Έξη – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Mon, 04 Mar 2024 15:23:40 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.3 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Έξη – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Τα χειρόγραφα της Μέλισσας», της Μαρίας Χίου, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%cf%8c%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25b1-%25cf%2587%25ce%25b5%25ce%25b9%25cf%2581%25cf%258c%25ce%25b3%25cf%2581%25ce%25b1%25cf%2586%25ce%25b1-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25bc%25ce%25ad%25ce%25bb%25ce%25b9%25cf%2583%25cf%2583%25ce%25b1%25cf%2582-%25cf%2587%25ce%25af%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%cf%8c%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/#respond Mon, 04 Mar 2024 15:22:53 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=14716 Σάμος, 6ος αιώνας π. Χ. Η Μέλισσα, που βρέθηκε έκθετη στα σκαλιά του ναού της Ήρας, καταφέρνει να το σκάσει από τη μάγισσα που τη μεγαλώνει και ακολουθεί τα χνάρια ενός μελίρρυτου, γοητευτικού άντρα που τη βοηθάει να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της. Τι περιέχουν τα χειρόγραφά της και πού βρίσκονται κρυμμένα; Ποιος είναι ο μυστηριώδης άντρας που τη βοηθάει στα μονοπάτια της αυτογνωσίας; Αιώνες αργότερα, στον ίδιο τόπο αλλά στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Νίκος, που δεν έχει ξεπεράσει την απώλεια της αρραβωνιαστικιάς του, μεταβαίνει στην Αθήνα για σπουδές κι εκεί μπλέκεται σε μια σκοτεινή ιστορία που θα τον φέρει αντιμέτωπο με θανάσιμο κίνδυνο. Είναι αυτοκτονία ή δολοφονία ο θάνατος της συντρόφου του; Τι είναι πραγματικά ο κόσμος γύρω μας και πόσο παραπλανητικός είναι ο τρόπος που τον αντιλαμβανόμαστε; Τι σχέση έχει ένα ατύχημα του Νίκου στο παρελθόν με τη λαχτάρα ενός επιστήμονα να αποδείξει κάτι που θα αλλάξει για πάντα την πορεία της ανθρωπότητας;

Βιβλίο Τα χειρόγραφα της Μέλισσας
Συγγραφέας Μαρία Χίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Χίου με το νέο της μυθιστόρημα ασχολείται με κάτι εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι μας έχει συνηθίσει ως τώρα: με τη φυσική, την ενέργεια, τους παράλληλους κόσμους και το βάθος της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Ξεδιπλώνει την ιστορία της σε δύο παράλληλες και εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους χρονικές περιόδους και χαρίζει μέσα από συναρπαστικές ανατροπές και μια κλιμακούμενη πλοκή πολλές και σημαντικές πληροφορίες γύρω από έναν κόσμο που ελάχιστοι γνωρίζουμε και ακόμη λιγότεροι κατανοούμε με σκοπό να αναδείξει τις αρετές της ανθρώπινης ψυχής και να τις βάλει να αντιπαλέψουν με την επιστημονική δεοντολογία. Τα πραγματολογικά στοιχεία δίνονται σε υποσημειώσεις κι έτσι ήταν στο χέρι μου να εντρυφήσω περισσότερο σε θεωρήματα, έρευνες, αξιώματα ή να προχωρήσω απλώς στην ανάγνωση της ιστορίας. Με την εξιστόρηση σε διαφορετικούς χρόνους και με μια πλούσια σε πρόσωπα και πλοκή αφήγηση όπως αυτή του σήμερα το βιβλίο κυλούσε σα νεράκι και μου δημιουργούσε ανάμικτα κατά καιρούς συναισθήματα, αγωνία και σασπένς, συγκίνηση και ενδιαφέρον κλπ.

Η Μέλισσα καταγράφει σε χειρόγραφα την ιστορία της και μέσα από αυτά ξεδιπλώνεται η μοναχική και σκληρή ζωή της ως τη στιγμή που τη βρήκε Εκείνος, ο Δάσκαλος. Κάποιος την εγκατέλειψε μωρό ακόμη στα σκαλιά του ναού της Ήρας στη Σάμο και την έσωσε η Λευκάτη, η πιο τρανή μάγισσα του νησιού. Στο πλάι της μεγάλωσε και τελικά παγιδεύτηκε, μιας και καταλαβαίνει πως η γυναίκα που τη μεγάλωσε δεν έχει και τα πιο αγαθά κίνητρα. Έτσι, αποφασίζει να κάνει την επανάστασή της, δυστυχώς πληρώνοντας το αντίστοιχο τίμημα. Η γνωριμία της με τον άγνωστο άντρα τη βοηθάει να εμβριθήσει στην ψυχοσύνθεσή της και να κατανοήσει βασικές αρχές της ανθρώπινης σκέψης και διανόησης. Γιατί τον κυνηγάει όμως ο τύραννος της Σάμου Πολυκράτης; Τι φοβάται από αυτόν τον φιλόσοφο;

Η ζωή της Μέλισσας λειτουργεί συμπληρωματικά με την κυρίως ιστορία, η οποία εμπλουτίζεται από ενδιαφέροντα πρόσωπα, αναπάντεχες εξελίξεις και σωστά μελετημένα πραγματολογικά στοιχεία. Μπορεί να ξεκινάει με το όνειρο ενός νεαρού άντρα να σπουδάσει στην Αθήνα ενώ προσπαθεί να ξεχάσει τον θάνατο της γυναίκας που αγαπούσε, διαπιστώνουμε όμως σύντομα πως αυτό είναι η αρχή ενός ιστού που εξυφαίνεται δεξιοτεχνικά από τη συγγραφέα και που θα φέρει σε σύγκρουση ή σε θετικές επαφές τους ήρωες του βιβλίου. Ο Νίκος λοιπόν, γιος της Θεοδώρας και του τσαγκάρη Φανούρη, ζούσε με την αρραβωνιαστικιά του, Αναστασία, μια περίεργη γυναίκα που του έλεγε πράγματα για κείνον χωρίς να της τα έχει εκμυστηρευτεί ποτέ αυτός! «Να εξάρεις τα καλά και τα σπουδαία», του τόνιζε συχνά. Αυτό το ιδιαίτερο πλάσμα τράβηξε την προσοχή ενός επιστήμονα, ο οποίος έστησε γύρω της μια ολόκληρη ερευνητική εργασία. Τι το ιδιαίτερο είχε αυτή η κοπέλα; Τι σχέση είχε με όλα αυτά ο θάνατός της; Ο Νίκος διαπιστώνει πως εξακολουθεί να παθαίνει ανεξήγητες διαλείψεις και να βιώνει περίεργες καταστάσεις όποτε βρίσκεται μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, κάτι που θα προσέξει ο ηλικιωμένος γείτονάς του, Φαίδωνας, ένας μοναχικός και απόμακρος άντρας που τα βράδια διαβάζει ασταμάτητα. Μήπως όμως έχει κι αυτός κρυμμένα μυστικά;

Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση που δίνει ένταση και ταχύτητα, με προσεγμένο λεξιλόγιο και πιστή αναπαράσταση της εποχής (θαύμασα τον τρόπο μέτρησης του αρχαίου χρόνου μεταξύ άλλων) εμβαθύνουμε στην εσωτερική αναζήτηση της Μέλισσας και σε διάφορα φιλοσοφικά, μυθικά και επιστημονικά στοιχεία που θα τη βοηθήσουν να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της. Πολλά από αυτά μάλιστα διασταυρώνονται, καταρρίπτονται ή εμπλουτίζονται από τις εξελίξεις στην εποχή του Νίκου κι έτσι μαθαίνουμε για την «Πολιτεία» του Πλάτωνα όπου βρίσκουμε τις απαρχές της αναζήτησης για το πού πάνε οι ψυχές όταν φεύγουν, για το δίπολο «νείκος-φιλότητα», για το ποροφάραγγο των αρχαίων και τη μελανή οπή των αστρονόμων, για τη θεωρία των χαμηλών συχνοτήτων και την επιστήμη της νευροφυσιολογίας ενώ ταυτόχρονα διαβάζουμε προσπάθειες ερμηνείας στο ερώτημα «τι είναι ύλη και τι ψυχή», τι τις ορίζει στον χώρο και στον χρόνο, γιατί είναι η βάση των πάντων κ. ά. Πώς βοηθάνε οι μαθηματικές εξισώσεις να περιγράψουν σχήματα που τα ανθρώπινα μάτια δε βλέπουν; Τι ρόλο παίζει στην πλοκή ο Άγγελος Τανάγρας, ο πατέρας της ελληνικής παραψυχολογίας; Πληροφορίες όπως η εντυπωσιακή για μένα άποψη της σύγχρονης φυσικής πως η έννοια της γέννησης ενός σώματος ταυτίζεται με την αύξηση της πυκνότητας της ενέργειας σε μια περιοχή κι αντίστοιχα του θανάτου ότι οφείλεται στην ελαχιστοποίηση αυτής της πυκνότητας κάτω από συγκεκριμένο όριο ή ακόμη και πέρα από ένα άλλο ανώτερο όριο με άφησαν με ανοιχτό το στόμα και μου άρεσε ο τρόπος που εντάσσονταν στις εξελίξεις.

Τι είναι το φυτό ροδιόλα ή «χρυσή ρίζα» του Προμηθέα; Τι συνδέει τα μυστηριώδη Αναστενάρια με τα Ελευσίνια μυστήρια; Ποιος είναι ο καθηγητής Αριστομενέας και γιατί προκάλεσε σάλο στην επιστημονική κοινότητα με τη θεωρία που διατύπωσε γύρω από τα ερεθίσματα και την αντίληψη; Πώς συνδέεται με την κλοπή ενός πειραματικού φαρμάκου από ένα ίδρυμα ερευνών και ποιος το έχει στην κατοχή του; Πώς θα το χρησιμοποιήσει χωρίς να υπολογιστούν οι συνέπειες στον ανθρώπινο εγκέφαλο; Πώς θεραπεύει η τρεβετόλη τη σχιζοφρένεια και γιατί, μία στις δέκα που δεν πετυχαίνει στα ποντίκια, προκαλεί τρόμο στους επιστήμονες που πειραματίζονται μαζί της; Γιατί τα πέντε αξιώματα του Ευκλείδη δεν έχουν αποδειχθεί ποτέ και πώς αυτό θεωρείται αποτέλεσμα της περιορισμένης επεξεργασίας του ανθρώπινου εγκεφάλου; Πώς έχει αποδειχθεί πως αυτό που μπορούμε να δούμε γύρω μας δεν είναι η πραγματικότητα αλλά μια εικόνα της, δηλαδή προβολές πάνω σ’ έναν χώρο; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται σε ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα που πότε μας ταξιδεύει στην αρχαιότητα και πότε μας φέρνει σε ένα πιο κοντινό μας παρελθόν. Οι ήρωες μπλέκονται σε επικίνδυνες καταστάσεις, γνωρίζουν πρωτόφαντα μυστικά, αγωνίζονται να μάθουν και να κατανοήσουν και όλα τελειώνουν μ’ ένα υποδειγματικό κλείσιμο που επιφέρει τη λύτρωση και εξάρει τις αρετές του ανθρώπου που θα αποτελεί πάντα αστάθμητο παράγοντα απέναντι στην τυπολατρική, προσεκτική, μετρημένη επιστήμη. «Τα χειρόγραφα της Μέλισσας» είναι ένα διαφορετικό, πρωτότυπο, καλογραμμένο μυθιστόρημα που χαρίζει άφθονες πληροφορίες γύρω από τη διάσταση, την πραγματικότητα, τον χώρο και τον χρόνο, εντάσσοντάς τες σε μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και κινδύνους που με κράτησε ως το τέλος.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%cf%8c%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%ad%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Περίμενέ με, θα γυρίσω», των Έφης Καγξίδου και Λίνας Σπεντζάρη, εκδ Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%ad-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%b1-%ce%b3%cf%85%cf%81%ce%af%cf%83%cf%89-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25af%25ce%25bc%25ce%25b5%25ce%25bd%25ce%25ad-%25ce%25bc%25ce%25b5-%25ce%25b8%25ce%25b1-%25ce%25b3%25cf%2585%25cf%2581%25ce%25af%25cf%2583%25cf%2589-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b3%25ce%25be%25ce%25af%25ce%25b4%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%ad-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%b1-%ce%b3%cf%85%cf%81%ce%af%cf%83%cf%89-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85/#respond Mon, 23 May 2022 15:18:22 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=12993 Η Σοφία Καλίδη αποφυλακίζεται το 1951 και θυμάται τα γεγονότα που την έφεραν ως εκεί. Πώς βρέθηκε από την Κοκκινιά στο Κιλκίς στο ξέσπασμα του πολέμου; Τι απέγινε ο άντρας που αγαπούσε; Πώς επιβίωσε η χώρα από τη γερμανική, την ιταλική και τη βουλγαρική κατοχή; Πόσες σελίδες άγνωστων ηρώων έχουν γραφτεί και πότε θα έρθουν στο φως;

Βιβλίο Περίμενέ με, θα γυρίσω 
Συγγραφέας Έφη Καγξίδου, Λίνα Σπεντζάρη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο νέο τους μυθιστόρημα η Έφη Καγξίδου και η Λίνα Σπεντζάρη εμπνέονται από την αληθινή ιστορία μιας γυναίκας που πολέμησε με ηρωισμό και αυταπάρνηση όχι μόνο τη βία και την κακοποίηση σε προσωπικό επίπεδο αλλά και τον εχθρό της πατρίδας της. Η Σοφία γεννήθηκε στην Κοκκινιά και τον Οκτώβριο του 1940 έκανε όνειρα να παντρευτεί τον Στέφανο Μπαλή, που έφυγε από το Αϊβαλί και κατάφερε να γίνει δάσκαλος, οπότε γύρισε στο Κερατσίνι και στην οικογένειά του. Οι γονείς της, Ηλίας και Νόπη, ήταν Πόντιοι από την πόλη Ρίζο, το αρχαίο Ριζαίον της Μαύρης Θάλασσας και σαν κυνηγημένες ψυχές έφτασαν στον Πειραιά, όπου μαζί με άλλους έχτισαν τον συνοικισμό που θα ονομαστεί αργότερα Κοκκινιά. Τσαγκάρης εκείνος, νοικοκυρά εκείνη, μεγαλώνουν τη Σοφία που γεννήθηκε το 1923. Ο γάμος του ανιψιού τους έξω από το Κιλικίς παραμονές του ελληνοϊταλικού πολέμου θα είναι η αρχή μιας σειράς περιπετειών που θα χωρίσουν τη Σοφία και τον Στέφανο.

Το βιβλίο ξεκινάει γεμάτο ποντιακά ήθη και έθιμα, γλώσσες και συνήθειες που θα αποτελέσουν το φόντο στο οποίο θα μεγαλώσει η Σοφία. Ειδικά ο γάμος του ξαδέλφου της, Αποστόλη, δίνεται με όλα όσα τηρούνται σε μια τέτοια χαρμόσυνη μέρα. Ο Γιώργος, αδερφός του Ηλία, έφτασε στη Θεσσαλονίκη μετά τον διωγμό και ρίζωσε στο Κιλικίς με την οικογένειά του, τη γυναίκα του Καλλιόπη και τα παιδιά τους Απόστολο, Κωνσταντίνο, Θεοδώρα και Σοφούλα. Στις Μυρτιές του Κιλικίς όπου έχουν το κτήμα τους ζει και διαφεντεύει ο μεγαλοτσιφλικάς του τόπου, Λάμπης Γκίκας. Την ημέρα του γάμου ένα αναπάντεχο γεγονός θα φέρει τα πάνω κάτω. Έτσι στη συνέχεια έχουμε παράλληλη αφήγηση των περιπετειών της Σοφίας και του Στέφανου, όπου εκείνος κατατάσσεται στο μέτωπο και παρακολουθούμε τις κακουχίες και τις δύσκολες συνθήκες εκεί και στη συνέχεια πηγαίνουμε μαζί στα απάτητα βουνά για σαμποτάζ της Εθνικής Αντίστασης. Και η Σοφία; Γιατί παιδεύτηκε στο Κιλκίς; Τι συμβαίνει εκεί; Τι θα κάνει όταν το 1943 επιτραπεί από τους Γερμανούς η βουλγαρική επεκτατικότητα στη Μακεδονία;

Το «Περίμενέ με, θα γυρίσω» είναι μια τρυφερή ρομαντική ιστορία που ζωντανεύει τα δύσκολα και σκληρά χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, με παρομοιώσεις και μεταφορές, με ωραία καλολογικά στοιχεία, με το καλό και το κακό να αντιμάχονται για την τελική νίκη, με τις μοίρες να παίζουν με τις τύχες των ανθρώπων. Στο πλάι των δύο νέων θα γνωρίσουμε ανθρώπους που θα πολεμήσουν με αυταπάρνηση, που θα ταχτούν στο πλευρό του κρυφού αγώνα, άντρες που αγάπησαν και γυναίκες που προδόθηκαν, θα γνωρίσουμε ακόμη και δωσίλογους και συνεργάτες των κατακτητών, προδότες που θα κάνουν τα πάντα για να συνεχίσουν να καλοπερνούν διαβλέποντας στην τελική νίκη του Άξονα. Με φροντίδα, αγάπη κι ενδιαφέρον για τα ηρωικά κατορθώματα του ελληνικού λαού κατά τη διάρκεια της Κατοχής, οι δύο συγγραφείς ζωντανεύουν μια ιστορία αγάπης γεμάτη εμπόδια, προβλήματα και αποστάσεις. Ακολουθώντας χρονολογικά τα γεγονότα της Ιστορίας καταγράφουν τις ζωές ενός άντρα και μιας γυναίκας που δεν πρόλαβαν να ενωθούν πριν το πέρασμα του γερμανικού τυφώνα, τα σαμποτάζ, την αντίσταση, τις θυσίες, τις απώλειες που βίωσαν στο αιματηρό πέρασμά τους από τις σελίδες του βιβλίου. Θα ανταμώσουν ξανά άραγε; Θα πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους; Ένα τρυφερό και σκληρό ταυτόχρονα κείμενο, φωτεινό και αισιόδοξο, γεμάτο αγάπη, αυταπάρνηση και πείσμα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%ad-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%b1-%ce%b3%cf%85%cf%81%ce%af%cf%83%cf%89-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Στάχτη και πορφύρα», της Μαρίας Χίου, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25ac%25cf%2587%25cf%2584%25ce%25b7-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b9-%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2581%25cf%2586%25cf%258d%25cf%2581%25ce%25b1-%25ce%25bc%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25af%25ce%25b1-%25cf%2587%25ce%25af%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/#respond Tue, 28 Dec 2021 06:40:52 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=12577 Στην Κωνσταντινούπολη της δεκαετίας του 1950 μεγαλώνουν δύο ξαδέρφια που η μοίρα τα χωρίζει για να τα ξαναφέρει κοντά κάτω από τις πιο τραγικές για τον ελληνισμό στιγμές του 1955. Τα παιδιά θα ακολουθήσουν τη μητέρα του ενός στην Αθήνα για ένα καλύτερο αύριο και εκεί η μοίρα θα πάρει το πάνω χέρι και θα τους ρίξει σε μια σειρά από δοκιμασίες. Θα καταφέρουν να επιβιώσουν; Ποια θα είναι η μεταξύ τους σχέση στον νέο, άγνωστο τόπο;

Βιβλίο Στάχτη και πορφύρα
Συγγραφέας Μαρία Χίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Χίου επέστρεψε μ’ ένα μυθιστόρημα γεμάτο αληθινούς χαρακτήρες και αναπάντεχες εξελίξεις. Το γνώριμο και αγαπημένο μου στυλ γραφής μπαίνει για λίγο στην άκρη και το κείμενο πειραματίζεται με την πρωθύστερη γραφή, δημιουργώντας έτσι ένα συναρπαστικό καρουζέλ γεγονότων που δεν ξέρεις πού θα σε οδηγήσει και πού θα σε βγάλει η επόμενη στροφή. Πυκνογραμμένα γεγονότα διακόπτονται με τα Σεπτεμβριανά και συνεχίζουν αμέσως μετά σε νέα πορεία στην Αθήνα. Στο πρώτο μέρος έχουμε τον τίτλο «Κλωθώ» που συμβολίζει το παρόν με τις εξελίξεις στην Κωνσταντινούπολη και στην Αθήνα από το 1947 έως το 1963, στο δεύτερο τη «Λάχεσι» που συμβολίζει το παρελθόν με έμφαση στην Αθήνα του 1983 και στο τρίτο την «Άτροπο» που συμβολίζει το μέλλον. Δεν υπάρχει γραμμική αφήγηση, αντίθετα, η συγγραφέας με έριξε στα βαθιά νερά μεταγενέστερων γεγονότων, τα οποία ξεδιπλώνονται σταδιακά και με έφερναν πότε πίσω και πότε μπροστά. Αυτή η αφηγηματική διελκυστίνδα μπορεί εύκολα να γίνει κουραστική ή χαοτική, η Μαρία Χίου ξέρει όμως πολύ καλά να χειρίζεται τις ιστορίες της κι έτσι το μυθιστόρημα κυλάει σα νερό.

«Στους δρόμους, γύρω από τα μαγαζιά, μια αλλόκοτη σιγή μπέρδευε τα βήματά της. Στόρια κλειστά, κουτάβια κοιμισμένα και ένα αεράκι σέρτικο βαριανάσαινε στα σοκάκια» (σελ. 23). Αυτή είναι σε δυο φράσεις η ελληνική «Νύχτα των Κρυστάλλων», η οποία είναι και το κομβικό σημείο της ιστορίας, μιας και τα πάντα αλλάζουν μετά από αυτό. Η Σεβαστή και ο Εμρέ απέκτησαν τον Παρασκευά, με αποτέλεσμα η Ελληνίδα να είναι δακτυλοδεικτούμενη στον κύκλο της. Ο αδερφός της, Ιγνάτιος και η Χρυσούλα απέκτησαν τον Αποστόλη και τα δυο ξαδέρφια μεγάλωσαν σχεδόν μαζί κάτω από παράδοξες συνθήκες. Στις ζωές τους εμφανίζεται αναπάντεχα η Μπέρνα «το κάκαδο», το νόθο παιδί του παππού Μουράτ, ο οποίος την παρέδωσε στις αδερφές του να τη μεγαλώσουν όταν πέθανε η μάνα της. Στη συνέχεια, γνωρίζουμε την αυτιστική Βάγια, μια προσωπικότητα δοσμένη με ευαισθησία και προσοχή, που με βοήθησε να κατανοήσω όσο γίνεται καλύτερα τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις αυτών των ατόμων. Η συγγραφέας κατέγραψε με άφθαστο ρεαλισμό τον ψυχισμό της κι έδωσε πολλές εξηγήσεις ως προς τη συμπεριφορά και τον τρόπο σκέψης των αυτιστικών. Μαζί με τη Βάγια γνώρισα τον Τάκη που εγκαταλείπει το σπίτι του για να ζήσει τη ζωή του με μόνη του παρέα έναν αδέσποτο σκύλο, τον καπετάνιο Σιδέρη που παίρνει σύνταξη κι αγωνίζεται μάταια να ξανασυστηθεί με την οικογένειά του, τον Σίμο που βλέπει τη ζωή του να ανατρέπεται ριζικά όταν ο πατέρας του τον πετάει στον δρόμο, την έφηβη Χρύσα που αδιαφορεί για τα μαθήματα κάνοντας σκέρτσα σε μεγαλύτερα αγόρια του σχολείου της και πολλούς άλλους που αλληλεπιδρούν με τους ήρωες που γνωρίσαμε στην αρχή.

Το νέο μυθιστόρημα της Μαρίας Χίου είναι σκεπασμένο από τη στάχτη των χαμένων ερώτων και των χαμένων ευκαιριών και ντυμένο με την πορφύρα του έρωτα που πεισματάρικα κάνει ό,τι θελήσει, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Είναι ένα βιβλίο γεμάτο παραστατικές εικόνες, έντονα συναισθήματα και λυτρωτικό τέλος και με ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη και στην Αθήνα, μου σύστησε ολοκληρωμένους χαρακτήρες και μου χάρισε στιγμές συγκίνησης αλλά και χαράς.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Το υφάδι της προσμονής», της Ζωγραφιάς Τσαβέα, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%85%cf%86%ce%ac%ce%b4%ce%b9-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%ae%cf%82-%cf%84%cf%83%ce%b1%ce%b2%ce%ad%ce%b1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25cf%2585%25cf%2586%25ce%25ac%25ce%25b4%25ce%25b9-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2580%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2583%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25ae%25cf%2582-%25cf%2584%25cf%2583%25ce%25b1%25ce%25b2%25ce%25ad%25ce%25b1 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%85%cf%86%ce%ac%ce%b4%ce%b9-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%ae%cf%82-%cf%84%cf%83%ce%b1%ce%b2%ce%ad%ce%b1/#respond Fri, 15 Oct 2021 13:57:04 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=12308 Από το Χαλέπι και τη Δαμασκό ταξιδεύουμε στην Αλεξάνδρεια και την Κωνσταντινούπολη ακολουθώντας τα ίχνη της ζωής του μεγαλέμπορου χαλιών Μοσά Χαντάντ. Μόλις γεμίσουν τα ρουθούνια μας ευωδιές και τα χείλη μας γεύσεις προχωράμε στην Κρήτη για να γνωρίσουμε τους αγώνες της ανεξαρτησίας της και ανεβαίνουμε προς τη Σύρο με τα λουκούμια και τη μαγευτική της ατμόσφαιρα ώστε το υφάδι να αναπαυθεί τελικά στον κόλπο της Θεσσαλονίκης. Το νέο ρομαντικό μυθιστόρημα της Ζωγραφιάς Τσαβέα, βασισμένο σε αληθινές ιστορίες, καταγράφει με λιτό και συναρπαστικό τρόπο έρωτες, προδοσίες, προσμονές, σχέδια και αγάπη.

Βιβλίο Το υφάδι της προσμονής 
Συγγραφέας Ζωγραφιά Τσαβέα
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πλοκή στρέφεται γύρω από τα έργα και τις ημέρες του Μοσά Χαντάντ, ο οποίος, μετά από καβγά με τον πατέρα του, αποφασίζει να φύγει από το Χαλέπι και να σταδιοδρομήσει μόνος του στο εμπόριο χαλιών που γνωρίζει τόσο καλά. Θα κάνει φίλους, θα αγαπήσει, θα επηρεαστεί από τα ιστορικά γεγονότα της χώρας του, θα σταθεί όμως στα πόδια του και θα μεγαλουργήσει. Στο βιβλίο περνάνε πολλές επιμέρους ιστορίες, γνωρίζουμε πολλά πρόσωπα που δημιουργούν ποικίλες σχέσεις μεταξύ τους και ταξιδεύουμε στον χρόνο και τον κόσμο ώσπου να φτάσουμε από το 1874 στο 1936 αλλά και αργότερα, όλα δοσμένα με σύνεση και ρεαλισμό. Δεν είναι εφικτό να κρατηθεί για πολύ το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε τέτοιου είδους πλοκές και πολύ εύκολα μπορεί να χαθεί ο ειρμός ή / και το μέτρο, η κυρία Τσαβέα όμως ξέρει τι να κρατήσει και πού να στρέψει τη ματιά της για να ντύσει τους ήρωές της με αγάπη και αληθοφάνεια. Ο Μοσά Χαντάντ δημιουργεί μια οικογένεια κι ένα στιβαρό παρελθόν, στα χνάρια του οποίου θα περπατήσουν οι επόμενες γενιές, όμως δεν παρακολουθούμε τα πάντα, αντίθετα, ένιωσα να χωρίζεται το κείμενο σε δύο άτυπα μέρη, πρώτα με τον Μοσά και μετά με τον γιο του, με τα πρόσωπα που παρελαύνουν στις ζωές τους να φέρνουν μαζί νέους χαρακτήρες που όλοι έχουν έναν ρόλο στο κείμενο.

Στην αρχή της ιστορίας, το βάρος πέφτει στα ιστορικά γεγονότα, στις αντιλήψεις και τη στάση ζωής της κοινωνίας και της εποχής απέναντι στη γυναίκα, στην ανατροφή των παιδιών, στις ενδοοικογενειακές ισορροπίες, με πολλές ανατροπές στην Ιστορία που επηρεάζουν βαθιά τις τύχες και τις ζωές των ηρώων. Υπάρχει αγάπη και ενδιαφέρον για τους χαρακτήρες και μια θετική ματιά απέναντί τους, χωρίς ακρότητες και περιττολογίες. Καταγράφεται όμορφα ο μαγικός κόσμος των χειροποίητων χαλιών, με τα χιλιάδες σχέδια και χρώματα, με τους ξεχωριστούς κόμπους, κάματος ολόκληρης ζωής των ταπητουργών, μα πάνω απ’ όλα με τους συμβολισμούς των απεικονίσεων (ζώα, γεωμετρικά σχήματα κλπ.) που όλα έχουν το δικό τους νόημα και σημασία κι έτσι το κάθε χαλί μπορεί να το αγαπήσει ο κάτοχός του και για άλλους λόγους πλην της ομορφιάς του. Δίνονται συναρπαστικές λεπτομέρειες οι οποίες είναι απόλυτα εντεταγμένες στη ροή του κειμένου και το ζωντανεύουν με μια υποβλητική ατμόσφαιρα. Η Δαμασκός και η Αλεξάνδρεια, ευνοημένες από τις αλλαγές στους εμπορικούς δρόμους και η Κωνσταντινούπολη, η βασίλισσα των πόλεων είναι κυρίως οι τόποι δράσης.

Η συγγραφέας καταγράφει σωστά και συνοπτικά τις συνθήκες άνθησης και οικονομικής ανάπτυξης του ελληνισμού της Αιγύπτου, με την επανάσταση του Ουράμπι πασά το 1879, που έδιωξε μεν τους ξένους υπηκόους, οδήγησε όμως τη χώρα του σε πόλεμο με την Αγγλία, κάτι που τη μετέτρεψε τελικά σε αγγλικό προτεκτοράτο, να αναπαρίσταται με τέτοιο τρόπο που με παρακίνησε να μάθω περισσότερα γι’ αυτήν, οι συνθήκες της οποίας μάλιστα μου θύμισαν αρκετά τα Σεπτεμβριανά του 1955! Ο Μοσά παντρεύεται ένα άγουρο σχεδόν κορίτσι κι όμως δείχνει με την ακεραιότητά του τη σωστή συμπεριφορά, τον σεβασμό και την αληθινή αγάπη που οφείλει κανείς να δείχνει απέναντι στη γυναίκα. Επίσης, μέσα από τις περιπέτειες αυτές καταδεικνύεται η πίκρα και η θλίψη της ξενιτειάς, τα τόσα χαμένα χρόνια μακριά από γονείς κι αδέλφια που όταν επιστρέφεις έχουν γεράσει πια κι έτσι διαπιστώνεις πως έχεις χάσει στιγμές μαζί τους.

Όταν τα ηνία περνάνε σταδιακά στην επόμενη γενιά, τα πραγματολογικά στοιχεία αρχίζουν να υποχωρούν σταδιακά και επικεντρωνόμαστε περισσότερο στην ψυχολογία και τις αντιλήψεις των παιδιών των πρωταγωνιστών, που βιώνουν ακόμη πιο δυνατές περιπέτειες και περισσότερες ανατροπές, με τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και την πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης να πυροδοτούν τις εξελίξεις. Ένας απαγορευμένος έρωτας, μια συνομωσία, μια προδοσία και άλλα γεγονότα φέρνουν σταδιακά το μυθιστόρημα στην αυγή του 20ού αιώνα και εξακολουθούν να κρατούν αμείωτη την προσοχή. Μαζί τους αλλάζει και η ταυτότητα του ελληνισμού της Αιγύπτου, το εμπόριο, ο κόσμος ολόκληρος μα μέσα σ’ αυτήν τη δίνη ο έρωτας εξακολουθεί να βρίσκει πρόσφορο έδαφος και να φύεται σκορπώντας τη μυρωδιά του γύρω του. Θα καταφέρει να προσπεράσει τα εμπόδια της μοίρας;

Το νέο μυθιστόρημα της Ζωγραφιάς Τσαβέα είναι μια τρυφερή ρομαντική ιστορία, γεμάτη αισιοδοξία, δύναμη και αγάπη που ζωντανεύει ενδιαφέρουσες εποχές και αληθινούς χαρακτήρες. Με μέτρο και απόλυτο έλεγχο της ροής, η συγγραφέας παρακολουθεί, καταγράφει, αναβιώνει και συστήνει ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ιστορικά γεγονότα και περίπλοκες διαπροσωπικές σχέσεις που σταδιακά ξεχωρίζουν και παίρνουν τη θέση τους στο κέντημα της ζωής λίγο πριν τα ντύσει το υφάδι της προσμονής με τα δικά του σχέδια.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%85%cf%86%ce%ac%ce%b4%ce%b9-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%ae%cf%82-%cf%84%cf%83%ce%b1%ce%b2%ce%ad%ce%b1/feed/ 0 «Το πέπλο της μοίρας», της Ελένης Βαηνά, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%cf%80%ce%bb%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%af%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%b2%ce%b1%ce%b7%ce%bd%ce%ac/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25cf%2580%25ce%25ad%25cf%2580%25ce%25bb%25ce%25bf-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25af%25cf%2581%25ce%25b1%25cf%2582-%25ce%25b5%25ce%25bb%25ce%25ad%25ce%25bd%25ce%25b7-%25ce%25b2%25ce%25b1%25ce%25b7%25ce%25bd%25ce%25ac https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%cf%80%ce%bb%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%af%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%b2%ce%b1%ce%b7%ce%bd%ce%ac/#respond Sat, 25 Sep 2021 07:04:35 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=12261 Ποια είναι η Ηλέκτρα και γιατί νοσηλεύεται στην εντατική του νοσοκομείου; Τι τη συνδέει με τη ζωή της έκπτωτης δούκισσας Έλενα Αλεξέγιεβνα που κατέφυγε στη Βουδαπέστη μ’ ένα μωρό στην αγκαλιά όταν ξέσπασε η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917; Πώς μπορεί κάποιος να ξεπληρώσει «τα γραμμάτια του παρελθόντος»; Πώς μπορεί να συνδεθεί το σήμερα με το χτες και τι σημαίνει να ζεις κάτι που σου είναι οικείο αλλά δεν μπορείς να το προσδιορίσεις; Θα καταφέρει η Ηλέκτρα να καταλάβει τι ζητά από κείνη η Έλενα και να κάνει τις κατάλληλες κινήσεις που απαιτούνται;

Βιβλίο Το πέπλο της μοίρας 
Συγγραφέας Ελένη Βαηνά
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δυο γυναίκες που παλεύουν για τη ζωή τους, η Ηλέκτρα με τον καρκίνο, η Έλενα με τη μοίρα και τις δυσκολίες μιας έκπτωτης ζωής, ερωτεύονται, μισούν, προδίδονται, αγωνίζονται, καρδιοχτυπούν, παραιτούνται, ατσαλώνονται. Αν και χωρίς κεφάλαια, που τα θεώρησα απαραίτητα ώστε σε κάποια σημεία να ανακόπτουν την αναγνωστική ορμή από την πληθώρα των ανατρεπτικών εξελίξεων στις ζωές των δύο γυναικών, το μυθιστόρημα κυλάει σα νεράκι και ξεδιπλώνει με πρωτότυπο τρόπο τις παράλληλες πορείες των δύο πρωταγωνιστριών, μιας και η Έλενα δεν είναι η μόνη που μας απασχολεί μέχρι να φτάσουμε στο παρόν. Ταξιδεύουμε συνέχεια από το χτες στο σήμερα χωρίς όμως να χάνεται ο αναγνώστης ούτε στιγμή, μιας και ο συνεκτικός δεσμός των ηρωίδων είναι τέτοιος που τα περιστατικά κουμπώνουν το ένα μέσα στο άλλο. Λάθη και αστοχίες, προδοσίες και πίκρες, αγάπη και έρωτας, δύναμη για ζωή και ένταση, νουθεσίες και διαχρονικές σκέψεις συγκροτούν ένα τρυφερό, ρομαντικό μυθιστόρημα γεμάτο αισιοδοξία, δύναμη και φωτεινότητα.

Μέσα από ένα κείμενο πλούσιο σε επιθετικούς προσδιορισμούς και παρομοιώσεις, ξεπηδάνε σκέψεις της συγγραφέως γύρω από τον θάνατο, την ανατροφή των παιδιών, τον ρόλο μας στη ζωή, το καλό και το κακό, το άδικο, ό,τι συνιστά δηλαδή τη μικροκαθημερινότητα του εκάστοτε ανθρώπου, ακόμη και για την αποστολή που σίγουρα έχει ο καθένας μας σε αυτόν τον κόσμο, για την κληρονομικότητα και το πώς μεταφέρεται από γενιά σε γενιά όχι μόνο ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα αλλά ακόμη και θύμησες και μνήμες του απώτερου ή, γιατί όχι, μακρινού για τους πιο ευαίσθητους δέκτες, παρελθόντος. Επίσης, τι σημαίνει αγάπη και γιατί τη σπαταλάμε αναίτια τόσο πολύ, ειδικά σήμερα; Παράλληλα δηλαδή με την καθαυτή δράση παρατίθενται και οι έγνοιες που έχει η ίδια η συγγραφέας απέναντι στη σωστή παιδεία και αγωγή που οφείλουμε να πάρουμε για να βελτιώσουμε τη συμπεριφορά και την ψυχοσύνθεσή μας. Χωρίς να παίρνει θέση και χωρίς να καταφεύγει σε διδακτισμούς και «πρέπει», η Ελένη Βαηνά, μητέρα και προβληματισμένη γυναίκα και η ίδια, βρίσκει την ευκαιρία να ξεδιπλώσει τις σκέψεις της με τέτοιο τρόπο ώστε οι αναγνώστες να δρέψουν όσο περισσότερες δάφνες ευπρέπειας μπορούν. Επιπλέον, όσο η Ηλέκτρα είναι σε κώμα περιγράφονται με έναν ιδιαίτερο τρόπο τα αισθήματα που ίσως βιώνει και οι εικόνες που ίσως βλέπει κάποιος όταν δίνει αυτήν τη μάχη για τη ζωή.

«Το πέπλο της μοίρας» περιγράφει τις παράλληλες πορείες δύο γυναικών από το 1917 έως σήμερα και μας οδηγεί στους δρόμους και στην ατμόσφαιρα της Αγίας Πετρούπολης, της Βουδαπέστης, του Παρισιού και της Αθήνας. Δύο άνθρωποι που συνδέονται με απρόσμενο τρόπο, πρωταγωνιστές και δευτερεύοντες χαρακτήρες, η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 και τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια της Ελλάδας είναι μερικά από τα στοιχεία που θα παρασύρουν τον αναγνώστη σ’ ένα ταξίδι από αυτά που η συγγραφέας ξέρει να δημιουργεί με το όμορφο, προσωπικό της ύφος.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%cf%80%ce%bb%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%af%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b5%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%b2%ce%b1%ce%b7%ce%bd%ce%ac/feed/ 0 «Τα μάτια που νοστάλγησα», της Μαρίας Πέττα, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b1-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%84%ce%b1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25b1-%25ce%25bc%25ce%25ac%25cf%2584%25ce%25b9%25ce%25b1-%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2585-%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25b3%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b1-%25cf%2580%25ce%25ad%25cf%2584%25cf%2584%25ce%25b1 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b1-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%84%ce%b1/#respond Sat, 30 Jan 2021 20:07:28 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11194 Εφτά χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα τους από όγκο στον εγκέφαλο, οι δίδυμες Χλόη και Έρη γνωρίζουν τον έρωτα στα πρόσωπα του Μάρκου και του Αλέξανδρου αντίστοιχα ενώ παλεύουν με την κατάθλιψη της μητέρας τους. Ένα τραγικό γεγονός θα δέσει τις αδελφές με όρκο σιωπής και η ιστορία θα έχει άσχημη κατάληξη, τις συνέπειες της οποίας θα πληρώσει η Έρη, που θα καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη. Πώς θα είναι η ζωή της από κει και πέρα; Τι θα συμβεί στη φυλακή που θα αλλάξει την ψυχοσύνθεσή της και πόσο πιστή θα μείνει στην υπόσχεση που έδωσε στην αδελφή της;

Βιβλίο Τα μάτια που νοστάλγησα
Συγγραφέας Μαρία Πέττα
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θα ξεκινήσω από τα θετικά του βιβλίου: την κεντρική ιδέα καθώς και τον τρόπο που αυτή εξελίσσεται αλλά και τον χαρακτήρα της Έρης. Η κεντρική ιδέα είναι κάτι που δεν έχω διαβάσει ως τώρα σε ελληνική λογοτεχνία: ένα έγκλημα, η δολοφόνος (είναι ένοχη άραγε;) τιμωρείται και η συγγραφέας χρησιμοποιεί τις συνθήκες κράτησης σε μια φυλακή για να σφυρηλατήσει ακόμη περισσότερο τον χαρακτήρα της και να δείξει τον βαθμό ως τον οποίο μια ανθρώπινη ψυχή μπορεί να αντέξει μια άδικη σταύρωση. Σκληρές σκηνές, δύσκολες, κατά τη διάρκεια των οποίων η Έρη έχει έναν απροσδόκητο σύμμαχο στην καρδιά της αλλά και στο πλάι της! Ωραία η επιλογή του Γέροντα Συμεών, πνευματικού της Έρης, να προσπαθεί να την ξαλαφρώσει και να την απαλλάξει από τον όρκο της σιωπής που θα την αθωώσει. Όλη αυτή η εσωτερική σύγκρουση πολλές φορές με έβαλε σε σκέψεις για την ανάκαρα ενός ανθρώπου, ειδικά μιας γυναίκας που με όσα έχει ζήσει, αλλά ακόμα και με το διαφορετικό χόμπι που έχει επιλέξει (σκοποβολή), πηγαίνει κόντρα σε ό,τι θεωρείται κατεστημένο.

Δυστυχώς όμως η γραφή της συγγραφέως ήταν αδύναμη, με φλύαρους διαλόγους και πολλά πεπλατυσμένα σημεία στην αφήγηση, κάτι που δε βοηθάνε το μυθιστόρημα να σφίξει περισσότερο και να γεμίσει ένταση και παλμό και άρα, σε συνδυασμό με τα θετικά χαρακτηριστικά που επεσήμανα ανωτέρω, να μιλάμε για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα. Ήταν ωραίος ο τρόπος που έδειξε το παρελθόν η συγγραφέας, με βοήθησε να νιώσω καλύτερα το δέσιμο της οικογένειας και το βάρος της απώλειας του πατέρα. Δυστυχώς όμως υπάρχουν πολλές εσωτερικές σκέψεις των πρωταγωνιστριών, η αφήγηση παραμένει σε επίπεδο περιγραφής, χωρίς ιδιαίτερη εμβάθυνση, παρ’ όλο που υπάρχει διεισδυτικότητα στη νοοτροπία των ηρώων και η πλοκή είναι αληθοφανέστατη.

Επίσης, θα ήθελα να επισημάνω ότι παρά τα ψυχολογικά της προβλήματα, η μάνα των κοριτσιών δε με έπεισε. Δεν μπορώ να πιστέψω με τίποτα ότι μια μάνα απαρνήθηκε τόσο έντονα το παιδί της, κι ας ευσταθεί η δικαιολογία της. Μου φαίνεται πολύ δύσκολο μια γυναίκα να παγώσει και να απομακρυνθεί από την ίδια της τη σάρκα και ψυχή, με μια στάση απότοκη των πράξεων που περιγράφονται στο μυθιστόρημα, και στο τέλος να αλλάξει ξανά, έτσι απλά. Αυτό είναι ένα παράδειγμα λανθασμένου χειρισμού χαρακτήρα. Τέλος, μου φάνηκε τελείως περιττό η Έρη να κατηγορηθεί μεταξύ άλλων ότι είναι ομοφυλόφιλη και ερωτευμένη με την αδελφή της. Νομίζω ότι αυτή η επιλογή έριξε ένα ακόμη μεγαλύτερο βάρος στον χαρακτήρα της ηρωίδας, που δε χρειαζόταν. Ήδη τα όσα έζησε, πέρασε και επέλεξε την έκαναν αρκετά τραγική για να προστεθεί και αυτό το λιθαράκι.

«Τα μάτια που νοστάλγησα» είναι ένα καλό μυθιστόρημα, με μία ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα που δεν την έχω ξανασυναντήσει σε βιβλίο, που δίνει τροφή για σκέψη και περιθώριο είτε για συζήτηση είτε για περίσκεψη κι αυτό λίγα βιβλία το πετυχαίνουν. Θα περιμένω με χαρά επόμενο κείμενο της συγγραφέως, γιατί πιστεύω στις δυνατότητές της, αρκεί να προσέξει τις παγίδες της εύκολης αφήγησης και να αφεθεί στον εαυτό της και τις ταλαντούχες ικανότητές της.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b1-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%84%ce%b1/feed/ 0 «Το παρελθόν που δεν λησμόνησα», της Δέσποινας Λάππα-Κόντου, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b8%cf%8c%ce%bd-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%bc%cf%8c%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b1-%ce%bb%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%b1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b5%25ce%25bb%25ce%25b8%25cf%258c%25ce%25bd-%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2585-%25ce%25b4%25ce%25b5%25ce%25bd-%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25bc%25cf%258c%25ce%25bd%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b1-%25ce%25bb%25ce%25ac%25cf%2580%25cf%2580%25ce%25b1 https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b8%cf%8c%ce%bd-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%bc%cf%8c%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b1-%ce%bb%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%b1/#respond Fri, 04 Dec 2020 06:15:51 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8859 Ο Χρήστος και η Νέλλη είναι ένα ζευγάρι που ζει τη δεκαετία του 1930 όπως όλοι: αγάπη, γλυκιά ρουτίνα, ρομαντισμός… Δυστυχώς όμως παραμένουν άκληροι ώσπου αναλαμβάνουν να φροντίσουν ένα ορφανό αγόρι που το σπουδάζουν και το μεγαλώνουν σα δικό τους παιδί. Μια μεγάλη παρεξήγηση θα τους χωρίσει και θα φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή τους, οπότε το παλικάρι αποφασίζει να κάνει μια νέα αρχή μακριά τους, πικραμένο και απογοητευμένο. Η Μοίρα όμως καιροφυλακτεί για να ενώσει ξανά τα νήματα.

Βιβλίο Το παρελθόν που δεν λησμόνησα
Συγγραφέας Δέσποινα Λάππα-Κόντου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δέσποινα Λάππα-Κόντου επιστρέφει με άλλο ένα γλυκό, τρυφερό, συναισθηματικό και ρομαντικό μυθιστόρημα, γεμάτο ενδιαφέροντες χαρακτήρες, οικείες καταστάσεις, ανατροπές και πολλά συναισθήματα. Είναι ένα κείμενο-ποταμός που καταγράφει με ένταση και συνοχή τις ζωές των πρωταγωνιστών και των ανθρώπων που έρχονται κοντά τους. Καλύπτει την περίοδο από το 1930 έως τη Μεταπολίτευση, καταγράφοντας φευγαλέα τα ιστορικά γεγονότα και τις εξελίξεις στην κοινωνία μας, εμμένοντας στον Χρήστο και τη Νέλλη, τη Λένη και τον Στέφο, τον Χάρη και τη Μελισσάνθη. Είναι εντυπωσιακό το πόσο έξυπνα χειρίζεται η συγγραφέας τα χρονικά διαστήματα που απαιτούνται για να φτάσουμε στην επόμενη αλλαγή της πλοκής, να μεγαλώσουν τα παιδιά, να αλλάξει το κοινωνικό υπόβαθρο. Χωρίς χάσματα, χωρίς περιττές σελίδες, η ιστορία ξεδιπλώνεται σωστά και με έξυπνα ευρήματα.

Ο Χρήστος είναι ταλαντούχος ξυλουργός που προκόβει και δημιουργεί μια σεβαστή περιουσία, την οποία εποφθαλμιούν ο ανιψιός του με τη γυναίκα του. Η Νέλλη τον ακολούθησε στην Ελλάδα από την Αυστραλία όπου γνωρίστηκαν και προσπαθεί να προσαρμοστεί στην καινούργια χώρα και να μάθει τη γλώσσα. Μετά τον Εμφύλιο, η κυρα-Λένη τους ζητά να βοηθήσουν το ορφανό εγγόνι της, τον Στέφο κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία που θα καταλήξει εντελώς διαφορετικά απ’ ό,τι περίμεναν όλοι. Η Μελισσάνθη γνωρίζει τον έρωτα στο νησί της και δέχεται να ακολουθήσει τον αγαπημένο της στον τόπο του μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πως το παρελθόν κανείς δεν το λησμονεί και δεν ξεφεύγει από αυτό.

Τα ιστορικά γεγονότα και τα χρόνια κυλάνε σα νεράκι, συμπυκνωμένα, με ελάχιστα αξιομνημόνευτα γεγονότα, μόνο και μόνο για να δημιουργηθούν οι συνθήκες εκείνες που θα οδηγήσουν τους χαρακτήρες στο επόμενο βήμα και στο επόμενο. Δεν κουράζει το κείμενο, δε βιάζεται η συγγραφέας. Και πόσες λεπτομέρειες της κοινωνίας, που δε σταματά ν’ αλλάζει συν τω χρόνω, περνάνε μέσα από τις σελίδες: ο θεσμός της προίκας, ο ανύπαντρος αδελφός ώσπου ν’ αποκαταστήσει τις αδελφές του, τα «δουλάκια» από τα γύρω χωριά που ονειρεύονταν μια καλύτερη ζωή, τα προξενιά, οι γάμοι από συνοικέσιο, οι βόλτες στην πλατεία για τα πρώτα βλέμματα, οι διευκολύνσεις της κυρίας του σπιτιού με τον ηλεκτρικό φούρνο, το ψυγείο και το γκάζι, γενικότερα όλες οι μικροαστικές και μεγαλόπνοες αντιλήψεις του μέσου νοικοκυριού στην προπολεμική και μεταπολεμική Ελλάδα. «Απλοί άνθρωποι, καθημερινοί, με τις μικροχαρές της ζωής, αυτές που την κάνουν τελικά να αξίζει να τη ζεις» (σελ. 197).

Ίσως φανεί παρατραβηγμένη η αντίδραση του Χρήστου και υπερβολική η σκληρότητά του σ’ ένα απρόσμενο γεγονός, όσο κι αν «δικαιολογείται» από τη Νέλλη, ίσως θεωρηθεί χιλιοειπωμένη σε μελοδραματικές ταινίες του 1960 η ζήλια και ο φθόνος των ανιψιών, η γραφή όμως έχει τόσο πολύ συναίσθημα και τέτοια ένταση που παρασύρθηκα, αφέθηκα, ταξίδεψα και μαγεύτηκα. Σε αρκετά σημεία μάλιστα δάκρυσα: στον αποχαιρετισμό της πόλης του ανθρώπου που αποφάσισε να φύγει μετά το άδικο, στο άδοξο τέλος του πρώτου έρωτα, στα απλά, καθημερινά βήματα που οδηγούν πιο κοντά σε μια καινούργια καθημερινότητα. Έτσι γράφει και η κυρία Δέσποινα Λάππα-Κόντου. Απλά. Στρωτά. Χωρίς ριζικές ανατροπές. Κι όμως η ιστορία με κατέκτησε από την αρχή ως το τέλος και διάβαζα χωρίς να παραλείπω ούτε μία γραμμή.

«Το παρελθόν που δεν λησμόνησα» είναι ένα υπέροχο μυθιστόρημα με αληθινούς χαρακτήρες και έντονες στιγμές. Παιχνίδια της μοίρας που δε φτάνουν σε ακρότητες και υπερβολές, ιστορία που κλείνει σωστά και υπολογισμένα χωρίς να εκτραχηλίζεται, κακοί και καλοί χαρακτήρες που αλλάζουν με το πέρασμα του καιρού, συγχώρεση και τιμωρία, έρωτας και προδοσία, όλα δοσμένα με μέτρο. Γραφή που ρέει αβίαστα, ιστορία που διαδραματίζεται σε αδήλωτους αλλά λυρικά δοσμένους τόπους (κατά μεγάλη πιθανότητα, όπως μαρτυρά και το εξώφυλλο, η Σύμη) και παραστατικοί διάλογοι είναι τα βασικά γνωρίσματα ενός αξιόλογου κειμένου που με συγκίνησε και με γέμισε εικόνες.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b8%cf%8c%ce%bd-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%bc%cf%8c%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b1-%ce%bb%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%b1/feed/ 0 «Ούτε η μάνα μου», των Έφης Καγξίδου και Λίνας Σπεντζάρη, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%cf%8d%cf%84%ce%b5-%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%80%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%cf%81%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf%25cf%258d%25cf%2584%25ce%25b5-%25ce%25b7-%25ce%25bc%25ce%25ac%25ce%25bd%25ce%25b1-%25ce%25bc%25ce%25bf%25cf%2585-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b3%25ce%25be%25ce%25af%25ce%25b4%25ce%25bf%25cf%2585-%25cf%2583%25cf%2580%25ce%25b5%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b6%25ce%25ac%25cf%2581%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%cf%8d%cf%84%ce%b5-%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%80%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%cf%81%ce%b7/#respond Fri, 30 Oct 2020 18:30:41 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=7784 Ο Γιώργης είναι ένα παλικάρι που ζει σε ένα νησί του βορείου Αιγαίου ευτυχισμένος με τη μητέρα του, τη γυναίκα και το παιδί του. Ώσπου μια μέρα ένας ψαράς βρίσκεται δολοφονημένος και αμέσως όλο το χωριό φωτογραφίζει τον Γιώργη ως ένοχο γιατί τον άκουσαν να απειλεί τον νεκρό ενώ κάποιοι άλλοι υποστήριξαν ότι τον είδαν και να τον σκοτώνει! Ο Γιώργης στρέφεται στην οικογένειά του για συμπαράσταση, όμως δεν τον πιστεύει κανείς, ούτε η μάνα του. Απελπισμένος, το σκάει νύχτα για τη Χίο, όπου ζούσε ο κουμπάρος του και εκεί ξεκινάει μια νέα ζωή, γιατί η οικογένεια του Μάνθου πιστεύει απόλυτα στην αθωότητά του. Αυτή είναι η αρχή της τραγικής ζωής του Γιώργη, δύο χρόνια πριν τη μικρασιατική καταστροφή του 1922, μια ιστορία γεμάτη συγκίνηση, αλήθειες, ανατροπές, πόνο και δραματικότητα.

Βιβλίο Ούτε η μάνα μου
Συγγραφέας Έφη Καγξίδου, Λίνα Σπεντζάρη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, ακόμη δεν έχουν στεγνώσει τα δάκρυα που με συντρόφεψαν όταν διάβαζα τις τελευταίες σελίδες αυτού του βιβλίου. Δάκρυα ανακούφισης για την κάθαρσι των χαρακτήρων, δάκρυα οργής που δεν πίστεψε η ίδια η μάνα το παιδί της ότι είναι αθώο κι αυτό ήταν η απαρχή πάμπολλων δεινών για τον κεντρικό ήρωα, δάκρυα χαράς για την παρακαταθήκη της ψυχικής αυτής ανάκαρας στις επόμενες γενιές. Ένα σοβαρό περιστατικό και η ελάχιστη πιθανότητα μια γυναίκα να μην πιστέψει το ίδιο το σπλάχνο που έφερε στον κόσμο είναι η απαρχή των περιπετειών που θα έρθουν στη ζωή του Γιώργη, θα τον σμιλέψουν όπως η θάλασσα τον βράχο και θα τον πετρώσουν ακριβώς όπως το αλάτι αυτόν τον ίδιο βράχο.

Θέλω να γράψω αναλυτικά τα πάντα, να καταχωρίσω τα πάμπολλα σημεία που με συγκίνησαν, με ταξίδεψαν, με θύμωσαν, με γέμισαν αγωνία, με έκαναν να καρδιοχτυπήσω, όμως οφείλω να σεβαστώ όσους δε διάβασαν ακόμη αυτό το κείμενο-κόσμημα κι έτσι δεν ξέρουν τι θα γίνει παρακάτω. Επιπλέον, πολύ φοβάμαι πως η καταγωγή των παππούδων μου από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας, όπου διαδραματίζεται η ιστορία από ένα σημείο και μετά, ίσως να μη με κάνουν και τον πιο αμερόληπτο κριτή γι’ αυτό το μυθιστόρημα. Πράγματι, πολλές φορές παρασύρθηκα ακριβώς γιατί διάβαζα για μέρη και τόπους που επισκέφθηκα πρόσφατα, έχοντας υπ’ όψιν ότι στα ίδια χώματα πάτησαν και πρόγονοί μου. Από την άλλη όμως, σκέφτομαι πως αν ένα κείμενο είναι κακό ή αδύναμο ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, όσες μνήμες κι αν έχω απ’ το παρελθόν και προσδοκίες από αυτό σύντομα θα απογοητευτώ. Εδώ όμως μιλάμε για δύο εξαίρετες πένες, που ντύνουν την ιστορία τους με χιλιάδες καλολογικά στοιχεία, χρησιμοποιούν αφειδώς τις παρομοιώσεις και τις μεταφορές και δε διστάζουν να σπείρουν στις αράδες του κειμένου τη ζάχαρη της ευτυχίας και το αίμα του σκοτωμού, πλάθοντας μια αξιέπαινη μαγιά, έτοιμη να ψηθεί στο μυαλό του κάθε αναγνώστη και να του προσφέρει ό,τι προσδοκά.

Ο Γιώργης, με δισταγμό και ανθρωπιά, χτίζει λιθαράκι λιθαράκι τη νέα του ζωή στη Χίο και την καρδιά του κλέβει μια ωραία βουρλιωτίνα, η Πάτρα. Αυτός είναι και ο λόγος που θα ζήσει από κοντά τη σφαγή των Βουρλών και θα γνωρίσει τον Νικόλαο Πλαστήρα, που είναι υποχρεωμένος να εγκαταλείψει τουλάχιστον πέντε αιώνες ελληνικού πολιτισμού, στον οποίο μπήκε οριστικά ταφόπλακα εκείνο το μαύρο έτος. Τα σημεία όπου οι συγγραφείς περιγράφουν την καταστροφή των Βουρλών είναι από τα πιο δυνατά και σπαραξικάρδια κι ας έχω διαβάσει πάμπολλες τέτοιες ιστορίες. Η γραφή τους, η αγωνία τους να αποστασιοποιηθούν για να περιγράψουν αντικειμενικά τις σφαγές και τις περιπέτειες του ελληνισμού αυτής της παραλιακής κωμόπολης ήταν λες και ξεπηδούσαν από στόμα αυτοπτών μαρτύρων. Θα κάνει τελικά νέα οικογένεια ο Γιώργης; Θα επιζήσει από τη σφαγή των τσετών; Τι τον περιμένει στην Ελλάδα και πόσο επικίνδυνο είναι, παρ’ όλη την πολιτική και κοινωνική αστάθεια, να επιστρέψει σε μια χώρα όπου τον περιμένουν για να τον συλλάβουν; Τι πραγματικά συνέβη εκείνο το καλοκαίρι του 1920; Πόση δύναμη χρειάζεται για να παλέψεις με τις αντιξοότητες της ζωής;

Θα επιμείνω ότι οι κυρίες Καγξίδου και Σπεντζάρη έχουν ένα καταπληκτικό στυλ γραφής, δεν μπορώ όμως από την άλλη να μην τονίσω ότι κάποια κεφάλαια (ιδίως αυτά που περιγράφουν την κατάσταση στην Ελλάδα από τη δικτατορία του Μεταξά ως τον Εμφύλιο) θα μπορούσαν να παραλειφθούν μιας και δε γίνεται κάτι που να ανατρέπει τη ροή της ιστορίας ή να αποτελεί φυσική συνέχεια του πριν και προαπαιτούμενο του μετά. Εγώ, που είμαι συναισθηματικά δεμένος με αυτόν τον τόπο και ταυτόχρονα αγάπησα τα υφολογικά στοιχεία των κυριών δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο, δε χόρταινα να διαβάζω κι άλλο κι άλλο. Υπάρχουν όμως πολλοί περισσότεροι αναγνώστες που δεν έχουν τα ίδια βιώματα και ενδιαφέροντα με μένα, επομένως ίσως αυτές οι επιμηκύνσεις της ιστορίας να κουράσουν ή και να απωθήσουν.

Επί τη ευκαιρία παρατήρησα ότι συνολικά το βιβλίο δεν είναι άλλο ένα μυθιστόρημα για την καταστροφή του 1922, ούτε ξεκίνησε μια ιστορία για να την κουμπώσει σωστά σε αυτό το ιστορικό γεγονός. Αντίθετα, είναι η ιστορία ενός άντρα που κατηγορήθηκε (αθώος ή ένοχος αν είναι θα το διαβάσει ο αναγνώστης), ξεκίνησε στη μέση της ζωής του από την αρχή, η μοίρα και η Ιστορία τον κυνηγάνε και η ζωή του ολοκληρώνεται όπως πρέπει, την ώρα που πρέπει. Χωρίς μεμψιμοιρίες, χωρίς υπερβολικό ρομάντσο, χωρίς ερωτικές σκηνές (πόσο δυνατός είναι ο έρωτας όταν παραμένει ντυμένος!) και σαν άλλη αρχαία τραγωδία διέπεται από ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά που μπορούν να εξεγείρουν τον αναγνώστη και να καταλάβει ότι κρατάει στα χέρια του κάτι πραγματικά καλό: πράξις σπουδαία και τελεία, ηδυσμένος λόγος, ολοζώντανη δράση, έλεος και φόβος, κάθαρση.

Τέλος, είμαστε σίγουροι ότι η φράση-κλειδί του βιβλίου «Ούτε η μάνα μου» αφορά το γεγονός ότι δεν πίστεψε ούτε η ίδια η μάνα στην αθωότητα του Γιώργη; Γιατί, όταν μετά από χρόνια, σε ένα ταξίδι πίσω στη Σμύρνη, κάποιος από το οικογενειακό περιβάλλον της Πάτρας καταφέρνει να ακολουθήσει το παρελθόν, ζει μια από τις πιο δυνατές σκηνές του βιβλίου, που με έκανε να σπαράξω στο κλάμα. Μήπως λοιπόν το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο σε εκείνες τις μάνες που τυφλωμένες ή απογοητευμένες δεν πιστεύουν σε αυτό που είναι μπροστά στα μάτια τους; Ούτε η μάνα του δεν τον πίστεψε, ούτε η μάνα του δεν τον…… (δεν μπορώ να γράψω κάτι άλλο, η σκηνή στη Σμύρνη τη δεκαετία του 1950 ήταν από τις τραγικότερες).

Θέλω να γράψω κι άλλα, όμως ήδη έχω παρασυρθεί και δεν πρέπει. Αντικειμενικά, το «Ούτε η μάνα μου» είναι ένα λυρικό, εξαιρετικά καλογραμμένο κείμενο που αφορά το βάρος της αδικίας και των τύψεων και το πώς συνδυάζεται αυτό με τις αναποδιές της μοίρας. Πώς βγαίνει ένας χαρακτήρας από αυτήν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα; Πόσο πολύ διαφορετικός είναι ο Γιώργης της αρχής με τον Γιώργη του τέλους; Το κείμενο με ταξίδεψε από τη Χίο στα Βουρλά κι από κει στον Πειραιά και τον Βόλο, στέκεται δίπλα στον απελπισμένο πρόσφυγα (κι όσο σκέφτομαι ότι αυτό το δράμα είναι εφάμιλλο με τις συνθήκες και τη συμπεριφορά που βρίσκουν σήμερα οι ξένοι πρόσφυγες στην Ελλάδα…), του κρατά το μωρό για να ξεκουραστεί, του χαρίζει ένα ποτήρι νερό για να δυναμώσει και να συνεχίσει την πορεία του. Πόσο δυνατά συναισθήματα υπάρχουν σε αυτό το μυθιστόρημα και μάλιστα όταν ξεκαθαρίζεται ήδη από το εξώφυλλο ότι πρόκειται για πραγματική ιστορία: ο Γιώργης είναι ο παππούς της κυρίας Έφης Καγξίδου! Ειλικρινά, θα ήθελα να τον γνωρίσω αυτόν τον άνθρωπο.  Μη χάσετε λοιπόν αυτό το βιβλίο!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%cf%8d%cf%84%ce%b5-%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%ce%b3%ce%be%ce%af%ce%b4%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%80%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%cf%81%ce%b7/feed/ 0 «Στις στάχτες της Σαλονίκης», της Άννας Φωτίου, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%af%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25ac%25cf%2587%25cf%2584%25ce%25b5%25cf%2582-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25af%25ce%25ba%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25ac%25ce%25bd%25ce%25bd%25ce%25b1-%25cf%2586%25cf%2589%25cf%2584%25ce%25af%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%af%ce%bf%cf%85/#respond Tue, 26 May 2020 05:56:52 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=4916 Στις στάχτες της Θεσσαλονίκης του 1917 γεννιέται ένας φλογερός έρωτας ανάμεσα σε μια γυναίκα και δύο άντρες που τη διεκδικούν. Ο ένας είναι ο φτωχός Μάρκος Ελευθερόγλου και ο άλλος είναι ο λοχαγός του αγγλικού στρατού Τομ Μπλάιθ. Ο καθένας θα ζητήσει την προσοχή της Έλλης Μακρή και θα κάνει τα πάντα για να κερδίσει σε αυτό το παιχνίδι. Ποιον θα επιλέξει τελικά η Έλλη και τι συνέπειες θα έχει αυτή της η απόφαση; Πώς θα ορθοποδήσει η Θεσσαλονίκη μετά το μεγάλο αυτό κακό και πώς θα πορευτεί μες στο χρόνο μαζί με τους ήρωες του βιβλίου ως τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά;

Βιβλίο Στις στάχτες της Σαλονίκης
Συγγραφέας Άννα Φωτίου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι ένα καλό δείγμα του είδους, με την τρυφερότητα και τον ρομαντισμό που απαιτούνται σε αυτές τις ιστορίες ενώ τα ιστορικά γεγονότα χτίζουν την απαραίτητη τοιχογραφία που θα επηρεάσει τις πράξεις και το μέλλον των χαρακτήρων. Η εξέλιξη της πλοκής είναι ενδιαφέρουσα, χωρίς όμως να ξεφεύγει από τα στερεότυπα ενώ οι ήρωες του βιβλίου δεν αλλάζουν παρά ελάχιστα. Διάλογοι απαραίτητοι και όχι περιττοί, λυρικές νότες διάσπαρτες στο μυθιστόρημα και μια σειρά από εκπλήξεις τραβούν άνετα το ενδιαφέρον. Αυτό που κάνει το συγκεκριμένο βιβλίο να ξεχωρίζει είναι το «κλείσιμο του ματιού» στον αναγνώστη, μιας και η Έλλη Μακρή μπαίνει με αναπάντεχο τρόπο στην καρδιά των γεγονότων, που υπό άλλες συνθήκες θα μου φαινόταν αρκετά φαιδρό. Το στυλ όμως της συγγραφέως, ο προσεκτικός χειρισμός της ψυχοσύνθεσης της Έλλης και ένα ιδιαίτερο φινάλε που δεν εξηγεί πολλά αλλά μπλέκει αρμονικά την πραγματικότητα με τον θρύλο μου έδειξαν πως η κυρία Άννα Φωτίου συγκεντρώνει αρκετά πλεονεκτήματα ως συγγραφέας. Το φινάλε μαλάκωσε την τραχιά αίσθηση του παράδοξου με το οποίο ξεκίνησε η ιστορία και με βοήθησε ν’ αποδεχτώ τη γλύκα των μύθων. Κατάλαβα πως δε χρειάζεται να τα ψάχνουμε ή να τα διερευνούμε όλα, το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι στη φαντασία και αυτό θα κρατήσω, γιατί πέρασα καλά.

Η Έλλη Μακρή αρχικά χρησιμεύει ως διερμηνέας με τις αγγλικές στρατιωτικές δυνάμεις που προσπαθούν να σβήσουν τη φωτιά και στη συνέχεια να τακτοποιήσουν τους ξεσπιτωμένους κατοίκους. Μέσα από τα δεινά και τις κακουχίες, βρίσκεται άθελά της μπλεγμένη ανάμεσα στον γοητευτικό Μάρκο και τον τραχύ Τομ! Η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά της σύντομα κάμπτεται από το κάλεσμα του έρωτα κι έτσι οι αρχικές της αποφάσεις σύντομα εξανεμίζονται, ειδικά όταν μπαίνει στη ζωή της η Εβραία Ραχήλ. Μερικές φορές η στάση της με ενοχλούσε ως προς την υπομονή, την ανεκτικότητα και τον αλτρουισμό της, έτσι όμως έδειχνε πιο ολοκληρωμένα την προσωπικότητά της. Το παιχνίδι της μοίρας ανάμεσα στους τρεις αυτούς ανθρώπους παίζεται καλά, η τελική απόφαση θα αργήσει να έρθει αλλά και πάλι το τέλος δεν είναι αυτό που περιμένεις.

Παρατήρησα μια προσεκτική μελέτη της πόλης της Θεσσαλονίκης, της οποίας οι περιοχές καταγράφονται με συνέπεια, καθώς σε πολλά σημεία αναφέρονται οι διαφορές τους με σήμερα. Περιγραφές της πυρκαγιάς και των ερειπίων ζωντανεύουν τις δύσκολες εκείνες στιγμές της πόλης. «Ωστόσο, αυτό που κράτησε μέσα της ήταν η εικόνα της ψυχής της πόλης. Οι κάτοικοι προσπαθούσαν να αναγεννηθούν από τις στάχτες τους, να ζήσουν και να προχωρήσουν μπροστά, προσπαθώντας για το καλύτερο για τους ίδιους και για τις οικογένειές τους» (σελ. 101). Πώς σταμάτησε η φωτιά, πώς συγκροτήθηκε και από ποιους η Επιτροπή Νέου Σχεδίου, πόσο σημαντική ήταν η Θεσσαλονίκη λίγο πριν το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και την κυβέρνηση της Εθνικής Άμυνας, πώς δέχτηκε ο κόσμος τη μετεγκατάσταση στη μακρινή τότε Τούμπα, πώς ήταν η παραμυθένια ζωή στις Εξοχές είναι λεπτομέρειες που ζωντανεύουν με αφορμή τις ιστορίες της Έλλης, του Μάρκου και του Τομ, καθώς και των οικογενειών και των φίλων τους. Τα ιστορικά γεγονότα επηρεάζουν τους χαρακτήρες και την πορεία της ζωής τους χωρίς ν’ αναλύονται διεξοδικά παρά μόνο σε περιληπτικές υποσημειώσεις.

Μέσα από την ιδιαίτερη αυτή ρομαντική ιστορία ξεπηδούν σημαντικά ερωτήματα, όπως πόσο καλό κάνει στη ζωή μια ιδεώδης και όχι μια ρεαλιστική σχέση, πόσο μεγάλο λάθος είναι ο ανεκπλήρωτος έρωτας και πόσο μεγάλη τροχοπέδη είναι στην πορεία της πραγματικής ζωής κλπ. Πάνω απ’ όλα το κείμενο τονίζει τη δύναμη της θέλησης και υποστηρίζει την προστακτική «Ζήσε», δηλαδή κάνε αυτό που θέλεις και νιώθεις, κι ας έρθει ο κόσμος ανάποδα. Έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μου την απορία για το πώς θα καταφέρει η συγγραφέας να επεξηγήσει την κεντρική ιδέα, ξαφνιάστηκα με κάποιες αλλαγές στην ήρεμη ως τότε πορεία του κειμένου και συνεπώς στην καθόλου κλισέ εξέλιξη. Παρ’ όλ’ αυτά, πιστεύω πως δε χρειαζόταν να φτάσουμε ως το 1936, γιατί ήταν αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, εφόσον βασικά παρακολουθούμε τις εξελίξεις γύρω από τρεις ανθρώπους και αυτή η λεπτομέρεια αδυνατίζει αρκετά την αληθοφάνεια γύρω από τους λόγους που η Έλλη μένει στη Θεσσαλονίκη ενώ θα έπρεπε να είχε γυρίσει πολύ νωρίτερα εκεί που έπρεπε. Ήμουν πάντα με την ίδια σκέψη «τι άλλο την κρατάει»;

«Στις στάχτες της Σαλονίκης» γεννιέται ένας έρωτας γεμάτος ορμή και ένταση, αγνοώντας κοινωνικά στερεότυπα και λογική. Θα αντέξει τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές ή θα παραδοθεί στα «πρέπει»; Μαζί με την πόλη καίγονται και τρεις καρδιές, γεμίζοντας τις ψυχές αποκαΐδια και μυρωδιά καμένου. Ποιος θα κερδίσει την καρδιά της Έλλης και με τι τίμημα;

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%af%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Ο κήπος της μοναξιάς», της Μαρίας Χίου, εκδ. Έξη https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%ba%ce%ae%cf%80%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf-%25ce%25ba%25ce%25ae%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25b1%25ce%25be%25ce%25b9%25ce%25ac%25cf%2582-%25ce%25bc%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25af%25ce%25b1-%25cf%2587%25ce%25af%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%ba%ce%ae%cf%80%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/#respond Mon, 13 Jan 2020 16:49:13 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=2468 Τρεις γυναίκες και τρεις διαφορετικές περίοδοι της Ελλάδας. Η γιαγιά Αθηνά, η μάνα Ανθή και η κόρη Αλίκη. Με επιθυμίες, προκαταλήψεις, φόβους και ανασφάλειες. Γεύονται τον έρωτα, στερούνται τον έρωτα, ξεκλέβουν απ’ τον έρωτα τα χρωστούμενα. Και η Δόμνα στο απέναντι σπίτι, εκεί στα Βίλια του Κιθαιρώνα όπου διαδραματίζεται κυρίως το μυθιστόρημα, να τις παρακολουθεί και να πετάγεται σα φίδι, για να δαγκώσει, να κλέψει, να στηρίξει. Τελικά, θα βρουν η καθεμιά τον δρόμο της, αυτόν που περνάει από την καρδιά; Πώς θα προχωρήσουν μπροστά και πώς θα αντιμετωπίσουν τις εκπλήξεις που σκορπίζει απλόχερα η ζωή;

Βιβλίο Ο κήπος της μοναξιάς
Συγγραφέας Μαρία Χίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Μαρία Χίου, η Αλκυόνη Παπαδάκη του 21ου αιώνα, είναι μια λογοτέχνις που δε χρειάζομαι δικαιολογίες για να την ακολουθήσω. Γράφει μια ιστορία κι εγώ δε θέλω την περίληψή της, δε θέλω τον ντετερμινισμό ενός κειμένου για να χαθώ στις σελίδες της. Έγραψε; Θα τη διαβάσω. Είναι από τις ελάχιστες συγγραφείς που δε χρειάζεται να παρακολουθήσεις μια ιστορία για να δεις τι θα γίνει παρακάτω αλλά να την ξεφυλλίσεις αργά αργά και διστακτικά σαν ευαίσθητο μίσχο ώστε να βρεις το επόμενο αγαπημένο σου σημείο, το επόμενο αγαπημένο σου περιστατικό.

Δε με ενδιαφέρει η εξέλιξη της υπόθεσης όταν διαβάζω για τον άντρα που κατέδιδε τους συμπατριώτες στους Γερμανούς κατά την Κατοχή ώστε να ταΐζει με τα τρόφιμα που του έδιναν οι κατακτητές τα πεινασμένα παιδιά του χωριού. Κι ας έχω καταλήξει μέσα μου ποια τιμωρία του αξίζει, η κυρία Χίου ξέρει πώς να με παρασύρει τήδε κακείσε, φωτίζοντας τα πάντα και τιμωρώντας αμείλικτα (είτε τον αναγνώστη είτε τον χαρακτήρα). «Και σκότωσε και έσωσε. Ήταν άνθρωπος με τα ούλα του, με τον Ιούδα και τον Χριστό του. Αλίμονο σε αυτόν που θαρρεί πως έχει μονάχα Χριστό. Πάει καλιά του» (σελ. 241).

Δε χρειάζεται να ξέρω τι θα γίνει παρακάτω όταν ένας άνθρωπος, βαθιά πληγωμένος από μια γυναίκα, δε διστάζει να κάνει κάτι πρωτόγνωρο, που δείχνει μεγαλείο ψυχής και ξεπερνάει κατά πολύ τη βαθιά του αγάπη απέναντί της. Δε θέλω να διαβάσω τις συνέπειες μιας δολοφονίας που παρουσιάστηκε ως αυτοκτονία αλλά ένας άντρας αποφάσισε να πάρει το κρίμα πάνω του για να ακολουθήσει σύντομα το θύμα στην αιώνια ζωή, νιώθοντας αβάσταχτη μοναξιά στην παρούσα, την επίγεια. Γυναίκες που δε θέλουν τα παιδιά τους και τα παρατάνε. Γυναίκες που υιοθετούν μόνο και μόνο για να αλλάξουν γνώμη και να κάνουν τον βίο της ανήλικης επιλογής τους αβίωτο. Δεν πρέπει. Απλώς κλείνω τη σελίδα και ξαναζώ τη σκηνή λέξη προς λέξη. Πιπιλάω την ποικιλία της εκφραστικότητας, αναμασώ την ένταση των σκηνών, ξεκουκίζω τις λέξεις που διάλεξε η κυρία Χίου ώστε να έχουμε το καλύτερο αισθητικά και μυθιστορικά αποτέλεσμα. «Λες και θέρισαν τις μέρες της ζωής τους και τις έφτιαξαν δεμάτια. Με τα χέρια τις θέρισαν κι έπειτα τις χώρισαν. Αυτές από εδώ, αυτές από εκεί. Μέρες κατήφειας, μέρες αναμονής. Μια ντουζίνα μέρες σε κάθε γωνιά της ύπαρξής τους. Όλες ίδιες, όλες δεμένες σφιχτά με σπάγγο» (σελ. 64).

Οι γυναίκες ζουν τις ιστορίες τους, μετανιώνουν, αμαρτάνουν, προχωράνε, καθυστερούν, μαζί τους περνάνε οι καιροί και η Ιστορία. Η αφήγηση μεταφέρεται από τη δεκαετία του 1930 στο 1970 κι από κει στα τέλη του 20ού και αρχές 21ου αιώνα. Εναλλάξ. Με διακοπή της αφήγησης πάντα σε καίριο σημείο. Και δεν είναι μόνο αυτό αλλά η συγγραφέας φωτίζει τη μία πλευρά των γεγονότων ώστε να γυρίσει αρκετές σελίδες αργότερα στο ίδιο σημείο και να το φωτίσει ακόμη περισσότερο. Πολλές μικρές εικόνες που συνθέτουν μια μεγαλύτερη, κάθε κομμάτι κι ένα δάκρυ που δεν ήθελα να στάξει από τα μάτια μου είτε από φόβο για την αποκάλυψη είτε από δισταγμό να μην έρθω μια σελίδα πιο κοντά προς το τέλος. Κι η πένα της συγγραφέως κεντίδι: «Από κάθε άνθρωπο που έχουμε αντίκρυ μας κλέβουμε ένα κομμάτι, σε κάθε άνθρωπο που θα συναντήσουμε στο διάβα μας δίνουμε ένα κομμάτι. Έτσι φτιάχνονται οι ψυχές μας, κορίτσι μου. Από τέτοια κομμάτια» (σελ. 426).

Αν εξαιρέσουμε λοιπόν τη συνήθεια της συγγραφέως να δίνει ονόματα σχεδόν μόνο από Α στις πρωταγωνίστριές της (το διαπίστωσα στη «Σιωπή του ποταμού», το εντόπισα κι εδώ), κάτι που εμένα προσωπικά στην αρχή με μπερδεύει, ο «Κήπος της μοναξιάς» είναι ένα υπέροχο, καλογραμμένο, τρυφερό, συγκινητικό, ανθρώπινο, ανατρεπτικό μυθιστόρημα που με κέρδισε από την πρώτη ως την τελευταία λέξη. Πρόκειται για ένα άρτιο λογοτεχνικό δείγμα της εποχής μας που καταγράφει γυναικείους χαρακτήρες οικείους αλλά με μια νότα υπερβατικότητας, που χαρίζει αξέχαστες σκηνές και καταγράφει διαχρονικούς χαρακτήρες και οικείες συμπεριφορές, στολισμένα με ένα πανάκριβο και προσεκτικά επιλεγμένο περιδέραιο λέξεων και εκφράσεων.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%ba%ce%ae%cf%80%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%cf%87%ce%af%ce%bf%cf%85/feed/ 0