να αφηγείται παρατραβηγμένα περιστατικά.

Η Λίζα είναι 35 χρονών και αποφεύγει τις ευθύνες μιας σχέσης. Ο Άντι της έκανε πρόταση γάμου κι εκείνη ακόμη το σκέφτεται ενώ η κόρη του από τον πρώτο γάμο, Σίσι, πηγαινοέρχεται στα πόδια τους, μεγαλωμένη από μια γυναίκα που κοιτάει κυρίως τη ζωή της. Γιατί η Λίζα έκανε μια απονενοημένη κίνηση; Θα έρθει αντιμέτωπη ποτέ με τις συνέπειες αυτής της παράλογης πράξης; Τελικά ποια είναι τα πραγματικά της αισθήματα απέναντι στον άντρα που τη θέλει για γυναίκα του;

Η Τζένιφερ έχει παγιδευτεί στον γάμο της με τον Στέφαν. Πνίγεται, στριμώχνεται, δεν ξέρει τι της φταίει. Νιώθει ότι δε θέλει παιδιά αλά δεν έχει καταλάβει αν δε θέλει γενικά ή αν δε θέλει με τον Στέφαν. Κι αν ισχύει το δεύτερο, γιατί; Φταίει που την πιέζει ο Στέφαν πάνω σε αυτό, αρκετά εγωιστικά ομολογουμένως; Ή κάτι δεν της κολλάει στον χαρακτήρα του; Γιατί θεωρεί τον εαυτό της ρίψασπι της ζωής; Τι θα κάνει τελικά; Πόσο κατακριτέο είναι στη σημερινή εποχή να μη θες να αποκτήσεις παιδιά με τον σύντροφό σου, έναν άντρα που σε καλύπτει σχεδόν απόλυτα σε όλα όσα συνιστούν την καθημερινότητά σου;

Η Αμάντα είναι ένα κορίτσι που μεγάλωσε όσο μπορούσε μακριά από την οικογενειακή εστία και έχασε τις τελευταίες μέρες της μητέρας της, ένα βάρος που το ένιωσε περισσότερο όταν επέστρεψε για την κηδεία. Γιατί αυτό το κορίτσι δημιούργησε απόσταση ανάμεσα στον εαυτό της και τους δικούς της; Τι σκέφτεται; Τι της συμβαίνει; Θα συνεχίσει να ταξιδεύει ανά τον κόσμο ή θα βρει κάτι που θα την κρατήσει επιτέλους κοντά στην οικογένειά της και ίσως δίπλα στα προβλήματά της, από τα οποία θα σταματήσει να δραπετεύει; Πόσο έτοιμη είναι να μάθει ένα μυστικό που θα της αλλάξει για πάντα τη ζωή;

Η μικρότερη, η Χάνα, κόρη της Μπάρμπαρα και του Μαρκ, είναι ένα κορίτσι 16 χρονών, με τον δικό της συναισθηματικό κόσμο, τα δικά της προβλήματα, που μεγαλώνει με τον Μαρκ, έναν άντρα που αγωνίζεται να σταθεί αντάξια πλάι της και να καλύψει όσο μπορεί τα συναισθηματικά κενά της. Θα τα καταφέρουν; Πόσο αρμονική είναι μια τέτοια συμβίωση; Θα οδηγηθούν ποτέ στα άκρα οι σχέσεις τους;

Η Μπάρμπαρα, μια γυναίκα που αγάπησε δύο άντρες στη ζωή της, μια μάνα που μεγάλωσε ολομόναχη τρεις κόρες και ρίσκαρε όταν γνώρισε τον Μαρκ να ξαναμείνει έγκυος μετά τα σαράντα της. Μια μητέρα που φρόντισε όσο μπορούσε τα παιδιά της, χωρίς να τα διαχωρίζει στην καρδιά της, που αγωνιζόταν να κρατήσει τις ισορροπίες σε ένα πολυμελές σπίτι και τώρα το μόνο που έμεινε από κείνη είναι συμβουλές, νουθεσίες και αναμνήσεις. Νομίζετε ότι η Μπάρμπαρα είναι μια γλυκανάλατη, άψογη, συνηθισμένη μαμά; Κι όμως, στο ημερολόγιό της ξεδιπλώνονται όλοι οι φόβοι, οι ανασφάλειες και τα τραγικά λάθη που έχει κάνει στη ζωή της, λάθη των οποίων τις συνέπεις φοβήθηκε να υποστεί, γι’ αυτό τις καταγράφει απρόσωπα και ψυχρά σε ένα άσπρο χαρτί, χωρίς να δίνει το δικαίωμα στις κόρες της να την αντιμετωπίσουν και να συζητήσουν για αυτά από κοντά. Μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, πιο ανθρώπινη από κάθε άλλον χαρακτήρα που έχω συναντήσει.

Στο κείμενο λοιπόν αναλύονται οι σχέσεις μεταξύ των αδελφών, οι σχέσεις των αδελφών με τους άντρες, οι σχέσεις Μπάρμπαρα και Μαρκ απέναντι στα παιδιά τους και τανάπαλιν, οι σχέσεις της Μπάρμπαρα με τους άντρες της και την ασθένειά της και όλα κλείνουν αρμονικά και αισιόδοξα, σε ένα τέλος που απλώς ολοκληρώνει αίσια την ιστορία, χωρίς κάτι ιδιαίτερο, ήταν όμως τόσα πολλά και τόσο έντονα τα αισθήματα που αποκόμισα διαβάζοντάς το που δε με ενόχλησε ιδιαίτερα.

Πολυεπίπεδο, ανθρώπινο, συγκινητικό (όχι μελό), τρυφερό (όχι πολύ ρομαντικό), πολύπλευρο, ψαγμένο, άμεσο, καίριο, αληθινό, γνήσιο, δεν ξέρω πώς αλλιώς να το χαρακτηρίσω. Η γραφή και οι λύσεις που εμφανίζονται ίσως θεωρηθούν κλισέ και καθόλου πρωτότυπες, όμως το ύφος και η ροή της πλοκής με κέρδισαν. Το αγάπησα και θα το θυμάμαι πάντα!

Βιβλίο Το καρουζέλ
Τίτλος πρωτοτύπου The carousel
Συγγραφέας Rosamunde Pilcher
Μεταφραστής Αναστασία Δεληγιάννη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι πολύ σύντομο (δεν τη χορταίνω τη Rosamunde Pilcher) και δυστυχώς ίσως φανεί επιφανειακό, ρηχό και σχεδόν βιαστικό. Η Πρου, εν όψει γάμου με έναν επιφανή δανδή της καλής κοινωνίας, για τον οποίο έχει αμφιβολίες ως προς τι νιώθει γι’ αυτόν, πάει στην Κορνουάλη σε μια εκκεντρική θεία της για να τη φροντίσει τώρα που έσπασε το χέρι της. Εκεί γνωρίζει έναν γοητευτικό καλλιτέχνη (που τον ερωτεύεται) και ένα αθώο, κλειστό και σιωπηλό κοριτσάκι. Το κοριτσάκι το ξαπέστειλε βιαστικά ο πατέρας του στη γιαγιά της για όσο θα κρατούσαν κάτι επισκευές στο σχολείο της ενώ η μάνα της ήταν κάπου στη Μαγιόρκα. Πολλοί διάλογοι, λίγες σελίδες, δεν με άγγιξε σχεδόν καθόλου. Πιστεύω ότι αν μιλούσε το κοριτσάκι και μας αφηγούνταν την ιστορία της θα ήταν πιο τρυφερό και πιο όμορφο. Και το καρουζέλι; Αγαπημένο παιχνίδι της Πρου και του κοριτσιού που δεν είχε άλλα παιχνίδια να παίξει και το αγάπησε αλλά πέραν τούτου ουδέν. Αν ήταν γραμμένο αλλιώς και με περισσότερες σελίδες θα το αγαπούσα. Αν είναι το πρώτο σας βιβλίο της συγγραφέως μην την αγνοήσετε, διαβάστε και κάποιο άλλο της έργο.