Βιβλίο Για μια απόφαση 
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Απόπλους
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αδαμαντίνη Κουμιώτου μας ταξιδεύει και πάλι στον τόπο της, την πανέμορφη Σάμο, αυτήν τη φορά με μια ιστορία γεμάτη γλυκόπικρα περιστατικά, λαογραφικά και κοινωνικά στοιχεία και σκοτεινά μυστικά. Ο καρδιοχειρουργός Νικόλαος Καραμάνος που μεγάλωσε μια δύσκολη, στερημένη παιδικότητα («η ζωή κυλούσε δύσκολα, στενεμένα, σαν τα ρούχα που περνούσαν απ’ το ένα παιδί στο άλλο…», σελ. 12), θυμάται με νοσταλγία τον τόπο του, τους γονείς και τους παππούδες του, τ’ αδέλφια του, τόσα χρόνια μακριά από την πατρίδα του. Η επιτυχημένη επιστημονική του πορεία, με φήμη και σημαντική προσφορά στον άνθρωπο, ολοκληρώθηκε και τώρα, νιώθοντας περισσότερο από ποτέ νοσταλγία για τον τόπο του, που του έλειπε και ό,τι έβλεπε με κάτι από τη ρίζα του το συνέκρινε, αποφασίζει να επιστρέψει έναν σκοτεινό και μουντό Οκτώβρη, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πόσες και πόσο μεγάλες υπήρξαν οι αλλαγές στον τόπο και στους ανθρώπους κατά το διάστημα της απουσίας του.

Ο νόστος του ξεκινάει με τον καλύτερο τρόπο, μιας και ο παιδικός του φίλος, Αλέκος και η γυναίκα του, η Πελαγία, τον υποδέχονται με χαρά και αγάπη, τον φροντίζουν και τον περιποιούνται. «-Είστε κι εσείς η πατρίδα για μένα», λέει χαρακτηριστικά ο Νικόλας και μαζί συζητούν για τα παλιά τρώγοντας, πίνοντας και ατενίζοντας το γαλάζιο της θάλασσας γύρω τους. Οι ιστορίες τους δίνουν αφορμή στη συγγραφέα να ξεδιπλώσει τραγικωμικά περιστατικά του νησιού, ανέκδοτα καθώς και λαογραφικά, πολιτιστικά και κοινωνικά στιγμιότυπα γεμάτα χιούμορ κι ενδιαφέρον. Λόγια, αναστεναγμοί, πικρά τραγούδια υποδέχονται τον γιατρό στα κλειστά κι ερειπωμένα σπίτια. Και να που σταδιακά αρχίζουμε να γνωρίζουμε τους παππούδες του Νικόλα, Πέτρο και Μαρκέλλα, οπότε πάμε ακόμη πιο πίσω, σε ακόμη πιο δύσκολες εποχές, λίγο πριν και λίγο μετά την καταστροφή της Σμύρνης, με σκληρό μεροκάματο, με δυσκολίες στα χωράφια, με στερημένη ζήση. Μέσα από επιστολές, φωτογραφίες, αντικείμενα, ξεδιπλώνεται μια ιστορία αρχικά ρόδινη, αισιόδοξη και γεμάτη ελπίδα, η οποία όμως σταδιακά σκοτεινιάζει, μιας και ο παππούς είχε πάρει την απόφαση να εγκαταλείψει την οικογένειά του, φορτώνοντας τους ώμους της γυναίκας του με απρόσμενα και δυσθεώρητα βάρη. Αυτό το θολό τοπίο προσπαθεί ο Νικόλας να ξεκαθαρίσει ώστε να καταλάβει ποιος έφταιξε για την επιλογή του παππού, ποιος έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη και για ποιον πρέπει να αποκατασταθεί η αλήθεια. Νιώθει πως έχει να εκπληρώσει ένα ιερό χρέος και να απλώσει το σωστό φως για να γαληνέψει ο αιώνιος ύπνος των απόντων.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο με την περίτεχνη και καλοδουλεμένη γραφή της Αδαμαντίνης Κουμιώτου, την τόσο οικεία από προηγούμενα έργα της. Μας χαρίζει άφθαστο λυρισμό, πλούσιο ρεαλισμό, πολλούς και ποικίλους χαρακτήρες που αναβιώνουν τις εκάστοτε εποχές που διαδραματίζεται η πλοκή. Με συγκίνησαν δυνατές και παραστατικές εικόνες σαν αυτή του μανταρίσματος που γινόταν κάθε βράδυ στα φτωχόσπιτα, όπου οι νοικοκυρές, παρά την κούραση της μέρας, έραβαν, μπάλωναν, φάρδαιναν, στένευαν, μάκραιναν, έκοβαν, συμπλήρωναν κουμπιά όχι τα ίδια αλλά ταιριαστά σε μέγεθος και παραπλήσια σε χρώμα, «Ποιος πρόσεχε τέτοιες λεπτομέρειες»; Η ιστορία ξετυλίγεται χαλαρά, απαλά, με έμφαση στα καλολογικά στοιχεία και στις περιγραφές ψυχών και τόπων, οπότε απολαμβάνουμε όμορφες λέξεις, δυνατές παρομοιώσεις, λιτούς διαλόγους και γνωρίζουμε σταδιακά τον τόπο και το παρελθόν του Νικόλα. Πηγαινοερχόμαστε στις ζωές των αδελφών της γιαγιάς του που ακολούθησαν εξίσου δύσκολες αλλά καλύτερες πορείες από της Μαρκέλλας, μαθαίνουμε και για τον τρόπο που κατάφερε να σπουδάσει ο ίδιος στο εξωτερικό, όλα μικρά κομμάτια ενός πλούσιου σε γεγονότα, ανθρώπους, νοοτροπίες υφαντού, όμως στιγμή δε χάθηκα ούτε κουράστηκα.

Ιστορίες ανθρώπων, περιπέτειες ζωών, αναμνήσεις από το παρελθόν που ψάχνουν ν’ ακουμπήσουν σ’ ένα καλύτερο παρόν, αυτά είναι το νέο μυθιστόρημα της Αδαμαντίνης Κουμιώτου, που, παρά τις δυσκολίες της ζωής που καταγράφει, τονίζει με αισιοδοξία πως «ο κόσμος υπάρχει για να διανύεται, για να διασχίζεται μ’ ένα κολύμπι διαρκείας», όπως λέει ο Γιώργος Βέης. Μπορεί να κολυμπάμε σε βαθιά, άπατα κι επικίνδυνα νερά, να κουραζόμαστε, να απογοητευόμαστε, υπάρχουν όμως φωτεινές στεριές κι απάνεμα λιμάνια που μας περιμένουν! Οι παππούδες, τα αδέλφια τους, τα παιδιά τους, μια στρατιά από ενδιαφέροντες χαρακτήρες αφήνουν το στίγμα τους στις σελίδες με διαρκή πρωθύστερα. Κάθε αντικείμενο, κάθε συζήτηση, κάθε ανάμνηση φέρνει μπροστά μας είτε κομμάτια της ζωής των παππούδων είτε αποσπάσματα της ζωής γειτόνων, φίλων και γνωστών, στοιχεία δηλαδή που συγκροτούν ένα πανέμορφο παζλ με ενδιαφέρουσες εξελίξεις, οι οποίες μας οδηγούν από σελίδα σε σελίδα σ’ ένα άκρως συγκινητικό και δίκαιο τέλος. Συντροφιά μας οι στίχοι των Τάκη Παπατσώνη, Ζήση Οικονόμου, Γιάννη Ρίτσου, Νίκου Σαραντάρη, Νικηφόρου Βρεττάκου και πολλών άλλων, οι οποίοι εμπλουτίζουν το κείμενο ενισχύοντας τις εικόνες που πηγάζουν από την καλή πένα της συγγραφέως, απόλυτα ταιριαστοί με την εκάστοτε περίσταση που εκείνη επιλέγει να τους τοποθετήσει. «Για μια απόφαση» λοιπόν πολλά μπορούν να γίνουν και ακόμη περισσότερα να έρθουν στο φως, αρκεί να την πάρουμε!

Βιβλίο Η σωστή λέξη
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια τρυφερή, ρομαντική ιστορία γραμμένη με το γνωστό ξεχωριστό στυλ και ύφος της Αδαμαντίνης Κουμιώτου. Λέξεις και φράσεις βάζουν τα γιορτινά τους ή τα σκούρα τους, ανάλογα ποια περίσταση κοσμούν και ταξιδεύουν τον αναγνώστη μέσα από καλογραμμένα μονοπάτια. Το επάγγελμα της Ευρυάνθης -φιλόλογος- δίνει την αφορμή να ζωντανέψουν στο πλάι της ήρωες της αρχαίας μυθολογίας και γραμματολογίας, όχι με υπερφυσικό τρόπο αλλά με τις ιστορίες τους ως επιμύθιο ή παράδειγμα προς μίμηση ή αποφυγή και πάντα ταιριαστά με τις εξελίξεις. Ως άντρας αναγνώστης ομολογώ πως οι ρομαντικές ιστορίες δεν είναι από τις πρώτες μου επιλογές, όταν όμως είναι γραμμένες από την Αδαμαντίνη Κουμιώτου αφήνομαι να σεργιανίσω με λαχτάρα στις ιστορίες της, γιατί ξέρω πως θα χειριστεί σωστά και χωρίς υπερβολές τις διαπροσωπικές σχέσεις των χαρακτήρων της, θα κοσμήσει με προσεκτικά επιλεγμένα αποσπάσματα της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας κάθε της κεφάλαιο, θα μου δείξει πόση δύναμη μπορούν να αποκτήσουν οι λέξεις και πώς μπορούν να τους αποδοθούν και μεταφορικές χρήσεις αυτών, απογειώνοντας τον λόγο της.

Παρ’ όλη την προσεγμένη και καθόλου περιττή χρυσόσκονη της καλλιέπειας, το μυθιστόρημα διαπραγματεύεται την ψυχολογική κακοποίηση μιας γυναίκας όταν αλλάζουν τα πάντα στη ζωή του συζύγου κι εκείνος, αντί να αντιμετωπίσουν μαζί τα προβλήματά του, δε χάνει ευκαιρία να κατηγορεί εκείνη και να ξεσπάει λεκτικά πάνω της. Η συγγραφέας θέτει αρκετά ζητήματα επί τάπητος, όπως την ανασφάλεια, την αμφιβολία, την ταπείνωση, τον πόνο που προκύπτουν από μια τέτοια κατάσταση και χειρίζεται έτσι τις εξελίξεις που να επιτρέψει στην αληθινή αγάπη να παρεισφρήσει τη σωστή στιγμή. Θα τονίσω και πάλι πως οι εξελίξεις δεν είναι ανεδαφικές ούτε υπερβολικές αλλά γεγονότα που θα μπορούσαν να συμβούν στον καθένα. Άλλο θετικό γνώρισμα του κειμένου είναι πως σε αρκετά σημεία ο Λαέρτης και η Ευρυάνθη ανταλλάσσουν εκτενή ηλεκτρονικά μηνύματα γεμάτα όμορφες όπως πάντα λέξεις και τρυφερά αισθήματα γεμάτα αγνότητα και αγάπη. Και φυσικά αγάπησα τις  περιγραφές της Βιέννης, όχι μόνο της πόλης ως αστικό ιστό ή τουριστικό προορισμό με τα μουσεία, τα μνημεία και τα αξιοθέατά της αλλά και της νοοτροπίας των κατοίκων της, της καθημερινότητάς τους, των συνηθειών τους, που συγκρίνονται με τα δικά μας όχι για να βγει κάποια από τις πόλεις πρώτη σε υπεροχή αλλά για να ανακαλύψει ο αναγνώστης μόνος του τα υπέρ και τα κατά της καθεμιάς.

«Η σωστή λέξη» είναι αυτή που θα ειπωθεί όταν έρθει η σειρά της, όχι όταν πρέπει, όχι νωρίτερα, όχι αργότερα, είναι αυτή που θα δέσει την Ευρυάνθη και τον Λαέρτη σε μια σειρά από τρυφερές στιγμές αγάπης και έρωτα κάτω από τη σκιά του Παύλου. Σεργιάνι στην πρωτεύουσα της Αυστρίας και ταυτόχρονα περιδιάβαση στην ψυχολογία μιας γυναίκας που ταλαιπωρήθηκε πολύ κι έχει δικαίωμα στο αύριο, όσο σκοτεινό κι αν προοιωνίζεται, αυτά είναι τα παράλληλα μονοπάτια που ανοίγει η συγγραφέας, χαρίζοντάς μας άλλο ένα ταξίδι ψυχής.

Βιβλίο Μάλαμα κι ασήμι
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Εμπειρία Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο περιγράφει τη ζωή της Δέσποινας, την οποία γνωρίζουμε από τα πρώτα παιδικά της χρόνια και παρακολουθούμε την ζωή της από τη δεκαετία του 1930 μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μία γνήσια νησιώτισσα, μια ανάσα από τις ακτές του Αιγαίου, που αγωνίζεται αδιάκοπα και αγόγγυστα στηρίζοντας όσο μπορεί με τις δυνάμεις της και το πατρικό της σπίτι και το δικό της και στην συνέχεια των παιδιών της. Πανέξυπνη και γεμάτη ανεξάντλητη δύναμη και αντοχή δίνει έναν αγώνα χωρίς τέλος, χωρίς να σταματά να ελπίζει και να ονειρεύεται. Οι συνθήκες της ζωής της δεν αλλάζουν ούτε κι όταν παντρεύεται τον Πολυκράτη, έναν άντρα με καλό όνομα, εργατικό, που τη νοιαζόταν και την αγαπούσε με τον τρόπο του. Παρά τη γενικώς καλή ποιότητα του χαρακτήρα του, προξενεί και αρκετή θλίψη στην Δέσποινα (με ζηλοτυπίες, μικρούς καυγάδες)…

Γνωρίζουμε λοιπόν τη ζωή της Δέσποινας, των γονιών της, των αδελφών της, των θυγατέρων της. Απλή, στρωτή αφήγηση, με ποικίλες ανατροπές, διανθισμένη με τόσες όμορφες εικόνες και ντυμένη με τόσες όμορφες λέξεις που δεν μπορείς να αφήσεις το βιβλίο από τα χέρια σου. Είναι η σκληρή αλήθεια για τις αντοχές και τα κουράγια μιας γυναίκας-μάλαμα, τόσο δοτικής και θετικής που έχει την υποστήριξη όλου του χωριού στα τελευταία κεφάλαια που η ζωή της ανατρέπεται ριζικά. Εκεί στα τελευταία κεφάλαια γνωρίζουμε και την συγγραφέα Υβόννη Ζαχαρίου, στην οποία η Δέσποινα εκμυστηρεύεται την ιστορία της. Μαύρη σκιά σε όλα αυτά ο Γιώργης, ο ανταγωνιστής του Πολυκράτη, που δεν μπορεί να χωνέψει ούτε ως το μούχρωμα της ζωής του ότι η Δέσποινα διάλεξε άλλον για να παντρευτεί κι έτσι δε χάνει ευκαιρία να την τρομάζει, να την δυσκολεύει… Παρακολουθούμε έτσι ένα σκάκι με δυο πιόνια, τον αξιωματικό και τον βασιλιά. Ποιος θα φάει ποιον; Ποιος θα κάνει τη μοιραία κίνηση και θα βγει από τη σκακιέρα και με ποιον τρόπο;

Το κείμενο είναι χωρισμένο σε κεφάλαια που σκεπάζονται από ωραία ποιητικά και πεζά αποσπάσματα (από Λαμαρτίνο, Μπόρχες μέχρι Ελύτη, Ουράνη και Ιωάννου) και καταλαβαίνεις από την αρχή ότι έχεις στα χέρια σου ένα πολύτιμο κείμενο της ελληνικής λογοτεχνίας, πλασμένο με μάλαμα κι ασήμι από την κοσμηματοπώλη συγγραφέα!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Βουνά στη σειρά ήταν η ζωή της κι ούτε μια πιθαμή κάμπος, στράτα στρωτή» (σελ. 12).

«-Έτσι ειν’, παιδιά μου, η ζωή / μια ξαστεριά, μια μπόρα / κάνε στην μπόρα υπομονή / στην ξαστεριά προχώρα (σελ. 42).

«Περισσότερα κι απ’ τη Μήδεια του Ευριπίδη, θα ‘χε να διαλαλήσει για των γυναικών τη μοίρα, για τις δυσκολίες, για τον αγώνα να ξέρουν όσα δεν μαθαίνονται, όταν περνούσαν απ’ την υποταγή στον πατέρα στην εξουσία του άντρα, που… άλλαζε τον αέρα του -όποτε επιθυμούσε- καληώρα με τον δικό της, ενώ εκείνες ήταν πάντα εκεί, ταγμένες σε πολλούς, πάμπολλους ρόλους, που όλοι περίμεναν απ’ αυτές να τους παίζουν και τέλεια» (σελ. 48).

«Τα μάτια του, όταν έπαυαν οι ακτίνες της ζήλειας να τα διαπερνούν, γίνονταν ζάχαρη. Θα μπορούσες να μελώσεις κι ένα ταψί μπακλαβά, αν μάζευες το μέλι που έβγαζαν. Σαν την έπαιρνε αγκαλιά, χανόταν στις πιο
όμορφες, γαλάζιες θάλασσες. Δεν ταξίδεψαν -παρά για μεγάλες ανάγκες- στη ζωή τους. Τα ταξίδια όμως στην αγκαλιά του, όσα πικρά κι αν της έδωσε η ζωή, δεν τα ξέχασε ποτέ» (σελ. 81).

«Είν’ ένας κύκλος η ζωή / με κέντρο την αγάπη / περίμετρο τον έρωτα / και εμβαδό το δάκρυ» (σελ. 122).

«Αθεράπευτα άτυχη είμαι, ένα χαμόγελο και δέκα πίκρες, αυτό είμαι» (σελ. 211).

«Όποιος προσπαθούσε να ταυτίσει πρόσωπα και καταστάσεις, θα ‘χανε τον λογαριασμό και άκρη δε θα ‘βρισκε. Ποιος μπορούσε ποτέ με βεβαιότητα ν’ ανακαλύψει τις ρίζες στην αλήθεια της όποιας συγγραφής;» (σελ.
319).

Βιβλίο Άστεγο φιλί
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Εμπειρία Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το Φροσάκι, ο χειμωνανθός της ζωής μας….Μια γυναίκα παγιδευμένη και ταπεινή, που δε σηκώνει κεφάλι και δεν παρακούει σε προσταγές. Μια γυναίκα, λάδι για το καντήλι των άλλων πάντα και μόνο. Και τώρα, χιονάτη μες στα μαύρα, να ξεχωρίσει μες στο πλήθος για να την πάρει ο ένας και μοναδικός πιο γρήγορα…..

Άστεγο φιλί, όσο σύντομο φαίνεται, τόσο γεμάτο συναίσθημα είναι. Ένας άστεγος και το φιλί του στην κοπέλα που τον ελέησε, «ένα άστεγο φιλί, που ανταπέδιδε τη στιγμιαία στέγαση από μια ξένη, άγνωστη, περαστική καρδιά» (σελ. 29).

Η μοναξιά της τρίτης ηλικίας στο «Για την καλή παρέα…» «Μοναξιά είχε η γυναίκα κι αυτή δεν ήταν νερό να το πιει για να βοηθήσει την μπουκιά να πάει στο στομάχι» (σελ. 68). Τι συγκινητικές, ρομαντικές στιγμές, ανθρώπων που βρίσκονται στην τρίτη ηλικία και νιώθουν την ανάγκη να μείνουν κοντά στα παιδιά τους αλλά να μη γίνουν ταυτόχρονα και φόρτωμα. Ψυχές μοναχικές, με ανοιχτές καρδιές και κλειστή την πόρτα του παρελθόντος να μη μετανιώσουν και γυρίσουν πίσω κι αλλάξει η πορεία του χρόνου. Λιτές λέξεις, μεστές εικόνες!

Η γκρίνια της Βγενιώς στο «Πρώτα βγαίνει η ψυχή», η χαρά της πρώτη-φορά-γιαγιά στο «Του παιδιού μου το παιδί», η ξεματιάστρα κυρά-Πηγή στο «Αντί άλλης απάντησης» με τη διφορούμενη απάντηση «Ε…» στην ερώτηση «Τι κάνεις;», η τραγική και τόσο αληθινή ιστορία στο «Σβησμένο όνομα», είναι ελάχιστες μόνο από τις συνολικά είκοσι τρεις ιστορίες που θα σας κερδίσουν. Εξαιρετικό στυλ, παλλόμενες λέξεις, καλολογικά στοιχεία, δύναμη, ενάργεια, αγαπημένα στοιχεία που συναντώ σε κάθε πόνημα της κυρίας Κουμιώτου και ανυπομονώ να με τυλίξει ξανά και ξανά με αυτές τις λέξεις, να μου ψιθυρίσει γλυκά την καληνύχτα με τον δικό της τρόπο και να χαθώ στα πελάγη των σελίδων της. Να τονίσω και το υπέροχο πράσινο εξώφυλλο που ξεφεύγει αρκετά από την αισθητική των εξωφύλλων που σνυαντώ συνήθως στην αγορά. Υπέροχη επιλογή για μια συντροφιά το βράδυ πριν κοιμηθούμε ή σε εκείνες τις ώρες που χρειάζεται να μείνουμε μόνοι. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

Βιβλίο Οδός Ευμολπιδών
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η λατρεμένη Αδαμαντίνη Κουμιώτου επιστρέφει μ’ ένα μυθιστόρημα αφιερωμένο στην αξία και τις έννοιες της κλασικής ελληνικής φιλολογίας και στη σημασία του έρωτα και της αγάπης στη ζωή μας. Φέρνει σε επαφή δύο άτομα που αγαπούν εξίσου τα ελληνικά γράμματα ενώ έχουν υποστεί βαριές και ανεπανόρθωτες ζημιές στο παρελθόν τους και καταγράφει με οξυδέρκεια και βαθιά παρατηρητικότητα τις μεταβολές στη σχέση τους. Πρόκειται για ένα κείμενο που δεν έχει έντονη δράση αλλά δεν είναι και αργό, στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά στην Όλγα και τον Στέφανο χωρίς όμως να αφήνει απ’ έξω ενδιαφέροντες δεύτερους χαρακτήρες που συμπληρώνουν κατάλληλα τις ζωές τους ενώ η αναφορά σε σημαντικά έργα της ελληνικής λογοτεχνίας και οι παραθέσεις εκτεταμένων αλλά και σύντομων αποσπασμάτων τονίζουν την αξία και τη σημασία της πνευματικής καλλιέργειας και της μόρφωσης χωρίς να επικρίνουν την έλλειψη ή τον περιορισμό της. Η συναρπαστική γραφή και η αγάπη της συγγραφέως για τους ήρωές της δε με άφησαν να προσπεράσω ούτε μία παράγραφο, μιας και είτε θα εξελισσόταν η σχέση τους είτε θα παρετίθεντο ενδιαφέρουσες απόψεις και θεωρίες πάνω στην εξέλιξη της φιλολογίας μας. Ακόμη και το παράπονό της για την έκπτωση των ημερών μας καταγράφεται σωστά, χωρίς αιτιάσεις: «[Η εποχή μας αναπνέει] μέσα από μια κακώς εννοούμενη απελευθέρωση κι ελευθερία, που λαβώνει και ρημάζει την ηθική και τις αξίες» (σελ. 149).

Η Όλγα Δανέλη, «νεαρή Ελληνίδα του καημού και της νοσταλγίας», ολοκληρώνει όλες τις σπουδές και την πανεπιστημιακή της καριέρα κι επιστρέφει γεμάτη λαχτάρα στην Ελλάδα, στο αγαπημένο της νησί. «Πίστευε πως ο καιρός στη ζωή της θα το γύριζε σε μπουνάτσα, σε καλοσύνη» (σελ. 107)! Συγκινητικές και τρυφερές οι περιγραφές των αναμνήσεών της και του πόνου αλλά και της αγάπης που της χαρίζουν τώρα που τα φέρνει στο νου της. «Είχε συνηθίσει στην αγάπη την καθαρή, χωρίς ζαρωματιά καμιά, σαν καθαρό καλοσιδερωμένο ρούχο» (σελ. 40). Οι μεταφορές και οι παρομοιώσεις που συνοδεύουν ηρωίδα και αναγνώστη στη νόστο της, στο ταξίδι της στα πατρογονικά αλλά και στη σύντομη επίσκεψή της στη Φολέγανδρο πριν γνωρίσει τον Στέφανο είναι συγκινητικές και τρυφερές: «Η θάλασσα έβγαινε… στη στεριά, άνοιγε πόρτες σπιτιού και της έστρωνε οικογενειακό τραπέζι. Μπερδεύονταν οι μυρωδιές τότε και το νερό, ποταμίσιο ή θαλασσινό, ανέβαινε στα μάτια της και κυλούσε στο πρόσωπό της» (σελ. 12). Εκτός όμως από αυτά η Όλγα πισωγυρίζει στα λάθη του δικού της παρελθόντος, στις αστοχασιές που πίκραναν τους γονείς και την πολυαγαπημένη της γιαγιά. Με διαρκή πρωθύστερα ξεδιπλώνεται η ιστορία, χαρίζοντάς μου ψήγματα από το χτες που είχε μια συγκεκριμένη πορεία και από το σήμερα που φαίνεται πως ήρθε τούμπα. Τι συνέβη λοιπόν πριν φύγει στο εξωτερικό; Ποια γεγονότα άλλαξαν τα σχέδια και τα όνειρά της;

Από την άλλη ο Στέφανος Σωτηρίου, με τον οποίο φέρνει σε επαφή ο καθηγητής την Όλγα, έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά μ’ εκείνη, απλώς δεν έχει εξίσου εκτεταμένο ρόλο. Έχει επίσης πραγματοποιήσει πλήρεις σπουδές μέχρι μεταδιδακτορικό, έχει διαγράψει διαπρεπή πορεία στον τομέα της φιλολογίας, έχει κάνει καριέρα στο εξωτερικό, δυστυχώς έχει κι αυτός πληγωμένο παρελθόν, και, σαν απαραίτητο συμπλήρωμα, έχει ανοίξει μια πρωτότυπη σχολή Δραματολογίας με θέατρο και αίθουσες ομιλιών, οπότε μαζί με την Όλγα προχωράνε σε αξιόλογες μελέτες για να διδάξουν λογοτεχνία μέσω του θεάτρου. Ενώ την Όλγα τη γνωρίζουμε πριν από την καθαυτή ιστορία, ο Στέφανος μας συστήνεται αργότερα και κυρίως μέσα από τη σχέση με τη γυναίκα που γνώρισε. Επιστρέφουμε και στο δικό του παρελθόν, καταλαβαίνουμε τον πόνο και την πικρία του κι έτσι το σήμερα του χαρίζει μια μεγάλη συγνώμη και ίσως, αν κάνει τις κατάλληλες κινήσεις, καταφέρει να προχωρήσει μπροστά.

Η τέχνη της συγγραφέως, σμιλεμένη από τον χρόνο που έχει περάσει σπουδάζοντας, διαβάζοντας και γράφοντας, είναι άφθαστη και παρουσιάζει τους χαρακτήρες της κομματιαστά μέχρι να συμπληρωθεί η εικόνα που θέλει. Το πατρογονικό νησί δεν κατονομάζεται, δεν έχει και σημασία άλλωστε, ένα κομμάτι γης είναι πάνω σε μια θάλασσα που χαρίζει όμως απλόχερα συναισθήματα, εικόνες, γεύσεις. Οι περιγραφές πάντως αφήνουν διακριτικά υπονοούμενα: «Ακόμα και τα απέναντι παράλια άλλαζαν την ιστορία στα μάτια της. Φιλικά της φαίνονταν, ακίνδυνα, άνευ όρων…» (σελ. 31). Επιπλέον, η Όλγα αφιερώνεται σε κάτι που δεν έχω συναντήσει ως τώρα τόσο εκτεταμένα: έρευνα και μελέτη στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη και στης Βουλής, καταγράφει μάλιστα τις διαδικασίες, την ατμόσφαιρα και τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί. Στη δεύτερη μάλιστα πηγαίνει για να διαβάσει τον «Παπαγάλο» της Σοφίας Τρικούπη, ένα δυσεύρετο σήμερα στα παλαιοβιβλιοπωλεία κείμενο, εξ ου και ο τίτλος του μυθιστορήματος, μιας και το κείμενο αυτό γράφτηκε στο σπίτι της οικογένειας Τρικούπη, στην οδό Ευμολπιδών στο Γκάζι! Μόνο που εκεί η Όλγα θα βρεθεί μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη!

Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Δ. Παπαδίτσας και πολλοί άλλοι, ευρύτερα ή λιγότερο γνωστοί, ποιητές και πεζογράφοι στεφανώνουν με αποσπάσματα από το έργο τους την αρχή κάθε κεφαλαίου αλλά και παρεισφρέουν στο καθαυτό κείμενο σαν καλοί φίλοι που ξέρουν πότε να παρουσιαστούν για να σε στηρίξουν περισσότερο. Ποιητικές εκφράσεις και πρωτότυπη σύνταξη επίσης ανακατεύονται με τη στέρεη και δυνατή πεζογραφική μορφή της αφήγησης. Από την άλλη, όσο αναλυτικά κι εκτεταμένα αναφέρονται αποσπάσματα της ελληνικής γραμματείας, με έμφαση στον «Παπαγάλο», χωρίς όμως να παραπονιούνται ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Γιώργος Σεφέρης κυρίως, τόσο εξίσου γλαφυρά ζωντανεύουν οι γωνίες της Πλάκας, του Γκαζιού, και γενικότερα όλης της κεντρικής Αθήνας. Τι όμορφες γωνίες ξετρυπώνουν και συστήνονται, τι γοητευτική ατμόσφαιρα αναπηδάει και δημιουργεί το πιο ταιριαστό φόντο για τις σκηνές του μυθιστορήματος!

Μια βόλτα στην Πλάκα και στην ελληνική λογοτεχνία, ένα ταξίδι σε Χίο, Φολέγανδρο και Σάμο, ένα σουλάτσο σε δυο καρδιές που τραυματίστηκαν και τις έφεραν κοντά ένα σπίτι στην Ευμολπιδών κι ένας φλύαρος παπαγάλος, αυτό είναι το νέο μυθιστόρημα της Αδαμαντίνης Κουμιώτου που χαρίζει άλλο ένα ρομαντικό μυθιστόρημα αξιώσεων στη λογοτεχνική μας κονίστρα!

Βιβλίο Ζωή κατάματα
Συγγραφέας Αδαμαντίνη Κουμιώτου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Αδαμαντίνη Κουμιώτου φορτώθηκε την πένα της, το αγαπημένο μου στυλ αφήγησης, τα καλολογικά της στοιχεία, τις αναμνήσεις της και πάνω απ’ όλα την αγάπη της για τον άνθρωπο κι επέστρεψε στα ελληνικά γράμματα με μια προτροπή-πρόκληση: «Ζωή κατάματα». Κάθε της βιβλίο είναι ένα αρμονικό σύνολο λογοτεχνίας και ανθρωπιάς, γεμάτο καλοδουλεμένες ελληνικές λέξεις, σωστή σύνταξη, ρεαλιστικές σκηνές και ανθρωπιά. Είναι σα να άνοιξα κουβέντα με φιλικό μου πρόσωπο και μου χάρισε αφειδώς την προσωπική του ζωή, μου ξετύλιξε μια καλοβαλμένη και άνετη οικονομικά ζωή, όχι για να υπερηφανευτεί για τα ασημένια σερβίτσια αλλά για τη χρυσή καρδιά των συγγενών και φίλων που γνώρισε.

Η ιστορία της γιαγιάς Μυρσίνης ξεκινάει από τη μικρασιατική καταστροφή και φτάνει ως το σήμερα, είναι γεμάτη ευτυχισμένες και δύσκολες στιγμές ενώ σημαντικές προσωπικότητες του τόπου πέρασαν από τη ζωή της. Οι αρχές και οι αξίες όμως που είχαν και οι δύο, η Μυρσίνη με τον σύζυγό της, Νικηφόρο, παρέμεναν στέρεες στο μυαλό τους παρά τις δυσκολίες, τις αναποδιές και τους σκληρούς ή αχάριστους ανθρώπους που συνάντησαν. Η ελευθερία στον γάμο τους ως προς τις αποφάσεις ή τα σχέδια δεν ήταν δείγμα ασυδοσίας αλλά εμπιστοσύνης. Μεγαλογιατροί, δικηγόροι, πολιτικοί, άλλοι προδότες και άλλοι φίλοι καρδιάς πέρασαν και ατσάλωσαν τις ζωές των παππούδων του Κωνσταντίνου και στήνουν μια καταπληκτική τοιχογραφία αρετών, ηθικής αλλά και έντασης. Δεν έχει σημασία πλέον η πλοκή ή η ιστορία, παρά μόνο τα διάφορα και διαφορετικά περιστατικά που ξεπετιούνται από δω κι από κει, λες και βγαίνουν από έναν πελώριο σάκο χωρίς τέρμα. Χαρακτήρες, στιγμές, ανατροπές, εμπόδια, πείσμα, θέληση, καταπληκτικές ιστορίες που έχουν ποτιστεί από το γλυκόπιοτο κρασί της Σάμου κι έχουν αγγίξει το γευστικό του μέλι.

Η κυρία Κουμιώτου στο νέο της βιβλίο αφηγείται πολλά περιστατικά, χαρίζει με όλη της την αγάπη την αισιοδοξία και την ελπίδα που οφείλει να έχει μέσα του ο καθένας μας για να πορευθεί στη ζωή και να την κοιτάξει κατάματα, όπως ακριβώς το κορίτσι του εξωφύλλου με τα πράσινα, το χρώμα της ελπίδας, μάτια. Τρυφερές αναμνήσεις, λιθαράκια που βοήθησαν στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας του Κωνσταντίνου, και μια μεγάλη αγκαλιά από ενδιαφέρον και στοργή για τους πρόσφυγες, τους ανθρώπους που αναζητούν μια νέα αρχή, μια καινούργια πατρίδα και πέφτουν θύματα λαθρεμπόρων. Αυτά είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που αγάπησα στη νέα συγγραφική απόπειρα της κυρίας Κουμιώτου και συστήνω ανεπιφύλακτα να ξεφυλλίσουμε τη «Ζωή κατάματα» για κάθε δύσκολη στιγμή που θα ζήσουμε στην καθημερινότητά μας, σε κάθε αναποδιά ή εμπόδιο ώστε να γεμίσουμε δύναμη, θετική ενέργεια και χαμόγελο για να προχωρήσουμε παρακάτω.