Βιβλίο Ο δρόμος προς τα αστέρια
Τίτλος πρωτοτύπου Stargate
Συγγραφέας Ingvild Hedemann Rishøi
Μεταφραστής Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα συγκινητικό μυθιστόρημα που τσαλακώνει τη χαρούμενη γιορτινή ατμόσφαιρα των Χριστουγέννων, δείχνοντάς μας από τη μια πως κάποιες οικογένειες δε γιορτάζουν, ζώντας στο ψυχοσυναισθηματικό σκοτάδι τους, κι από την άλλη κάποιο μπορούν ανενδοίαστα να καπηλευτούν την ατμόσφαιρα χαράς και προσφοράς που διακατέχει τον κόσμο και να το εκμεταλλευτούν προς ίδιον όφελος. Η ιστορία ζωντανεύει μέσα από τη ματιά της Ρόνια και χάρη στην πρωτοπρόσωπη αφήγησή της ζούμε από κοντά την καθημερινότητά της, μ’ έναν πατέρα που παραδίδεται συχνά στο ποτό, καταστρέφοντας ό,τι έχει καταφέρει ως τότε και μια μεγαλύτερη αδελφή που την αγαπάει αλλά δεν παύει να είναι ρεαλίστρια και προσγειωμένη. Η Ρόνια περιγράφει όσα παρατηρεί, βλέπει, αισθάνεται, νιώθει, μαντεύει, ονειρεύεται, κάθε της σκέψη και κάθε της ανάμνηση με τον πατέρα, πώς του βρήκε τη δουλειά, πώς τη δέχτηκε, πώς άλλαξε επιτέλους η ζωή τους («τρώγαμε κάθε μέρα μακαρόνια»), πώς και γιατί τελικά εξαφανίστηκε και πολλά άλλα.

Η Ρόνα και η Μελίσα είναι αντίθετοι χαρακτήρες. Η πρώτη, ίσως και λόγω ηλικίας, εξακολουθεί να κάνει σχέδια, να ελπίζει, να είναι αισιόδοξη, η δεύτερη όμως έχει παραιτηθεί από κάθε τι, είναι πεζή, ίσως και κυνική. «-Δεν θέλω να ονειρεύομαι έτσι…, λέει χαρακτηριστικά. -Ούτε ένα μικρούτσικο όνειρο;». Ακόμη κι όταν ο πατέρας τους τους μιλάει για τις συνθήκες εργασίας του και πώς περνάει τη μέρα του, η Μελίσα κοιτάει κάτω γιατί ξέρει πως αυτό δε θα κρατήσει πολύ αλλά η Ρόνα τον κοιτά στα μάτια «Γιατί γίνονται θαύματα». Και όντως να που τελικά δεν άλλαξε τίποτα: «Το διαμέρισμα ήταν άδειο και γκρίζο. Κι εγώ άδεια και γκρίζα ήμουν γιατί δεν υπήρχε τίποτα όμορφο εκεί μέσα…» (σελ. 60). Τα πράγματα θα γίνουν ακόμη πιο δύσκολα όταν κάποιος εκμεταλλευτεί τη μικρή Ρόνα και μαζί τη χριστουγεννιάτικη ανάγκη των ανθρώπων να βοηθάνε τους φτωχούς λόγω της γιορτινής ατμόσφαιρας! Η Ρόνα δέχτηκε γιατί: «Η κουζίνα μας ήταν τόσο άδεια»! Αυτή θα είναι η αρχή μιας ανορθόδοξης περιπέτειας που θα στιγματίσει τον ψυχισμό του παιδιού.

Ο μπαμπάς κάνει φιλότιμες προσπάθειες να βελτιώσει τη ζωή τη δική του και της οικογένειάς του, αρκεί να μην έχει λεφτά στα χέρια. Με την καινούργια δουλειά παίρνει μια προκαταβολή κι επιστρέφει στη Σόνια και στο μπαρ της, κάτι που αναστατώνει τα κορίτσια, αν και: «…έρχονται μέρες σαν κι αυτές. Τις έχω ξαναπεράσει και ξέρω πως θα ξανάρθουν, οπότε ξέρω και πως κάποτε θα τελειώσουν…». Και τότε: «οι μέρες γίνονται φωτεινές κι οι νύχτες σκοτεινές και ήσυχες…Ξαναρχίζουν οι φέτες ψωμί». Ο μπαμπάς προσπαθεί: «…σου υπόσχομαι ότι θα είναι η τελευταία φορά». Ένας αλκοολικός γονιός όμως είναι στίγμα για την κοινωνία κι αυτό ξεσπάει στην ψυχολογία του παιδιού: «…δεν αντέχω οι άνθρωποι να βλέπουν πράγματα και να λένε πράγματα γι’ αυτά τα πράγματα. Δεν το αντέχω. Δεν αντέχω να σκέφτονται πράγματα και να θυμούνται πράγματα και να ξέρουν πράγματα» (σελ. 92). Μέσα από μικρά και σύντομα κεφάλαια, γεμάτα αφηγηματική δύναμη και ρεαλιστικές εικόνες, ξεπηδούν καθημερινές καταστάσεις, σκηνές εκμετάλλευσης και ψυχικών τραυμάτων και ατσαλώνεται ο δεσμός των δύο αδελφών. Η Ρόνα επιμένει ως το τέλος: «-Θαύματα γίνονται…Μερικές φορές δεν υπάρχει καμία άλλη διέξοδος και τότε γίνονται θαύματα» (σελ. 27). Απανωτές ανατροπές, σωστά ψυχογραφήματα κι ένα τέλος που αγγίζει το φαντασιακό και αφήνει στον αναγνώστη να επιλέξει εκείνος την εξήγηση των όσων ολοκληρώνουν την ιστορία είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που ξεδιπλώνει μια ανθρώπινη, συγκινητική και καθημερινή ιστορία με τρόπο που μου έφερε δάκρυα στα μάτια και μου γέννησε αντιφατικά και ποικίλα συναισθήματα.

Βιβλίο Μια τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς
Συγγραφέας Μαριλένα Παππά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αγγελάκη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαριλένα Παππά έγραψε ένα από τα καλύτερά της μυθιστορήματα, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες κα απρόσμενες εκπλήξεις, ένα κείμενο που με συγκίνησε και μου χάρισε απολαυστικές αναγνωστικές στιγμές. Ο Άθαν είναι ένας πρωταγωνιστής σε δυσχερή θέση λόγω της υγείας του, γύρω του όμως δημιουργείται ένα σύμπαν αισιοδοξίας, δύναμης και χιούμορ που με έκανε να γελάσω, να δακρύσω από χαρά και ικανοποίηση για τις εξελίξεις του βιβλίου, να σκέφτομαι πάνω στην ανθρώπινη ύπαρξη και στο νόημα της ζωής και τελικά να βγω κερδισμένος και υπερ-αισιόδοξος, αποχαιρετώντας με δυσκολία τους ήρωες του μυθιστορήματος όταν έφτασα στο τέλος. Ένα κείμενο αρμονικό, εξισορροπημένο, με το γέλιο και το δάκρυ να πηγαίνουν αντάμα και μ’ ένα διαρκές κλείσιμο του ματιού ως προς την ταυτότητα και τον ρόλο του Εντ Μπέγκελς στα γεγονότα, αφήνοντάς με να αποφασίσω εγώ ποιος είναι και τι θέλει στις ζωές των χαρακτήρων. Κι όλα αυτά δοσμένα με μικρές σταγόνες φιλοσοφίας, ηθικής και λυρισμού.

Ο Άθαν βρίσκεται σε ίδρυμα μετά τον θάνατο των γονιών του σε τροχαίο, έχει κάνει φίλους και πηγαίνει στο διπλανό σχολείο. Του αρέσει να παρακολουθεί τα πουλιά που περνάνε από το παράθυρό του και μπορούν να πετάξουν στα πέρατα της γης, κάπου όπου ίσως εκείνος δεν πάει ποτέ. Παρέα του έχει μια φωτογραφία των γονιών του, που δε θυμόταν πότε τους είχε δει για τελευταία φορά, και ταξιδεύει νοερά μαζί τους σε διάφορες περιπέτειες και οικογενειακές στιγμές. Ο αγαπημένος του «θείος Λάκης», ο εθελοντής οδηγός του ιδρύματος, που τον επισκέπτεται τις Κυριακές, είναι ένας άνθρωπος που έχει καλλιεργήσει τη φαντασία του παιδιού με τις ιστορίες του απ’ όταν ήταν ναυτικός. Για παράδειγμα, όταν το παιδί τον ρωτάει γιατί δεν μπορεί να αγκαλιάσει στη φαντασία του τους γονείς του, του απαντάει πως «η αγκαλιά τους είναι ο ίδιος ο αέρας που σε περιβάλλει. Γι’ αυτό γίνονται ένα κομμάτι του» (σελ. 11). Ο Άθαν δε θέλει να πεθάνει μόνος σ’ ένα ψυχρό νοσοκομείο, εξομολογείται στον Λάκη κι εκείνος τον παρηγορεί: «Όσο έχουμε αγάπη και καλούς ανθρώπους στην καρδιά μας, δεν είμαστε ποτέ μόνοι μας, μικρέ» (σελ. 27). Το παιδί, παρά τα όσα βιώνει, μπορεί να εκτιμήσει και τα καλά και τα άσχημα, αφού έμαθε να ζει με τον πόνο και την κούραση αλλά και να εκτιμά τις όμορφες στιγμές.

Ο Λάκης πάντα έχει μια απάντηση για όλα και αγαπάει τα παιδιά ενώ στην προσωπική του ζωή στάθηκε άτυχος. Έτσι μαθαίνουμε για τη δουλειά του στα καράβια, για τη σχέση του με τη Χριστίνα, για τους γονείς του και για τη γνωριμία του με τον Εντ Μπέγκελς, έναν Αφρικανό ναυτικό που συνταξίδευε μαζί του, με μια αύρα μυστηρίου να τον τυλίγει. Επίσης, γνωρίζουμε την κυρία Βένια, την «ψυχή» του ιδρύματος, η οποία φροντίζει τις λεπτομέρειες, συντονίζει τα πάντα, βρίσκει δωρητές. Μπορεί να μην απέκτησε δικά της παιδιά αλλά τα «σποράκια» του ιδρύματος τα θεωρεί δικά της. Έζησε μια σχέση που άλλαξε με το πέρασμα του χρόνου και μάταια πάσχιζε να διατηρήσει την αρχική μαγεία της. Τα πάντα αλλάζουν όταν μπαίνει στη ζωή της ο γιατρός του Άθαν, ο κύριος Νεκτάριος ενώ την ίδια στιγμή επιστρέφει ο πρώην της μετανιωμένος και φαινομενικά αλλαγμένος. Τι θα κάνει τώρα η Βένια; Μέσα από ένα ενδιαφέρον περιστατικό, γνωρίζουμε και τον διευθυντή του κοντινού σχολείου, τον κύριο Άγγελο, που προσπαθεί να αλλάξει κάποια πράγματα ως προς τον σχολικό εκφοβισμό και την αδιαφορία των καθηγητών σε αυτόν, θα τα καταφέρει όμως;

Ο Άθαν είναι ένα παιδί που έχασε νωρίς τους γονείς του και έχει ακονίσει τη φαντασία του χάρη στα βιβλία που διαβάζει. Είναι ένα αγόρι μεταξύ εφηβείας και παιδικότητας που προσδοκά ένα θαύμα που θα του αλλάξει τη ζωή. Χαμηλών τόνων, υπάκουος, φιλοπερίεργος, δε θέλει να μεγαλώσει γιατί «οι μεγάλοι έχουν την τάση να αμφισβητούν οτιδήποτε μαγικό συμβαίνει στην παιδική τους ηλικία». Με εντυπωσίασε ο τρόπος που έντυσε τη νεφρική του ανεπάρκεια με μια ολόκληρη ιστορία φαντασίας για να μαλακώσει τον πόνο και να εξηγήσει στον εαυτό του κυρίως γιατί βιώνει αυτές τις δυσκολίες και τι συμβαίνει με την αιμοκάθαρση. Είναι φίλος με όλα τα παιδιά του ιδρύματος, με τον Γκεόργκι και τον Άλεξ όμως κάνει περισσότερη παρέα. Το κάθε παιδί έχει τη δική του άσχημη ιστορία και η συγγραφέας μας συστήνει σκληρά και τοξικά οικογενειακά περιβάλλοντα, ακατάλληλα για μεγάλωμα και ανατροφή. Τα τρία παιδιά δεν κάνουν σκανταλιές, δεν παύουν όμως να είναι παιδιά και κάποια περιστατικά είναι ξεκαρδιστικά. Γέλασα πολύ που οι φίλοι του Άθαν, αν αρχίσει τις μεταφορές και τα βαθυστόχαστα, λένε πως «ξεκίνησε πάλι τα συγγραφικά του»! Μια μέρα γνωρίζουν έναν καινούργιο μαθητή, τον φοβισμένο Τζαμάλ που δέχεται bullying από τους νταήδες του σχολείου λόγω του χρώματός του. Οι «τρεις σωματοφύλακες» υπερασπίζονται τον «Ντ’ Αρτανιάν» τους και δημιουργούν μια γλυκιά και ενωμένη παρέα, χωρίς διακρίσεις και ρατσισμό, με όμορφα αστεία και πειράγματα. Μια μέρα όμως ο Τζαμάλ εξαφανίζεται.

Ο μικρός Άθαν είναι ο φωτισμένος πλανήτης γύρω από τον οποίο κινούνται άνθρωποι-δορυφόροι, μ’ ένα συγκεκριμένο παρελθόν κι ένα μέλλον που ξετυλίγεται όσο κρατάει το μυθιστόρημα, φέρνοντας εξελίξεις και ανατροπές στη ζωή τους, πάντα με αφορμή το παιδί είτε εσκεμμένα είτε τυχαία. Αλκοολισμός, σχολικός εκφοβισμός, ενδοοικογενειακή κακοποίηση, ορφάνια, μοναξιά, φιλία και πολλά άλλα θέματα καταγράφονται μέσα από συναρπαστικές, ρεαλιστικές και αισιόδοξες ιστορίες που κουμπώνουν η μία πάνω στην άλλη δημιουργώντας ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα. Οι χαρακτήρες είναι πολύπλευροι και καθόλου μονοδιάστατοι, έχουν συγκεκριμένο παρελθόν και ερεθίσματα, αφήνονται όμως να αλλάξουν, ακόμη κι αν δυσκολεύονται αρχικά. Μέχρι και η δύναμη της συγχώρησης τονίζεται, κάτι που με εξέπληξε, μιας και ένα περιστατικό που έγινε ήταν αρκετά σοβαρό και ίσως κάποιος άλλος συγγραφέας να το άφηνε εκεί. Η Μαριλένα Παππά όμως αγαπάει τους ήρωές της και θέλει να τους παρουσιάσει όσο γίνεται πιο ρεαλιστικά και σφαιρικά στους αναγνώστες κι έτσι γεμίζει το κείμενο με σωστές εκπλήξεις ενώ διαχρονικές αλήθειες έρχονται αναπάντεχα και ξαφνιάζουν: «Εμείς οι ίδιοι πρέπει να ξέρουμε ποιοι είμαστε, γιατί όλοι οι υπόλοιποι θα έχουν τη δική τους γνώμη που συνήθως δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είμαστε. Γιατί πολύ απλά δεν μας ξέρουν» (σελ. 77).

Το «Μια τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς» είναι ένα υπέροχο, τρυφερό, συγκινητικό και αισιόδοξο μυθιστόρημα που μου χάρισε τρυφερά στιγμιότυπα, σκέψεις και προβληματισμούς γύρω από τον άνθρωπο και μου σύστησε ενδιαφέροντες και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Το κείμενο είναι στολισμένο με απρόσμενες παρομοιώσεις («…τα χαλάκια ήταν πάντα μέσα στη σκόνη. Λες και σε αυτό το αυτοκίνητο ήταν πάντα καλοκαίρι και από κάπου ξεφύτρωναν συνεχώς κόκκοι άμμου», σελ. 26) και γραμμένο με παραστατικές ατμοσφαιρικές περιγραφές, σαν αυτή του χειμώνα που συνυπάρχει με λίγη άνοιξη, πότε λιακάδα και πότε ψιλόβροχο, ενώ, χάρη στη ματιά του Άθαν, έμαθα να παρατηρώ και να βλέπω κι εγώ γύρω μου τον κόσμο, τους περαστικούς, ασήμαντες λεπτομέρειες που μπορεί να γεννήσουν απροσδόκητες ιστορίες. Φως, χαρά, αισιοδοξία και χιούμορ μου κράτησαν συντροφιά ως το γλυκό τέλος, όπου αποχαιρέτησα με δυσκολία τους ήρωες που γνώρισα.

Βιβλίο Ο βασιλιάς πεθαίνει πάντα τελευταίος 
Συγγραφέας Κλαίρη Θεοδώρου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Κλαίρης Θεοδώρου διαδραματίζεται στο Μόναχο του σήμερα και αποτελεί την πρώτη προσπάθειά της να δοκιμαστεί στο αστυνομικό είδος. Είναι ένα κείμενο που δεν έχει γρήγορη και κλιμακούμενη πλοκή αλλά διεισδυτικά ψυχογραφήματα και μια σειρά από εναλλαγές στην οπτική γωνία της αφήγησης που διαστρεβλώνουν τα πραγματικά γεγονότα μέσα από ένα ευφάνταστο παιχνίδι που δε με άφησε σε ησυχία. Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Λούνας, η οποία πότε προχωράει την ιστορία παρακάτω, πότε ανατρέχει στο παρελθόν της για να μας δείξει τα παιδικά της χρόνια και τη δύσκολη οικογενειακή της καθημερινότητα και από τις τριτοπρόσωπες των υπόλοιπων χαρακτήρων, καταγράφονται διεξοδικά αίτια και αιτιατά, φωτίζονται πλήρως οι χαρακτήρες και αποκαλύπτονται σταδιακά πολύτιμα στοιχεία που όχι μόνο ανατρέπουν τις εξελίξεις αλλά συμπληρώνουν αργά αργά ένα παζλ με ενόχους που δείχνουν αθώοι και το αντίστροφο, με τέτοιο ρυθμό που δεν έπαυα στιγμή να αναρωτιέμαι τι απ’ όλα όσα διαβάζω είναι αλήθεια ή ένα απολαυστικό βασανιστήριο της Κλαίρης Θεοδώρου. Η πυκνή και περιεκτική γραφή, με τους ελάχιστους διαλόγους και με τα ενδιαφέροντα πρωθύστερα που απογυμνώνουν το παρελθόν της Λούνα, είναι γεμάτη παραστατικές σκηνές, ελάχιστα καλολογικά στοιχεία («Όλα τα χρώματα του ουράνιου τόξου πέρασαν σε λίγες μόλις στιγμές από το πρόσωπό του και όταν εκείνο κατέληξε στο λευκό του νεκρού, κατάλαβα πως είχα νικήσει», σελ. 31) και βιβλιοφιλικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα που εφάπτονται σε κάθε εκδοτική πραγματικότητα της εποχής μας: μια γυναίκα μορφωμένη και καλλιεργημένη, με σπάνιο λογοτεχνικό ένστικτο και ταγμένη «στην ποιοτική λογοτεχνία των λίγων», θαμπώθηκε από το χρήμα και πήρε διευθυντική θέση σ’ έναν εκδοτικό οίκο «των πολλών», τονίζεται πως «η κατάρα του ευπώλητου βιβλίου» είναι δυνατή και αφήνει πίσω της θύματα μα το κυριότερο: «Κανένας αναγνώστης δεν εκτιμούσε και δεν πειθόταν ποτέ από ένα βιβλίο στο οποίο ο δολοφόνος εμφανιζόταν ουρανοκατέβατος στις τελευταίες σελίδες…ο συγγραφέας, ο καλός συγγραφέας, φρόντιζε να μεταθέτει όλες τις υποψίες σου κάπου αλλού, σε κάποιο άλλο πρόσωπο μέχρι λίγες σελίδες πριν από το τέλος» (σελ. 205).

Η συγγραφέας Λούνα Μάρκος είναι μια γυναίκα νέα, επιτυχημένη και όμορφη, που απολάμβανε την απρόσμενη επιτυχία που γνώρισε ήδη με το πρώτο της μυθιστόρημα, το οποίο και την έβαλε από την αρχή στο λογοτεχνικό στερέωμα και παρέμεινε στις πρώτες θέσεις πωλήσεων της Γερμανίας για μήνες. Είκοσι βιβλία γραμμένα ακριβώς με τον ίδιο τρόπο και με την ίδια δομή αλλά κοινό και κριτικοί παραληρούν για τα «εμπνευσμένα» αυτά μυθιστορήματα. Η Λούνα αναρωτιέται πλέον πότε επιτέλους το υπνωτισμένο και αποβλακωμένο αναγνωστικό της κοινό θα ξυπνήσει και θα αντιληφθεί το γελοίο της υπόθεσης; Γι’ αυτό πλέον ο Βασιλιάς, δηλαδή ο πρωταγωνιστής του βιβλίου επιθεωρητής König, πρέπει να πεθάνει, η Μάρκος τον μισεί με πάθος, νιώθει ότι καπηλεύεται τη φήμη της, ότι έχει πάρει τα ηνία και μετέτρεψε τη συγγραφέα σε υποχείριό του. Και γράφει το εικοστό της βιβλίο, την αρχή του τέλους, γιατί βάζει τον Βασιλιά να αυτοκτονεί. Νιώθει πως ήρθε η ώρα η «ποιοτική της λογοτεχνία» να βγει από τη σφαίρα των «λίγων» και να κατακτήσει το σύμπαν «των πολλών». Τελικά, το νέο της βιβλίο γνωρίζει παταγώδη αποτυχία, ο άντρας της, Φίλιπ Μπάουερ, θέλει να τη χωρίσει αλλά εμφανίζεται και ο Γελωτοποιός του Βασιλιά, ένας άγνωστος που της στέλνει απειλητικά μηνύματα με προσωπικές της φωτογραφίες και έντονες απειλές: «Φέρτον πίσω ή ζήσε τις συνέπειες»!

Η Λούνα και η αδελφή της, Άννα, είναι δύο γυναίκες που μεγάλωσαν σε ένα άσχημο οικογενειακό περιβάλλον, με χιλιάδες περιπτώσεις βίας και κακοποίησης, οι οποίες βγαίνουν σταδιακά στο προσκήνιο, στήνοντας ένα τόσο δύσκολο περιβάλλον που μόνο ένας δυνατός δεσμός μπορεί να γλυτώσει τα θύματα και να τα βοηθήσει να επιβιώσουν. Είναι όντως έτσι ή μήπως η οικογένεια αυτή έχει περισσότερα μυστικά απ’ όσα φαίνονται; Συναρπαστικά και διεισδυτικά τα ψυχογραφήματα των δύο κοριτσιών, ζωντανεύουν και φωτίζουν με πρωθύστερα, που διακόπτουν την αφήγηση της κυρίως ιστορίας, το παρελθόν τους, πώς μεγάλωσαν, πώς αντιμετώπιζαν την κακοποίηση της μητέρας τους, ποιες ήταν οι φιλοδοξίες και τα όνειρά τους, ποια ήταν η εκάστοτε στάση ζωής, τι ξέχασαν και τι κουβαλούνε μέσα τους. Βρήκα συγκινητικά τα λόγια αυτής της σκληρής διαπίστωσης: «…παλιά, όταν η δυστυχία δεν είχε διαβρώσει κάθε γωνιά του σπιτιού μας κι εμάς μαζί» (σελ. 182). Οι δυο γυναίκες δείχνουν να έχουν βρει αυτό που θέλουν στη ζωή τους. Η μεν Λούνα έχει πλούτο, δύναμη και βιώνει το απόλυτο πάθος με τον Φίλιπ Μπάουερ, έναν άντρα που αγωνίστηκε σκληρά να ξεχάσει το φτωχό ανατολικογερμανικό παρελθόν του, να χτίσει μια άνετη ζωή γεμάτη ομορφιά, γοητεία και πλούτο, ώσπου γνώρισε τη Λούνα και βυθίστηκε στη χλιδή, τώρα όμως αποφάσισε να τα παρατήσει όλα, ακόμη και τα πλούτη της γυναίκας του, για την ερωμένη του! Η Λούνα ήξερε πως ο δεκάχρονος γάμος τους είχε τελειώσει εδώ και καιρό, να όμως που, αντίθετα με όσα περιμένουμε, κάνει στον άντρα της μια αναπάντεχη επικερδή πρόταση που θα βάλει μπρος τα γρανάζια μιας εκπληκτικής και αναπάντεχης περιπέτειας! Από την άλλη η Άννα, γεμάτη τραύματα, απορίες, ανασφάλειες, είναι θύμα συζυγικής κακοποίησης από τον Χόλγκερ Χόφμαν, και οι σκηνές ανάμεσά τους είναι τόσο ρεαλιστικές που λες κι ακούς τον γδούπο της σάρκας πάνω σε σάρκα στον δικό σου χώρο. Δύο διαφορετικές γυναίκες λοιπόν, δύο πορείες αντίθετες, οι οποίες όμως τέμνονται αναπάντεχα ξανά και ξανά!

Ο εκδότης Ρίχτερ, η Λότε, δικηγόρος, ατζέντισσα και φίλη της Λούνα, ο Γελωτοποιός του Βασιλιά, μια σχιζοφρενής προσωπικότητα, τυφλωμένη από το μίσος για τον θάνατο του αγαπημένου του ήρωα, που δε θέλει να σκοτώσει τη συγγραφέα γιατί αυτό θα ήταν ευλογία για κείνη, αντίθετα, θέλει να την κάνει να υποφέρει, να πεθαίνει ξανά και ξανά κάθε μέρα ως τιμωρία που δε δίστασε να καταστρέψει τον κόσμο του, ακόμη και ο μισογύνης και ισχυρογνώμων Επιθεωρητής Γιόχαν Σπρίνγκερ του Τμήματος Ανθρωποκτονιών της Βαυαρικής Αστυνομίας, που αντιπαθεί την επιτυχία των άλλων, έχει τρομερό μνημονικό και οι σκέψεις του ακολουθούν περίεργη ροή, είναι εξίσου σημαντικοί για τις εξελίξεις, δε γίνεται όμως να μην τους παραλληλίσεις με τα πιόνια ενός σκακιού, κάτι που μετατρέπει το μυθιστόρημα σε έναν πρωτότυπο αγώνα επιβίωσης. Τελικά ποιος είναι ο βασιλιάς και ποια η βασίλισσα, πόσο σημασία έχει αν πεθαίνει κανείς πρώτος ή τελευταίος και με τι συνέπειες για τους γύρω του, ποιος είναι ο ίππος, ο αξιωματικός, το απλό μα καίριας σημασίας πιόνι; «Κάτι καινούργιο ξεκινούσε. Κάτι παλιό είχε τελειώσει. Και τα πιόνια στη σκακιέρα είχαν αρχίσει πια να λιγοστεύουν» (σελ. 181).

«Ο βασιλιάς πεθαίνει πάντα τελευταίος» είναι το πρώτο δείγμα γραφής της Κλαίρης Θεοδώρου στο αστυνομικό είδος. Είναι μια ενδιαφέρουσα, έξυπνη και ανατρεπτική ιστορία με απρόσμενες εξελίξεις και ενδιαφέρουσα πλοκή, αν και οι επάλληλες οπτικές γωνίες που φωτίζουν τα γεγονότα και τα εξ αυτών παιχνιδίσματα με την αλήθεια από ένα σημείο και μετά αυξάνονται και οδηγούνται σ’ ένα αμήχανο μεγάλο φινάλε που δε μου γέννησε μεγάλη αδημονία όσο η αρχή, ακριβώς γιατί η ιστορία αλλάζει ξανά και ξανά πορεία ώσπου να καταλήξει σε μια αλήθεια που δεν κατάφερα να ακολουθήσω φανατικά ως αναγνώστης. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες με ψυχογραφήματα δοσμένα έτσι που δεν κουράζουν, αναλυτικές προτάσεις και φωτισμός κινήτρων και αιτιατών με τρόπο που μακρηγορούν αλλά οι λέξεις με κράτησαν αιχμάλωτο ώσπου να φτάσω στην πολυπόθητη αλήθεια και μια ευρηματική κεντρική ιδέα, γεμάτη διαχρονικά νοήματα και οικεία περιστατικά, συνιστούν μια καλή πρώτη προσπάθεια της Κλαίρης Θεοδώρου στο δύσκολο είδος του αστυνομικού μυθιστορήματος κι ανυπομονώ για το επόμενο βιβλίο της.

Βιβλίο Αθώοι ένοχοι
Συγγραφέας Ελευθερία Μεταξά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Έλσα Γληνού, διακεκριμένη ψυχολόγος που συνεργάζεται με την αστυνομία για διαλεύκανση εγκλημάτων συνθέτοντας το ψυχολογικό προφίλ των δραστών, επέστρεψε πλέον στην ενεργό δράση κι έχει υιοθετήσει τη Λένα, το κοριτσάκι που γνώρισε στο μυθιστόρημα «Μαύρα σαν τον έβενο μαλλιά», η οποία τώρα είναι έφηβη. Η σχέση τους είναι αρκετά καλύτερη αλλά τα γεγονότα που μεσολάβησαν στο προηγούμενο βιβλίο έχουν αφήσει ακόμη τα σημάδια τους και στις δύο. Η Έλσα προσπαθεί να είναι πάντα στο πλευρό του κοριτσιού της, να το στηρίξει και να το προστατέψει ενώ ένα άσχημο προαίσθημα την τριβελίζει σε όλο το βιβλίο. Από την άλλη ο μεσήλικας αστυνόμος Βαρσάμης, προϊστάμενος του Τμήματος Ανθρωποκτονιών, βρίσκεται αντιμέτωπος με απάνθρωπες δολοφονίες που τον κάνουν ν’ αρρωσταίνει και αγωνίζεται με την πολύτιμη συνεργασία της ψυχολόγου να βγάλει άκρη από όλο αυτό το κουβάρι.

Η Ζωή Κομνηνού αποκαλύπτει στην Έλσα πως αυτή κρύβεται πίσω από τις τρεις δολοφονίες που απασχολούν την αστυνομία το τελευταίο διάστημα. Η κοπέλα συλλαμβάνεται, μόνο που διαπιστώνεται πως είναι μυθομανής ενώ έχει και ακλόνητο άλλοθι! Αυτό δυσκολεύει αρκετά τις έρευνες και η Έλσα προσπαθεί να ξεδιαλύνει τι συνέβαινε μέσα στο μυαλό της κοπέλας διαβάζοντας το ημερολόγιό της ξανά και ξανά. Η ιστορία δεν ξεκινάει από την αρχή, μιας και από το πρώτο κεφάλαιο είμαστε ήδη τρεις φόνους πίσω, οπότε η αγωνία είναι πιο έντονη και η πλοκή γρηγορότερη. Αυτή η αφηγηματική επιλογή με βύθισε αμέσως στα γεγονότα που διαδραματίζονται με μότο τη μυστηριώδη φράση «Memento mortis» κι αποδύθηκα μαζί με το πρωταγωνιστικό ντουέτο σ’ έναν αγώνα δρόμου γεμάτο ερωτηματικά και ανατροπές για να ανακαλύψω τον δράστη. Πτώματα με όργανα βασανισμού από τον Μεσαίωνα, όπως το «αχλάδι της αγωνίας» που σφηνώνανε στο στόμα του ψεύτη ξεσκίζοντάς το και θρυμματίζοντας το σαγόνι, τη «σιδερένια παρθένα», μια μεταλλική κάσα με καρφιά, το «πιρούνι του αιρετικού», ένα όργανο με τέσσερις αιχμές που έδεναν στο σαγόνι και στον λαιμό του απολογούμενου και άλλα δείχνουν πως η συγγραφέας μελέτησε σωστά το αντικείμενό της και οι περιγραφές των θυμάτων ήταν άκρως ανατριχιαστικές.

Η υπόθεση ξεδιπλώνεται βήμα προς βήμα, μέσα από τις ανακρίσεις που κάνει ο Βαρσάμης παρουσία της Γληνού και τις συζητήσεις μεταξύ τους. Και οι δυο είναι καλοί στη δουλειά τους, όμως κάποιες φορές μερικά συμπεράσματα σα να παραβγαίνουν εύκολα κι έτσι σκέφτονται νέες θεωρίες, μιας και το προφανές κάποιες φορές ίσως δεν είναι και το σωστό. Η αφήγηση δεν είναι κουραστική, οι ψυχολογικές παρατηρήσεις και η ανταλλαγή απόψεων εναλλάσσονται με κάποιες εκπλήξεις στην πορεία κι έτσι γύριζα κάθε σελίδα με προσμονή για τον εντοπισμό του ενόχου και το σκεπτικό του κινήτρου του. Η αληθινή ταυτότητα μάλιστα με άφησε με ανοιχτό το στόμα και ο σκοπός της σειράς δολοφονιών με έβαλαν σε σκέψεις για την ορθότητα και την αμεροληψία της δικαιοσύνης ενώ οι τελευταίες σκηνές που αφορούν την ιερότητα της μητρότητας, με αφορμή ένα σημαντικό περιστατικό, ήταν συγκινητικές, δυνατές και από τις καλύτερες του μυθιστορήματος, με την Έλσα Γληνού αντιμέτωπη με το δικό της παρελθόν και το τέλος που έδωσε στα «Μαύρα σαν τον έβενο μαλλιά».

Οι «Αθώοι ένοχοι» είναι μια υπόθεση γεμάτη μυστικά και εκπλήξεις που περιστρέφεται γύρω από την επιθυμία του ανθρώπου να πάρει τον νόμο στα χέρια του.  Τελικά ποιος είναι αθώος και ποιος ένοχος και πώς αποφασίζουμε γι’ αυτό; Οφείλουμε να υπακούμε στη δικαιοσύνη ή να ακολουθούμε τα δικά μας μονοπάτια, ορμώμενοι από τον αυθορμητισμό της άδικης στιγμής που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε;

Βιβλίο Το ζευγάρι απέναντι δεν καβγαδίζει πια 
Συγγραφέας Γιώτα Στεφάνου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η βιβλιοπώλης Βέρα γνωρίζει τον οδοντίατρο Γιάννη. Η αρχή είναι απόλυτα ρομαντική και ακολουθεί όλα τα στερεότυπα ενός άρλεκιν, διάβαζα όμως με προσοχή κάθε λέξη γιατί ξέρω πως η Γιώτα Στεφάνου πάντα χτυπάει τον αναγνώστη σε απρόσμενες φάσεις. Απολάμβανα λοιπόν τον κεραυνοβόλο έρωτα, το καρδιοχτύπι, τις συναισθηματικές αναταράξεις, τα πάνω και τα κάτω μιας ενδιαφέρουσας γνωριμίας, τις μελετημένες παρομοιώσεις («…κάθομαι στην καρέκλα του ταμείου ξεφούσκωτη και τσαλακωμένη, παρατημένη, φορεμένη κάλτσα», σελ. 19, «Οι τρόποι της μοιάζουν σπασμωδικοί, λες και τη βασανίζει μια δυσπεψία ή ένα μυστικό», σελ. 33-34), την άδεια ζωή της Βέρας («Βλέπω τα πάντα, ψάχνω τα πάντα, κάνω τα πάντα για να μη μείνω μόνη με τον εαυτό μου», σελ. 20) με την αλκοολική μητέρα της, ενώ μου κρατούσαν συντροφιά ρεαλιστικές καταστάσεις ενός μέσου νοικοκυριού με λεκτικούς νυγμούς είτε για τις γυναίκες που μπλέκουν με παντρεμένους («Υπάρχει ολόκληρος στρατός γυναικών που βολεύεται με τα υπολείμματα του χρόνου διάφορων δειλών αρσενικών που θέλουν και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο», σελ. 30 αλλά ένιωσα χειρότερα με αυτό: «Έφευγα και έπαιρνα μαζί μου, σα δώρο, τα χρησιμοποιημένα προφυλακτικά μας και τις κόκκινες τρίχες των μαλλιών μου που είχαν απομείνει στο σιφόνι της μπανιέρας -η γυναίκα του είναι καστανή», σελ. 31) είτε για τα πρώτα ίχνη κακοποίησης σ’ ένα ζευγάρι είτε για τις λεκτικές αψιμαχίες που χωρίζουν ακόμη περισσότερο ένα αντρόγυνο. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση και η συχνή χρήση ενεστώτα διαρκείας που εναλλάσσεται με αόριστο δίνουν ένταση και ρεαλισμό στην αφήγηση, αν και με αυτόν τον τρόπο φωτίζεται μόνο η Βέρα. Θα ήθελα να δω και την οπτική γωνία του Γιάννη, να μην τον γνωρίζω μόνο μέσα από τα φραστικά του ξεσπάσματα και κάποιες αποσπασματικές σκηνές όπου ήταν παρούσα η γυναίκα του.

Με έξυπνα τρικ περνάμε όλες τις φάσεις της γνωριμίας και μέσα από λίγες και περιεκτικές κουβέντες, λιτά σκηνικά και σωστά διαλεγμένες χρονικές περιόδους καταγράφονται και ζωντανεύουν ο χαρακτήρας του καθενός, οι διαφορετικές απόψεις τους, τα κοινά τους και οι συνήθειές τους. Φτάνουμε στον γάμο και στο παιδί μέσα από απανωτές αλλαγές που κοντράρονται με τις προσδοκίες και τα σχέδιά τους, χωρίς να προλάβουν να βρουν οι δύο αυτοί άνθρωποι τον χρόνο να προσαρμοστούν, να αναρωτηθούν, να ενσωματωθούν, να εγκλιματιστούν: «Το κακό με τους κεραυνοβόλους έρωτες είναι πως οι δύο εραστές δεν προλαβαίνουν να εγκαταστήσουν μεταξύ τους οικειότητα… Είναι σοκαριστικό, είναι αναζωογονητικό αλλά δεν είναι και πολύ χρήσιμο» (σελ. 112). Και ακόμη πιο ξεκάθαρα λίγο παρακάτω: «Το σώμα μου ξέρει λεπτομέρειες για τον Γιάννη… Αλλά πόσα ξέρει το μυαλό μου για τον Γιάννη»; Και φτάνουμε στον γάμο και στο παιδί, με μια εγκυμοσύνη να τρελαίνει τις ορμόνες, με εννιά μήνες να αλλάζουν τα πάνταμέσα και γύρω από τη Βέρα, κυρίως.

Η συγγραφέας με άφησε να σκεφτώ πάνω στο ζευγάρι, παραθέτοντάς μου όλες τις εκφάνσεις της κοινής πλέον ζωής τους. Φταίει η εγκυμοσύνη που ήρθε νωρίς; Φταίνε οι ίδιοι για κάποιο συναισθηματικό ή πρακτικό λόγο που τους εμπόδισε να γνωρίσουν / ακούσουν / σεβαστούν ο ένας τον άλλον; Η Βέρα ξανά: «Αλλά έχω κουραστεί. Μου λείπουν οι ωραίες εικόνες, μου λείπουν οι εικόνες που δεν περιέχουν εργάτες και σκαλωσιές» (σελ. 124). Και μέσα από αυτές τις εξελίξεις, η συγγραφέας κάνει διαχρονικές παρατηρήσεις ευρύτερα πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις με τρόπο που δεν είχα σκεφτεί ποτέ: «Οι λεπτομέρειες στον έρωτα είναι η ουσία. Όλοι μπορούν να μιμηθούν τις χοντροκομμένες δηλώσεις, τις αδρές εκφάνσεις του έρωτα, όλοι μπορούν να πουν σωστά τα ερωτόλογα…Ο πραγματικά ερωτευμένος θα ξεχάσει να βάλει το χτεσινοβραδινό φαγητό στο ψυγείο. Ο ερωτευμένος δεν μπορεί να είναι επιμελής. Δεν του μένει μυαλό για να είναι επιμελής» (σελ. 137). Άλλη μια αλήθεια: «Μην υποτιμάς τις ενοχές. Είναι πιο δυνατές και από την αγάπη. Δες τις σχέσεις γύρω μας. Η πιο δυνατή συγκολλητική ουσία τους είναι η ενοχή. Πεθαμένοι γάμοι συντηρούνται από τις ενοχές, κακότροποι δηλητηριώδεις άνθρωποι μένουν γύρω μας γιατί νιώθουμε ενοχές να τους διώξουμε» (σελ. 179). Ακόμη και μια στιγμή ανεμελιάς μέσα σε όλον αυτόν τον κυκεώνα αποκαθηλώνεται σχεδόν αμέσως: «… όλο έβαζα και έβγαζα φορέματα. Συνειδητοποίησα πως είχα μήνες να κάνω κάτι τέτοιο, να αφεθώ σε κάτι ηλίθιο και ξεκούραστο όπως είναι η ματαιοδοξία» (σελ. 235).

Η συνέχεια και οι ανατροπές που ακολούθησαν μ’ έπιασαν εξαπίνης και μου κάρφωσαν ένα σκεπτικό χαμόγελο στα χείλη. Ήξερα πως τα πράγματα θα ξέφευγαν σύντομα από τα κλισέ, απλώς δεν περίμενα τέτοιες εξελίξεις. Κι έτσι βυθίστηκα στον ασφυκτικό κόσμο του Γιάννη και της Βέρας, αναρωτώμενος πλέον όχι τόσο για τα λάθη και ποιος τα έκανε αλλά για τις συνέπειές τους και ποιος θα την πληρώσει περισσότερο. Η ιστορία έχει εκπλήξεις που με άφησαν με ανοιχτό το στόμα, ανατροπές που θα μπορούσαν να συνεχίσουν το ασφαλές κλισέ ενός χιλιοειπωμένου στόρι αλλά απομακρύνθηκαν εγκαίρως από το εύκολο μελό και μια τελική πορεία υψηλών ταχυτήτων που οδηγεί σ’ ένα εξίσου απρόσμενο τέρμα. Η αλλαγή της Βέρας για να προστατέψει το παιδί της, να το υπερασπιστεί από το περιβάλλον που κλήθηκε για να μεγαλώσει, είναι θεαματική και συνδυάζεται με μια αναπάντεχη τελική τροπή κι έναν απρόσμενο δευτεραγωνιστή που ξαφνικά βγαίνει στο φως χωρίς να έχει πει ούτε μία λέξη κατά την αφήγηση αλλά η θέση του είναι καταλυτική. Οι δύο τελευταίες σελίδες είναι εξαίρετες και συμπυκνώνουν όλη την αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέως.

Μια βιβλιοπώλης γνωρίζει έναν οδοντίατρο. Την ιστορία τους τη γράφει η Γιώτα Στεφάνου. Τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο, ούτε γι’ αυτούς ούτε για τον αναγνώστη. Μια ιστορία που ξεφτίζει και παλιώνει μαζί με τους χαρακτήρες και φθείρεται όπως συνεκδοχικά δείχνει το, τάχα μου τυχαία, φθαρμένο, ξεφτισμένο εξώφυλλο. Ένα βιβλίο που με καθήλωσε και μ’ έκανε να σκεφτώ πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, τις προσδοκίες, τις αλήθειες και την πραγματικότητα που πατά πάνω τους.

Βιβλίο Τι κρύβεις;
Συγγραφέας Γιώτα Στεφάνου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ευσταθία μεγαλώνει σε μια δύσκολη οικογένεια: ο αδερφός της, ο Νίκος, είναι ένας αυτιστικός έφηβος, που ο πατέρας του τον θεραπεύει με ένταση και φωνές, κλειδώνοντάς τον σε ένα σκοτεινό, ηχομονωμένο δωμάτιο για να συνέλθει από τις κρίσεις του. Η μάνα τους προτιμά να πνίγεται στο ποτό. Ζωή μίζερη, δύσκολη, χωρίς ελπίδα και φως. Με τις κραυγές της Ευσταθίας για τις αδικίες της ζωής να μπερδεύονται με τις οιμωγές του Νίκου όταν πετάει φρέσκες ακαθαρσίες στους τοίχους του δωματίου του. Και όλα αλλάζουν, όταν έρχεται η Έρση, ένα κορίτσι που ο Νίκος ερωτεύεται και αλλάζει άρδην χαρακτήρα και συμπεριφορά, χαρίζοντας ανέμελες στιγμές στην οικογένειά του. Και όλα ανατρέπονται όταν μπαίνει και ο Χελωνάνθρωπος στο προσκήνιο.

Η αφήγηση είναι κινηματογραφική, γρήγορη, ασφυκτική, με αναδρομές στο παρελθόν που συμπληρώνουν τα ιστορούμενα του σήμερα. Η Εύα μας αφηγείται τη ζωή της πριν και μετά με λέξεις δυνατές, που προκαλούν πόνο. Μιλάει λες και πετάει κατάμουτρα στον αναγνώστη πέτρες. Δε σιχτιρίζει, δεν αναθεματίζει τη ζωή άπραγη σε μια γωνιά, αντίθετα, έτσι όπως περιγράφει τις θεοκρατικά και προτυπικά επιτρεπόμενες ευτυχισμένες κοινωνικές και οικογενειακές στιγμές τις απογυμνώνει από το ροζ τούλι τους και τις τοποθετεί στις σωστές τους διαστάσεις. Δεν μπορώ να μη σταθώ με περίσκεψη μπροστά σε προτάσεις σαν αυτήν: «Πες μου γιατί να ακολουθείς τους ηθικούς κανόνες, όταν αυτοί οι κανόνες σε σμπαράλιασαν; Γιατί να πιστεύεις σε ένα Θεό, όταν αυτός ο Θεός σου δίνει μόνο φάπες; Γιατί να τρως στη μούρη το τιμωρητικό κακό του δάχτυλο, όταν δεν έχεις νιώσει ποτέ το χάδι του;» (σελ. 92). Προχωρώντας στη σελίδα 269 εντόπισα μια απροκάλυπτη αλήθεια, σε μια απλή πρόταση όλη η έννοια της κατάθλιψης: «Ζούσα από περιέργεια για να δω το τέλος μου». Και τέλος στη σελίδα 336 βρήκα την απόλυτη ταύτιση, μια σκέψη που με καλύπτει απόλυτα αλλά ίσως σε άλλους φανεί μισάνθρωπη ή απωθητική: «Όλα αυτά μόνο και μόνο για να έχω οικογενειακές φωτογραφίες που να αποδεικνύουν πως έκανα το καθήκον μου σ’ αυτή τη ζωή. Πως δηλαδή κατάφερα να ζευγαρώσω και να αναπαραχθώ. Λες και δεν το κατάφεραν αυτό εκατομμύρια ηλίθιοι πριν από μένα».

Όλα αυτά έγιναν τότε, με αποκορύφωση μια δολοφονία. Τώρα, στο παρόν, η Εύα έχει φτάσει στην κορυφή της καταξίωσης, άδεια από αισθήματα, ψυχή και έρωτα, ειδικά μετά από ό,τι έγινε εκείνο το βράδυ. Ενώ δηλαδή στο παρελθόν απογυμνώνονται οι άνθρωποι και οι οικογενειακές σχέσεις, στο παρόν απογυμνώνεται η πρωταγωνίστρια, που πλέον έχει τη δύναμη και τις αντοχές να τα βάλει σε μια σειρά και να τιμωρήσει όσους έβλαψαν εκείνη και τον αδερφό της. Αυτή η στροφή στη ζωή της θα τη φέρει αντιμέτωπη με τις συνέπειες των επιλογών της και άλλη μια φορά θα έρθουν τα πάνω κάτω. Ποιος σκότωσε εκείνο το βράδυ; Ποιος είναι ο αθώος και ποιος ο ένοχος; Γιατί ο Χελωνάνθρωπος έκανε τελετές μαύρης μαγείας; Γιατί ο Νίκος ανέβηκε έναν δύσκολο γολγοθά χωρίς ουσιαστική βοήθεια από την αδελφή του;

Ένα υπέροχο, δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα, γεμάτο ένταση, αλήθειες, μυστικά, κλειδωμένα σπίτια, συγκαταβατικές σιωπές ενοχής, ένα κείμενο που δε με άφησε σε ησυχία από την αρχή σχεδόν. Δεχόμουν χαστούκια, μου θύμιζε οικείες καταστάσεις που έχω ζήσει κι εγώ ή θέλω να αποφύγω, η Ευσταθία ή Εύα είναι μια γυναίκα-αράχνη παγιδευμένη στον ίδιο της τον ιστό κι ενώ κατασπαράζει τις μύγες που την πλήγωσαν αρχίζει να τρώει και τις δικές της σάρκες. Όπως γράφει και η ίδια: «Με γελαστές παρέες της πλάκας ή εραστές που έμοιαζαν με φαγητό από ντελίβερι: γρήγορη, λαίμαργη κατανάλωση, βάρος στο στομάχι και ναυτία μετά» (σελ. 163-164). Αλήθεια, αναγνώστη μου, εσύ τι κρύβεις; Θα στο φέρει στην επιφάνεια η συγγραφέας ή θα εξακολουθείς να το κρύβεις κάτω από τον μπουφέ του εγωισμού και της αυταπάτης;

Βιβλίο Η συνωμοσία εναντίον της Αμερικής
Τίτλος πρωτοτύπου The plot against America
Συγγραφέας Philip Roth
Μεταφραστής Ηλίας Μαγκλίνης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πόλις
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι το πρώτο βιβλίο του συγγραφέα που διάβασα και σίγουρα θα αναζητήσω κι άλλα. Άραγε και στα άλλα βιβλία του αυτό κάνει; Δηλαδή αναφέρει ένα φανταστικό άλτερ έγκο του, που ζει μια φανταστική άλτερ έγκο ιστορική συγκυρία; Την ιστορία μάς την περιγράφει ο εφτάχρονος εβραίος Φίλιπ Ροθ (!), με τα παιδικά μάτια του οποίου βλέπουμε την Αμερική της περιόδου 1940-1942 να αλλάζει ριζικά και από φιλική προς τους μετανάστες να βγάζει συγκεκαλυμμένα δόντια κατά των Εβραίων. Η οικογένεια ζει τα γεγονότα, ο πόλεμος χτυπά και τη δική τους πόρτα, αγωνιούν, ακούνε φήμες για τις φρικαλεότητες των Γερμανών στην Ευρώπη κι ανησυχούν. Παρ’ όλο που τις εκλογές τις κερδίζει ο φιλογερμανός Λίντμπεργκ είναι τέτοιος ο βαθμός και η πυκνότητα της προπαγάνδας που οι Εβραίοι αρχίζουν να χαμογελούν και να νιώθουν ασφαλείς. Άξιοι εκπρόσωποι του θρησκευτικού τους συναισθήματος, ηρωικές πράξεις του ίδιου του Προέδρου, η απόσταση από την Ευρώπη, όλα αυτά τους κλείνουν τα μάτια και κωφεύουν απέναντι σε μεμονωμένες σειρήνες.

Ο πατέρας του Φίλιπ Ροθ που εργάζεται σε ασφαλιστική εταιρεία (ο μόνος Εβραίος) όταν τον μεταθέτουν κάπου καλύτερα (κάπου πιο απομονωμένα) αναγκάζεται να παραιτηθεί και να ψωμοζεί. Ο αδερφός του Φίλιπ Ροθ σιγά σιγά και με τη βοήθεια της θείας του (αδερφής της μητέρας του) γίνεται μέλος της νεολαίας του Λίντμπεργκ και το μυαλό του αρχίζει να γεμίζει με φούμαρα και παρασύρεται ότι ο Λίντμπεργκ θα σώσει τις ΗΠΑ και αντίστοιχα τους Εβραίους από τον όλεθρο. Όλα τα γεγονότα έχουν αντίκτυπο στο σκεπτικό και στις κινήσεις όλων των μελών. Μια ήσυχη, δεμένη, ασφαλής, σταθερή οικογένεια, αρχίζει να γίνεται κομμάτια, καταλήγοντας στο σημείο ο μεν πατέρας να δοκιμάζει σιγά σιγά το ποτό, ο δε Φίλιπ Ροθ να δέχεται ξύλο για κάποιες σοβαρές αταξίες από δυο γονείς που πιστεύουν στη λεκτική βία και μόνο (ή μάλλον στο σωφρονισμό χωρίς βία). Μέσα σε όλα αυτά ο ξάδερφος του Φίλιπ κατατάσσεται κρυφά στον Καναδά κατά των Γερμανών και τραυματίζεται σε μάχη οπότε τον φιλοξενούν οι θείοι του ώσπου να αναρρώσει και αυτό έχει επίσης με τη σειρά του αντίκτυπο.

Η απορία μου είναι γιατί να γίνει έτσι και να γράψει ο συγγραφέας για κάτι φανταστικό; Θα μου πεις βέβαια πως αν ο Ρούζβελτ παρέμενε στην Προεδρία θα είχαμε μια διηνεκή ουδετερότητα της Αμερικής ως το Περλ Χάρμπορ και οι Εβραίοι δε θα κουνιούνταν από τη θέση τους, οπότε γιατί να γράψουμε καν το βιβλίο; Ναι, όντως. Απίστευτη αλληγορία λοιπόν, μοναδικός χειρισμός προσώπων, καταστάσεων και γεγονότων, ένα βιβλίο που πρέπει να είσαι συγκεντρωμένος για να το αγαπήσεις σωστά και να είσαι έτοιμος να δεχτείς μια διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων. Η Αμερική της δεκαετίας του 1940 σε όλη της την έκταση, από τα περιοδικά, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες, μέχρι τα έπιπλα και τα αυτοκίνητα.

Τελικά ο Λίντμπεργκ εξαφανίζεται, ο Αντιπρόεδρος κηρύττει εκλογές και κερδίζει ο Ρούζβελτ and the rest is history. Δεν έχουμε όμως κάποιο τέλος για την ίδια την οικογένεια, ακόμη και μετά από ένα ανελέητο πογκρόμ που ξέσπασε από βίαιες ομάδες κατά των Εβραίων, με συνέπεια ένας γείτονας και παιδικός φίλος του Φίλιπ να έρθει να μείνει με την οικογένεια. Δεν χρειάζεται να υπάρξει ένα τέλος, αρκεί που οι συνθήκες και οι περιστάσεις έδειξαν πως αυτές είναι που χειραγωγούν τους ανθρώπους κι όχι το αντίστροφο.Τέλος, έχω κάποιες ενστάσεις ως προς τη μετάφραση και παραδέχομαι ότι δεν διάβασα τα συμπληρωματικά ιστορικά στοιχεία, όπου καταγράφεται με σύντομο τρόπο ο πραγματικός βίος των σημαντικότερων ιστορικών προσώπων που εμφανίζονται στο μυθιστόρημα.

Ένα ωραίο απόσπασμα:

«Με άλλη μορφή, αυτό το νομοτελειακά απρόβλεπτο ήταν ό,τι μαθαίναμε στο σχολείο ως Ιστορία, αθώα ιστορία, όπου, ό,τι στον καιρό του θεωρούνταν αναπάντεχο, καταγράφηκε ως αναπόφευκτο. Ο τρόμος του απρόβλεπτου είναι αυτό που συγκαλύπτει η επιστήμη της Ιστορίας, μετατρέποντας τη συμφορά σε έπος» (σελ. 172).

Βιβλίο Ασυγχώρητο λάθος
Συγγραφέας Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι αληθινό, μεστό, ρομαντικό, με σκληρές αλήθειες γύρω από την κοινωνική και οικογενειακή ζωή της γυναίκας στην επαρχία τα χρόνια πριν τον πόλεμο όμως και μετά, με αφορμή τις αλλαγές στη ζωή της πρωταγωνίστριας, καταγράφονται περιπτώσεις εκμετάλλευσης και συναισθηματικής μοναξιάς που έβριθαν σε μια κοινωνία που επούλωνε τις πληγές της, έθετε νέους όρους επιβίωσης μα πάνω απ’ όλα εξακολουθούσε να ενισχύει τη θέση του άντρα. Κατά τη διάρκεια της πλοκής του μυθιστορήματος εναλλάσσονται ποικίλα συναισθήματα και πληθώρα στιγμιότυπων, που δεν αφήνουν ασυγκίνητο τον αναγνώστη: από τη χαρά περνάμε στη λύπη, από την απαξίωση στην καταξίωση, από τον έρωτα στον αποχωρισμό, από την αγωνία στην ανακούφιση. Κι όλα αυτά με μια πένα στιβαρή που δοκιμάζεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό από το προηγούμενο βιβλίο, την «Ηλέκτρα» . Άλλωστε η ίδια η συγγραφέας μας προετοιμάζει από τον πρόλογο: «Αυτήν τη φορά θα σας ταξιδέψω σε ήπιους τόνους»!

Η κυρία Δαμιανού-Παπαδοπούλου αγαπά, προβάλλει και ασχολείται με τις γυναίκες στα μυθιστορήματά της: από τις τραγικές ηρωίδες του «Αργού χορού» στις κακοποιημένες του «Αν ήξερα αλλιώς να σ’ αγαπώ» κι από τις βιασμένες και πληγωμένες της «Ηλέκτρας» στις ερωτευμένες του «Λάθους». Είναι όμως τέτοια η περίπτωση της Μαργαρίτας ή Μάργκαρετ, με τόσα σκαλοπάτια ανόδου και καθόδου, με μια βεντάλια αισθημάτων, που η συγγραφέας αγωνίζεται να τονίσει την αξία της γυναίκας στο πλαίσιο μιας οικογένειας ειδικότερα και μιας κοινωνίας γενικότερα. Κάθε ήττα της κεντρικής ηρωίδας είναι και μια κραυγή απόγνωσης μα και προειδοποίησης για τις συνέπειες της συμπεριφοράς των άλλων απέναντι σ’ ένα πλάσμα κυνηγημένο από κτίσεως κόσμου ενώ ταυτόχρονα κάθε νίκη, κάθε εξέλιξη είναι και μια ανάσα ανακούφισης, μια επιβράβευση.

Στο «Ασυγχώρητο λάθος» για άλλη μια φορά η συγγραφέας ασχολείται με τον χορό και την κακοποίηση, με τον πρώτο να έχει μεγαλύτερο βάρος στην εξέλιξη της υπόθεσης και τη δεύτερη να είναι το εφιαλτικό εφαλτήριο για μια νέα, ακόμη δυσκολότερη ζωή (η Μαργαρίτα αποστέλλεται σα δέμα να δουλέψει κι εκείνη το δέχεται, μεταξύ άλλων για να γλυτώσει τις σκηνές κακοποίησης της μητέρας της).  Ρωτάει το έντρομο κοριτσάκι όταν την πετάνε με τη βία από τις σχολικές ποδιές σε αυτές της κουζίνας: «-Θα είναι καλοί; -Μη ρωτάς, θα έχεις να τρως» (σελ. 27). Ένα αθώο, αγνό κορίτσι, δουλεύει σαν το σκυλί χωρίς ελπίδα, αντίκρισμα, προσωπικές χαρές και απολαύσεις, ώσπου στα δώδεκά της, άμαθη από ζωή και στερημένη από αγάπη, ψάχνοντας ένα υποκατάστατο πατρικής στοργής, πέφτει στην παγίδα που της στήνει το αφεντικό της και υποκύπτει στις ορέξεις του. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν μένει έγκυος και, μέσα από μια συγκλονιστική σειρά διενέξεων, ο Σάλεμ και η γυναίκα του υιοθετούν το βρέφος αλλά πετάνε στον δρόμο τη Μαργαρίτα.

Έτσι ξεκινάει η ιστορία μιας γυναίκας που κατάφερε να ανελιχθεί κοινωνικά, να διατηρήσει την ηθική της ακεραιότητα, να περάσει κυριολεκτικά διά πυρός και σιδήρου, να σφίξει τα δόντια, να ζήσει δύσκολες κι ευχάριστες στιγμές, να γνωρίσει ανθρώπους-κλειδιά που εμπιστεύτηκε, αγάπησε, ερωτεύτηκε και αποχωρίστηκε. Στο πλάι της, πάντα η κυρία Δαμιανού-Παπαδοπούλου, η συγγραφέας, να αδειάζει τον σάκο με τα κοσμητικά επίθετα και τα καλολογικά στοιχεία για να φτιάξει αξιομνημόνευτες σκηνές ή να τον κλείνει απότομα στα κρίσιμα σημεία του μυθιστορήματος. Η Μαργαρίτα είναι μια ηρωίδα καθημερινή, ανθρώπινη, αληθινή, που εξελίσσεται από σελίδα σε σελίδα, χωρίς παρατραβηγμένες αλλαγές ή αψυχολόγητες αντιδράσεις. Η ιστορία της έχει ακριβώς ό,τι χρειάζεται μια αναγνώστρια που αγαπάει τις ερωτικές ιστορίες και θέλει να καταφύγει στον ρομαντισμό για να ξεφύγει από τη ρουτίνα της αλλά ταυτόχρονα έχει και λογοτεχνικές απαιτήσεις! Δεν έχουμε επομένως ένα ελαφρύ ρομάντσο με τις αναμενόμενες δόσεις πάθους, ειδυλλίου και έρωτα αλλά ένα στιβαρό λογοτεχνικό κείμενο που πλάθει ζωντανούς χαρακτήρες μέσα από γεγονότα που θα μπορούσαν να συμβούν και στην πραγματική ζωή.

Προσέξτε πόσο αδειάζει από αγάπη προς την οικογένειά της η Μαργαρίτα όσο περνάει ο καιρός και το κάθε της βήμα τη φέρνει σε άλλο επίπεδο ζωής. Δε μεγαλοπιάνεται, προς Θεού, δεν ξεχνά όμως τον τρόπο που της φέρθηκαν οι άνθρωποι που την έφεραν στο φως, με τον αδερφό της να εισπράττει τους μισθούς από το αφεντικό, χωρίς να ρωτήσει ποτέ για κείνη και την αδερφή της μονάχα μια φορά να έρθει να κοιτάξει κλεφτά από τη γωνία μες στο σπίτι. Όταν η Μάργκαρετ πλέον αποφασίζει να επιστρέψει στον τόπο όπου γεννήθηκε, η σκηνή είναι συγκλονιστική, τόσο άδεια και ταυτόχρονα τόσο γεμάτη από συναίσθημα! Από την άλλη, ο αναγνώστης εύκολα αφήνεται στις εξελίξεις και τη ροή των γεγονότων, παρακολουθώντας μια γυναίκα που φοβάται να αγαπήσει, να εμπιστευτεί, να κερδίσει κάποιον, δημιουργώντας έτσι έναν γυάλινο τοίχο, πάνω στον οποίο όσοι αρνούνται ή βαριούνται ή δε θέλουν να τη γνωρίσουν καλύτερα, πετάνε κάθε λογής κοσμητικά επίθετα. Ραγίζει αυτός ο τοίχος αλλά δε σπάει, γιατί την κατάλληλη στιγμή εμφανίζονται οι σωστοί μάστορες, άντρες-εραστές και γυναίκες-φίλες, που θα κρατήσουν τη Μαργαρίτα από το χέρι. Έτσι πλάθονται οι αληθινοί χαρακτήρες!

Όπως έγραψα και πιο πριν, η ηρωίδα δεν είναι μόνη της σε αυτό το δύσκολο ταξίδι επιβίωσης, δεν ερωτεύεται ούτε εξαπατάται χωρίς να έχει έναν άνθρωπο να στραφεί, μιας και κατά καιρούς δημιουργεί ισχυρές φιλίες, οι οποίες σταδιακά εξασθενούν, χάνονται, αποπροσανατολίζονται, παρασύρονται από το μαγκανοπήγαδο του χρόνου. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του κλαμπ στο οποίο ζήτησε δουλειά, ο Λουί, είναι μια τραγική φιγούρα του μυθιστορήματος. Με ένα ιδιόμορφο ανατομικό πρόβλημα, που του στοίχισε ατέλειωτες ώρες εκφοβισμού και ντροπής στα παιδικά του χρόνια και τελικά απηνή διωγμό από το πατρικό του σπίτι, κατέφυγε, μετά από χιλιάδες δυσκολίες, στο κλαμπ όπου ήρθε τυχαία και η Μαργαρίτα. Ιδιαίτερη προσωπικότητα, αγάπησε από την αρχή την απροστάτευτη κοπέλα και τη φρόντισε και τη βοήθησε όσο και όπως μπορούσε. Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η Σταυρούλα, η υπηρέτρια του διπλανού από τον Εβραίο έμπορο σπιτιού, που περνάγανε μαζί τις Κυριακές του ρεπό τους και η ζωή τις έδεσε με γόρδιο δεσμό από την αρχή ως το τέλος της ιστορίας! Στηρίζουν η μία την άλλη, σχολιάζουν τα γεγονότα, αλληλοϋποστηρίζονται όπως και όσο ξέρουν και μπορούν, δεν αφήνουν την απόσταση να τις αποξενώσει ώσπου η Σταυρούλα γνωρίζει έναν εστιάτορα και τα πάντα αλλάζουν. Ενδιαφέρουσα τέλος είναι η ιδέα να υπάρχει παράλληλη αφήγηση της ζωής της Κατρίν, της κόρης που αναγκάστηκε η ηρωίδα να αφήσει στα χέρια του Εβραίου εμπόρου. Υπάρχουν σημαντικές κοινωνικές αλλαγές στην καθημερινότητά της, τις οποίες παρακολουθούμε ταυτόχρονα με της μητέρας της. Φυσικά το βάρος των εξελίξεων σηκώνουν οι εφηβικές της ανησυχίες και φιλοδοξίες, καθώς και η κρίσιμη στιγμή της μεγάλης αποκάλυψης. Μαζί αυτές οι δύο παράλληλες ιστορίες τερματίζουν ταυτόχρονα σ’ ένα λυτρωτικό, συναρπαστικό φινάλε.

Κλείνοντας, θα αναφέρω πως στα θετικά του μυθιστορήματος προσμετράται επίσης το γεγονός πως δεν έχουμε εκτενή ιστορικά γεγονότα που ίσως καθυστερούσαν τις εξελίξεις παρά μόνο τη διαβίωση της ηρωίδας μέσα από αυτά, π. χ. όταν φτάνει στη Θεσσαλονίκη για να δουλέψει γίνεται μάρτυρας ενός γερού καβγά ντόπιων με πρόσφυγες που δεν τους θέλουν στον τόπο τους ή στην Κατοχή, που έχει γίνει γνωστή χορεύτρια, αναγκάζεται να συνάψει σχέσεις με Γερμανό αξιωματικό ώστε να πληροφορεί την Εθνική Αντίσταση. Κατά τα άλλα, τις συναρπαστικές εκπλήξεις που έχει η ζωή της Μαργαρίτας τις ζούμε στις παρυφές των χρονικών περιόδων.

Στο νέο μυθιστόρημα της κυρίας Δαμιανού-Παπαδοπούλου έχουμε μια γυναίκα που μεγαλώνει, ωριμάζει, μεταμορφώνεται και γνωρίζει κάποιους ανθρώπους που θα τη βοηθήσουν να προχωρήσει παραπέρα. Ο έρωτας την ατσαλώνει, η κοροϊδία και η εξαπάτηση την πεισμώνουν. Η τύχη είναι με το μέρος της, όμως ο χαρακτήρας της παραμένει ταπεινός και προσγειωμένος. «Ασυγχώρητο λάθος» λοιπόν να μην επενδύσει στην αγάπη και τη φιλία, κι αυτό το διαπιστώνει ο αναγνώστης όλο και περισσότερο όσο προχωράει βαθύτερα στην πλοκή. Η συγγραφέας όμως αποφεύγει τις κακοτοπιές των κλισέ και τον αχρείαστο μελοδραματισμό κι έτσι καταφέρνει να δώσει τον ρεαλισμό και ταυτόχρονα τη συγκίνηση και το σασπένς που απαιτείται για ένα μεστό, στρωτό μυθιστόρημα που με συγκίνησε και με ταξίδεψε.

Βιβλίο Άσε το κακό να μπει
Τίτλος πρωτοτύπου Låt den rätte komma in
Συγγραφέας John A. Lindqvist
Μεταφραστής Βίκυ Μανωλοπούλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Τρόμου
Εκδότης Οξύ
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεν ξέρω τι να πρωτοσημειώσω, τι να πρωτογράψω, τι να πρωτοσχολιάσω. Μου άρεσε η γραφή φυσικά, το σκηνικό, η πλοκή, οι χαρακτήρες. Ο συγγραφέας με πείθει και πολύ καλά μάλιστα ότι ναι, μπορούν να υπάρξουν βρικόλακες και στη σημερινή εποχή (καλά, μιλάμε για τη Σουηδία, που το κλίμα και οι περιστάσεις ευνοούν να γεννηθούν τέτοιες ιστορίες) και αυτοί οι βρικόλακες να είναι άρρωστοι, να αγωνιούν, να δολοφονούν αλλά και κάποιοι να έχουν ακόμη αισθήματα αγάπης και φιλίας που να υπερβαίνουν κι αυτήν την αίσθηση καθήκοντος (πιείτε αίμα, κάνει καλό).

Ας ξεκινήσω με τον Όσκαρ, τον πρωταγωνιστή του βιβλίου. Ένα παιδί στα 13-14 περίπου, κλειστό, με χωρισμένους γονείς, αύταρκες (κατουριέται πάνω του και για να μην τον κοροϊδεύουν φορά την «κατουρόμπαλα», μια μπάλα από αφρολέξ που προστατεύει να μη λερώνεται). Μαθαίνουμε τον κόσμο με τα δικά του μάτια, απορίες, συναισθήματα, ερωτικά σκιρτήματα (όσα έχει μια τέτοια ηλικία). Εχθροί του, τρία μεγαλύτερα παιδιά που του κάνουν τη ζωή δύσκολη (πειράγματα, κοροϊδίες, νταηλίκια, παληκαρισμοί κλπ.). Ζει σε μια πόλη όπως όλες οι πόλεις της Σουηδίας. Με τους αλκοολικούς της, τους παρίες της, το αβέβαιο αύριο, τις μελαγχολικές σκοτεινές μέρες του βόρειου ημισφαιρίου, την τρεμάμενη μισοσβησμένη ελπίδα στα μάτια όλων των μέσων ανθρώπων. Κι όλα αλλάζουν όταν έρχεται στο διπλανό διαμέρισμα η Έλι.

Η Έλι είναι βρικόλακας. Τη συντροφεύει (μάλλον συνοδεύει) ένας άντρας που είναι ερωτευμένος μαζί της και την αγαπάει πάνω από τη ζωή του. Παρόλες τις αντιρρήσεις του και τους ενδοιασμούς του αναγκάζεται να βγει προς άγραν αίματος για να νιώσει καλύτερα η αγαπημένη του, με αντάλλαγμα μια βραδιά με χάδια (η Έλι συν τοις άλλοις είναι ένα άφυλο πλάσμα, ένα ευνουχισμένο αγόρι, και γι’ αυτό καταδικασμένο να μη νιώσει πότε σαρκική χαρά λόγω του μπλεγμένου συναισθηματικού του κόσμου) (το μόνο στοιχείο που με χάλασε ήταν αυτό, όλα τα άλλα δοσμένα καταπληκτικά, βλέπε κατωτέρω, έπρεπε η Έλι να είναι Ελίας και να μπερδευτούν τα πράγματα χειρότερα; Προς Θεού, ποτέ και πουθενά δεν αναφέρεται τίποτα το ερωτικό, τίποτα του στυλ ποιος είμαι και τι θέλω, λόγω αυτής της αναπηρίας και της ανάγκης για αίμα που κυριαρχεί έναντι οτιδήποτε άλλου, οπότε δεν μπλέκουμε τα μπούτια μας με έναν άφυλο βρικόλακα-επίσης εξαιρετικό εύρημα να ζούμε την ιστορία της Έλι μέσα από τα μάτια του Όσκαρ όταν φιλά την Έλι!). Ο Χόκαν λοιπόν ψάχνει θύματα για αίμα για να ταΐσει την καλή του. Τι γίνεται όμως όταν τα πράγματα στραβώνουν και ο κατά συρροήν δολοφόνος της πόλης πιάνεται στα πράσα;

Μπορεί όλα αυτά όπως τα περιγράφω να ακούγονται υπερβολικά αλλά, πιστέψτε με, είναι τόσο καλογραμμένα, τόσο ρεαλιστικά, τόσο συναισθηματικά δοσμένα που συμπάσχεις από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα. Πραγματικά, ένα βιβλίο με αρχή, μέση και τέλος, ύβρη και κάθαρση. Δίνεις δίκιο στο παιδί που κλέβει τον πατριό του για να το προσέξει η μητέρα του, δίνεις δίκιο στην Έλι που σκοτώνει για να μείνει ζωντανή, δίνεις δίκιο στη γυναίκα που αυτοκτονεί για να σώσει κυρίως τον άνθρωπο που αγαπά, δίνεις δίκιο στην Έλι που έρχεται για να σώσει τον Όσκαρ από τον τελευταίο ολέθριο γύρο αντιμετώπισης των νταήδων που του κάνουν τη ζωή μαύρη.

Σασπένς, ανατροπές, ανοιχτό στόμα, άνθρωποι που αντιπροσωπεύουν ένα ποσοστό του σουηδικού πληθυσμού, κλειστοί, απομονωμένοι, κάτω από τον ήλιο του μεσονυκτίου που κάνει μαρμελάδα κάθε θέληση, κάθε αισιοδοξία. Μου έκανε εντύπωση που ο συγγραφέας ξέρει τόσα πολλά για τους βρικόλακες. Ποτέ δεν περίμενα ότι ο βρικόλακας είναι σαν ξενιστής, με ένα πλάσμα μέσα του αυτόνομο και αυτόβουλο, που ζητά αίμα και χτυπά η καρδιά του διαφορετικά. Ούτε ότι κοιμούνται την ημέρα, με σβηστά ΤΕΛΕΙΩΣ τα φώτα, μέσα σε λίμνες αίματος. Επίσης πρέπει να το καλέσεις για να μπει κάπου αλλιώς πληγώνεται το σώμα του (άσε το κακό να μπει!!!). Καλοδουλεμένο έργο, σφιχτοπλεγμένο, ανατρεπτικό, αστυνομικό και κοινωνικό περισσότερο παρά δρακουλιάρικο και τρομακτικό. Επί τη ευκαιρία δεν θεωρώ τον John A. Lindqvist τον νέο Stephen King. Ο Lindqvist , τουλάχιστον στο συγκεκριμένο βιβλίο, έχει καλολογικά στοιχεία, έχει αφηγήσεις με μάτια τρίτων, έχει πολλά πράγματα που χωρίς δισταγμό προσωπικά θα το χαρακτήριζα λογοτεχνικό θρίλερ. Μην το χάσετε (και να δείτε και την αντίστοιχη ταινία, όχι την αμερικανική αλλά τη σουηδική).

Α, ένα σοβαρό μειονέκτημα της έκδοσης του 2011 είναι η ελλιπής επιμέλεια: λείπουν ολόκληρες λέξεις στο κείμενο (ευτυχώς το παρατήρησα 10-12 φορές συνολικά αλλά χτυπάει άσχημα στο μάτι όπως και να το κάνουμε).

Βιβλίο Ανόθευτη αγκαλιά
Συγγραφέας Ελισάβετ Ιακωβίδου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα μυθιστόρημα χωρίς περαιτέρω απαιτήσεις, επιφανειακό, μονοδιάστατο και ρηχό.

Η Κωνσταντίνα φεύγει από το νησί, έχοντας γνωρίσει τον έρωτα στο κορμί και στο βλέμμα του μουσικού Γερμανού Χέρκελ. Σοκ όταν μετά τον γάμο τους ζει στο Βερολίνο: άλλοι άνθρωποι, άλλα ήθη, άλλες συνήθειες, άλλο κλίμα, πουθενά ήλιος, χαρά, διασκέδαση, ξενύχτι. Ο Χέρκελ, ένας σοβινιστής αλκοολικός με σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, ζηλεύει παθολογικά τη γυναίκα του αλλά αναγκάζεται να τη συστήσει στον κύκλο του και τελικά σπουδάζει μουσική και αξιοποιεί στο μέγιστο τη φωνή της. Γίνεται η διάσημη σοπράνο Κονστάνς και παγκοσμίως γνωστή. Αρχίζει να απομακρύνεται από τον άντρα της, να μεγαλώνει, να εξελίσσεται αλλά ο Χέρκελ την καταστρέφει ψυχολογικά. Μετά από χρόνια και τρία παιδιά, δύο απόπειρες αυτοκτονίας του και αυτή στο απόγειο της καριέρας της, η ζωή της αλλάζει την πορεία μια για πάντα.

Μάλιστα, μάλιστα. Ελάχιστες ζωντανές σκηνές, ελάχιστη δράση, τα ίδια συναισθήματα και σκέψεις ξανά και ξανά, οι ήρωες σκέφτονται και ξανασκέφτονται και η συγγραφέας απλώς αφηγείται την ιστορία χωρίς να αγαπήσει τους ήρωές της, να αγκαλιάσει τα δημιουργήματά της, να τους φτιάξει μια εικόνα, έναν χαρακτήρα, ένα συναίσθημα, ένα κάτι ενιαίο, για να γεμίσουν όλα αυτά τα άδεια, μονότονα δέκα χρόνια προσαρμογής της Κωνσταντίνας στο Βερολίνο, αψυχολόγητες ενέργειες και κινήσεις, πρόχειρες εξελίξεις, ο νοηματικός ειρμός μιας παραγράφου σπάει αδιευκρίνιστα σε δύο και τρεις παραγράφους, δυστυχώς μια γυναικεία γραφή άτονη και χαλαρή, με ελάχιστα καλολογικά στοιχεία που κι αυτά δεν σώζουν την κατάσταση.