Βιβλίο Το κάλεσμα των τριών
Τίτλος πρωτοτύπου The drawing of the three
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τα καλύτερα της 7λογίας (ναι, μόνο τα 2 πρώτα διάβασα και βιάζομαι). Πραγματικά ζεις τις σκηνές, πραγματικά απολαμβάνεις την παρέλαση των συνηθειών του μέσου Αμερικανού (κόκα-κόλα, ταινίες, αεράμαξες –> αεροπλάνα, οπλοχρησία και οπλοκατοχή) και πώς τα αντιμετωπίζει ένας ξένος. Και επιμένω ότι η πρόταση «πριν ο κόσμος προχωρήσει παραπέρα» είναι η καλύτερη που έχω διαβάσει ποτέ οπουδήποτε, γεμάτη νοήματα και μια πίκρα. Με κομμένη ανάσα το διάβασα και με περισσότερο ενδιαφέρον γιατί τώρα έχουμε να κάνουμε και με τον δικό μας κόσμο παράλληλα με τον κόσμο του Κινγκ. Απίστευτη επιλογή χαρακτήρων, απίστευτοι διάλογοι, απίστευτες σκηνές, λόγω της υψοφοβίας που καταπολεμώ σιγά σιγά λάτρεψα το πρώτο μέρος με την πτήση του αεροπλάνου. Πραγματικά αναρωτιέμαι από δω και πέρα τι άλλο θα ζήσουμε και πόσο πολύ θα με συνεπάρει όσο το δεύτερο βιβλίο. Πραγματικά τρισδιάστατη η μονομαχία με τη σχιζοφρένεια της Οντέτα. Κι έκλεισε ένας κύκλος δείχνοντάς μας τον υπαίτιο για την κατάστασή της, τον Σπρώχτη. Πάμε παρακάτω και γρήγορα παρακαλώ γιατί θα τα ξεχάσω!!!!! [αναδημοσίευση της κριτικής για την 1η έκδοση, το 2003].

Βιβλίο Η πτώση 
Τίτλος πρωτοτύπου Falling
Συγγραφέας T. J. Newman
Μεταφραστής Ιλάειρα Διονυσοπούλου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρώην αεροσυνοδός T. J. Newman κάνει το ντεμπούτο της στον χώρο του περιπετειώδους μυθιστορήματος με μια συναρπαστική περιπέτεια που μας ξεναγεί σε ένα Airbus Α320 της αεροπορικής εταιρείας Κόσταλ και στα μυστικά που πρέπει να ξέρει κανείς για την ασφάλεια κατά τη διάρκεια της πτήσης. 149 ψυχές, επιβάτες και πενταμελές πλήρωμα, βρίσκονται στα χέρια των δύο κυβερνητών ή μάλλον του απαγωγέα της οικογένειας Χόφμαν και η ιστορία ξεδιπλώνεται με συναρπαστικό τρόπο και πειστική αληθοφάνεια. Ο Μπιλ Χόφμαν, κυβερνήτης, με στολή που αποπνέει σεβασμό κι εμπιστοσύνη, εργάζεται στην εταιρεία με είκοσι πέντε χρόνια πορείας. Είναι παντρεμένος με την Κάρι και απέκτησαν δυο παιδιά, δεν παύει όμως να έχει σε προτεραιότητα τη δουλειά του, κάτι που προκαλεί κάποια προβλήματα στον γάμο του. Όσο ξετυλίγεται η συναρπαστική περιπέτεια, κάπου κάπου επιστρέφουμε στο παρελθόν του για να γνωρίσουμε τον χαρακτήρα του, για να μάθουμε την εμπειρία του σε πτήσεις, τα όνειρά του και τις φιλοδοξίες του να μεταβεί από τα μονοκινητήρια που ξεκίνησε την εκπαίδευσή του σε μεγαλύτερα αεροσκάφη. Τελικά, ο Χόφμαν διαπιστώνει πως δεν υπάρχει πρωτόκολλο να ακολουθήσει ούτε μέρα ασφαλείας να τον βοηθήσουν γιατί όλη του η εκπαίδευση χτίστηκε σε πιθανότητες πραγματικής επίθεσης μέσα στο αεροπλάνο κι όχι αυτό που βιώνει τώρα. Από την άλλη, η γυναίκα του είναι διορατική και περιποιητική, με την έμφυτη ικανότητα να βλέπει κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να εντοπίζει το αληθινό πρόβλημα κι όχι μόνο την αφορμή της εκάστοτε αναστάτωσης, πλεονεκτήματα που θα της φανούν χρήσιμα κατά την απαγωγή.

Το μυθιστόρημα μου έμαθε πολλά μυστικά για το ίδιο το αεροσκάφος αλλά μου έδωσε και πληροφορίες γύρω από την ψυχολογία και την εμπειρία των πληρωμάτων. Κατάλαβα πως σε μια πτήση ακόμη και το πιο ασήμαντο κομμάτι από τον εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης παίζει τον ρόλο του. Η συγγραφέας μάλιστα τονίζει πως η δουλειά της αεροσυνοδού δεν είναι να προσφέρει φαγητό και χαμόγελα, αυτό απλώς παρέχεται, η πραγματική δουλειά είναι όλα τα άλλα, όσα βιώνουν σε αναρίθμητες ασκήσεις: μαθήματα πρώτων βοηθειών και αυτοάμυνας, εκκένωση από φλεγόμενο αεροσκάφος ή προσθαλάσσωση, αεροπειρατείες, κανονισμοί, αναταράξεις, τρομοκράτες κλπ. Το βιβλίο καταγράφει μέτρα ασφαλείας, τεχνικές προδιαγραφές πριν από κάθε πτήση αλλά και κατά τη διάρκειά της, πώς είναι η ατμόσφαιρα μέσα και έξω από το αεροσκάφος πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης, ποια τα συναισθήματα ενός κυβερνήτη, ποιες οι συμπεριφορές των επιβατών στον αέρα και πόσο άλλαξε ο αεροπορικός κόσμος μετά την 11^η Σεπτεμβρίου, όχι μόνο από άποψη ασφάλειας αλλά και σκοπού: «Κάποτε είχαμε κάτι στα χέρια μας. Οι κακοί είχαν τη λογική τους, ο κόσμος είχε τη λογική του. Υπήρχαν κίνητρα και απαιτήσεις. Όμως τώρα…» (σελ. 175). Όλα αυτά χάρη στον συγκυβερνήτη Μπεν Μάιρο, την υπεύθυνη πτήσης Τζο Γουάτκινς και τον αεροσυνοδό Μάικλ Ρόντενμπεργκ. Δε μένουμε όμως μόνο εκεί, μιας και, μέσω του Τζορτζ Πάτερσον, διευθυντή επιχειρήσεων του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο JFK της Νέας Υόρκης, η συγγραφέας στρέφει τη ματιά της και στον πύργο ελέγχου, στις συνθήκες εργασίας εκεί, στο τι κάνουν και πώς φέρονται σε φυσιολογικές ή έκτακτες καταστάσεις, τι βλέπουν, πώς το χειρίζονται, πώς οδηγούν τα αεροπλάνα, πώς επηρεάζουν τις πορείες πτήσεων τα δελτία καιρού, τα πρωτόκολλα έκτακτων περιστατικών, ο καιρός, διάφορα μηχανολογικά προβλήματα, η ίδια η φυσική, προβλήματα που αντιμετωπίζουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν σύμβολα, κώδικες και ακρωνύμια ακατανόητα στον περισσότερο κόσμο: «Όλη του η δουλειά ήταν να διατηρεί την ισορροπία σε ένα περιβάλλον γεμάτο αστάθμητους παράγοντες» (σελ. 200).

Ρεαλιστική κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, τα μικρά μυστικά που ανέφερα πιο πάνω, η σωστή επιλογή χαρακτήρων, οι εναλλαγές σκηνών πότε στο σπίτι του κυβερνήτη και πότε πίσω στο αεροπλάνο, κλιμακωτή αγωνία, ανατροπές και εκπλήξεις που πολλές φορές μου έκοψαν την ανάσα γιατί ένιωθα να είμαι κι εγώ μες στο αεροπλάνο, τα έξυπνα cliffhangers στο τέλος κάθε κεφαλαίου που με έκαναν να θέλω να διαβάσω το επόμενο και το επόμενο είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που διαβάζεται απνευστί. Μάλιστα, αν ξαναμπώ σε αεροπλάνο μετά από τέτοιες φράσεις να με δείρετε: «Όταν οι επιβάτες επιβιβάστηκαν στο αεροπλάνο, άφησαν τις ζωές τους στα χέρια του Μπιλ. Άπαξ και το αεροπλάνο απογειώθηκε, μετατράπηκε σε μια επιλογή που δεν μπορούσαν να την πάρουν πίσω» (σελ. 137). Φυσικά έχουμε και τον πράκτορα του FBI Θίο Μπάλντγουιν, που είχε μπει σε διαθεσιμότητα μετά από μια αποτυχημένη υπόθεση ναρκωτικών και τον έχουν αφήσει σε μια διεκπεραιωτική ρουτίνα και που περιμένει πώς και πώς μια σημαντική υπόθεση για να ξεχαστεί το λάθος του, έχουμε την υποδιευθύντρια Μισέλ Λίου που τον έχει από κοντά, έχουμε τη διαρκή πάλη ανάμεσα στη διαίσθηση και στον αυθορμητισμό με τον ρεαλισμό και την υπακοή σε οδηγίες, κάτι χρονοβόρο που ίσως κοστίσει σε ζωές, έχουμε αγωνία, χρόνο που τελειώνει κι όλα αυτά δε μου άφησαν τρίχα στη θέση της από την αγωνία.

«Η πτώση» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια με όλα τα αναμενόμενα κλισέ του είδους και με προσεγμένο ρεαλισμό που με έκανε να αγωνιώ για τη συνέχεια, είχε απανωτές εκπλήξεις, είχε συγκίνηση και στιγμές ηρωισμού, μα πάνω απ’ όλα είχε κι ένα βαθιά ανθρωπιστικό μήνυμα. Δε θα αναφερθώ φυσικά στα αίτια και στα κίνητρα του ενόχου (ή των ενόχων) για να μη χαλάσω την αναγνωστική έκπληξη, θεωρώ όμως υποχρέωσή μου να σημειώσω πως η συγγραφέας το βιβλίο αυτό το έγραψε για να αφυπνίσει τους αναγνώστες γύρω από την πρόσφατη ιστορία της Αμερικής, για τις συνέπειες σε αμάχους και όχι μόνο από την εξωτερική της πολιτική σε ξένα εδάφη μα πάνω απ’ όλα πως αυτά ο κόσμος πρέπει να τα μελετάει καλά, να τα παρακολουθεί, να εμπλουτίζει τις γνώσεις του και όχι να ακούει / βλέπει / μαθαίνει για απώλειες αμάχων, καταστροφές πόλεων κλπ. αδιάφορος, τρώγοντας το βραδινό του γεύμα ή πίνοντας τον καφέ του όσο περιμένει ένα κατά τα φαινόμενα πιο σημαντικό τηλεφώνημα κι αυτό το εκτίμησα πολύ: «Θα συνεχίσουμε να μαθαίνουμε, θα συνεχίσουμε ν’ ακούμε, κι όταν θεωρήσουμε πως μάθαμε αρκετά -πράγμα ακατόρθωτο- θα αναζητήσουμε ανθρώπους που θα ξέρουν πώς να το διορθώσουν. Και θα τους βοηθήσουμε με όποιον τρόπο μπορούμε» (σελ. 354).

Βιβλίο Το καπέλο του Σικόρσκι 
Τίτλος πρωτοτύπου Капелюх Сікорського
Συγγραφέας Volodymyr Danylenko (Володи́мир Григо́рович Даниле́нко)
Μεταφραστής Oksana Tereshchenko
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι πολυδιάστατο και κινείται σε διάφορους θεματικούς άξονες, με την κεντρική ιδέα να αφορά τις προσπάθειες και το πείσμα του Ιγκόρ Σικόρσκι να πετύχει ώστε να τον εγκρίνει η γυναίκα που αγάπησε βαθιά και να την παντρευτεί. Καταγράφονται ο βίος και τα επιτεύγματα του σημαντικού αυτού Ουκρανού μηχανικού, η νοοτροπία του, οι προσδοκίες του, οι ελπίδες του, οι απογοητεύσεις του, το ταλέντο του με τέτοιο τρόπο που δεν κουράστηκα στιγμή, άλλωστε δεν είναι μυθιστορηματική βιογραφία αλλά ένα καλογραμμένο, με απρόσμενη πλοκή και διαχρονικές ιδέες, μυθιστόρημα. Αρχίζει με την τυχαία γνωριμία δύο άγνωστων αντρών στο αεροδρόμιο του Κιέβου το 2009, η οποία δίνει το έναυσμα της καθαυτής ιστορίας και μέσα από γλαφυρές περιγραφές και συναρπαστική αφήγηση ξεδιπλώνονται τα όνειρα και τα σχέδια ενός ανθρώπου που εμπλούτισε τον κόσμο της αεροναυπηγικής. Πώς άλλαξαν ένα καπέλο και μια γυναίκα τη ζωή του; Γιατί εξαιτίας της Καρολίνα Γκουλί αποφάσισε να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή της Αγίας Πετρούπολης πρώτα και στη συνέχεια αεροναυπηγική στο Παρίσι; Τι τον έκανε να ακολουθήσει διαφορετική πορεία και ν’ αφοσιωθεί στον στρατό μόλις τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του και γιατί πάλι τα παράτησε μετά από μόλις τρία χρόνια; Πώς μπορεί ένα σπουργίτι κι ένας γάτος να εμπνεύσουν μια πτητική μηχανή; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο ιδιαίτερο αυτό βιβλίο.

Τα πρώτα βήματα στην ενήλικη ζωή του Σικόρσκι γίνονται σε μια εποχή που η Ρωσική Αυτοκρατορία κυριαρχεί στην ασιατική ήπειρο και η σημερινή Ουκρανία είναι προσαρτημένη σ’ αυτήν, με αποτέλεσμα να μυρίζει μπαρούτι, μιας και η καθημερινότητα των Ουκρανών είναι δύσκολη: η γλώσσα τους, η κουλτούρα τους, η ίδια η ιστορία τους είναι υπό διωγμό. Διάχυτη είναι η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα στη χώρα με αναταραχές και διεκδικήσεις από την Αυτοκρατορία: «Ο Θρόνος ραγίζει, σ’ όλες τις επαρχίες συγκροτούνται ομάδες» (σελ. 54). Ο πατέρας του Σικόρσκι ήταν διευθυντής στο Τμήμα Ψυχικών και Νευρολογικών Νόσων στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Βολοντίμιρ, κάτι που εκπλήσσει την Καρολίνα: «Είναι δυνατόν σ’ αυτή τη σάπια αυτοκρατορία να διευθύνει πανεπιστημιακό τμήμα άτομο με προοδευτικές απόψεις;» (σελ. 41). Πράγματι, όπως παραδέχεται με διορατικότητα ο ίδιος ο πατέρας του πρωταγωνιστή, προς υπεράσπιση της επιλογής του να υπηρετεί πιστά τη Ρωσική Αυτοκρατορία: «Εδώ, αν η κυβέρνηση είναι στα χέρια των αληθινών πατριωτών, δεν θα παραμείνει και πολύ σ’ αυτούς, επειδή θα φάνε ο ένας τον άλλον.. και στη συνέχεια θα έρθουν οι αληθινοί νοικοκύρηδες και θα βάλουν τη δική τους τάξη» (σελ. 45). Μέσα από άκρως ρεαλιστικά στιγμιότυπα βλέπουμε πώς ήταν οι σχέσεις με τους Ρώσους, ποιες ήταν οι συνθήκες της καθημερινότητάς τους, τι καθεστώς υπήρχε, πόσο έντονη ήταν η αδικία της υποταγής της ουκρανικής κουλτούρας και ταυτότητας στη ρωσική, πώς το στέμμα των Ρομανόφ διαφέντευε τα πάντα κλπ. όχι με διδακτισμό αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εξιστόρησης, αφήνοντας έτσι τον κάθε αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Δεν είναι αντιπολεμικό μυθιστόρημα, απλώς ο ήρωας ζει σε μια εποχή γεμάτη ένταση και επαναστάσεις που αποτελούν κομμάτι της ζωής του. Δυστυχώς η πολεμική πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα ανάμεσα στις δύο χώρες είναι που κάνει το κείμενο τραγικά επίκαιρο σήμερα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοσή του.

Σύντομα το κέντρο βάρους της αφήγησης μεταφέρεται στο Παρίσι, σε μια εποχή που πιστεύεται ευρέως πως είναι αφύσικο να πετάει ο άνθρωπος! Κι όμως, ο Σικόρσκι ζει στην Πόλη του Φωτός την εποχή που ο Αλμπέρτος Σάντους-Ντουμό κάνει επιδείξεις με το αερόπλοιό του εκεί και οι αδελφοί Ράιτ στην άλλη μεριά του Ατλαντικού κατασκευάζουν το δικό τους αεροπλάνο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διαβλέπουν οι χώρες πως το αεροπλάνο θα είναι το νέο όπλο κατά των εκάστοτε εχθρών τους και η αεροναυπηγική ανεβαίνει σε ζήτηση και σχεδιασμό. Νέες μηχανές και νέοι σχεδιαστές έβγαιναν κάθε μήνα! Η ιστορία της αεροπλοΐας αναμιγνύεται ιδανικά με τη ζωή, τις φιλοδοξίες και τα σχέδια του Σικόρσκι, ο οποίος δεν παύει να σκέφτεται την Καρολίνα και να πραγματοποιεί ό,τι μπορεί έχοντας εκείνη ως αφορμή και λόγο ώστε σύντομα να γυρίσει κοντά της, θα τον περιμένει όμως; Μου άρεσε αυτό το θεματικό δίπολο, που παρακολουθούσαμε δηλαδή ταυτόχρονα τις απανωτές επιτυχίες και αποτυχίες του ενός από τη μια και τα βήματα στη ζωή της άλλης, κάτι που με συγκίνησε κι αναρωτιόμουν πότε επιτέλους θα διασταυρωθούν οριστικά οι δρόμοι τους, αφού ο Σικόρσκι για κείνη αγωνίζεται να φτιάξει το ελικόπτερο ώστε να κερδίσει χρήματα και να την παντρευτεί!

Να όμως που και πάλι το κείμενο αλλάζει θεματικό άξονα όταν ο Σικόρσκι επιτέλους φτάνει στη Νέα Υόρκη, οπότε αρχίζουν απανωτές αλλαγές στη ζωή του: κατασκευές και πειραματισμοί, εξαγορές από τον στρατό, συμφωνίες μεταξύ εταιρειών και συγχωνεύσεις, κερδοφορίες και ήττες κ. ά. Ο εφευρέτης αρχίζει έναν αγώνα δρόμου για την καταξίωση και την καθημερινή επιβίωση, οπότε και ο συγγραφέας καταγράφει τι σημαίνει να παλεύεις για το αμερικανικό όνειρο και πώς προσπαθεί ο εφευρέτης από εμπόδιο σε επιτυχία και το ανάποδο να φτιάχνει αμφίβια αεροσκάφη, αεροπλάνα και ελικόπτερα. Ακόμη και οι μηχανολογικοί όροι δε μου φάνηκαν καθόλου κουραστικοί, ούτε οι υπολογισμοί, ούτε οι προϋποθέσεις για το κάθε σκάφος, ούτε οι συζητήσεις μηχανολογικής φύσεως με σχεδιαστές και χρηματοδότες. Όλα αυτά είναι μικρά στιγμιότυπα που κολλάνε αρμονικά σ’ έναν ενιαίο καμβά με μια αφήγηση αρραγή, που φωτίζει κάθε πλευρά του πρωταγωνιστή, ακόμη και τα προβλήματα που απέκτησε με την κόρη του από τον πρώτο του γάμο.

«Το καπέλο του Σικόρσκι» είναι ένα συναρπαστικό, διαφορετικό μυθιστόρημα, άκρως ανθρώπινο και σε πολλά σημεία συγκινητικό, ρεαλιστικό, με υποδειγματική μίξη φαντασίας και πραγματικότητας, με πολλά στοιχεία και πληροφορίες για την ιστορία της αεροπορίας και φέρνει στο φως την ενδιαφέρουσα ζωή ενός ανθρώπου που κατάφερε να ανθίσει μακριά από τις δυσκολίες της κατεχόμενης χώρας όπου γεννήθηκε. Το βιβλίο δεν «κάθεται ήσυχο» αναγνωστικά και θεματικά και μου σύστησε έναν άνθρωπο που δεν το έβαλε κάτω, αφού, έχοντας έναν στόχο κι ένα όραμα, εκείνη, έβαλε τα δυνατά του για να φανεί αντάξιος στα μάτια της, μόνο που η ζωή τον έφερε σε άλλους δρόμους, γεμάτους καταξίωση και απογοητεύσεις. Και πού κολλάει το καπέλο σε όλα αυτά; Αυτό θα αφήσω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει!

Βιβλίο Άνθη του χειμώνα 
Τίτλος πρωτοτύπου The winter garden
Συγγραφέας Jayne Thynne
Μεταφραστής Φίλιππος Χρυσόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αφήνοντας στην άκρη τη γυναίκα και τον ρόλο της σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, χωρίς όμως και να την παραμελεί, η Jane Thynne μάς χαρίζει ένα δυνατό, ανθρώπινο, σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα με απανωτές ανατροπές, ρεαλιστικούς χαρακτήρες και έξυπνη μίξη πραγματικών προσώπων με πλασματικούς ήρωες. Είμαστε έναν χρόνο πιο κοντά στον πόλεμο, με τον ναζισμό να ανεβαίνει κατακόρυφα, την προπαγάνδα να κάνει πολύ καλή δουλειά και τον εξοπλισμό της Γερμανίας σε μαχητικά αεροπλάνα να εμπλουτίζεται αδιάκοπα. Η επίσκεψη του Δούκα του Ουίνδσορ, η καταστροφή της Γκερνίκα, τα θεμέλια πάνω στα οποία θα χτιστεί το όραμά του ο Χίτλερ είναι μερικά μόνο από τα κομμάτια του καλοδουλεμένου ιστορικού φόντου στο οποίο διαδραματίζεται το μυθιστόρημα. Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται εκ της αγγλικής μετάφρασης του βιβλίου «The winter garden», που κι αυτό είναι βασισμένο στο γνωστό καμπαρέ του Βερολίνου Wintergarten, όπου εργαζόταν η Άννα ως χορεύτρια. Η Άννα Χάνσεν λοιπόν ήταν μαθήτρια της Σχολής για Υποψήφιες Νύφες του Ράιχ στο Σβανενβέρντερ, όπου πάνε όσες πρόκειται να παντρευτούν αξιωματικούς των Ες Ες. Σύμφωνα με τον Αδόλφο Χίτλερ: «…οι γυναίκες που επρόκειτο να παντρευτούν την αφρόκρεμα των Γερμανών έπρεπε να είναι ξεχωριστές». Τα μαθήματα έγιναν υποχρεωτικά από το 1935 και το πιστοποιητικό υποβαλλόταν στην Υπηρεσία Φυλής και Εγκατάστασης των Ες Ες για να προχωρήσει ο γάμος. Παρά το όνομά της, πιο πολύ σα στρατιωτική ακαδημία έμοιαζε, με εξουθενωτικό πρόγραμμα. Το Προεδρείο Γυναικών, με επικεφαλής την Γκέρτρουντ Σολτς-Κλιν έχει αποστολή να προωθεί την ιδέα της ανωτερότητας του άντρα και να πείθει τις γυναίκες να δουλεύουν για το καλό του ναζιστικού καθεστώτος αλλά όλα αυτά αμαυρώνονται με το πτώμα της κοπέλας στον κήπο της Σχολής.

Η συγγραφέας μελέτησε καλά και σωστά την εποχή, την πόλη και τον τρόπο σκέψης των κατοίκων μιας χώρας που ετοιμάζεται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο και πάλι στην ευρωπαϊκή κονίστρα. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες από την καθημερινότητα ενός Βερολινέζου ειδικότερα και Γερμανού γενικότερα: τίτλοι εφημερίδων, προϊόντα ομορφιάς, κινηματογραφικές ταινίες, ξενοδοχεία, καμπαρέ και ζαχαροπλαστεία, μνημεία και τοπόσημα, οδοί και δημόσια κτήρια. Είναι όλα όμως τόσο αρμονικά εντεταγμένα στη ροή της πλοκής και περιγράφονται τόσο όμορφα και στρωτά, χωρίς υπερβολές και μακρηγορίες, που δε με κούρασαν ούτε στιγμή. Αντιθέτως, μου χάρισαν εκείνη ακριβώς τη ζωντάνια που απαιτεί ένα καλό μυθιστόρημα του είδους για να ζωντανέψω στο μυαλό μου το πώς ήταν τα πράγματα εκεί τότε και να βρεθώ στο πλάι των πρωταγωνιστών και των δεύτερων ρόλων που τους πλαισίωναν. Μάλιστα, αναφορές σε τοποθεσίες που μέχρι και σήμερα βρίσκονται εκεί, παρά τις χιλιάδες αλλαγές και καταστροφές που υπέστησαν με το πέρασμα της Ιστορίας, και τα οποία είχα επισκεφθεί σε πρόσφατο ταξίδι μου στην πόλη, όπως ο Ζωολογικός Κήπος, η Ούντερ ντεν Λίντεν, το Νησί των Μουσείων, το KaDeWe κ. ά. προσθέτανε ειδικό βάρος στη δική μου απόλαυση.

Η Μάγκντα Γκέμπελς, σύζυγος του δεξιού χεριού του Αδόλφου Χίτλερ, γνωστή ως Πρώτη Κυρία του Ράιχ, καλεί την Κλάρα Βάιν στην έπαυλή της στο Σβανενβέρντερ και της ζητάει να εμφανιστεί στο πάρτι του άντρα της για να συνομιλήσει με τις αδελφές Μίτφορντ, Νταϊάνα και Γιούνιτι, Αγγλίδες καλεσμένες που δε γνωρίζουν καλά γερμανικά, οπότε ίσως η Κλάρα, με Άγγλο πατέρα, θα τις βοηθήσει να περάσουν όμορφα. Οι Μίτφορντ είναι υπέρ του φασισμού, δε διστάζουν να προκαλέσουν σκάνδαλα, αγαπούν τα εξεζητημένα πάρτι, είναι φίλες της αδελφής της Κλάρα, Άντζελα, με την οποία μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά στις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Μετά από τόσα χρόνια και τόσα μυστικά, η Μάγκντα παραμένει απρόσιτη, ψυχρή και τυπική απέναντι στην ηθοποιό, ακριβώς δηλαδή όπως τη γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο.

Από τη Μάγκντα μαθαίνει η Κλάρα για τη δολοφονία της Άννα Χάνσεν, μιας κοπέλας που όταν τη γνώρισε πόζαρε γυμνή για τον Μπρούνο Βάις, έναν καλό της φίλο. Η Κλάρα συμμετέχει σε μια ρομαντική κομεντί των στούντιο Ufa κι έχει συνηθίσει πια σε μια ζωή εξαπάτησης. Η πρόσκληση της φαίνεται απλή και αναλογίζεται τα όσα έζησε όταν πρωτοέφτασε στο Βερολίνο, γεγονότα που μαθαίνουμε και άνθρωποι που συναντάμε στο πρώτο βιβλίο, τα «Μαύρα Ρόδα», με τον Λίο Κουίν όμως να έχει εγκαταλείψει τη χώρα. Ο Λίο της λείπει απίστευτα κι ας έχουν χωρίσει ειρηνικά, έχει ανάγκη από ένα ζεστό σώμα πλάι της ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να ενισχύει οικονομικά τον δεκατετράχρονο πλέον Έριχ Σμιτ, ένα σοβαρό και έξυπνο παιδί, μέλος της Χιτλερικής Νεολαίας («Η ιδέα ήταν ότι τα αγόρια δεν έπρεπε να μένουν ήρεμα και ήσυχα. Να μην έχουν χρόνο να ξεφύγουν από την προπαγάνδα και να σκεφτούν», σελ. 169), γιο της φίλης της που έχασε τη ζωή της στο προηγούμενο βιβλίο. Αναπτύσσει έντονα αισθήματα μητρότητας όλα αυτά τα χρόνια που τον βλέπει να μεγαλώνει με τη γιαγιά και τον αδελφό του και τον αγαπά σα να ήταν πραγματικό της παιδί. Τα οικογενειακά λάθη του πατέρα και της αδελφής της και ο φόβος της για την πραγματική ταυτότητα της γιαγιάς της, εξακολουθούν να την ταλανίζουν: «Όταν εργάζομαι ως ηθοποιός είναι η μόνη ώρα που δεν υποκρίνομαι» (σελ. 46).

Στο μυθιστόρημα γνωρίζουμε ακόμη περισσότερο την Κλάρα, η οποία αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς που δε θα έπρεπε με άντρες που νιώθει ότι τους εξαπατά κι αυτό αρχίζει να τη δυσαρεστεί και να το νιώθει πιο πρόστυχο από το να τους έγδυνε, χάνοντας έτσι τη συναισθηματική πειθαρχία που απαιτείται. Θα τα παρατήσει άραγε αν τελειώσει αυτή η περιπέτεια; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν μαθαίνει ότι το όνομά της άρχισε να συζητιέται στην Γκεστάπο χάρη σ’ έναν πληροφοριοδότη, προκαλώντας υποψίες στη βρετανική αντικατασκοπεία. Ποιος έστρεψε την προσοχή της Γκεστάπο πάνω της και γιατί; Γιατί ανησυχεί το βρετανικό δίκτυο κατασκοπείας; Υπάρχει περίπτωση να έχει ανάμιξη ο Εβραίος και κομμουνιστής Μπρούνο Βάις, με τους έκφυλους για το Ράιχ πίνακές του, που η Κλάρα έχει χάσει τα ίχνη του και ίσως ζει στους δρόμους ή, ακόμη χειρότερα, έχει φυλακιστεί κι είναι ο μόνος που ξέρει για την πραγματική της ταυτότητα; Αρχίζει να μπαίνει σε δεύτερες σκέψεις για την όλη πορεία που ακολουθεί: «Τι ζωή ήταν αυτή, να συναναστρέφεται ανθρώπους που σιχαινόταν τις απόψεις τους, να σχετίζεται με ένα καθεστώς που αντιπροσώπευε όλα όσα μισούσε: εκφοβισμό, βία, κτηνωδία. Να γίνεται φίλη με ανθρώπους που εκπροσωπούν μια εκδοχή της Αγγλίας που δεν αναγνωρίζει» (σελ. 91). Μέσα στη δίνη όλων αυτών των γεγονότων μπλέκεται και με τη δολοφονία της Άννα, γεγονός που τη φέρνει ενώπιον της Γκεστάπο, παρά τις οδηγίες να παραμένει αθέατη και να μην τραβάει την προσοχή ώστε να φέρνει σε πέρας την αποστολή της.

Ο Άρτσι Ντάσιον, ακόλουθος της Βρετανικής Πρεσβείας και πράκτορας της Βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, ο Άλμπερτ Λίντεμαν, διευθυντής παραγωγής, ό,τι πιο κοντινό είχε σε φίλο η Κλάρα στο Βερολίνο, του οποίου η καριέρα άκμασε μετά την αριοποίηση των πάντων και προσπαθεί να εξισορροπεί τη δίψα του για κουτσομπολιό με τη διακριτικότητα που απαιτεί η πολιτική, ο Έρνστ Ούντετ, διάσημος ηθοποιός του Χόλιγουντ, γοητευτικός και περιζήτητος, πλέον σημαντικός για τη Λουφτβάφε λόγω των δεξιοτήτων του στην αεροπλοΐα, επικεφαλής του Τεχνικού της Τμήματος, κάτι που ο πρώην ηθοποιός μισεί, ο Ραλφ Σόμερς, Άγγλος σμηναγός, κοσμοπολίτης, γοητευμένος από το νέο καθεστώς της Γερμανίας, αποφασισμένος να γίνει φίλος του Χίτλερ, που έχει σκοπό να κάνει την Αγγλία σύμμαχο της Γερμανίας και άλλοι ενδιαφέροντες χαρακτήρες είναι προσεκτικά επιλεγμένοι στη στελέχωση της συναρπαστικής αυτής ιστορίας. Επίσης, συναντάμε ξανά τη δημοσιογράφο Μέρι Χάρκερ, που δεν άντεξε μακριά από τη δημοσιογραφία και την Ευρώπη κι έτσι κατέγραψε από κοντά τα δεινά του ισπανικού εμφυλίου και, χάρη σ’ ένα γύρισμα της τύχης, βρήκε δουλειά ξανά σε γερμανική εφημερίδα. Η δολοφονία της Άννα Χάνσεν είναι λαβράκι για κείνη! Μέσω της Χάρκερ μαθαίνουμε για τα σημαντικότερα γεγονότα του ισπανικού εμφυλίου και περιδιαβαίνουμε την κατεστραμμένη Γκερνίκα («Αυτό που είχε δει η Μέρι ήταν ένας βομβαρδισμός τρομοκράτησης, ένα σφυροκόπημα από αέρος εναντίον ανθρώπων που δεν μπορούσαν να αμυνθούν, με σκοπό να φοβίσει και να τρομοκρατήσει… Ο πραγματικός στόχος στην Γκερνίκα ήταν το ηθικό των ανθρώπων» (σελ. 403) ενώ η συνέχεια είναι άκρως απρόβλεπτη! Όλοι έχουν ένα παρελθόν, το οποίο αποκαλύπτεται τμηματικά ή σε κρίσιμο σημείο, οπότε και χαρίζει μια γερή ανατροπή στην ιστορία, και όλοι αλλάζουν ύστερα από κάποια γεγονότα που ζουν, απότοκα του κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού κλίματος που βιώνουν.

Και πάλι η Jane Thynne στο πυκνογραμμένο, πολυεπίιπεδο μυθιστόρημά της καταφέρνει να συνδυάσει αριστοτεχνικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις ζωές των χαρακτήρων. Εκτός από την Γκερνίκα, μαθαίνουμε για τα διπλωματικά παρασκήνια μεταξύ Γερμανίας και Αγγλίας, σε ανεπίσημο τουλάχιστον επίπεδο, μιας και μεγάλη αναστάτωση προκάλεσε η άφιξη του φιλογερμανού πρώην Άγγλου βασιλιά Εδουάρδου του 8^ου που παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί τη χωρισμένη Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον. Το ταξίδι τους αντιστοιχεί σε μεγάλη επιτυχία για το Ράιχ, μιας και θα είναι μεγάλη προπαγάνδα και ντροπή για τη Βρετανία η κίνηση αυτή. Πόσο δύσκολο θα είναι όμως να πάνε όλα καλά όταν η σύζυγος του μέλλοντος Υπουργού Εξωτερικών Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, Ανελίς, έχει ακούσει τις φήμες πως ο άντρας της υπήρξε εραστής της Σίμπσον; Πώς θα εξελίσσονταν τα πράγματα αν υπερίσχυαν οι φιλοχιτλερικές φωνές και η Αγγλία συμμαχούσε με τη Γερμανία; Ποιος δουλεύει εντατικά γι’ αυτήν την επίτευξη και με ποιους τρόπους; Ας μην ξεχνάμε πως είμαστε έναν χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, η Γερμανία έχει προελάσει στη Ρηνανία και η υποστήριξή της στην παράταξη του Ισπανού δικτάτορα Φράνκο έχει δείξει τις προθέσεις του καθεστώτος, η διεθνής κατάσταση γίνεται όλο και δυσκολότερη, ο πόλεμος είναι πια πανταχού παρών στην ατμόσφαιρα του Βερολίνου, με όλων των ειδών τις πομπές ανά καιρούς να σταματούν την κυκλοφορία στον δρόμο: «Η Κλάρα αναρωτήθηκε πού μπορεί να πήγαιναν αυτοί οι στρατιώτες. Αυτήν την εποχή όλοι σκέφτονταν το ίδιο» (σελ. 32).

Η δύναμη της προπαγάνδας και πώς κατάφερε να μεγαλουργήσει μ’ αυτήν ο Γιόζεφ Γκέμπελς δίνεται σε όλες τις διαστάσεις της: «Αυτή την εποχή στο Ράιχ υπήρχε πάντα ένας φακός έτοιμος να συλλάβει μια φευγαλέα εικόνα. Για να μαλακώσει τη σκληρή πραγματικότητα, είχε θολή εστίαση και μονόχρωμη λάμψη. Να ανακατασκευάσουν ολόκληρη τη Γερμανία με την αίγλη της λάμψης του υδραργύρου σαν να είναι μια ηθοποιός του σινεμά» (σελ. 67). Όλη αυτή η πολεμική μηχανή βασιζόταν σε αξιώματα όπως: «Προς στιγμή όλα είχαν να κάνουν με τους ύπουλους μπολσεβίκους και την ανάγκη της Γερμανίας να εξοπλιστεί για να προστατεύσει τον κόσμο από τον κομμουνισμό» (σελ. 149). Η άνοδος της Λουφτβάφε και η έμφαση της γερμανικής πολεμικής μηχανής στην αεροπορία και στις επιδρομές από αέρος δίνονται εξίσου παραστατικά και συναρπαστικά, χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη. Ο νέος τρόπος κατασκοπείας θα φέρει μεγάλη διαφορά στον τρόπο διεξαγωγής ενός πολέμου, κάτι που μπορεί να αλλάξει δραστικά την έκβαση οποιασδήποτε μελλοντικής σύγκρουσης. Τι είναι αυτό, ποιος το ανακάλυψε, ποιος το εκμεταλλεύεται και πώς θα το μάθει το αντίπαλο δέος; Πώς είναι δυνατό να μη βλέπει κανείς τι επιφυλάσσει ο Χίτλερ για τον κόσμο;

Παρά το ιστορικό υπόβαθρο, τις μελετημένες διπλωματικές, προσωπικές και κοινωνικές ισορροπίες, τη φρίκη του επερχόμενου πολέμου, στο κείμενο παρεισφρέουν αξιόλογες λογοτεχνικές πινελιές, πρωτότυπες παρομοιώσεις και μεταφορές («μια καλόκαρδη επαρχιωτοπούλα με στήθος που έμοιαζε με ράφι και πρόσωπο καθαρό σαν τραπέζι από ξύλο πεύκου», σελ. 15, «Το πρόσωπό της, με τα σηκωμένα, βγαλμένα φρύδια, ήταν σαν μια άδεια πισίνα, μέσα στην οποία λαχταρούσες να πετάξεις ένα βότσαλο», σελ. 77) αλλά και χιούμορ: «Υπήρχε ένα ανέκδοτο που έλεγε ότι αν ο σύζυγος ήταν στα Τάγματα Εφόδου, η σύζυγος στο Κίνημα Εθνικοσοσιαλιστριών Γυναικών, ο γιος στη Χιτλερική Νεολαία και η κόρη στον Σύνδεσμο Νεαρών Γερμανίδων, τότε το μόνο μέρος όπου μπορούσε να συναντηθεί η οικογένεια ήταν η παρέλαση της Νυρεμβέργης» (σελ. 169).

Τα «Άνθη του χειμώνα» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό, ρομαντικό αλλά και σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα που αναπαριστά με αρτιότητα και ενδελεχή μελέτη την ατμόσφαιρα του προπολεμικού Βερολίνου και τις εύθραυστες διεθνείς σχέσεις των ευρωπαϊκών χωρών με τον Αδόλφο Χίτλερ στην εξουσία να προσπαθεί να πραγματοποιήσει το όραμά του, παρασύροντας τον κόσμο σε στιγμές χάους, πόνου και απώλειας. Μια γυναίκα με διπλό ρόλο προσπαθεί μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα να βρει τα προσωπικά της πατήματα, να καταλάβει τι θέλει από τη ζωή της, διχάζεται ανάμεσα στην αγάπη και το καθήκον κι όλα αυτά ενώ μια έρευνα για δολοφονία φέρνει στο φως μυστικά που θα καταστρέψουν τη φήμη και το ιδεολογικό υπόβαθρο του ναζισμού γενικότερα και του Χίτλερ ειδικότερα. Αγωνία και συγκίνηση, ρεαλισμός και τρυφερότητα, έρωτας και καθήκον, διπλές ταυτότητες, απανωτές εκπλήξεις είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος. Εύχομαι ολόψυχα να μεταφραστούν και τα υπόλοιπα, μιας και η γυναικεία ματιά της Jane Thynne συμπληρώνει ό,τι ξεκίνησε ο σύζυγός της, Philip Kerr, γύρω από την προπολεμική και όχι μόνο Γερμανία, χωρίς όμως να υπολείπεται σε αρτιότητα.

Βιβλίο Το κορίτσι της πτήσης 5403
Τίτλος πρωτοτύπου Un avion sans elle
Συγγραφέας Michel Bussi
Μεταφραστής Αριάδνη Μοσχονά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα με ξενύχτησε και μου χάρισε ένα γερό σφίξιμο στο στομάχι με κάθε σελίδα που γυρνούσα. Είναι αριστουργηματικός ο τρόπος που χειρίζεται ο συγγραφέας την πλοκή: από την αρχή ο ντετέκτιβ στο ημερολόγιό του καταθέτει όλα τα ευρήματα και η πλάστιγγα πότε γέρνει στο ένα παιδί, πότε στο άλλο, όμως κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά ποιο μωρό επέζησε. Για σκεφτείτε, να διαβάζετε ένα βιβλίο με τυφλό αδιέξοδο από την αρχή και ταυτόχρονα να κρατάει το ενδιαφέρον σας για 500 ακόμη σελίδες!

Η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα από το ημερολόγιο του ντετέκτιβ και με τριτοπρόσωπη αφήγηση δεκαοχτώ χρόνια αργότερα από το ατύχημα! Έχει επιλεγεί ότι το μωρό είναι η Εμιλί Βιτράλ, όμως ο γιος της οικογένειας, Μαρκ, μεγαλώνοντας, την ερωτεύεται, το ίδιο και η Εμιλί. Είναι κάτι πάνω από τις δυνάμεις τους, το παλεύουν, αγωνίζονται, όμως η Εμιλί μένει έγκυος. Κι αρχίζει ένας αγώνας δρόμου και από τη μεριά του Μαρκ να βεβαιωθεί με οποιονδήποτε τρόπο ότι ο δικαστής είχε κάνει λάθος. Αλλιώς… Παράλληλα, η μισότρελη Μαλβίνα ντε Καρβίλ, αδελφή της Λιζ-Ροζ, αγωνίζεται να βρει το περιβόητο ημερολόγιο, γιατί ανακαλύπτει τον ντετέκτιβ… νεκρό! Με εκπληκτική μαεστρία, δεξιοτεχνικό χειρισμό και άφθονη αγωνία, ο αναγνώστης έχει να αντιμετωπίσει έναν πολυεπίπεδο και δύσκολο γρίφο. Στο τότε έχουμε αμφιβολίες, αγωνία, συκοφαντίες, δωροδοκίες, απελπισία. Στο σήμερα έχουμε ανθρωποκυνηγητό, ανατροπές, εξελίξεις, αγωνία. Ποιος σκότωσε τον ντετέκτιβ και γιατί; Ποιος ξέρει κάτι που δεν πρέπει να αποκαλυφθεί γιατί θα ανατραπούν τα πάντα; Από την Κωνσταντινούπολη στην Αλικαρνασσό, οδικό ταξίδι σε όλη σχεδόν τη Γαλλία, επίσκεψη στη βουνοκορφή του Μον Τερίμπλ είναι λίγα μόνο από τα τοπία στα οποία διαδραματίζεται η ιστορία.

Ειλικρινά, ό,τι έχω γράψει είναι ένα μικρό δείγμα αυτής της πολυδιάστατης ιστορίας και σε καμία περίπτωση δεν αποκαλύπτω κάτι που δεν πρέπει. Αυτό είναι η αρχή του παγόβουνου και το μυθιστόρημα είναι από τα πιο συγκλονιστικά και ανατρεπτικά κείμενα που έχω απολαύσει. Τελικά ποιο κορίτσι επέζησε εκείνη τη μοιραία βραδιά; Τι έκανε επί 18 χρόνια ο ντετέκτιβ για να βρει την αλήθεια και γιατί τον προσέλαβε η γιαγιά ντε Καρβίλ; Είναι αδέρφια ο Μαρκ και η Εμιλί; Πώς κόλλησαν στο μωρό εκείνες τις πρώτες μέρες το προσωνύμιο «Λιβελούλα»; Η τελική αποκάλυψη θα είναι κάτι που θα θυμάμαι για καιρό. Ένα καλοδουλεμένο αστυνομικό μυθιστόρημα, γεμάτο ανθρωπιά, ανάγκη για αγάπη, κυνηγητό μαγισσών και ανατροπές.

Βιβλίο Η θέση 7Α
Τίτλος πρωτοτύπου Die therapie
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Δέσποινα Κανελλοπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Συναρπαστικό από την αρχή ως το τέλος, με πολλές παράλληλες ιστορίες τρόμου, αγωνίας και ψυχικού εκφοβισμού που συνδέονται όλο και πιο σφιχτά όσο φτάνουμε στο τέλος, συγκροτώντας μια ενιαία και άρτια ιστορία με πολλές παραμέτρους και ακόμη περισσότερους υπόπτους. Ποια είναι η μυστηριώδης φωνή στο τηλέφωνο; Ποιος κρύβεται πίσω από όλη αυτήν τη σκευωρία και γιατί; Τι θέλει ν’ αποδείξει στον κόσμο ο vegan απαγωγέας της κόρης του Κρούγκερ; Τι ρόλο παίζουν σε αυτήν την περιπέτεια η μέθοδος του Προγνωστικού Ψυχολογικού Ελέγχου; Πώς μπορεί το παρελθόν να επιστρέψει δριμύτερο και άκρως απειλητικό; Πώς μπορείς να οδηγήσεις πίσω στην ψυχασθένεια κάποιον που κατάφερες να θεραπεύσεις;

Η έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας ως προς τις συνθήκες πτήσης και τις ψυχολογικές παραμέτρους που υφίσταται κάποιος την ώρα του αεροπορικού ταξιδιού, σε συνδυασμό με τη συναρπαστική και ρεαλιστική γραφή, δημιούργησαν ένα κλειστοφοβικό περιβάλλον από το οποίο δεν μπόρεσα να ησυχάσω παρά μόνο στο τελευταίο κεφάλαιο. Ειλικρινά, αν το είχα πάρει μαζί μου σε τέτοιο ταξίδι, μιας κι έχω επίσης σοβαρά θέματα με το αεροπλάνο, δε θα το τελείωνα γιατί ο παραμικρός θόρυβος εκεί μέσα θα με τρέλαινε ακόμη περισσότερο. Μικρές τεχνικές λεπτομέρειες, ψυχολογικά τεστ και στατιστικές μελέτες, θετικά τα περισσότερα στο σύνολό τους ως προς την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια ενός τέτοιου ταξιδιού, δε θα με ηρεμούσαν εν πτήσει, αντίθετα θα με αγχώνανε ακόμη περισσότερο, αν σκεφτεί κανείς πως ψάχνουμε και για έναν υποψήφιο δολοφόνο που ταξιδεύει μαζί με τον Κρούγκερ! Πώς μπορεί δηλαδή να ηρεμήσει κάποιος όταν διαβάζει κάτι σαν αυτό: «Αλλά δεν είχε σκεφτεί το πιο κοινό και επικίνδυνο όπλο, τη μοναδική βόμβα που μπορεί να κουβαλήσει κυριολεκτικά ο καθένας μέσα στο αεροπλάνο και δεν μπορεί να εντοπιστεί από κανένα απολύτως ανιχνευτή στον κόσμο, είχε λησμονήσει το τέλειο όπλο μαζικής καταστροφής: την ανθρώπινη ψυχή!» (σελ. 115).

Η αφήγηση κινείται μεταξύ της πτήσης του Κρούγκερ, της απαγωγής της Νέλε και της βοήθειας που προσφέρει η Φελίτσιτας Χάιλμαν στον ψυχίατρο να βρει την κόρη του λίγες ώρες πριν παντρευτεί! Μέσα σε περίπου 470 σελίδες μαθαίνουμε για τις παρελθοντικές σχέσεις μεταξύ των ηρώων, για τον τρόπο που αυτές επηρεάζουν το σήμερα και για νέους χαρακτήρες που συνταξιδεύουν με τον Κρούγκερ και ίσως να μην είναι αυτό που δείχνουν! Οι ανατροπές είναι απανωτές, οι εκπλήξεις έρχονται η μία πίσω από την άλλη, τα γεγονότα μπαίνουν αργά και σχεδόν σαδιστικά στη σωστή τους θέση και το παζλ παίρνει την τελική του μορφή λίγες σελίδες πριν δοθεί το μεγάλο φινάλε. Ίσως κάποια σημεία να φανούν υπερβολικά, όπως το γεγονός πως μια γυναίκα που έφτασε στο στάδιο του τοκετού πέφτει θύμα απαγωγής και αποπειράται να δραπετεύσει ενώ το μωρό έχει σχεδόν έρθει στον κόσμο ή το πώς συνεννοείται ο γνωστός μας κι από τη «Θεραπεία» δόκτωρ Μάρτιν Ροτ με ένα θύμα ώστε να βοηθήσει καλύτερα τις έρευνες της αστυνομίας, είναι όλα όμως τόσο καλά γραμμένα, η δράση είναι τόσο καταιγιστική και η έρευνα τόσο κοπιώδης και τεκμηριωμένη που προχωράς με ανυπομονησία στη συνέχεια των γεγονότων. Μου άρεσε πολύ και ο τρόπος με τον οποίο κατάφερε να αποδομήσει ο Κρούγκερ τον ψυχισμό της ασθενούς του, μιας γυναίκας που είχε θεραπεύσει και τώρα εκβιάζεται να την επαναφέρει στην ψυχασθένειά της για να ρίξει το αεροπλάνο και να μην πεθάνει η Νέλε! Μου φάνηκαν εξαιρετικά η μέθοδος που ακολουθήθηκε και ο τρόπος που άρχισε να γκρεμίζεται το οικοδόμημα που είχε χτίσει ο γιατρός!

«Η θέση 7Α», η πιο ατυχής θέση σε αεροπορική τραγωδία, με στατιστικές μελέτες περί βέβαιου θανάτου για όποιον κάθεται σ’ αυτήν, είναι μια νέα κλειστοφοβική περιπέτεια αγωνίας του Sebastian Fitzek, με σασπένς και αναπάντεχα γεγονότα που με άφηναν με ανοιχτό στόμα σε κάθε σελίδα. Μελετημένη πλοκή, σφιχτοδεμένες εξελίξεις, ρεαλιστικοί χαρακτήρες που αλλάζουν στάσεις κι απόψεις όσο προχωρά το βιβλίο και νέα ερωτήματα που όλα θα βρουν τις απαντήσεις τους στο τελευταίο κεφάλαιο είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του μυθιστορήματος που δεν μπορούσα ν’ αφήσω από τα χέρια μου! Οι παρατηρήσεις και οι ευχαριστίες του συγγραφέα είναι άκρως ευφάνταστες και διαφωτιστικές! Πρώτη φορά διάβασα ολόκληρο ένα τέτοιο κεφάλαιο σε βιβλίο, χάρη στο χιούμορ και την ειλικρίνεια του Sebastian Fitzek!