Βιβλίο Τα κόκκινα τετράδια
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αυτήν τη φορά ο συγγραφέας έχει μια πανέξυπνη ιδέα: αυτά τα σκαμπρόζικα συμβάντα μας τα αφηγούνται ένα γκαρσόνι κι ένας ταξιτζής σε δύο διακριτά και ξεχωριστά μέρη. Η οξυδερκής ματιά τους και το επαγγελματικό περιβάλλον που τους επιτρέπει να παρατηρούν τα πάντα είναι πολύτιμα όπλα για να καταγραφούν οι μεγάλες αλήθειες που δε θα συναντήσουμε ποτέ σε επίσημα βιβλία. Επιπλέον, δεν υπάρχει στείρα καταγραφή γεγονότων αλλά οι δύο πρωταγωνιστές αφηγούνται και τη δική τους προσωπική ζωή, με αποτέλεσμα να ζωντανεύουν άψογα και παραστατικά οι επαγγελματικοί χώροι που κινούνται (καφενεία, ζαχαροπλαστεία, πιάτσες ταξί, η κίνηση στους δρόμους κ. ά.). Μικρές παράλληλες ιστορίες καταγωγής, ανατροφής, αντιλήψεων και ιδεών των δύο προσωπικοτήτων κουμπώνουν στον κεντρικό κορμό της αφήγησης και συμπληρώνουν μια εκπληκτική τοιχογραφία της Αθήνας μεταξύ των δύο πολέμων.

Μια σύντομη εισαγωγή μας ταξιδεύει από την απαγορευτική για τη γυναίκα εποχή του Όθωνα στην Μπελ Επόκ με τις επιστρατεύσεις που παίρνουν τους άντρες κι αφήνουν στις γυναίκες πεδίο για την επερχόμενη απελευθέρωσή τους. Έτσι φτάνουμε στον Μεσοπόλεμο, που γεμίζει τον κόσμο νεόπλουτους από την αισχροκέρδεια επί των αγαθών που περιορίζονταν στη διακίνηση και τα στερούνταν ο κόσμος αλλά και κουνιστές Σμυρνιές με μυστικές ερωτικές συνταγές, όπως επίσης τα περίφημα μπαιν-μιξτ κ. ά. Σε αυτήν την εποχή θα μας ταξιδέψουν το γκαρσόνι Θοδωρής και ο ταξιτζής Μανώλης. Ας τους διαβάσουμε!

Ο Θόδωρος δουλεύει πάνω από τριάντα χρόνια ως γκαρσόνι σε κυλικεία, ξενοδοχεία, ζαχαροπλαστεία, εστιατόρια, καμπαρέ και κοσμικά κέντρα. Δε σκοπεύει να παραβεί τα μυστικά του επαγγέλματος ούτε και να θίξει κανέναν, απλώς αφηγείται τα όσα σκαμπρόζικα του έτυχαν, αναβιώνοντας μια εποχή γεμάτη ατασθαλίες, απάτες, προκλήσεις, ευκαιρίες, διακορεύσεις. Πώς πρέπει να είναι ντυμένος, πώς να συμπεριφέρεται στους πελάτες, πώς να παίρνει παραγγελίες, πώς να προσέχει τα πάντα και να ικανοποιεί κάθε τους επιθυμία είναι τα πρώτα στοιχεία που μας χαρίζει και τονίζει πως αυτή είναι μια δουλειά που «χρειάζεται πόδι, αυτί, μάτι, μπράτσα και μνήμη». Ως τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο μπορεί να υπήρχαν ευκοσμία και σεμνότητα στα κέντρα διασκέδασης, καθώς και περισσευούμενη ηθική στον δρόμο αλλά μέσα στα σπίτι γινόταν χαμός: ο κύριος που αγορεύει υπέρ της ηθικής δε θα διστάσει να διαφθείρει το φτωχοκόριτσο του συνοικισμού, τη ράφτρα ή την κορδελιάστρα κι αυτές μάλιστα του τις προμηθεύει εκμαυλίστρια ιδιοκτήτρια σπιτιών του έρωτα! Πώς όμως αυτά τα κορίτσια μπαίνουν σε τέτοια σπίτια; Μα φυσικά χάρη στην προαγωγό, τη γυναίκα που ξετρυπώνει με διαβολεμένη ειδικότητα τα θύματά της από τη χαμηλή και τη μεσαία τάξη, μια γυναίκα που βρίσκεται παντού και θηρεύει με τρόπο σατανικό. Δεν είναι όμως μόνο τα αθώα κορίτσια αλλά και παντρεμένες κυρίες που εκδίδονται για λίγα χρήματα παραπάνω και μάλιστα κρυφά από τους άντρες τους, στους οποίους λένε διάφορα ψέματα για τη μέρα τους («Ο πατέρας στη λέσχη, η μητέρα στα αίσχη»). Οι ανάγκες της επιβίωσης αλλά και οι ανάγκες της πολυτέλειας τις ωθούν σε ακολασίες. «Η μεταπολεμική περίοδος, μια περίοδος εκφυλισμού, σπατάλης και αχαλίνωτης τάσης προς τον εύκολο πλουτισμό, ήταν η πρώτη ώθηση προς τον ηθικό κατήφορο…» (σελ. 39).

Άνθρωποι και ανθρωπάκια περνάνε από τις σελίδες του ημερολογίου του Θόδωρου: μπανιστηρτζήδες (απίστευτο το γεγονός ότι κυκλοφορούσαν με τρυπάνια, στόχευαν συγκεκριμένα σπίτια με έντονη και ιδιαίτερη ερωτική δραστηριότητα και μετά κυκλοφορούσε λίστα με τις διευθύνσεις για τους «μιλημένους»), εφαψίες και επιδειξίες, σαδιστές, σάτυροι, ερωτύλοι και φαύλοι. Ο κόσμος κατά μεγάλο ποσοστό συχνάζει στα ζαχαροπλαστεία και στα καφενεία για κόρτε και κρυφό ραντεβού κι έτσι αναλύονται τα κόλπα τους και οι πόθοι τους. Ζευγαράκια για τα σεπαρέ, γερόντια-σάτυροι που δεν το βάζουν κάτω με τίποτα, γεροντοπαλίκαρα και περασμένης ηλικίας έγγαμοι που καταλαμβάνουν θέσεις-καραούλια γεμάτα αποκαλύψεις φέρνουν στο προσκήνιο μια άλλη Αθήνα. Κι από την άλλη, γυναίκες που απατούν τους άντρες τους ως εκδίκηση, παξιμαδοκλέφτρες ελευθέρων ηθών, ξεσκολισμένες, όλες εδώ.

Τα σεπαρέ, όπου ο καθένας μπορούσε να διασκεδάσει χωρίς αδιάκριτα βλέμματα γύρω του, στον μεσοπόλεμο μετατρέπονται σε μικρές γκαρσονιέρες για σαρκικές ανάγκες και τα γκαρσόνια δίνουν ρεσιτάλ εχεμύθειας και… προαγωγού. Παντρεμένες, κοκότες και δεσποινίδες μπαίνουν στα σεπαρέ εκούσες-άκουσες και οι ιστορίες που προκύπτουν είναι ατελείωτες και άκρως διασκεδαστικές (για μας τους αναγνώστες τουλάχιστον). Κι όχι μόνο ζευγαράκια αλλά και μαστροποί-προαγωγοί με τις νεαρές τους δεσποινιδούλες και τα κορόιδα-θύματα που θα γδύσουν. Ρομαντικοί και προικοθήρες (χαρακτηριστική μορφή ανάμεσά τους ο Παναής της γνώστης φράσης «μην είδατε τον Παναή»), αγύρτες και αποφασισμένοι να διακορεύσουν είναι θαμώνες αυτών των χώρων. Κι από τα κοσμικά μαγαζιά του κέντρου περνάμε σε αυτά του Φαλήρου, όπου γίνεται το ίδιο σώσε! Άλλη βόλτα στα περίφημα καμπαρέ, εκεί όπου συχνάζει ο «καλός κόσμος της κακιάς ζωής», με κονσομασιόν και σαμπάνιες, έχουμε και τις σουμπρέτες στα καφέ-σαντάν του 19^ου αιώνα, τις παστρικές επειδή πλένονταν πιο συχνά από τον υπόλοιπο κόσμο της εποχής και πολλά πολλά άλλα.

Στη συνέχεια, ο ταξιτζής Μανώλης αποκαλύπτει τα δικά του μυστικά που είναι εξίσου κωμικοτραγικά και αποκαλυπτικά, γιατί: «Η αλήθεια είναι πως όλα, ανεξαιρέτως όλα, εμείς οι σοφέρ τα ξέρουμε καλύτερα γιατί τα ζούμε καθημερινά» (σελ. 211).  Προηγείται μια σύντομη αναδρομή στο επάγγελμα από τους αμαξάδες και τις άμαξες ως τους σοφέρ με μια παρέλαση οχημάτων: λαντό και βικτόριες, παετόνια, βιζαβί, τα μόνιπα ή «Μαρίκες» και μαθαίνουμε ποιον τύπο άμαξας προτιμούσαν οι οικογενειάρχες με τη φαμελιά τους, τα ζευγαράκια, οι ξενύχτηδες, ποια τα ψευδώνυμα των αμαξάδων, οι τιμές τους, ποιοι ήταν ο Σωκράτης Δέδες και ο Μανώλης ο τραμπαρίφας κ. ά. Τα ταξί θεωρούνταν «κινούμενες γκαρσονιέρες» αλλά και «ξενοδοχεία ύπνου» (πιο φθηνά θα σας έρθει να κοιμηθείτε στο αμάξι ώσπου ν’ αρχίσει η συγκοινωνία παρά να σας πάει στο σπίτι σας αν μένετε μακριά!) και οι επιβαίνοντες ήταν αποκάλυψη και γερά μαθήματα αγωγής και ζωής για τους οδηγούς. Οι ταξιτζήδες συζητάνε μεταξύ τους «τα πιο καταπληκτικά πράγματα, τις πιο σκανδαλώδεις αποκαλύψεις για ευυπόληπτα πρόσωπα της κοινωνίας, τα πιο σπουδαία μυστικά» και μαζί μ’ αυτούς γνωρίζουμε κι εμείς μια άλλη, διαφορετική, σεξουαλική Αθήνα. Δεν είναι εύκολο επάγγελμα όμως, μιας και, εκτός από τις διασκεδαστικές καταστάσεις, υπάρχουν και κίνδυνοι, μικροεπεισόδια, σπανιότερα κάποια εγκλήματα. Τους κλέβουν, τους εξαπατούν, αρνούνται να τους πληρώσουν, βιώνουν διάφορες περιπέτειες.

Πειραιάς, Φάληρο, Κηφισιά, Πάρνηθα, Ερμού («το Ελ Ντοράντο των γυναικών»), Αιόλου, Σύνταγμα, Αλυσίδα, Ποδονίφτης, Χαλάνδρι και άλλα σημεία της Αθήνας αποτελούν φωλίτσες, καθωσπρέπει σπίτια με τη μυστηριώδη ταμπέλα «εδώ κατοικεί οικογένεια», ψεύτικα «μοδιστράδικα» και κομμωτήρια-βιτρίνες κι ανάμεσα σε όλους αυτούς τους «πειρασμούς» υπάρχουν το στέκι των οργίων στη Μεσογείων κοντά στον Σταυρό, γκαρσονιέρες και φιγιέρες, νυφοπάζαρα, και φυσικά η Τρούμπα και τα Βούρλα. Οι αφηγήσεις του ταξιτζής είναι εξίσου γλαφυρές με του γκαρσονιού και καταγράφουν την πιο σκοτεινή πλευρά της Αθήνας, μιας και τα κέντρα διασκέδασης καποια στιγμή κλείνουν. Τι συμβαίνει μετά; Χμ…

«Τα κόκκινα τετράδια» είναι μια συναρπαστική σειρά αστείων και αναπάντεχων περιστατικών του αθηναϊκού μεσοπολέμου που καταγράφουν στα ημερολόγιά τους ένα γκαρσόνι κι ένας ταξιτζής. Γέλιο, συγκίνηση, αγωνία με συντρόφευσαν ως το τέλος ενώ χάρη στην παραστατική πένα του συγγραφέα και στην εμβρίθειά του να ανακαλύψει όλα αυτά τα ντοκουμέντα που συμπληρώνουν και τεκμηριώνουν τα κείμενά του πραγματοποιείται ένα εκπληκτικό ταξίδι σε μια Αθήνα που πλέον δεν υπάρχει πια. Αυθεντικές ιστορίες, πλούσιο φωτογραφικό και εικονογραφικό υλικό, σπάνια σκίτσα και γελοιογραφίες, μαρτυρίες συγκροτούν την ταυτότητα μιας πόλης που δεν κοιμάται ποτέ και φιλοξενεί στους κόλπους της κάθε καρυδιάς καρύδι, από νοικοκυραίους μέχρι μπερμπαντηδες.

The post «Τα κόκκινα τετράδια», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Bell appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Μαίρη Πολύβουα 
Συγγραφέας Γιάννης Καφάτος
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Καφάτος έγραψε μια ιδιαίτερη συλλογή κειμένων με πρωταγωνιστές ανθρώπους που δεν περιμένεις ότι θα συναντήσεις σε αφηγηματικό προσκήνιο: μετανάστες, ηλικιωμένοι, ναρκομανείς, άστεγοι (πολλά από τα διηγήματα ζωντανεύουν τον δικό τους περιπετειώδη βίο) κ. ά. Πρόσωπα που δεν τραβούν το ενδιαφέρον και την προσοχή των περαστικών είναι εδώ με τη δική τους φωνή, συγκροτώντας ένα απάνθισμα ιστοριών με πλοκή-roller coaster, δηλαδή εκεί που υπάρχει γραμμική αφήγηση, θα συμβεί κάτι που θα πυροδοτήσει τις εξελίξεις και στη συνέχεια θα ολοκληρωθεί με κάτι εξίσου αναπάντεχο. Απλό λεξιλόγιο, δυνατή αφηγηματικότητα, έξυπνες ιδέες και υποδειγματική ανάπτυξή τους κάνουν τα κείμενα ιδιαίτερα προσωπικά και διαφορετικά από τα συνηθισμένα άλλων συλλογών. Επιπλέον, ελάχιστοι χαρακτήρες έχουν ονόματα κι αυτοί δρουν σε μέρη χωρίς τοπογραφικές ενδείξεις, κάτι που δημιουργεί την αίσθηση του διηνεκούς και της διάρκειας στον χρόνο. Αντιθέτως, όποτε κατονομάζονται τα σημεία δράσης αυτά είναι συνήθως στου Ψυρρή και στην οδό Αθηνάς.

Άνθρωποι που έχουμε δει χωρίς να τους βλέπουμε, που τους έχουμε προσέξει χωρίς να τους έχουμε δει βγαίνουν μπροστά. Ο συγγραφέας μάλιστα δε διστάζει να χρησιμοποιήσει λέξεις που θα εντείνουν το συναίσθημα, όχι για λόγους εντυπωσιασμού αλλά για να μας φέρει πιο κοντά στον δικό μας εαυτό, μιας και σίγουρα όλοι μας έχουμε σκεφτεί αυτές τις λέξεις γι’ αυτούς τους ανθρώπους απλώς δεν τις έχουμε πει δυνατά. Ο Γιάννης Καφάτος όμως, μετά το πρώτο αναγνωστικό χαστούκι, απλώνει μερικές φορές το χέρι της αισιοδοξίας και κυρίως της ανθρωπιάς, δείχνοντάς μας ότι οι χαρακτήρες του δεν παύουν να είναι άνθρωποι, με ένα παρελθόν και με μια σειρά από λάθη που, επίτηδες ή τυχαία, τους έριξε χαμηλά ή πιο έξω από τον κόσμο. «Γιατί αν κάποιοι κάνουν ότι δεν βλέπουν την περιφερόμενη δυστυχία στην πόλη που κυκλοφορούν, άλλοι τόσοι και περισσότεροι είναι εχθρικοί προς τη δυστυχία των άλλων. Λες κι είναι κολλητική ασθένεια» (σελ. 40). Σε κάποια κείμενα έχουμε τριτοπρόσωπη αφήγηση, σε άλλα πρωτοπρόσωπη ενώ μερικές φορές ο αφηγητής απευθύνεται σε κάποιον, στον αναγνώστη ή σε συνομιλητή του, για μεγαλύτερη παραστατικότητα.

«Στον φράχτη έκλαψα δυο φορές» γνωρίζουμε τον Αλί που εργάζεται ως σιδεράς και του οποίου το αφεντικό δέχεται μια σημαντική δουλειά: να στήσουν έναν φράχτη στα σύνορα. Ο Αλί βάζει τα κλάματα γιατί θυμήθηκε πως στο ίδιο σημείο είχε περάσει λαθραία πριν χρόνια. «Σήμερα έκλαψα για τον επόμενο Αλί που δεν θα μπορέσει να διαβεί το ποτάμι και να βρει μια ζεστή κούπα τσάι να ζεστάνει το κορμί του» (σελ. 17). Το δίλημμα μεγάλο: «Πώς θα έκλεινα εγώ μια πόρτα που την είχα βρει ανοιχτή και σώθηκα περνώντας τη; Το κλάμα του έγινε και δικό μου κλάμα: «Έχουμε μάθει να κοιτάμε και μη ρωτάμε τον άλλον «γιατί κλαις;» αφού όλοι ξέρουμε» (σελ. 18). Στη «Μαίρη Πολύβουα» γνωρίζουμε ένα ήρεμο, ταπεινό ανθρωπάκι που δέχεται να συνοδεύσει τους μαθητές του σε μια εκδρομή πίσω στον τόπο όπου γεννήθηκε. Ένα βράδυ που έχουν βγει για ποτά, η Μαίρη Πολύβουα τον βλέπει και τον χουφτώνει, τον αρπάζει και φεύγουν, προκαλώντας τη θυμηδία των παιδιών που συνόδευε. Ένα πανέξυπνο κείμενο που ξεδιπλώνει σταδιακά την ιστορία και κρατάει τη μεγάλη αποκάλυψη για το τέλος, προκαλώντας μιαν έντονη συγκίνηση για τους ανθρώπους που δεν τολμάνε, για όσους οδηγούν τους άλλους στα άκρα, για όσους προσπαθούν να συμβιβαστούν με τον άδηλο εαυτό τους. Μια κρυφή πλατωνική ερωτική ιστορία από το παρελθόν έρχεται στο φως με φόρα, ανατρέποντας τον κόσμο του καθηγητή και αφήνοντάς με άφωνο αλλά και συγκινημένο.

Σπαρακτικό είναι το «Κάτι για προσκεφάλι», ένα κείμενο που ξεδιπλώνεται σε τρεις σελίδες κι εγώ έκλαιγα για τρία λεπτά. Ένας επαίτης χαίρεται με τη χαρά των άλλων που συναντάει τα βράδια στου Ψυρρή που τριγυρνάει. Ξεχνάει τη δική του δυστυχία γιατί δε βλέπει άδεια βλέμματα, όπως τα πρωινά τις καθημερινές. Κι ενώ συγκρίνει το σήμερα με το δικό του χτες δε μεμψιμοιρεί ούτε αναθεματίζει την τύχη του, γιατί έχει κάτι σημαντικό για προσκεφάλι τη νύχτα στην πιο φιλόξενη κόχη που θα βρει, κάτι που με τάραξε και με λύγισε. Πριν κοιμηθεί φοράει έναν σκούφο που του καλύπτει το πρόσωπο για να κλαίει με την ησυχία του, μιας και «τα δάκρυα δεν θέλω να φανερώνονται στους περαστικούς» και τότε… Από το κλάμα πάμε στην ένταση με τη «Θυμωμένη μανία», όπου ένας άντρας έχει πολύ θυμό μέσα του, χωρίς να έχει ψάξει και να σκεφτεί από πού πηγάζει όλο αυτό. Γνωρίζουμε τη νοοτροπία, τις αντιλήψεις, τον χαρακτήρα του, δίνεται με ρεαλισμό η ένταση της οργής του, τα συμπτώματά του σε σώμα και μυαλό κι όταν η πλοκή ανατρέπεται, τα πάντα τινάζονται στον αέρα. Ένα ψήγμα ανθρωπιάς σκόρπιο ανάμεσα στις λέξεις κλείνει το διήγημα με μια σχετική αισιοδοξία ότι ο πρωταγωνιστής παραμένει άνθρωπος και δεν τον νίκησε το θηρίο του θυμού.

Επιστρέφουμε στο κλάμα με το «Ευριπίδου (Κάτω από την Αθηνάς)», όπου καταγράφεται η σταδιακή κάθοδος ενός ανθρώπου που τα είχε όλα και τώρα ξέπεσε στην πρέζα. Πώς έχασε την πολυτελή ζωή του, τις γυναίκες, τους φίλους του; «Πλέον δεν έχει πρόσωπο. Είναι ένα απλωμένο χέρι. Βρώμικο με μεγάλα νύχια μαύρα από την απλυσιά. Κι όμως είχε τόσο ωραία δάχτυλα! Και πολύ δημιουργικά…» (σελ. 36). Μέσα από παραστατικές και πάλι περιγραφές γνωρίζουμε τον ψυχισμό του, τις σκέψεις του, τις απέλπιδες προσπάθειες να σταθεί όρθιος κι όχι να σέρνεται. Οι παρατηρήσεις του είναι ρεαλιστικές. Ιδού για παράδειγμα πώς βλέπει τους οδηγούς στο φανάρι που ζητιανεύει: «Κλείνουν ερμητικά τα παράθυρα και φτιάχνουν την επιθυμητή θερμοκρασία με τον κλιματισμό. Αυτός όμως δυσκολεύεται να περάσει τις αντανακλάσεις της πόλης που φέγγουν στο τζάμι και δεν μπορεί να δει τον οδηγό». (σελ. 38). Πόση ωμότητα διέκρινα μέσα στην ειλικρίνεια: «Το βράδυ είναι πιο καλά. Πάντα το σκοτάδι ομορφαίνει την ασχήμια της πόλης. Έτσι κι αυτός φαίνεται λιγότερο» (σελ. 40). Και για άλλη μια φορά με την τελευταία σκηνή, με την τελευταία λέξη, έβαλα τα κλάματα.

«Τα δίδυμα» είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία για μια γυναίκα που γνωρίζει δίδυμα αδέλφια και συνάπτουν σχέση όλοι μαζί για κάνα χρόνο μόνο αλλά τους ξαναβλέπει όταν πια έχει γεράσει. Τα πάντα έχουν αλλάξει και στους τρεις κι ο συγγραφέας, ευκαιρίας δοθείσης, καταγράφει με οξυδέρκεια και σεβασμό τα πικρά αισθήματα των ανθρώπων που ο χρόνος πέρασε από πάνω τους: «Αρρωσταίνουμε και αλλάζουμε. Μεταμορφωνόμαστε σε κάτι που κανείς δεν θέλει να βλέπει, σε κάτι που κανείς δεν ανέχεται και τελικά σε κάτι που μόνο τον οίκτο προκαλεί. Δεν μας σκοτώνουν γιατί δεν είναι κοινωνικά αποδεκτό και επιφέρει ποινή. Μας κοιτάζουν με οίκτο και δεν μας δίνουν σημασία, γιατί αυτό είναι το πιο εύκολο και καλύπτει τις κοινωνικές τους ανασφάλειες» (σελ. 54). Δυστυχώς το τέλος είναι πολύ κλισέ, συγκριτικά με τις έξυπνες λύσεις των άλλων κειμένων της συλλογής. Ίδια κεντρική ιδέα σχετικά με τη θέση του ηλικιωμένου στη ζωή ενώ αναπολεί τις δυνάμεις και την ομορφιά της νιότης του έχουμε και «Στο παγκάκι, στο λιμανάκι», μόνο που αυτό το κείμενο είναι γραμμένο σε πιο εξομολογητικό τόνο, χρησιμοποιεί λίγο διαφορετικό λεξιλόγιο λόγω του αφηγητή και περιέχει πιο πλούσιες αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια του ήρωα.

Υπάρχουν κι άλλα διηγήματα, όπως το «Ρε, δεν είμαι αξιοθέατο», όπου ένας κλητήρας σε ναυτιλιακό γραφείο στον Πειραιά ασχολείται με τη φωτογραφία για χόμπι. Είναι ικανοποιημένος και χαρούμενος μέχρι τη στιγμή που θα ανατραπούν οριστικά οι ρόλοι και θα μπει στη θέση αυτών που φωτογραφίζει. Στην «Περιπλάνηση» παρακολουθούμε τα βήματα, την περιπλάνηση, τη μοναξιά που είναι συνυφασμένα με τις παιδικές αναμνήσεις του ήρωα της ιστορίας: «Τα βήματα μας πάνε ή μας διώχνουν από κάπου… Η ίδια σου η ύπαρξη εξαρτάται από τα βήματα που σε πάνε και σε φέρνουν. Κάπου, οπουδήποτε, από οπουδήποτε» (σελ. 60). Έξυπνο το «Πόσα βιβλία χωράνε στις τσέπες ενός τζάκετ;», όπου ένας άστεγος προσπαθεί να μη γίνει φίλος με το εκάστοτε μεταχειρισμένο βιβλίο που αγοράζει από το περίπτερο γιατί δεν έχει πολλές τσέπες πάνω του και πρέπει να το ανταλλάξει ή μεταπουλήσει μόλις το τελειώσει. Αισιόδοξο το «Σήμερα θα γελάσουμε χωρίς λεφτά» όπου ένας καλλιτέχνης του δρόμου και η πρωτότυπη παράστασή του μου έδειξαν με όμορφο και γλυκό τρόπο πόσο σημαντικό είναι το γέλιο και το χαμόγελο στη ζωή μας. Τέλος, τα κείμενα που τιτλοφορούνται «Στον κόσμο μου» είναι αρκετά σουρεαλιστικά και πρωτότυπα.

Η συλλογή διηγημάτων «Μαίρη Πολύβουα» είναι μια φρέσκια, πρωτότυπη και διαφορετική συγγραφική δουλειά του Γιάννη Καφάτου που ξεχωρίζει σε πολλά σημεία. Διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές ιστορίες, απολαυστική και προσωπική γραφή είναι μερικά από τα θετικά γνωρίσματα που με έκαναν να την ξεχωρίσω και να την αγαπήσω ιδιαίτερα.

The post «Μαίρη Πολύβουα», του Γιάννη Καφάτου, εκδ. Κύφαντα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Στο Πεδίον του Άρεως 
Συγγραφέας Μαρία Ανδρικοπούλου
Εικονογράφος Ναταλία Μαυρωτά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ιστορίες που σε περιμένουν να τις ανακαλύψεις, πρόσωπα και γεγονότα που συνδέονται με το πάρκο, δέντρα και φυτά, όλα βρίσκονται σε αυτό το βιβλίο που ενθαρρύνει την εξερεύνηση και τη φαντασία μικρών και μεγάλων. Γνώση, παιχνίδι και μια όμορφη βόλτα στη φύση είναι όσα προσφέρει αυτό το πρωτότυπο και μοναδικό βιβλίο σε αναγνώστες από 6 ετών και πάνω. Τα μεγαλύτερα παιδιά θα εμβαθύνουν σε όσες πληροφορίες γνωρίζουν από το σχολείο όσο παίζουν, ανακαλύπτουν, παρατηρούν και τα μικρότερα θα έρθουν σε επαφή με τον καλύτερο τρόπο με το Πεδίον του Άρεως, μια ατέλειωτη πηγή παιχνιδιού και εκπλήξεων. Άλλωστε, η συγγραφέας από την αρχή παρακινεί: «Βρες τον δικό σου τρόπο να απολαμβάνεις το Πεδίον του Άρεως και να παίζεις μαζί του». Ένα πάρκο για όλους, μαθητές και φοιτητές, αθλητές και φιλόζωους, ηλικιωμένους και γονείς με μωρά σε καρότσι, περιστασιακούς επισκέπτες, τουρίστες, μετανάστες. Μπορούν να τρέξουν ή να καθίσουν στα παγκάκια του, να δουν παράσταση ή ν’ ακούσουν συναυλίες στο θέατρο, να επισκεφθούν τη βιβλιοφιλική έκθεση. Όλοι βρίσκουν μια ανοιχτωσιά στον αστικό ιστό, μια όαση δροσιάς και ηρεμίας, έναν χώρο αναψυχής, αθλητισμού και πολιτισμού.

Το βιβλίο καταγράφει μια συναρπαστική βόλτα στον ροδώνα, στην οδό Ηρώων, στις πλατείες, στο πλάτωμα Οικονομίδη, στην πλατεία Πρωτομαγιάς, στα δύο σιντριβάνια, παντού μέσα στο πάρκο, όπου θα βρει κανείς παιδική χαρά, παλαιά και σύγχρονα παγκάκια, κολόνες φωτισμού και ξύλινος κάδους απορριμμάτων, μάρτυρες του παρελθόντος. Δέντρα, ζώα, πουλιά, ερπετά αναμένουν τους θαυμαστές και τους εξερευνητές τους. Μικρές ταμπέλες ενημερώνουν τον κόσμο για την κοινή και για την επιστημονική ονομασία του φυτού και του δέντρου ενώ μικροί επισκέπτες μπορεί να πεταχτούν ξαφνικά όσο περπατάμε στα μονοπάτια του πάρκου. Άλλωστε, περίπου εβδομήντα είδη πτηνών από σπουργίτια και δεκοχτούρες μέχρι τσίχλες και τσαλαπετεινοί αλλά και αρπακτικά από τα γειτονικά Τουρκοβούνια, όπως ξεφτέρια και βραχοκιρκίνεζα, συχνάζουν στο Πεδίον του Άρεως. Το Πεδίον του Άρεως είναι ένα πάρκο για τις τέσσερις εποχές και τις πέντε αισθήσεις: ακούς τα γέλια των παιδιών και τις καμπάνες των εκκλησιών, ψηλαφίζεις τα μνημεία και τα πέταλα ενός ανθισμένου λουλουδιού, παρατηρείς τα διαφορετικά είδη πουλιών και διαβάζεις τις επιγραφές, απολαμβάνεις τη γεύση ενός ροφήματος στη βόλτα που κάνεις ή τρως το κολατσιό σου καθισμένος στο χορτάρι, μυρίζεις το χώμα και το χορτάρι μετά τη βροχή.

Εκτός από τις φυσιολατρικές διαδρομές, υπάρχουν και μικροί σταθμοί ιστορίας διάσπαρτοι στο Πεδίον του Άρεως: οι ναοί των Ταξιαρχών (το παλαιότερο κτίσμα του πάρκου από τον 16^ο αιώνα) και του Αγίου Χαραλάμπους με τις τοιχογραφίες του Φώτη Κόντογλου, το Green Park και τα θέατρα Άλσος και Αλίκη, η λεωφόρος Ηρώων με τις 21 προτομές των αγωνιστών του 1821 (οι πρώτες 16 φιλοτεχνημένες μεταξύ 1935-1937), το ταφικό μνημείο του Αλέξανδρου Υψηλάντη (ενδιαφέρουσα η ιστορία του) και το ηρώο των Ιερολοχιτών συντρόφων του, προτομές και άλλα ηρώα πεσόντων, η τεχνητή Σπηλιά του Πανός που λέγεται πως φτιάχτηκε από τις πέτρες του αναθέματος κατά του Βενιζέλου το 1916, ο ανδριάντας του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και άλλα. Στο πάρκο έλαβαν χώρα τα Σκιαδικά του 1859, οι εορτασμοί για την έξωση του Όθωνα το 1862, τα Δεκεμβριανά του 1944 (τότε κάηκε και η Ιππευτική Σχολή μέσα στο πάρκο) και πολλά άλλα. Η συγγραφέας τα παραθέτει όλα αυτά συνοπτικά, με απλό λεξιλόγιο και ζωντανεύει με προσοχή και τεκμηριωμένα τις εκάστοτε περιόδους της ελληνικής Ιστορίας.

Η εικονογράφηση της Ναταλίας Μαυρωτά είναι εκπληκτική και αναπόσπαστο κομμάτι του κειμένου. Από την αρχή ως το τέλος ντύνει τις σελίδες με πολύχρωμες λεπτομέρειες και αποτυπώνει με ενάργεια και ρεαλισμό ό,τι περιέχεται στο κείμενο, από τα μνημεία και τα ζώα ως τα φυτά και τις γωνίες του πάρκου. Απλές γραμμές γεμάτες δύναμη, αφαιρετικές αλλά και ρεαλιστικές αποτυπώσεις, χιλιάδες χρώματα, ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες δημιουργούν το ιδανικό συμπλήρωμα ενός κειμένου γεμάτου μικρά μυστικά, ιστορικά στοιχεία και πολλές εκπλήξεις.

Τα παιδιά μπορούν να χαράξουν δικές τους διαδρομές στο πάρκο γεμάτες πληροφορίες, γνώση και κρυμμένα μυστικά, να ζωγραφίσουν στις ειδικές σελίδες που εναλλάσσονται με το κυρίως κείμενο, να κολλήσουν φυτά δημιουργώντας το δικό τους φυτολόγιο. Προτείνονται επίσης συναρπαστικοί θεματικοί περίπατοι για το 1821, για το 1922 και για τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, με πολλές και έξυπνες παρατηρήσεις και βιβλιογραφία που θα εμπλουτίσουν την εμπειρία των παιδιών. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ο απαραίτητος χάρτης με ενδείξεις για τα σημεία ενδιαφέροντος, πολύτιμη βοήθεια για όσους θέλουν να ανακαλύψουν το πάρκο και τους κρυμμένους θησαυρούς του.

The post «Στο Πεδίον του Άρεως», της Μαρίας Ανδρικοπούλου, εκδ. Υδροπλάνο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Όλα τα μάτια πάνω μου
Συγγραφέας Χρήστος Μαρκογιαννάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης έγραψε άλλο ένα δυνατό whodunit με υπόπτους, ανακρίσεις, ανατροπές και ενδιαφέροντες χαρακτήρες. Με το γνωστό και αγαπημένο ύφος ξεδιπλώνει μια υπόθεση γεμάτη οργή, μίσος και σκληρές εικόνες. Αυτήν τη φορά το κείμενο γίνεται πιο σκοτεινό, ο ένοχος είναι μια ενδιαφέρουσα από επιστημονικής άποψης προσωπικότητα και η αγωνία κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα μέχρι να εντοπίσουμε την ταυτότητά του. Ο συγγραφέας τονίζει πως ο δολοφόνος αποκαλύπτεται από την αρχή και πολύ σύντομα μαθαίνουμε και το γιατί, δεν αποκαλύπτεται όμως η ταυτότητά του, το ονοματεπώνυμό του, απλώς αρχίζει να τοποθετείται σε συγκεκριμένο πλαίσιο δράσης, να καταγράφει την αιτία που ξεκίνησε το κακό, τον τρόπο σκέψης του, πώς σκοτώνει κλπ. Αυτή η συναρπαστική καταβύθιση στον ψυχισμό του, το παιχνίδι που παίζει με τους αστυνομικούς, η ψυχολογία του εγκλήματος και τα αίτια της εγκληματογένεσης δημιουργούν ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα και ο αναγνώστης έχει πολλά να ανακαλύψει.

Ο Οφθαλμοβγάλτης, όπως τον ονόμασαν τα κανάλια, όταν σκοτώσει αφαιρεί τα μάτια πρόχειρα, βιαστικά (στην αρχή τουλάχιστον) και τα κρεμάει στον λαιμό του. Πώς όμως επιλέγει τους ανθρώπους που θέλει να δολοφονήσει; Τι τους συνδέει; Ποιον ψάχνει; «Όλα αυτά για τα οποία δούλεψα, όλα όσα θέριζα για χρόνια, τα γκρέμισε κάποιος που δεν μπορούσε να διαχειριστεί την απόρριψη». Ποιος του επιτέθηκε και γιατί, τι αποζητούσε; Προπέτης, αλαζόνας, ιταμός πριν την αρχή του τέλους του και τώρα σαν άλλος φοίνικας που αναγεννήθηκε από τις στάχτες του τελεί τα εγκλήματά του χωρίς να μετανιώνει για όσα τον οδήγησαν ως το σημείο μηδέν και φυσικά ούτε για έναν από τους φόνους που διέπραξε. Παράλληλα, ένας άντρας που αποφεύγει να κοιτάζει τους άλλους στα μάτια γιατί διαβάζει τον θάνατο στο βλέμμα τους, παύει να κοινωνικοποιείται, κλείνεται στο σπίτι, παραγγέλνει μέσω ίντερνετ ό,τι χρειάζεται. Κάποτε μιλούσε γι’ αυτή του την ιδιαιτερότητα αλλά τον θεώρησαν τρελό και σταμάτησε, άλλωστε θα άλλαζαν τα μελλούμενα αν ενημέρωνε όσους έβλεπε στα μάτια τους τι θα συμβεί; Το χάρισμά του όμως τον βάζει τελικά σε θανάσιμο κίνδυνο. Ανατριχιαστικές και σκληρές οι εικόνες από τα παιδικά του χρόνια με την κακοποιημένη του μητέρα και τον εγκλεισμό σε παιδοψυχιατρική κλινική. Μόνο του στήριγμα υπήρξε η γιαγιά του, θα καταφέρει όμως να σταθεί στα δικά του πόδια ή η ευαίσθητη ψυχική του ισορροπία θα δυσκολέψει τη ζωή του;

Πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα είναι ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου που θεωρεί σπίτι του τη ΓΑΔΑ παρά το διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό, όπου φυσικά δεν προσκαλεί κανέναν εκεί. Η περιπέτεια που έζησε στο προηγούμενο βιβλίο «Ο δολοφόνος στις σελίδες» τον ανάγκασε να μετακομίσει ενώ πλέον η φίλη του, η Βέρα, έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, κάνοντάς τον να ανησυχεί. Στο πλάι του, βρίσκουμε την profiler Ρουμπίνη Γαετάνου, με την οποία είχε μια σύντομη σχέση αλλά τη σταμάτησε με τετριμμένες δικαιολογίες, κάτι σαν «είναι αφοσιωμένος στη δουλειά του και είναι αντιδεοντολογικό αυτό που κάνουν». Εκείνη δείχνει επαγγελματίας, μέσα της όμως έχει θυμό για τον εαυτό της που αφέθηκε να παρασυρθεί και δεν είδε τα σημάδια από την αρχή. Τα πράγματα δείχνουν να ηρεμούν μέσα της και στη σχέση της με τον Μάρκου ενώ κάποια άσχημα προσωπικά νέα τη βυθίζουν σε απελπισία. Ως αποτέλεσμα αρχίζει να ψάχνει για τους βιολογικούς της γονείς και σύντομα θα βρεθεί προ τεράστιας εκπλήξεως. Με αφορμή την περιπέτειά της, ο συγγραφέας καταθέτει κάποιες σκέψεις και προβληματισμούς πάνω στην κληρονομικότητα, τα γονίδια κλπ. Σημειώνει μάλιστα πως ο γενετικός κώδικας παίζει ρόλο στη σωματική και ψυχική υγεία, κοντράρεται όμως με την ανατροφή: «Αν το DNA μας είναι το δάχτυλο στη σκανδάλη, οι εμπειρίες του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος καθώς και οι περιστάσεις κρίνουν αν το δάχτυλο θα την πιέσει τελικά ή όχι» (σελ. 119).

Την τριάδα συμπληρώνει ο αστυνόμος Κωνσταντίνος Μανιάς, του οποίου η σχέση με τον Μάρκου έχει βελτιωθεί. Ξεκίνησαν τη συνεργασία τους με υποψίες και παρεξηγήσεις αλλά πλέον τα πάνε καλά. Δεν τον θεωρεί μισάνθρωπο, κρύο και ακοινώνητο, όπως έλεγαν οι συνάδελφοί του ενώ ταυτόχρονα τον έχει απομυθοποιήσει και από είδωλο και πρότυπο που τον είχε, τον βλέπει πλέον ως άνθρωπο και ως προσωπικότητα, με τα καλά και τα στραβά του, «το είδωλο μετατρεπόταν σε κάτι πιο πολύπλοκο αλλά πιο ανθρώπινο: σε πρότυπο» (σελ. 58). Διαισθάνεται την αμηχανία μεταξύ Μάρκου και Γαετάνου και προσπαθεί να καταλάβει διακριτικά τι συνέβη μεταξύ τους και πώς προχωράνε από δω και πέρα. Οι τρεις τους δημιουργούν ένα ιδιαίτερο συμπαθητικό τρίγωνο, με συνευρέσεις άβολες στην αρχή, ευαίσθητες ισορροπίες αλλά όσο μοιράζονται καλλιεργούν την εμπιστοσύνη ανάμεσά τους. Παρών και ο διευθυντής του Τμήματος Εγκλημάτων Κατά Ζωής, αστυνόμος Μιχάλης Ρώβης, ο οποίος και πάλι βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα λόγω της δυσεπίλυτης υπόθεσης

Η νέα περιπέτεια του αστυνόμου Μάρκου είναι συναρπαστική, ανατρεπτική και γεμάτη αγωνία, με ενδιαφέροντα ψυχογραφήματα και με σωστό χειρισμό της υπόθεσης αλλά και των προσωπικών ιστοριών των αστυνομικών που την επιλύουν. Τα πρωθύστερα που καταγράφουν τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του άντρα που διαβάζει το βλέμμα και τη λαμπρή, υπερφίαλη ζωή του δολοφόνου, η καλλιέργεια των σχέσεων μεταξύ του Μάρκου και των συναδέλφων του και η μεγάλη ανατροπή που τινάζει τα πάντα στον αέρα είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε. Υπάρχουν αναφορές στη σκανδιναβική λογοτεχνία που εξακολουθεί ν’ αρέσει στον Μάρκου παρά τα όσα έγιναν στο προηγούμενο μυθιστόρημα («ικανότητα των συγγραφέων τους να παρουσιάζουν ακόμη και τα πιο βίαια γεγονότα με κομψότητα και χωρίς λίτρα αιμοσφαιρίνης») καθώς και στη διλογία «Μάτια» του Sebastian Fitzek αλλά και σε άλλα παραδείγματα όπως στο «Βλέπω τον θάνατό σου», στα «Φιλαράκια», ακόμη και στον Λευτέρη Πανταζή («Θα στα βγάλω τα ματάκια»!). Βρήκα ενδιαφέρουσες τις σκέψεις πάνω στα μάτια και στην όραση, κατάλαβα πόσο πολύτιμη αίσθηση είναι, πόσες ασθένειες ματιών υπάρχουν, πώς μπορεί να βελτιωθεί η όραση ή, από την άλλη, πώς μπορεί να εκφυλιστεί αργά και σταθερά ή να χαθεί ξαφνικά, έμαθα για την οφθαλμοφοβία κ. π. ά. Ανατρίχιασα μάλιστα με τη θεωρία πως τα μάτια λειτουργούν σα φακοί και παγιδεύουν την τελευταία εικόνα, αυτήν του δολοφόνου εξ ου και οι ένοχοι που φοβούνταν κάτι τέτοιο τα έβγαζαν από τα θύματά τους!

Το «Όλα τα μάτια πάνω μου» είναι ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα εντελώς διαφορετικό από τα άλλα της σειράς με ήρωα τον αστυνόμο Μάρκου. Από την αρχή γνωρίζουμε τον τρόπο σκέψης και εκτέλεσης του δολοφόνου και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τι συνέβη και άρχισε να σκοτώνει, τα εγκλήματα περιγράφονται ωμά και ρεαλιστικά ενώ οι προσωπικές εξελίξεις στις ζωές των αστυνομικών είναι εξίσου συναρπαστικές και ενδιαφέρουσες. Το κείμενο βυθίζεται στον ψυχισμό μιας σκληρής, πονεμένης προσωπικότητας που αποζητά εκδίκηση, οι σκηνές είναι κινηματογραφικές, η πλοκή απογειώνεται σταδιακά, τα ψυχογραφήματα είναι σωστά δοσμένα, οι ανατροπές απανωτές. Για άλλη μια φορά όσο πλησίαζα στο τέλος τόσο πιο γρήγορα διάβαζα για να βρω τον δολοφόνο. Το μυθιστόρημα έχει ένα αναπάντεχο cliffhanger ως προς τις ζωές του Μάρκου και των συναδέλφων του, του το συγχωρώ όμως του συγγραφέα γιατί με έμαθε πολλά γύρω από τον ανθρώπινο οφθαλμό, για τις πολλαπλές προσωπικότητες και τη διασχιστική διαταραχή, για τα γονίδια και την κληρονομικότητα. Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης βελτιώνεται αισθητά σε κάθε του βήμα.

The post «Όλα τα μάτια πάνω μου», του Χρήστου Μαρκογιαννάκη, εκδ. Ψυχογιός (Χριστόφορος Μάρκου #5) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Κήρυκας
Συγγραφέας Ελένη Γαληνού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Γαληνού, αναμιγνύοντας υποδειγματικά την πλούσια φαντασία της με πραγματολογικά στοιχεία από τη ζωή της οικογένειάς της, έγραψε ένα συγκινητικό μυθιστόρημα γεμάτο ανθρωπιά, τρυφερότητα και αγάπη. Με αφορμή τα διδάγματα και τις πράξεις του Κήρυκα, γνωρίζουμε δύο οικογένειες που διάγουν εντελώς διαφορετικούς βίους: από τη μια έχουμε πλούτη και ευμάρεια χάρη στον καπετάνιο σύζυγο και από την άλλη την απόλυτη φτώχεια, απόρροια της απόφασης μιας μάνας να κρατήσει το παιδί της ανύπαντρη, καθώς και τη ζωή στα προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Μικρά και μεγάλα γεγονότα αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις, τη νοοτροπία, τα γεγονότα εκάστοτε εποχής και τόπου, δημιουργώντας ρεαλιστικές σκηνές και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Η χορταστική πλοκή ξεκινάει από τη Σμύρνη του 1873 και φτάνει ως την Ερεσό, την Άνδρο και την Αθήνα των προπολεμικών και μεταπολεμικών δεκαετιών, μέσα στις οποίες όλοι οι χαρακτήρες αλλάζουν, βελτιώνονται ή χειροτερεύουν, μετανιώνουν ή επιμένουν, τιμωρούνται ή απογοητεύονται.

Το Παρίσι της Ανατολής των τελών του 19^ου αιώνα έρχεται στο φως μέσα από την ιστορία του ξακουστού καπνοπώλη Λουκή, ο οποίος κατεβαίνει στο λιμάνι για να υποδεχτεί τον θείο Λευτέρη Μαραντίδη που δεν θα έρθει ποτέ, μιας και αντιπαθεί τα ταξίδια. Εκεί θα γνωρίσει έναν μοναχό που θα προφητέψει περίεργα πράγματα για το παιδί που περιμένει η γυναίκα του. Το αγόρι θα ζήσει δύσκολη ζωή, δοκιμασίες, βάσανα, πίκρες, θα έχει όμως την ευλογία. «Με άλλο όνομα θα τον μάθει ο κόσμος και με αυτό θα τον φωνάζουν όλοι». Ο Λουκής είναι αντάξιος συνεχιστής του πατέρα του, ξέρει πολλά μυστικά του επαγγέλματος, οι πελάτες του τον θέλουν προσωπικά, έχει τρόπους, ευγένεια, διπλωματία και χαμόγελο. Το χρήμα «να το μαζεύεις με χαρά και να το σκορπάς με σύνεση», του έλεγε ο πατέρας του. Παντρεύτηκε την Ανθή κι απέκτησαν τρεις κόρες, τώρα θα αποκτήσουν τον πολυπόθητο γιο, τον Δαμιανό.

Το 1923, στο λιμάνι της Χίου, ο καπετάν Ζαφείρης Σιμιτζής, σύζυγος της Χαρίκλειας, απογόνου του θείου Λευτέρη, συναντάει τυχαία τον πρόσφυγα πλέον Δαμιανό και του δίνει δουλειά στο καράβι του ώστε να μαζέψει παράδες και να τον αφήσει στη Λέσβο όταν τελειώσει το ταξίδι τους για να μείνει με τους συγγενείς του. Τι απέγινε η οικογένεια του Δαμιανού; Ο Ζαφείρης κάνει με το καΐκι του μεγάλα ταξίδια, μεταφέροντας εμπορεύματα στα νησιά του Αιγαίου, στη Θεσσαλονίκη και παραπέρα. Με τη γυναίκα του απέκτησαν δυο παιδιά, την Ανδρομάχη, ιδιότροπη και γκρινιάρα, όλο αντιρρήσεις και παραξενιές, δεν αγαπά το σχολείο, φτιασιδώνεται, στα δεκατέσσερά της έχει ακόμα παιδιάστικη συμπεριφορά, και τη Σαπφώ, υπάκουη και βολική, κεντάει και δε βγάζει μιλιά, πρώτη στα μαθήματα. Τώρα έρχεται και ο μοναχογιός, κάτι που ανατρέπει με βία την καλοθρεμμένη ζωή της Ανδρομάχης: όλοι σε αυτόν στρέφονται, όλοι γι’ αυτόν μιλάνε, χάνει την προσοχή που της έδιναν, την αγάπη τους, το ενδιαφέρον τους για κείνη, σκληραίνει κι αρχίζει να ξεσπάει επικίνδυνα στον αδελφό της. Από την άλλη, η Σαπφώ αποφασίζει να κάνει μια θυσία για την οικογένειά της κι αυτό θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για όλους.

Ο Δαμιανός καλλιέργησε δύναμη ψυχής και καλοσύνη και παρέμεινε σε διαρκή επαφή με τον Θεό: «Η πίστη είναι το κλειδί και η αγάπη ο δρόμος». Ο κόσμος τον αποκαλούσε Κήρυκα γιατί βλέπει περίεργα όνειρα και παλεύει μονάχος με τις αλήθειες και τη σκοτεινιά τους αλλά φοβόταν μεγαλώνοντας να μιλήσει γι’ αυτά, αφού ζούσε σε μια κλειστή κοινωνία που φοβάται τις δεισιδαιμονίες κι ήταν και παιδί. «Προφητεύει», μιλάει για τους βίους των αγίων, έχει διαβάσει για όλες τις θρησκείες και ακόμη νιώθει μπερδεμένος, είναι ευλογημένος ή καταραμένος; «Η πίστη είναι μεγάλο πράγμα. Έχει τεράστια δύναμη. Μπορεί να σε βοηθήσει σε δύσκολες ώρες, να σε δυναμώσει, να κάνει το ανέφικτο εφικτό» (σελ. 109), τονίζει. Άραγε, αξίζει να μην πιστεύεις σε πράγματα μόνο και μόνο επειδή το μυαλό δεν μπορεί να τα εξηγήσει; Πορεύεται σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι, όταν κάτι δεν το καταλαβαίνουν, το φοβούνται και το αποφεύγουν. Κάποιοι το δαιμονοποιούν και το κατακρίνουν. «Δεν είναι ανάγκη να λέγονται όλα με λόγια. Φτάνει να δείχνεις αγάπη και ίσως έτσι καταλάβουν. Η αγάπη κατοικεί στην ψυχή μας και η ψυχή είναι ένα κομμάτι του Θεού μέσα στον άνθρωπο. Η πίστη είναι ο τρόπος να επικοινωνήσουμε μαζί Του» (σελ. 113). Αυτός ο πράος άνθρωπος θα μπει στην οικογένεια Σιμιτζή και τα πάντα θ’ αλλάξουν.

Μέσα από μια πληθώρα μικρών και μεγάλων συναρπαστικών περιστατικών, ζωντανεύει με ενάργεια η Ερεσός με την κουλτούρα της, τις παραδόσεις της, την παστή σαρδέλα της («παπαλίνα» ή λεσβιακό σούσι), τις μετακινήσεις των κατοίκων από την πόλη στη Σκάλα το καλοκαίρι (τα «σνοπαρτά»), τις καντάδες, τα πανηγύρια, τις βαρκάδες, το ανεμοπύρωμα για τη βασκανία κ. π. ά. Κεντρικός άξονας παραμένει ο Κήρυκας και η πραότητά του που θα σταθεί βράχος δίπλα στην οικογένεια που τον περιμάζεψε όταν μια μεγάλη ανατροπή θα αποτελέσει την αρχή της σταδιακής οικονομικής πτώσης τους και τότε… Από την άλλη, έχουμε την Ελπινίκη που μεγαλώνει μόνη της τον γιο της, Αυγουστή, σ’ ένα καλύβι στην Άνδρο. Έφυγε απ’ το χωριό όταν ο πατέρας του παιδιού της την παράτησε πριν στεφανωθούν και προσπάθησε να ψευτοζήσει μέχρι να γεννήσει. Η επιλογή της αυτή όμως θα στρέψει τους πάντες εναντίον της, δικούς και ξένους, με αποτέλεσμα, μητέρα πλέον, να καταφύγει σ’ ένα εγκαταλειμμένο ερείπιο, μακριά απ’ την κακία και την περιφρόνηση του κόσμου. Πουλάνε χόρτα και ψάρια, δε θέλει να στείλει τον γιο της σχολείο γιατί τα παιδιά θα τον φωνάζουν μπάσταρδο, οπότε του μαθαίνει αυτή τα λίγα που ξέρει. Μια αναπάντεχη γνωριμία θα φέρει έναν άγνωστο στις ζωές τους και σταδιακά στην ψυχή του Αυγουστή που τον βλέπει σαν πατέρα, μαθαίνει πράγματα μαζί του, ωριμάζει χάρη σ’ αυτόν, τι θα συμβεί όμως αν φύγει όσο ξαφνικά ήρθε; Πόσο θα πληγωθεί ο Αυγουστής και τι θα συμβεί στη συνέχεια; Αλήθεια, πώς συνδέονται με την ιστορία μας;

Σωστοί διάλογοι, λίγες μεταφορές και παρομοιώσεις που στολίζουν το κείμενο διακριτικά, υποδειγματική ανάμιξη φαντασίας και πραγματικότητας είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του κειμένου. Μου άρεσε που για κάθε χαρακτήρα της ιστορίας υπάρχει και μια όμορφη, γλυκόπικρη ιστορία που έρχεται και κουμπώνει αρμονικά πάνω στην πλοκή, δημιουργώντας έτσι ένα ενδιαφέρον ψηφιδωτό που ζωντανεύει ποικίλες πτυχές της εκάστοτε κοινωνίας που περιγράφεται (Σμύρνη και Λέσβος, αρχές 20ού αιώνα). Επίσης μου άρεσε που η συγγραφέας δεν αναλώθηκε σε ατέλειωτες σελίδες να εξιστορεί περιστατικά από τη μικρασιατική καταστροφή και από την Κατοχή, επιβαρύνοντας την πλοκή με ανούσιες ίσως λεπτομέρειες και γεγονότα. Αντιθέτως, την καταστροφή της Σμύρνης την απεικόνισε μέσα από ελάχιστες πρωθύστερες αφηγήσεις του Δαμιανού στα πρώτα του βήματα στην Ερεσό ενώ τον πόλεμο τον κατέγραψε σε μια παράγραφο, μαζί με τις συνέπειες που άφησε στους ήρωες του βιβλίου. Αυτό δείχνει πόσο καλά ξέρει η συγγραφέας να χειρίζεται την πλοκή της και να σέβεται τον αναγνώστη της. Επιπλέον, εξεπλάγην όταν στο Σημείωμα της συγγραφέως έμαθα πως ο Κήρυκας υπήρξε πραγματικά στη ζωή της οικογένειας της Ελένης Γαληνού, η οποία μάζεψε όσες πληροφορίες μπόρεσε για τον χαρακτήρα, την εμφάνιση, τις προσευχές, τη διαίσθησή του και τον τοποθέτησε σε μια φανταστική οικογένεια, δημιουργώντας αξέχαστες μυθιστορηματικές αφηγήσεις.

Ο «Κήρυκας» είναι ένα μυθιστόρημα ποτισμένο με δύναμη ψυχής, αισιοδοξία, πίστη και μια γλυκύτητα που απορρέει από την επιτυχή αναζήτηση της ψυχής και της αγάπης μέσα μας. Χωρίς φανατισμό, χωρίς ακρότητες, χωρίς επιμονή στη δύναμη της Θείας Χάριτος, η συγγραφέας αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που είχε χάρισμα και πραότητα, αφήνοντας τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους και να καταδείξουν τη σημασία και την αξία της πίστης στη ζωή μας, ανεξάρτητα από το αν απευθυνόμαστε σε Θεό, Αλλάχ ή άλλη θεότητα. Αυτή η επιλογή της συγγραφέως να μην παρέμβει, να μην πιέσει, είναι που κάνει και το μυθιστόρημα καλύτερο, γιατί ο αναγνώστης αφήνεται ελεύθερος να επιλέξει μόνος του αν αυτά που διάβασε γίνονται πραγματικά ή όχι, αν και κατά πόσο η πίστη σε μια θεία δύναμη θα του αλλάξει τη ζωή αν δεν προσκολλάται στη λογική και στο πραγματολογικό κλπ. Ο Κήρυκας έζησε μια γλυκόπικρη ζωή και η εξιστόρηση του βίου του, μαζί με το υποδειγματικό πλάσιμο και ζωντάνεμα της εποχής του, κάνουν το μυθιστόρημα διαχρονικό, υποδειγματικό και από τα καλύτερα της Ελένης Γαληνού ως τώρα.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«…τόπος μου και σπίτι μου είναι οι δικοί μου άνθρωποι κι αυτοί ζουν στην καρδιά μου. Εκεί είναι το σπίτι τους, εκεί είναι και το δικό μου. Στην καρδούλα σου να τους κρατάς, παιδί μου, κι από κει  κανείς δεν θα μπορέσει να σου τους πάρει ποτέ» (σελ. 328).

«Η μόνη έγνοια αυτού του σπάνιου ανθρώπου ήταν να εμφυσήσει πίστη στις ψυχές των ανθρώπων, να βοηθήσει τον πλησίον του περιθάλποντας τον πόνο και απαλύνοντας τους φόβους του. Να μιλήσει για το πολυτιμότερο δώρο του Θεού προς τον άνθρωπο, την αγάπη» (σελ. 558).

The post «Κήρυκας», της Ελένης Γαληνού, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Έξι λεπτά ακόμα 
Συγγραφέας Σταύρος Χριστοδούλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Σταύρου Χριστοδούλου μας ταξιδεύει στην κινηματογραφική και θεατρική Αθήνα της δεκαετίας του 1950, στην ιταλική Τσινετσιτά του 1960 κι από κει στη δεκαετία του 1980 για να μας γνωρίσει την ηθοποιό Μαρία Σαντά και να μας δείξει μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα με φιλοδοξίες, λάθη, δύναμη, αμφιβολίες. Μια συναρπαστική ιστορία που καταγράφει μια καριέρα γεμάτη υποσχέσεις, έναν δυνατό έρωτα με τα πάνω και τα κάτω του και τις τελευταίες προσπάθειες της ηρωίδας της να επιστρέψει στο προσκήνιο, πέφτοντας θύμα επιτήδειων. Εξαπατήθηκε όμως ή όλο αυτό ήταν μια παγίδα που έστησε ώστε να προφυλάξει τον εαυτό της; Η Μαρία Σαντά, 87 ετών, βρίσκεται νεκρή σε αίθουσα της Εθνικής Πινακοθήκης κι έτσι ξεκινάει ένα κουβάρι αποκαλύψεων, μυστικών και ψεμάτων που θα αφηγηθούν τη ζωή της αείμνηστης πρωταγωνίστριας.

«Νόστιμη ήμουνα. Ή μάλλον όχι, νόστιμα τότε ήτανε κι άλλα κορίτσια στο θέατρο. Αλλά ιδιαίτερες ήμασταν λίγες». Αυτό παραδέχεται η Μαρία Σαντά στα πρώτα της βήματα. Μια γυναίκα που επαναστάτησε απέναντι στην οικογένειά της για να ακολουθήσει την υποκριτική, με αποτέλεσμα ο μπακάλης πατέρας, Ιάκωβος, να τη θεωρεί νεκρή («Ένας χωριάταρος ήτανε, που απ’ τα μέρη του κουβάλησε μονάχα την αποφορά των καφέ αμάν») και η μάνα, Κερασία Κασάπη, η καλοθρεμμένη κόρη του έμπορα, να βυθιστεί στη σιωπή της και να καταφύγει στην κουζίνα της. Πρόσφυγες όλοι τους, με τους Κασάπηδες «από την αρχοντική σάλα του πατρικού τους στις λάσπες των προσφυγικών συνοικισμών». Μέσα από σύντομες αφηγήσεις μαθαίνουμε για το οικογενειακό παρελθόν της Σαντά, τις αντιλήψεις και τις νοοτροπίες που γαλούχησαν τους γονείς της («στενοκοπημένος συζυγικός βίος»), τα χρόνια της Κατοχής με τον σκοτεινό τρόπο επιβίωσής τους, τις σχέσεις ανάμεσα στο ζευγάρι και πώς σμιλεύτηκαν με την πάροδο του χρόνου. Μόνη συντροφιά της Μαρίας είναι η θεία Άσπα, δίδυμη αδελφή της μητέρας της («-Εσύ θέλω να είσαι η μάνα μου…δεν φοβάσαι να ματώσεις κι από τη σκληρότητα του κόσμου»), ράφτρα στο Εθνικό Θέατρο και μοδίστρα.

Το θέατρο υπήρξε η διαφυγή της Μαρίας, που μεγάλωσε σ’ ένα σπίτι με βαριά σιωπή, υπονοούμενα και σιγή, «σε ένα περιβάλλον με απόντες». Θαμπώθηκε από το κύκνειο άσμα του Αιμίλιου Βεάκη, από την Κατίνα Παξινού και τον Αλέξη Μινωτή, «αγκιστρωνόταν σε λόγια που ξεκλείδωναν μέσα της τα μυστήρια της ζωής», οπότε θα πετύχει στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, θα ποζάρει για έναν από τους πιο καταξιωμένους ζωγράφους των Αθηνών και τελικά θα ακολουθήσει στην Ιταλία τον κατά πολύ μεγαλύτερό της κοσμηματοπώλη Στέφανο Τσουκαλά, έναν άντρα που της ζητά να πιστέψει «ότι μπορείς να είσαι αυτό που ονειρεύομαι εγώ για σένα». «Εραστής, πατέρας, φίλος, άντρας, αδελφός. Ένα κουβαράκι πλαστελίνη ήμουνα, που το πήρες στα χέρια σου και του ‘δωκες μορφή» (σελ. 41), αυτό ήταν ο Στέφανος για κείνη. Μια σχέση που ούτε αυτή δεν έκανε τη μάνα της να εκφράσει μιαν άποψη («…λάσπωσε η σιωπή και στέγνωσε και κόλλησε στα πνευμόνια της. Ούτε μια λέξη δεν βγήκε απ’ το στόμα της», σελ. 45).

Ο Στέφανος Τσουκαλάς άνοιξε το χρυσοχοείο του στην οδό Βουκουρεστίου, με τις πικάντικες πληροφορίες για το ειδύλλιο του πατέρα του με την κόρη μιας από τις ισχυρότερες οικογένειες της Φλωρεντίας να τραβούν το ενδιαφέρον αστών και μικροαστών. Θα ερωτευτεί τη Μαρία, θα τη φέρει στον δικό του κόσμο και τότε… Μετά τη δικτατορία η Σαντά θα επιστρέψει στην Ελλάδα και θα ζήσει δύσκολες, σκληρές μα και ευτυχισμένες στιγμές, κύκνεια άσματα μιας πορείας με ημίφως. «Τα σκληρά λόγια του πατέρα της και η υποταγμένη σιωπή της μάνας της την είχαν πληγώσει βαθιά» (σελ. 63). Προσπάθησε λοιπόν να ξεφύγει από το σκοτάδι τους, από τα βάρη του παρελθόντος, να ζήσει σωστά, να σταθεί στα πόδια της, σύντομα όμως θα υποπέσει σε νέα λάθη και θα παγιδευτεί σ’ ένα παιχνίδι που δεν περίμενε. Καινούργια πρόσωπα παίζουν τον δικό τους κρυφό ρόλο στη ζωή της, με αποτέλεσμα, φτάνοντας στο τέλος, να αναρωτιόμαστε ποιος από αυτούς έφτασε στο σημείο να τη σκοτώσει. Ναι αλλά αν είναι αυτοκτονία; Και πάλι, γιατί μια τόσο δυναμική και πλούσια σε εμπειρίες γυναίκα να κόψει το νήμα της ζωής της;

Παράλληλα με την εξιστόρηση της ζωής της Μαρίας Σαντά, παρεμβάλλονται τα κεφάλαια που αφηγούνται τα τελευταία έξι λεπτά της, από τις 16.32 ως τις 16.37, όπου θα βρεθεί στην Εθνική Πινακοθήκη, μπροστά στο νεανικό της πορτρέτο. Σκέψεις, προβληματισμοί, αποφασιστικότητα, αμφιβολίες, όλα αυτά τη συντροφεύουν: «Ο χρόνος. Αυτός ο αλήτης ο χρόνος με στράγγισε…Όλα τα ρήμαξε… Τίποτε δεν σώθηκε από τούτο το κορίτσι που μοιάζει με αερικό». Εντυπώσεις, απολογισμός, μετάνοιες, παραδοχές, «σαν ν’ αναμετρήθηκα μ’ εκείνη τη σκοτεινιά από ενωρίς και να κατάλαβα πως στην τέχνη τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται». Η αστυνομία αναλαμβάνει την υπόθεση κι αρχίζει να ξετυλίγεται ένα κουβάρι μυστηρίου με υπόπτους, ευκαιρίες, κίνητρα κι όλο αυτό θα οδηγήσει σ’ ένα αναπάντεχο τέλος και σε μια απρόσμενη λύτρωση.

Το μυθιστόρημα «Έξι λεπτά ακόμα» είναι η αργή άνοδος και η σταδιακή κάθοδος μιας θεατρίνας, μιας ηθοποιού, μιας γυναίκας, μιας θυγατέρας. Κινηματογράφος και θέατρο, έρωτας, Τσινετσιτά και μετά ξανά ο ανήφορος της θεατρικής αναγνώρισης, σε μια εποχή που απέχει από εκείνη των πρώτων βημάτων που έκανε η Μαρία Σαντά κι έτσι καταφεύγει σε μια σωρεία λαθών από απελπισία, άγνοια, εγωισμό, μοναξιά. Μαζί μ’ αυτήν αλλάζει κι η Ελλάδα όμως, το ενδιαφέρον του κοινού, ο πολιτισμός, η καθημερινότητα. Οι απώλειες σημαδεύουν τους χαρακτήρες, τα γηρατειά δείχνουν τα δόντια τους, έρχονται νέες αλλαγές, ορισμένες εξ αυτών αμετάκλητες. Μια πλοκή που διαδραματίζεται «Την αυγή της δεκαετίας του 1950, όταν η μετεμφυλιακή Αθήνα μπουσουλούσε ακόμα στα απόνερα των πολέμων» και αφορά μια γυναίκα που παλεύει να φύγει μακριά από τη σιωπή της μάνας της, «τη σιωπή που απονεκρώνει τις αισθήσεις». Μια Αθήνα με κινηματογράφους και θέατρα, με καφέ και ζαχαροπλαστεία, με κοσμικά κέντρα και κομψά εστιατόρια, Φωκίωνος Νέγρη και Κολωνάκι από τη μια, Νεάπολη από την άλλη. Ένα συναρπαστικό και καλοδουλεμένο ψυχογράφημα μιας γυναίκας που μεγαλώνει και παλεύει για λίγο φως ακόμη, προσπαθώντας να ξεφύγει από τη σκοτεινιά της οικογένειάς της που δεν παύει να την κατατρύχει αλλά και από το έρεβος της ίδιας της ψυχής της.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«…μια θεατρική ερμηνεία, όσο σπουδαία κι αν είναι, πεθαίνει την ίδια ώρα που γεννιέται πάνω στη σκηνή. Τίποτα δεν μένει, παρά μόνο κάποια ξέφτια στη μνήμη των θεατών» (σελ. 36).

«Και να πέσεις και να ματώσεις τα γόνατά σου, εσύ να σηκώνεσαι. Πάντα. Για σένα και για κανέναν άλλον. Εσύ μετράς μόνο» (σελ. 135).

«Το θέατρο είναι καταβύθιση στα πιο βαθιά σκοτάδια. Κι εσύ δεν ήσουν φτιαγμένος από αυτά τα υλικά -ατσάλι και άμμο μαζί. Ένα πολύτιμο κράμα από ευτελή υλικά που αντέχει στην υψικάμινο του σπουδαίου Λόγου» (σελ. 167).

The post «Έξι λεπτά ακόμα», του Σταύρου Χριστοδούλου, εκδ. Καστανιώτη appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ήβη
Συγγραφέας Μαρία Σκαμάγκα
Εικονογράφος Νίκος Τσουκνίδας
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη εναλλακτική αφήγηση της Ήβης και του Γιάννη ξεδιπλώνεται μια γλυκιά και όμορφη εφηβική ιστορία. Από την αρχή, βουτάμε στα βαθιά, μιας και τα παιδιά έχουν επιστρέψει από εκδρομή στα Χανιά αλλά στην ατμόσφαιρα υπάρχει κάτι βαρύ: αραιές κουβέντες, βλέμμα αόριστο και πάνω απ’ όλα μειλίχιοι και συγκαταβατικοί καθηγητές! Η Ήβη και η Γιούλη που είναι κολλητές από το δημοτικό έχουν απομακρυνθεί: «τώρα έγινε αυτό και έκοψε τον χρόνο στα δύο». Έτσι, αρχίζουμε να γνωρίζουμε τους χαρακτήρες, την ψυχοσύνθεσή τους και τους διαπροσωπικούς τους δεσμούς ενώ σταδιακά αρχίζουμε να μαθαίνουμε για τις αλλαγές στις ζωές τους, τι μπήκε ανάμεσα στα δύο κορίτσια και κυρίως τι θα γίνει παρακάτω. Η συγγραφέας δεν ξεχειλώνει την ιστορία της με συμπληρωματικά επεισόδια, αντιθέτως, έχει διαλέξει ποιοι ήρωες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο, τους τοποθετεί απέναντι ή και δίπλα δίπλα τον έναν στον άλλον και καταστρώνει μια πλοκή γεμάτη έρωτα, ανατροπές, εφηβικές ανησυχίες.

Η Ήβη είναι φίλη του Γιάννη, ο οποίος τρέφει σιωπηρά αισθήματα για κείνη και προσπαθεί να την παρηγορήσει και να τη στηρίξει ύστερα απ’ ό,τι έγινε με τη Γιούλη. Η Ήβη είναι μια ιδιαίτερη περσόνα, μιας και πλέκει με το βελονάκι ακούγοντας Μπητλς και Κοινούς Θνητούς: «το πλέξιμο είναι μια γλώσσα για κείνη όπως η μουσική ή η ποίηση». Από την άλλη έχουμε τη Γιούλη: «Η επαφή της με τους ανθρώπους πάει κάπου. Πάντα. Με τα αγόρια, ειδικά, τα βήματα είναι συγκεκριμένα. Σταμπάρω, παίζω, αποκτώ» (σελ. 33). Μέσα από κάποια πρωθύστερα ξεδιπλώνονται οι ανέμελες διακοπές των δύο κοριτσιών στο εξοχικό της Γιούλης, οι πρώτοι τους έρωτες, τα χτυποκάρδια, με ένα μαγιό από το πρωί ως το βράδυ κι εκείνο το νυχτερινό μπάνιο…αχ, εκείνο το νυχτερινό μπάνιο! Είναι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες, με την Ήβη σταδιακά να φορτώνεται ένα μεγάλο βάρος: «Ήταν τέλεια η φίλη μου. Και ποιος πιο αρμόδιος από μένα να το επιβεβαιώσει. Μόνο, να, ήθελα μια φορά να μην είμαι εγώ ο καθρέφτης» (σελ. 50). Από την άλλη όμως η Γιούλη φρόντιζε να παρουσιάζει την Ήβη στις παρέες της, δεν αδιαφορούσε για κείνη: «Μου έπλεκε το εγκώμιο. Ήταν μια έκφραση της αγάπης της και ένας τρόπος, πίστευε, να με βγάλει από το καβούκι μου ώστε να δουν κι οι άλλοι ό,τι έβλεπε εκείνη» Γιατί: «Αν έκανε εκείνη την αρχή, ήταν η συλλογιστική της, εγώ θ’ ακολουθούσα. Θα έβγαινα από τη σιωπή προς τον κόσμο». Αλλά: «Ήταν ένα κόλπο που σπάνια έπιανε» (σελ. 53). Μήπως λοιπόν ήρθε η ώρα να δουν αντικειμενικά πόσο στέρεη και ισορροπημένη είναι η σχέση τους; Στην ιστορία όμως μπαίνει και ο Γιώργος που ήρθε στα μέσα της χρονιάς, διωγμένος από άλλο σχολείο, «τυλιγμένος τη φήμη του και όμορφος, ακαταμάχητος», «χωρίς κανένα ιδιαίτερο χάρισμα, μόνο τα μαύρα ρούχα του, τα μελιά του μάτια, ο αέρας του αληταριού»! Έτσι έχουμε ενδιαφέρουσες διαπροσωπικές σχέσεις: ο Λευτέρης εκείνου του καλοκαιριού, ο Γιώργος του φετεινού, ένας έρωτας σιωπηρός, μια φιλία που ετοιμάζεται να τιναχτεί στον αέρα…

Η «Ήβη» της Μαρίας Σκαμάγκα είναι ένα γλυκόπικρο, όμορφο, προσεγμένο εφηβικό μυθιστόρημα γεμάτο καλολογικά στοιχεία (μεταξύ αυτών, διακριτικές και έξυπνες παρομοιώσεις και μεταφορές, όπως «στην παρένθεση των μπράτσων του», σελ. 52), διεισδυτικά ψυχογραφήματα («όμορφη με μια χάρη που πηγάζει από την ήρεμη αυτάρκεια»), προσεγμένες ισορροπίες στην πλοκή και στην αφήγηση, άφθαστο ρεαλισμό και αναφορές σε προβλήματα της εφηβικής ηλικίας είτε ψυχολογικά, π. χ. πόσο πιέζουν οι γονείς τα παιδιά τους να κάνουν ό,τι αυτοί θέλουν και κατά πόσο τα παιδιά τούς αφήνουν να χειρίζονται τις ζωές τους είτε πρακτικά, όπως οι πανελλήνιες εξετάσεις και το στρες που τις συνοδεύει. Νέοι άνθρωποι, «μια ανάσα πριν από την καινούργια ζωή» τους, προσπαθούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να ακούσουν τα θέλω τους, να σεβαστούν τους άλλους, να διαπιστώσουν ως πού φτάνει η ενσυναίσθησή τους. Και τότε θα γίνει η μεγάλη έκρηξη. «…σκασίματα πάνω στο δέρμα εκείνης της παλιάς φιλίας, ρωγμές από τις οποίες θα περνούσε λίγο αργότερα ορμητικός ένας καινούργιος κόσμος, ένας άγνωστος ακόμη χρόνος» (σελ. 92). Ιδιαίτερη μνεία στην εικονογράφηση του Νίκου Τσουκνίδα που καταφέρνει να αποτυπώσει με τις λιτές γραμμές του και με ευφάνταστο τρόπο το περιεχόμενο του κάθε κεφαλαίου στην εικονογράφηση που το συνοδεύει.

The post «Ήβη», της Μαρίας Σκαμάγκα, εκδ. Μεταίχμιο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Block delete
Συγγραφέας Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Γιαννίση μας βάζει βαθιά μέσα στον κόσμο των influencers και των followers και καταγράφει ταυτόχρονα από τη μεριά της κοπέλας και από τη μεριά του αστυνομικού που αναλαμβάνει τις έρευνες ενός φόνου τις προσωπικές τους ιστορίες, τις επιδιώξεις τους, τις κινήσεις τους, πώς μπλέκονται οι ζωές τους και πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα από κει και μετά. Είναι ένα πανέξυπνο κείμενο, που από αλλού ξεκινάει και αλλού καταλήγει, παίζοντας ασταμάτητα με το μυαλό του αναγνώστη και σταματώντας σε κρίσιμα σημεία για να προχωρήσει την ιστορία του άλλου χαρακτήρα. Διαρκείς εναλλαγές οπτικών γωνιών, συναρπαστική κεντρική ιδέα, ένα ασταμάτητο παιχνίδι γάτας και ποντικιού που μου θύμισε το «Πιάσε με αν μπορείς» ως προς την εμμονή και τις απανωτές ανατροπές και μια εξιστόρηση που μου κράτησε το ενδιαφέρον ως το λυτρωτικό τέλος.

Η Χριστίνα είναι μια καθημερινή, φυσιολογική κοπέλα που δουλεύει σε κατάστημα ρούχων και προσπαθεί να ξεφύγει από τα λαδερά και την καταπίεση της μάνας της κάνοντας τα πάντα για να αυξήσει τους followers στο insta προφίλ της. Τρώει με βουλιμία και μετά προκαλεί εμετό γεμάτη τύψεις, νιώθε πως ζει μια μίζερη ζωή, με τις ίδιες χιλιοειπωμένες ατάκες της μάνας της και την ίδια γκρίνια. Δεν μπορεί να ξεπεράσει τους 1900 ακόλουθους, ακολουθεί κάθε είδους συμβουλές, παρακολουθεί τις τάσεις και τα trends, επεξεργάζεται τις φωτογραφίες της: «Ήταν απλά μια όμορφη κοπέλα, με ωραίο σώμα, που έβγαζε φωτογραφίες παίρνοντας τις ίδιες πόζες, τις ίδιες εκφράσεις και μούτες με όλες τις υπόλοιπες. Τι την έκανε να ξεχωρίζει; Τίποτα. Αλλά τι έκανε να ξεχωρίζει εκείνες που είχαν πενταψήφιο και εξαψήφιο αριθμό ακολούθων; Πάλι τίποτα. Ίσως ήταν απλώς πιο τυχερές. Ήξερε πως έπρεπε να αλλάξει κάτι» (σελ. 19). Είναι ένα κορίτσι που ζητά απελπισμένα την προσοχή, έχει ανάγκη από επιβεβαίωση, λαχταρά για την αγάπη από τα σχόλια αγνώστων. Στη δουλειά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσπαθεί να δίνει τον καλύτερό της εαυτό για να πάει μπροστά αλλά όλοι την αντιμετωπίζουν ως κάτι αναλώσιμο, κάτι που μπορούν να εκμεταλλευτούν και να το μειώσουν, οπότε η Χριστίνα σταδιακά έχει αρχίσει να συσσωρεύει θυμό. Δε θα επιτρέψει αυτό να συνεχιστεί για πολύ.

Όταν κάποιος της στέλνει το ψεύτικο προφίλ που έχει δημιουργηθεί με πάνω από 300 φωτογραφίες της και πολύ περισσότερους ακόλουθους, η Χριστίνα το βάζει σκοπό της ζωής της να ξεσκεπάσει τον ένοχο και ξεκινάει από τον Πάμπο, γιο μεγαλομετόχου στον χώρο της υγείας στην Κύπρο. Θέλοντας πάση θυσία να μπει στον κόσμο του πλούτου, η Χριστίνα είχε ξεκινήσει κάτι μαζί του αλλά σύντομα κατάλαβε πως έμπλεξε με έναν κακομαθημένο, χειριστικό, ρηχό άντρα και τον χώρισε. Μήπως λοιπόν ο Πάμπος κρύβεται πίσω από το προφίλ για να την εκδικηθεί; Έτσι ξεκινάει ένα ιδιαίτερο παιχνίδι, με κάθε βήμα της Χριστίνας να είναι πιο επικίνδυνο από το προηγούμενο. Παράλληλα, γνωρίζουμε τον αστυνόμο Πέτρο Μιχαηλίδη που ξεκινάει τις έρευνες για μια εξαφανισμένη κοπέλα, η οποία σύντομα θα βρεθεί νεκρή. Ο Μιχαηλίδης είναι παντρεμένος κι έχει μικρό παιδί, η απρόβλεπτη δουλειά του όμως τα αφήνει όλα αυτά πίσω, με αποτέλεσμα η γυναίκα του, Κατερίνα, να παραιτείται όλο και περισσότερο από την προσπάθεια να του δείξει πως το παιδί τους τον έχει εξίσου ανάγκη μ’ εκείνη, σε πρακτικό και σε συναισθηματικό επίπεδο. «-Θέλεις να είσαι εδώ; Γιατί νιώθω ότι κάθε βράδυ γυρίζεις με το ζόρι σπίτι. -Θα βοηθούσε αν το σπίτι είχε λιγότερη γκρίνια… -Μπορώ να καταλάβω πότε ένας άνθρωπος θέλει να ασχοληθεί με την οικογένειά του και όντως δεν βρίσκει χρόνο και πότε χρησιμοποιεί ως δικαιολογία την έλλειψη χρόνου, για να μην ασχολείται μαζί της» (σελ. 88). Φυσικά και ο γάμος του ναυαγεί, ταυτόχρονα όμως η εμμονή με τον δολοφόνο αρχίζει να τον αλλάζει και να τον μεταμορφώνει ως προσωπικότητα, γίνεται κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν. Αφοσιώνεται ψυχή τε και σώματι σε κάτι που αποτελεί μια σωτηρία για την ασταθή ψυχική του υγεία, σταδιακά όμως αρχίζει κι αυτός να ξεπερνάει κάποια όρια.

Στο μυθιστόρημα γνωρίζουμε από την αρχή τον δολοφόνο, αφού χρειαστούμε λίγο χρόνο για να συνέλθουμε από την αποκάλυψη, και στη συνέχεια παρακολουθούμε το διαρκές ανθρωποκυνηγητό μεταξύ ενόχου και αστυνομικού. Η ιστορία ξεκινάει από μια Αθήνα «ταπεινή» (Γκύζη και Κυψέλη) αλλά και τουριστική (Ερμού, Μοναστηράκι κλπ.) και στη συνέχεια μας ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη, στον Βόλο, στην Αλεξανδρούπολη, ακόμη και στο Λονδίνο και στη Χάγη, με τους δύο βασικούς ήρωες να περνάνε τα πάνδεινα στις προσωπικές τους στιγμές, ο ένας σχεδιάζοντας να συλλάβει τον άλλον και ο δεύτερος προσπαθώντας να κρυφτεί αλλά η ρουτίνα του και η νοοτροπία του τον ξαναβγάζουν στο κυνήγι. Το αρχέγονο ένστικτο κυριαρχεί και συνεχίζει να κάνει λάθη που ξαναβάζουν τον αστυνόμο στα ίχνη του ενώ τα θύματα αυξάνονται. Γέλασα πολύ με την καμέο εμφάνιση αγαπημένου χαρακτήρα από το «Μαγκάφιν»! Επιπλέον, ο ένοχος ανοίγει ενδιαφέρουσες τραγικωμικές συζητήσεις με το πρώτο του θύμα, το οποίο έχει κατοικοεδρεύσει για τα καλά στο μυαλό του και τον παρακινεί σε λάθη κοροϊδεύοντάς τον. Πώς μπλέκεται όμως σε όλα αυτά η Χριστίνα; Ποια είναι η κοπέλα που δολοφονήθηκε;

«Block delete» λοιπόν σε όλα όσα μας κατατρύχουν, μας στοιχειώνουν και γίνονται αυτοσκοπός, αφήνοντας πίσω την αληθινή ζωή και τους πραγματικούς ανθρώπους που ενδιαφέρονται για μας και μας αγαπάνε. Ένα συναρπαστικό, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο εκπλήξεις, ποικίλες οπτικές γωνίες αφήγησης και ταυτόχρονα μια κραυγή βοήθειας για τον σκληρό κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: «Κάποτε, αν μας ακολουθούσε κάποιος άγνωστος, θα φωνάζαμε βοήθεια. Σήμερα, όλοι πασχίζουν να αποκτήσουν ακόλουθου» (σελ. 71). Ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που αφήνει τα γεγονότα να αναδείξουν από μόνα τους τους κινδύνους από τα social media είτε υπαρκτούς (stalking, εθισμός κλπ.) είτε ψηφιακούς (κυνήγι ακολούθων, κλοπή προφίλ και φωτογραφιών) μέσα από τις ψυχοσυναισθηματικές αλλαγές των κεντρικών ηρώων και των συνεπειών που βιώνουν εξαιτίας τους. Η ιστορία εκτυλίσσεται με παράλληλες αφηγήσεις, με το κάθε μέρος να αποτελεί το κομμάτι της ζωής του κάθε ήρωα και τι έκανε ώσπου να ξανασυναντηθούν. Παρ’ όλ’ αυτά, έχω την αίσθηση πως το 5^ο και το 6^ο μέρος τράβηξαν αρκετά σε μάκρος την ιστορία και κατά συνέπεια ατόνησαν το ενδιαφέρον μου για τα γεγονότα που θα οδηγήσουν στο τέλος του βιβλίου. Σε γενικές γραμμές όμως έχουμε ένα πανέξυπνο κείμενο με πλοκή που απογειώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, ενδιαφέροντα και ολοκληρωμένα ψυχογραφήματα και προσεγμένο χειρισμό της αφήγησης.

The post «Block delete», του Βαγγέλη Γιαννίση, εκδ. Μεταίχμιο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Νυχτερινοί ψίθυροι 
Συγγραφέας Απόστολος Ευγενικός
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ηδυέπεια
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Απόστολος Ευγενικός έγραψε μια καλή ανατρεπτική ιστορία γεμάτη δράση, κυνηγητό, ανακρίσεις και απανωτές εκπλήξεις. Ξεδιπλώνει μια ιστορία γεμάτη μυστικά, διπλές ταυτότητες, κρυφά χαρτιά και αναπάντεχες εξελίξεις σε μια ιστορία που μιλάει για τη δικαιοσύνη και την τιμωρία, καθώς και για την καταστροφή που αυτές επιφέρουν σε αθώες ανθρώπινες ψυχές. Ο επιχειρηματίας Παρασκευάς Σακελλαρίου, που ξεκίνησε με όνειρα και σχέδια και τώρα το μέλλον του έχει μετατραπεί «σε μια μάζα από σκιές και αβεβαιότητα», θα είναι ο πρώτος κρίκος μιας αλυσίδας γεμάτης λάθη, παραλείψεις και δίψα για εκδίκηση. Τι συνέβη στα πρώτα επιχειρηματικά του βήματα; Ποιος θέλει το κακό του και πόσο καλά έχει στήσει το σχέδιό του γύρω από τον Σακελλαρίου;

Την υπόθεση αναλαμβάνει η αστυνόμος Μελίνα Αποστολίδη, μια διορατική και ψύχραιμη γυναίκα που δε μασάει τα λόγια της. Εργάζεται στο Τμήμα Εγκλημάτων Κατά Ζωής έχοντας επιβιώσει σ’ έναν πολύ σκληρό κόσμο, δεν έχει συναισθηματισμούς και ακολουθεί μια ζωή γεμάτη πειθαρχία. Πολύτιμη βοήθεια στο πλάι της είναι ο σύζυγός της, ο Σάββας, ένας άνθρωπος που ισορροπεί την καθημερινότητά της, την ακούει, την καταλαβαίνει, μιλάει μόνο όταν είναι απαραίτητο καθώς και η δεκάχρονη κόρη τους, Αριστέα. Η ομάδα της Αποστολίδη αποτελείται από εκλεκτά μέλη: τον ιατροδικαστή Σωκράτη Τζαβάρα, τον Αστυνόμο Α΄ Γιάννη Πετρίδη -ο πιο έμπειρος της ομάδας, υπαρχηγός της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Εγκλημάτων Κατά Ζωής και Ιδιοκτησίας όπου ανήκει και το Τμήμα Εγκλημάτων Κατά Ζωής-, την Υπαστυνόμο Β΄ Ιοκάστη Αλεξάνδρου -ο Αϊνστάιν της ομάδας-, τους ανθυπαστυνόμους Σταμάτη Αργυρό και Ερμόλαο Ιακώβου -οι νεότεροι στη δουλειά, παθιασμένοι με αυτήν- που συγκροτούν μια δυνατή παρέα, με ακατάλυτους δεσμούς και εμπιστοσύνη. Παρ’ όλ’ αυτά, οι προκλήσεις που γεννάει η υπόθεση θα βάλουν σε κίνδυνο τη συνοχή και την αλληλοϋποστήριξή τους

Η αφήγηση είναι στρωτή, επίπεδη, με ωραίες περιγραφές τόπων και χώρων και ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις: «Η Πατησίων είναι πάντα όμορφη το βράδυ, σαν να σου δηλώνει ότι η Αθήνα θυμάται να είναι κομψή, ακόμα κι όταν τη σκοτώνεις» (σελ. 57).  Πατησίων, Κολωνάκι, Κυψέλη, Χαλάνδρι, Νέα Σμύρνη, Φιλοθέη είναι μερικά μόνο από τα σημεία που μας ταξιδεύει το κείμενο και η υπόθεση ξεδιπλώνεται στηριγμένη σε απανωτές εκπλήξεις. Βρήκα σχεδόν κινηματογραφικές τις σκηνές καταδίωξης και μάχης, στακάτες τις σκηνές της ανάκρισης και σωστό τον χειρισμό της πλοκής. Δυστυχώς, σημαντικά μειονεκτήματα του βιβλίου είναι τα τυπογραφικά λάθη και οι αβλεψίες (μεταξύ άλλων, το μαγαζί «Θάλεια» στην Κυψέλη σε ένα σημείο αναφέρεται ως «Κυβέλη»), οι αφηγηματικές ασυμβατότητες (π. χ. «Μπαίνοντας στο γραφείο της» αλλά αμέσως μετά «Η πόρτα άνοιξε απότομα» και τότε μπήκε), η αναπάντεχη χρήση ωμών υβριστικών σχολίων (σε δύσκολες στιγμές μεν αλλά οι εκάστοτε χαρακτήρες δεν έδειχναν να χρησιμοποιούν ως τότε τέτοιο λεξιλόγιο), η χρήση λέξεων της αργκό πάλι από πρόσωπα που δεν το περίμενα («σακαφιόρα», μια αρκετά ιδιωματική λέξη που δε χρησιμοποιεί κάποιος ως πρώτη βρισιά εν βρασμώ ψυχής) και οι επαναλήψεις. Η αποκάλυψη της αλήθειας φέρνει στο φως ένα σφιχτοδεμένο πλάνο και ταυτόχρονα ένα παιχνίδι γάτας και ποντικιού, από το οποίο αυτός που παύει να είναι χρήσιμος φεύγει από τη μέση. Οι «Νυχτερινοί ψίθυροι» είναι μια αστυνομική ιστορία όπου οι απαντήσεις υπάρχουν αλλά είναι μπλεγμένες μεταξύ τους, ανακατεμένες σε μια θολή δίνη στοιχείων και η οποία μοιάζει με μια κλήρωση ζωής και θανάτου. Ποιος λοιπόν κινεί την κληρωτίδα και ποια θα είναι τα τυχερά νούμερα που θα επιβιώσουν;

The post «Νυχτερινοί ψίθυροι», του Απόστολου Ευγενικού, εκδ. Ηδυέπεια appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Έγκλημα στη Βαρβάκειο Αγορά
Συγγραφέας Αντιγόνη Πόμμερ
Κατηγορία Χιούμορ / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μελτέμι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αντιγόνη Πόμμερ έγραψε ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές, απρόσμενες συμμαχίες και σημαντικά διαχρονικά μηνύματα. Δημιούργησε δύο εντελώς αντίθετους χαρακτήρες και γύρω τους άρχισε να τοποθετεί υπόπτους, άλλοθι, ευκαιρίες αλλά και… κινηματογραφικά γυρίσματα ελληνικής ταινίας! Έχει γίνει σκληρή δουλειά στο χτίσιμο της πλοκής και στην κλιμάκωση της ιστορίας, κάτι που όμως ελαφραίνει με το διακριτικό χιούμορ και το διαρκές κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη με τη χρήση γνωστών ονομάτων συγγραφέων, ηθοποιών κ. ά. ως χαρακτήρων ή και πραγματικών προσώπων στην πλοκή, με προεξάρχουσα την πανέμορφη Ρίκα Διαλυνά. Έχουμε λοιπόν από τη μια τον χασάπη Θανάση Λάλα, έναν θρήσκο και τίμιο άνθρωπο που τον πνίγει το άδικο όποτε το συναντά και αγωνίζεται τίμια στη ζωή του. Μισεί τον Ηλία Πέτσα γιατί πρόλαβε και πήρε το μαγαζί που έβαλε ο Λάλας στο μάτι για να επεκτείνει το χασάπικό του μέσα στη Βαρβάκειο, τον βρίζει και ταυτόχρονα σταυροκοπιέται. Το ξημέρωμα που ήρθε να πιάσει δουλειά, βρίσκει το πτώμα του εχθρού του στο μαγαζί που είχε, «χαραγμένο όπως ακριβώς χάραζαν τα γουρούνια πριν τα τεμαχίσουν», γυμνό και με κομμένα τα γεννητικά όργανα. Μετά την επεισοδιακή γνωριμία με τον επιθεωρητή Ηρακλή Μπίκα και βλέποντας πως είναι ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος, ο Λάλας συνεργάζεται μαζί του, προσπαθώντας να καθαρίσει το όνομά του και να πάψουν οι συνάδελφοι να τον κοιτούν με μισό μάτι, γεμάτοι αστήριχτες υποψίες. Το αίσθημα του δικαίου υπερνικά την ηθική του και τελικά αποφασίζει να ακολουθήσει τη δική του πορεία ερευνών.

Από την άλλη, έχουμε τον επιθεωρητή Ηρακλή Μπίκα που λιποθυμάει όταν αντικρίζει το πτώμα, κάτι που κάνει έξαλλο τον προϊστάμενό του, Μαρίνο Γεωργιόπουλο, διοικητή του Α΄ Αστυνομικού Τμήματος Αθήνας, όταν το μαθαίνει. Ο Μπίκας έχει σπουδάσει υποκριτική κι έχει έναν παράλογο φόβο για το αίμα, υπέκυψε όμως στην επιθυμία της μάνας του να μπει στην Αστυνομία (φυσικά με μέσο) μέχρι να τον πάρουν στο θέατρο. Δεκαπέντε χρόνια όμως έχουν περάσει κι ακόμη ούτε για κομπάρσο δεν τον κάλεσαν ενώ ταυτόχρονα η μάνα του με τις άκρες της τον ανέβαζε στην ιεραρχία! «Δεν έκανε γι’ αυτή τη δουλειά. Δεν είχε τη στόφα του αστυνομικού. Γι’ αυτό αποφάσισε πως θα υπηρετούσε αυτό τον ρόλο σαν ηθοποιός…» (σελ. 24). Οι συνάδελφοί του τον ειρωνεύονται, τον υποτιμούν, αλλά ο Μπίκας κάποια μέρα θα αποδείκνυε την αξία του και δε θα τους έδινε αυτόγραφο όταν έρχονταν στο θέατρο! Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν οι έρευνες τον οδηγούν στα σφαγεία, μια μεγάλη δοκιμασία για τα νεύρα και το στομάχι του. «Ο μόνος λόγος που δεν λιποθύμησε, ήταν γιατί θα βρισκόταν ξαπλωμένος μέσα σε λίμνες από αίμα» (σελ. 88). Σύντομα ο Λάλας ανακαλύπτει το μυστικό του Μπίκα που δεν μπορεί να αντικρίζει και να μυρίζει αίματα κι αρχίζει να γεννιέται μια συμπάθεια μεταξύ τους, ώσπου μπαίνει ανάμεσά τους η Ρίκα Διαλυνά. Ο Μπίκας είναι ερωτευμένος μαζί της κι όταν χρειάζεται την κατάθεσή της διαπιστώνει πως την εντυπωσίασε το παρουσιαστικό και η εμφάνιση του Λάλα, ο οποίος ούτε να ακούσει για θέατρο και σινεμά. Η «κόντρα» μεταξύ των δύο αντρών θα εμπλουτίσει την πλοκή και θα δημιουργήσει άφθονο γέλιο με τις προσπάθειες του Μπίκα να τραβήξει την προσοχή της ηθοποιού εις βάρος των ερευνών και της ίδιας του της καριέρας.  Τελικά, ποιος σκότωσε τον χασάπη; Κάποια ερωμένη του; Κανένας ζηλιάρης σύζυγος; Ο Παναγιώτης Καποδίστριας που γέμισε με σάπια κρέατα την αγορά;

Η συγγραφέας έχει αναβιώσει με τον καλύτερο τρόπο την εποχή, χαρίζοντας διακριτικές πραγματολογικές λεπτομέρειες που δίνουν αληθοφάνεια χωρίς να κουράζουν ή να βαραίνουν το κείμενο. Μου άρεσε πολύ ο απρόσμενος ρόλος της Ρίκας Διαλυνά στην υπόθεση και που, παρ’ ό,τι παρακολουθούμε τα γυρίσματα της ταινίας «Διπλοπενιές», η Αλίκη Βουγιουκλάκη δεν εμφανίζεται καθόλου! Οι ύποπτοι βγαίνουν στο προσκήνιο διαδοχικά, δυσχεραίνοντας το έργο του Μπίκα, όποτε ασχολείται με αυτό, η ιστορία μας φέρνει στη Σύρο αλλά μας ταξιδεύει και σ’ ένα σκοτεινό παρελθόν ενώ στο τέλος τίθεται ένα πάντα επίκαιρο ζήτημα: δικαιοσύνη ή αυτοδικία; Περπατάμε μαζί με τους ήρωες του βιβλίου στη Βαρβάκειο αγορά, στην οδό Αθηνάς με τους παπατζήδες και τους αβανταδόρους τους ή οδό της αμαρτίας λόγω των πορνείων της, στην Αιόλου με τον μυρωδάτο Κρίνο και τους λουκουμάδες του, στα Εξάρχεια με τη «Μουριά» τους και τη λαϊκή της Καλλιδρομίου, στον Πειραιά και στο Πασαλιμάνι, στην Πλάκα και στο Μοναστηράκι με τις λατέρνες και το καφενείο «Η Ωραία Ελλάς», αλλά και στην Ερμούπολη. Το «Έγκλημα στη Βαρβάκειο αγορά» είναι ένα ενδιαφέρον και, παραδόξως για το είδος του, ευχάριστο αστυνομικό μυθιστόρημα, γεμάτο ανατροπές, ξεχωριστούς χαρακτήρες και κλιμακούμενη πλοκή. Διασκέδασα, προβληματίστηκα, μπήκα σε σκέψεις, ένιωσα διάφορα και διαφορετικά μεταξύ τους συναισθήματα και ταξίδεψα σε μια ξεχασμένη Αθήνα όσο έψαχνα να βρω τη λύση ενός μυστηρίου που γινόταν πιο περίπλοκο από σελίδα σε σελίδα.

The post «Έγκλημα στη Βαρβάκειο Αγορά», της Αντιγόνης Πόμμερ, εκδ. Μελτέμι appeared first on Πανος Τουρλης.