Βιβλίο Μνήμες χαμένες στην άμμο
Συγγραφέας Ιφιγένεια Τέκου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νύχτα της 6ης προς 7 Σεπτεμβρίου 1955 θα είναι εφιαλτική για τους Έλληνες της Πόλης. Το ξημέρωμα θα τους βρει πένητες, κάποιους άστεγους, η ζωή θα σταματήσει τον κύκλο της και θα τους πετάξει έξω από την τροχιά της. Εκείνο το βράδυ η οικογένεια Φωτεινού θα διαλυθεί οικονομικά και ψυχολογικά: η σοκολατερί τους θα καταστραφεί ολοσχερώς, η Μαρίκα θα βιαστεί και η Άννα, κυνηγημένη από τους Τούρκους, θα πέσει στον Βόσπορο και θα την περιμαζέψει ένα πλοίο με προορισμό τον Πειραιά, όπου θα αγωνιστεί να νικήσει την αμνησία που υπέστη και να θυμηθεί ποια είναι. Η Μαρίκα, από αγάπη προς τους γονείς της, θα παντρευτεί τον πλούσιο Χιλμί, ιδιοκτήτη εργοστασίου σοκολάτας, που την αγαπά βαθιά, ώστε να ξαναστήσει ο πατέρας της την επιχείρησή του. Θύμα αυτής της εξαγοράς, ο έρωτάς της με τον Αντρέα, τον άντρα που την έσωσε από τη φωτιά της σοκολατερί. Παράλληλα, η Άννα ζει στην Αθήνα με τη φίλη της, Αρμένισσα Ελίζ, που τη βάφτισε Αρίν ώσπου να ξαναθυμηθεί την ταυτότητά της. Ο ξάδερφος της Ελίζ, Αλέξης, έχει αναψυκτήριο στη Σωκράτους κι έχει γίνει στέκι μουσικών παραγωγών και τραγουδιστών. Η Άννα-Αρίν εργάζεται εκεί και τυχαία ανακαλύπτουν την εντυπωσιακή φωνή της. Έτσι ξεκινάει η καινούργια της ζωή στην πρωτεύουσα. Θα καταφέρει η Άννα να θυμηθεί την οικογένειά της στην Πόλη; Τι της επιφυλάσσει η μοίρα στους δύσβατους δρόμους του καλλιτεχνικού στερεώματος; Τι θα γίνει με τον κρυφό έρωτα της Μαρίκας με τον Αντρέα και τι σκοτεινά μυστικά κρύβει ο Χιλμί; Ποια είναι η πραγματική ταυτότητα του κατά συρροή βιαστή που κυκλοφορεί στις φτωχογειτονιές της Βασιλεύουσας;

Είπαμε, η πλοκή ίσως φανεί λίγο ακραία στον αναγνώστη, όμως η συγγραφέας την υπερασπίζεται με αγάπη, την ντύνει με ωραία, καλολογικά και πραγματολογικά στοιχεία, και όλο αυτό κορυφώνεται στα τελευταία κεφάλαια όπου η Μαρίκα βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο. Δεν μπορώ να το χαρακτηρίσω κακογραμμένο, γιατί διακρίνω ψήγματα καλαισθησίας και είμαι σίγουρος ότι στο δεύτερο βιβλίο της η συγγραφέας θα έχει βελτιωθεί σημαντικά. Έχει ψάξει για την εποχή και τους τόπους (μου έκανε εντύπωση η γνώση της για την Κυψέλη της δεκαετίας του 1950, όπου ζω κι εγώ και ξέρω πρόσωπα και καταστάσεις), έχει δέσει καλά την εξέλιξη του μύθου, τίποτα δε μου φάνηκε περιττό, ούτε καν μια εκτεταμένη ερωτική σκηνή για να γεμίσουν οι σελίδες. Επίσης υπάρχει και μια σεμνότητα κι ένας σεβασμός στον αναγνώστη, όταν (από φόβο; από τρακ;) δεν κατονομάζει τους γνωστούς τραγουδιστές της εποχής που συναναστρέφονται τη Μαρίκα αλλά τους δίνει «μασκαρεμένα» επώνυμα, π. χ. ο Στέλιος Καζαντζίδης είναι ο Στέλιος Κοζανίδης, ο Χριστάκης (;) είναι ο Λυράκης, η Μαρία Κάλλας είναι η Μαρία Κωλέττη κλπ.

Αν τα κοιτάξει κανείς όλα αυτά με αυστηρή ματιά ίσως γελάσει και θεωρήσει την ανάγνωση του βιβλίου χαμένο χρόνο. Προσωπικά, λόγω της πρώτης απόπειρας της συγγραφέως, ούτε ένιωσα έτσι ούτε θέλησα να εκφραστώ έτσι. Ναι, θα μπορούσε η ιστορία των γονιών του Χιλμί να μην είναι επανάληψη του καταδικασμένου έρωτα της Μαρίκας με τον Αντρέα και να μην έζησε και η μάνα Έσρα τα ίδια. Ναι, θα μπορούσε η μάνα του Χιλμί να αντιδράσει διαφορετικά στις αποκαλύψεις του γιου της και τα κίνητρά του να έχουν καταβολές από άλλα αίτια. Ναι, μου φάνηκε πολύ περίεργο που η Μαρίκα ξεκίνησε ως λαϊκή τραγουδίστρια και στη συνέχεια στράφηκε στην όπερα (όπερα είχε σπουδάσει στην Πόλη, άλλωστε). Ναι, θα μπορούσα να γελάσω και να πω «καλά, στον Βόσπορο ήταν το καράβι, δεν μπορούσε να σταματήσει σε καμιά προβλήτα πιο κάτω αντί να συνεχίσει για Πειραιά;», όμως, όπως έχω τονίσει πολλές φορές, ΠΕΙΘΟΜΑΙ γι’ αυτό που διαδραματίζεται στις σελίδες κι είναι τέχνη να καταφέρεις να πείσεις κι όχι να ξεγελάσεις τον αναγνώστη. Η συγγραφέας λοιπόν δεν ξεγελά τον αναγνώστη, δε στηρίζεται σε εύκολες λύσεις, χαράζει τον δικό της δρόμο και παραδίδει το έργο της με αγωνία και χαρά. Είμαι σίγουρος ότι σε μια δεύτερη προσπάθεια θα βελτιώσει κατά πολύ το ταλέντο της.

Βιβλίο Ο άνθρωπος που ξέχασε τη γυναίκα του
Τίτλος πρωτοτύπου The man who forgot his wife
Συγγραφέας John O΄ Farrell
Μεταφραστής Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Γλαφυρό, καυστικό, πανέξυπνο και για όσους ξέρουν να διαβάζουν πίσω από τις γραμμές πικρόχολο και -γιατί όχι;- ακόμη και αισιόδοξο! Θα γελάσετε πολύ με τις καταστάσεις, με τις ατάκες, με τα συναισθήματα, δεν υπάρχει περίπτωση όμως να μην προβληματιστείτε για τις ανθρώπινες σχέσεις, ειδικά των ζευγαριών. Γιατί τόσο άγχος και πίεση να τελειώσει ένας γάμος; Γιατί και πώς δυο άνθρωποι που γνωρίζονται και αγαπιούνται φτάνουν να μισήσουν τόσο έντονα και τόσο ολοκληρωτικά ο ένας τον άλλον; Τι τους χώρισε που κάποτε τους ένωνε; Φταίει κάποιος; Έχει νόημα να κατηγορήσεις κάποιον και να ικανοποιηθείς; Αν απομακρυνθείς από τον κοινωνικό σου περίγυρο, ακόμη κι από τον εαυτό σου, μήπως θα δεις την πραγματικότητα στις αληθινές της διαστάσεις; Μήπως σε μια σχέση δε φταίει μόνο ο ένας; Μήπως πρέπει να ακούς κάπου κάπου και τον άλλον, να του δίνεις λίγη παραπάνω σημασία;

Όλα αυτά τα ερωτηματικά με κατέκλυσαν όταν τελείωσα το βιβλίο και ομολογώ ότι προβληματίστηκα πάρα πολύ. Προς Θεού, δε μιλάμε για βιβλίο αυτογνωσίας, ούτε για βαθύ κι αμέτρητο βάθος, το βιβλίο διαβάζεται απνευστί, ευχάριστα και χαλαρά, όμως δεν υπάρχει περίπτωση να αγνοήσεις τα μηνύματα που θέλει να περάσει ο συγγραφέας με τον δικό του μοναδικό τρόπο. Για φαντάσου, να πάθεις αμνησία και να ερωτευτείς τη γυναίκα σου, από την οποία ετοιμάζεσαι να χωρίσεις. Κι αν εσύ είσαι ο φταίχτης για όλα; Αν εσύ φταις που τα παιδιά κλαίνε, που φτάσαμε στο διαζύγιο;, που…που…; Ένα σωρό κατηγορίες, ένα σωρό ανατροπές σε αυτό το εμπνευσμένο βιβλίο! Βήμα βήμα ο ο Βον και ο Μάντι αποδομούν το γάμο τους και τα αισθήματά τους κι απογυμνωμένοι είναι έτοιμοι να ριχτούν στην αρένα της ζωής. Θα είναι ξανά μαζί; Η Μάντι θα αλλάξει γνώμη; Ο Βον θα προβληματιστεί και θα αλλάξει σαν άνθρωπος; Οι ρομαντικές σκηνές εναλλάσσονται με τις κωμικές ενώ η μελαγχολία που τις σκηνοθετεί δίνει τον καλύτερό της εαυτό!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα (κι έχει άλλα τόσα να ανακαλύψεις στις σελίδες του):

«Facebook: «Αυτός είμαι εγώ. Κοίταξε, έχω περισσότερες φωτογραφίες, περισσότερους φίλους κι ενδιαφέροντα. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν γεννήθηκα ποτέ -ιδού η απόδειξη του αντιθέτου, σε κοινή θέα\”. Αυτό είναι το κεντρικό δόγμα της δυτικής φιλοσοφίας του εικοστού πρώτου αιώνα: τουιτάρω, άρα υπάρχω» (σελ. 16).

«Στη διάρκεια του ατέλειωτου εκείνου απογεύματος, κατέστη προφανές γιατί το «Βαφτίστε το μωρό σας» δε θα μπορούσε να έχει επιτυχία ως audiobook. Σαφώς, είχε πολλούς χαρακτήρες αλλά κανείς τους δεν είχε ιδιαίτερο βάθος. Ο Άαρον για παράδειγμα έκανε ένα πέρασμα στην αρχή αλλά μετά δεν εμφανιζόταν ξανά» (σελ. 33).

«Στο ταβάνι πρόσεξα μια αφίσα με τα γράμματα της αλφαβήτας φτιαγμένα από συστραμμένα ζώα φάρμας. Οι κουρτίνες είχαν εμπριμέ λαγουδάκια που πηδούσαν με αλεξίπτωτο απ’ την άκρη του φεγγαριού. Υπήρχε θαρρείς μια βουβή αποδοχή ότι το συγκεκριμένο μωρό θα έπαιρνε τα ψευδαισθησιογόνα με τις χούφτες» (σελ. 70).

«-Γιατί δε μ’ ένοιαζε που τα μαλλιά σου είχαν αραιώσει και γκριζάρει ούτε οι ρυτίδες στο πρόσωπό σου ούτε η κοιλιά. Ήταν η γήρανση της ψυχής σου που έκανε ολοένα και πιο δύσκολο το να σ\’ αγαπήσω, όλη η καλοσύνη μέσα σου που είχε πλαδαρέψει και εξασθενήσει»(σελ. 195-196).

«Σε κανένα άλλο εστιατόριο στον κόσμο δεν έβλεπες τόσο ξεκάθαρα τόσο το φαγητό όσο και τις διατροφικές του επιπτώσεις. Σαφώς δεν είχε πάρει αστέρι Michelin αλλά από ανθρωπάκια της Michelin άλλο τίποτα -άντρες στριμωγμένοι στα σκαμπό του μπαρ να χλαπακιάζουν διώροφα μπέργκερ και πατάτες, με τις κοιλιές τους να κρέμονται πάνω από τα μικροσκοπικά τους μαγιουδάκια. Μετά το γεύμα ορισμένοι άραζαν στο ρηχό κομμάτι της πλαζ, όπου ομάδες ακτιβιστών της Greenpeace τους έλουζαν με κουβάδες νερό και προσπαθούσαν να τους ξαναρίξουν στη θάλασσα» (σελ. 205).

«Η μόνη στιγμή που κοιτάζεις το ταίρι σου στα μάτια έπειτα από είκοσι χρόνια γάμου είναι για να ελέγξεις κατά πόσο ο σύντροφός σου νιώθει -ή φαίνεται- ένοχος» (σελ. 335).

«Στην περίπλοκη ισορροπία δυνάμεων εντός του αρσενικού ψυχισμού έρχονται στιγμές που η συλλογική κρίση του νου, της καρδιάς και της ψυχής ακυρώνονται από το πέος» (σελ. 369).

«Στα είκοσι είσαι γεμάτος αισιοδοξία για όλα τα πράγματα που θα πετύχεις, στοιβάζεις φιλοδοξίες και σχέδια να τα καταφέρεις κάποια στιγμή στο μέλλον. Στα τριάντα, έχεις υποστεί τέτοιο σοκ από τα μωρά και τα νήπια και τις μετακομίσεις και τις βαριές υπερωρίες που χρειάζονται για να πληρώσουν για όλα αυτά, που δε σου μένει στιγμή να σηκώσεις τα μάτια και να δεις πού πηγαίνεις. Μόνο στα σαράντα μπορείς εντέλει να ξελαχανιάσεις, να κάνεις έναν απολογισμό και να συλλογιστείς πού βρίσκεσαι και τι έχεις πετύχει. Και τότε άξαφνα συνειδητοποιείς ότι η ζωή σου δεν έχει καμία σχέση μ’ αυτό που ήλπιζες και περίμενες τεμπέλικα να συμβεί από μόνο του. Τα σαράντα είναι η δεκαετία της διάψευσης» (σελ. 380).