Βιβλίο Το όνομα του ρόδου
Τίτλος πρωτοτύπου Il nome della rosa
Συγγραφέας Umberto Eco
Μεταφραστής Έφη Καλλιφατίδη
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεδομένου ότι γράφτηκε τη δεκαετία του 1980 είναι πραγματικά ατμοσφαιρικό και δεν το αφήνεις εύκολα. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα είναι οι πολλές ιστορικές σημειώσεις (έστω και σε μορφή διαλόγου) γύρω από τον παπισμό και τις αιρέσεις που τον καταπολεμούσαν (μιλάμε για 12-14ο αιώνα), που αν τα απομονώσεις φτιάχνουν ένα σοβαρό ιστορικό δοκίμιο για τις αμφισβητήσεις και για την αγωνία του ανθρώπου απέναντι στο Θεό και τη μελλοντική του τύχη με τη βοήθεια των εκπροσώπων του Θεού (τον Πάπα και καθ’ εκάστην τις αιρέσεις). Ευτυχώς εντοπίζεις εύκολα πού σταματάει η «φλυαρία» και απολαμβάνεις το υπόλοιπο κείμενο, ψάχνοντας τον δολοφόνο.

Σε μια μονή στα βόρεια της Ιταλίας διαπράττονται εγκλήματα μοναχών και τα σημάδια δείχνουν πως πρόκειται για φόνους που βασίζονται στα σημάδια της Αποκάλυψης. Ποιος τους σκοτώνει και γιατί; Και γιατί οι περισσότεροι έχουν μαύρη γλώσσα και ακροδάκτυλα; Ποιο μυστικό κρύβει η βιβλιοθήκη, που είναι ανοιχτή και προσιτή μόνο στον Βιβλιοθηκάριο, που ξέρει όλα τα μυστικά της;; Πράγματι, αν τολμήσει να μπει άλλος κρυφά υπάρχουν παγίδες, παραμορφωτικοί καθρέφτες, αρωματικά κεριά που δημιουργούν οράματα, ακόμα και λαβυρινθώδεις διάδρομοι που σε απογοητεύουν να συνεχίσεις. Όλα λοιπόν στρέφονται γύρω από το μοναστήρι και τη βιβλιοθήκη του, που με τις δωρεές και τις αγορές και τις αντιγραφές έχει καταλήξει ένας σπουδαίος ναός γνώσης και δύναμης, γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να διαφυλαχτούν αυτά τα πολύτιμα μυστικά και να μη γίνουν όλα κτήματα όλων των μοναχών ή των αναγνωστών, γιατί το μοναστήρι τότε θα ξεπεράσει την απλή, ταπεινή του παρουσία και θα γίνει ένα παντοδύναμο πανεπιστήμιο. Αυτό προσπαθεί να διαφυλάξει και ο βιβλιοθηκάριος και ο ηγούμενος.

Αγώνας λοιπόν τα μυστικά να παραμείνουν μυστικά. Τελικά το μυστήριο βρίσκει τη λύση του, με ανατροπές και αποκαλύψεις και στις τελευταίες σελίδες μαθαίνουμε την πραγματική αιτία για την αλληλουχία των φόνων: ο δεύτερος τόμος της Ποιητικής του Αριστοτέλη πρέπει να μείνει κρυφός γιατί υποστηρίζει πόσο χρήσιμο είναι το γέλιο για να διαλύει το φόβο του ανθρώπου για το άγνωστο, άλλωστε ό,τι δεν κατέχουμε το διακωμωδούμε ή προσπαθούμε με το γέλιο να περάσουμε μηνύματα πιο ευχάριστα ώστε να τα προσεγγίσουμε και να τα κατανοήσουμε. Αυτό όμως αντιβαίνει στη θρησκεία, όπως υποστηρίζουν οι μοναχοί της μονής και ο υποκινητής-δολοφόνος, (άλλωστε ο Χριστός δε γέλασε ποτέ, υποστηρίζουν οι Γραφές). Και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο Αριστοτέλης κατέλυσε τα πάντα εξηγώντας με τη λογική τα πάντα, αψηφώντας την έννοια του Θεού και απλουστεύοντας όλα τα αίτια και τα αιτιατά απομακρύνοντας τον άνθρωπο από τη θεϊκή υπόσταση και το φόβο (βλέπε υποταγή), αν βγει στο φως αυτό το βιβλίο, το τελευταίο προπύργιο να προστατευθεί ο Θεός από το να κυλιστεί σε βρομόνερα ο λόγος της παρουσίας Του και της παντοδυναμίας Του (άλλωστε το κωμικό βγαίνει από τις κώμες, από τα χωριά, τι ποταπότης λοιπόν) η ιστορία της ανθρωπότητας θα αλλάξει ριζικά και θα ανέλθει σε μεγάλο βαθμό προπέτειας. Δυνατό εύρημα, μοναδική σύλληψη πλοκής, ένα δυνατό κείμενο! Το ξαναδιαβάζω ευχαρίστως!!!!!

Βιβλίο Φυγή
Τίτλος πρωτοτύπου Run away
Συγγραφέας Harlan Coben
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συναρπαστική περιπέτεια του Harlan Coben είναι γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, με τις παράλληλες ιστορίες να τέμνονται σε απρόσμενα σημεία και να φέρνουν απροσδόκητες διαστάσεις στην υπόθεση. Λιτοί διάλογοι, βασικές πληροφορίες για τις σκηνές που εκτυλίσσονται, ποικιλία χαρακτήρων συγκροτούν μια υπόθεση που δεν μπόρεσα ν’ αφήσω από τα χέρια μου αν δεν την τελείωνα.

Ο Σάιμον και η Ίνγκριντ Γκριν, οικονομικός σύμβουλος και παιδίατρος αντίστοιχα, ζουν κι εργάζονται στη Νέα Υόρκη με τα τρία τους παιδιά, την Πέιτζ, τον Σαμ και την Άνια, μέχρι που η πρώτη φεύγει από το σπίτι λόγω των ναρκωτικών. Έξι μήνες μετά, ο Σάιμον τη βρίσκει στο Σέντραλ Παρκ αλλά τα πράγματα πάνε στραβά και βρίσκεται κατηγορούμενος για επίθεση και βιαιοπραγία ενώ ο καβγάς έχει βγει στη δημοσιότητα, σε μια κοινωνία που βλέπει χωρίς ν’ ακούει κι έτσι η σκηνή έχει παρερμηνευθεί πλήρως από τον ευρύτερο κόσμο. Ο Σάιμον θεωρεί υπεύθυνο για την όλη κατάσταση τον σύντροφό της, το απόβρασμα Άαρον Κόρβαλ. Τρεις μήνες μετά το συμβάν ο Κόρβαλ βρίσκεται νεκρός και ο Σάιμον θεωρείται ύποπτος. Τι σχέση όμως έχει όλη αυτή η ιστορία με την εξαφάνιση του γιου του πάμπλουτου Σεμπάστιαν Θορπ, Χένρι, που αναλαμβάνει μια κοντόχοντρη Λατίνα ιδιωτική ερευνήτρια και πρώην ειδική πράκτορας ονόματι Ελένα Ραμίρεζ; Οι  δυο εκτελεστές για λογαριασμό ποιων αφαιρούν ανθρώπινες ζωές και ποια είναι τα δικά τους σχέδια;

Μέσα από την περιπέτεια στην οποία μπλέκει ο Σάιμον, βλέπουμε τις εύθραυστες ισορροπίες ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας και πόσο εύκολα αυτές μπορούν να διαρραγούν. Πόσα «αν» υπάρχουν στον κόσμο που σε κάνουν να γυρίζεις πίσω στο λάθος σημείο, στη λάθος στιγμή από την οποία ξεκίνησαν όλα; Έτσι κι ο Σάιμον, όσο ψάχνει για την κόρη του, κάνει συνεχή πισωγυρίσματα, αγωνίζεται να καταλάβει, να νιώσει, να διαπιστώσει πόσο μεγάλο ήταν το λάθος του και κατά πόσο φταίει σε όλη αυτήν την ιστορία. Η πλοκή πάντως παίρνει αναπάντεχες τροπές ως τις τελικές αποκαλύψεις που μερικές είναι καλοδεχούμενες, ειδικά με τον τρόπο που ο συγγραφέας τις παραθέτει. Κάθε φορά που απαντάται ένα ερώτημα, κάποιο άλλο περιμένει τη σειρά του, μέχρι όλα μαζί να συγκροτήσουν μια απρόσμενη ιστορία με ευφάνταστες εξελίξεις.

Όσο κι αν παρασύρθηκα από την περιπέτεια, όσο κι αν οι διάλογοι που καταγράφονταν και οι σκηνές που εκτυλίσσονταν ήταν στακάτοι και συναρπαστικοί, άλλο τόσο έψαχνα κι αναρωτιόμουν πού βρίσκεται κάτι βαθύτερο από όλα αυτά. Οι οπτικές γωνίες αφήγησης άλλαζαν απροειδοποίητα, αρκετοί χαρακτήρες δεν είχαν ψυχογραφηθεί σχεδόν καθόλου, κάποια ψήγματα ήταν σα να έμπαιναν με το ζόρι στην ιστορία για την ολοκλήρωσή της, σε κάνα δυο σημεία η εξέλιξη της πλοκής γινόταν μέσα σε μία και μόνο πρόταση, οπότε η υπόθεση απλώς προχωρούσε παρακάτω αλλά πάνω απ’ όλα μου έκανε τρομερή εντύπωση ο Σάιμον. Ήταν ένας άνθρωπος που ουσιαστικά δεν ήξερε απολύτως τίποτα για την ίδια του την οικογένεια, μιας και κάποια μέλη της του απέκρυπταν πράγματα είτε για λόγους εμπιστοσύνης είτε για λόγους ηθικής είτε ακόμη χειρότερα «για να μην ξαναδεί αυτήν την έκφραση απογοήτευσης στο πρόσωπό του». Σίγουρα υπάρχουν «λευκά ψέματα» ή νιώθουμε πιο άνετα να μιλήσουμε με συγκεκριμένα άτομα, όμως ο Σάιμον διαπίστωσε πως του απέκρυψαν αρκετές φορές σημαντικές πληροφορίες από τις ζωές τους διαφορετικά μέλη. Γιατί όμως; Δεν τονίστηκε κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα στην προσωπικότητά του που να το δικαιολογεί αυτό ούτε πείστηκα από τον αξιοπρόσεκτο αριθμό αυτών των συμπτώσεων.

Εξ ου και μου φάνηκε πως τα «ηθικά διδάγματα» της ιστορίας ήταν απλώς σκόρπια μες στο κείμενο χωρίς κάποιο συνεκτικό δεσμό. Στην αρχή αναφέρθηκαν οι ανωτέρω σκέψεις περί οικογένειας και ανατροφής, μετά τα ναρκωτικά, μετά οι ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις ενός βιασμού και τέλος, ευκαιρίας δοθείσης που η γυναίκα της δυάδας των εκτελεστών ανήκει σε αίρεση, ο συγγραφέας καταφέρνει σχεδόν χοντροκομμένα να αποδείξει «…πριν απορρίψεις μια άλλη θρησκεία σαν παλαβή, ίσως θα έπρεπε να σκεφτείς πιο σοβαρά τις ιστορίες που θεωρούν πιστευτές οι «φυσιολογικοί άνθρωποι. Νομίζουμε ότι όλες οι θρησκείες είναι τρελές, εκτός από τη δική μας» (σελ. 239).

Πάντως, «Η φυγή» είναι ένα γρήγορο περιπετειώδες μυθιστόρημα με μια σειρά από εκπλήξεις και αποκαλύψεις που με άφησαν με κομμένη ανάσα μέχρι το τέλος. Μυστικά, ψέματα και λάθη δημιουργούν ένα ευφάνταστο παζλ με δυσδιόρατα κομμάτια που συγκροτούν μια πρωτότυπη ιστορία που το τέλος δεν το περιμένει κανείς.