Βιβλίο Αχαρτογράφητα νερά 
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Γαλανού καταγράφει την ιστορία της Ειρήνης Μπαλτά-Νανούρη, μιας γυναίκας που παγιδεύεται επί είκοσι χρόνια σ’ έναν γάμο παραμυθένιο, γεμάτο πλούτη και οικονομική άνεση. Ο άντρας της αδιαφορεί για τα αισθήματα και τις επιθυμίες της, γίνεται βίαιος στον έρωτα, την αγνοεί. Τρία παιδιά αποκτούν μαζί και τελικά ο κόμπος φτάνει στο χτένι όταν η μοίρα φέρνει στη ζωή της Ειρήνης ένα δίλημμα. Η συγγραφέας δεν έγραψε ένα απλό ρομαντικό μυθιστόρημα με μια γυναίκα που παγιδεύτηκε σ’ έναν γάμο και γνωρίζει κάποιον που ονειρεύεται να τη σώσει. Αντίθετα, γυρίζει και πάλι, όπως σ’ όλα της τα βιβλία, την πλάτη στις ευκολίες και στα κλισέ και δημιουργεί μια ολοκληρωμένη ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που δε διστάζει να παραδεχτεί τα λάθη της.

Το κείμενο έχει να κάνει με τη διεισδυτική μα καθόλου κουραστική σκιαγράφηση μιας γυναίκας που δεν κρύβει τίποτα στην πρωτοπρόσωπη αφήγησή της και με αυτά που βιώνει φωτογραφίζονται όλες οι γυναίκες που δυστυχώς βρίσκονται και θα βρεθούν στη θέση της. Μπορεί κάποια στιγμή στην ιστορία να έρχεται κάτι αναμενόμενο, αυτό όμως είναι η αφορμή για να αποδυθούμε σε αγώνα δρόμου, επίδειξη ισχύος και παιχνίδι γάτας με ποντικιού. Όσα δεν ήξερε η Ειρήνη αρχίζουν να βγαίνουν στο φως και η ευμάρεια, το κύρος, η δύναμη του εταιρικού κολοσσού του άντρα της αρχίζουν να μπάζουν νερά, με αποτέλεσμα όλοι πλέον οι χαρακτήρες να έρχονται αντιμέτωποι με γεγονότα που δεν μπορούν να ελέγξουν. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση επιτρέπει στην Ειρήνη να μιλήσει με ειλικρίνεια, να καταθέσει σκέψεις και προβληματισμούς, να κάνει συγκρίσεις, να παρατηρήσει και να σχολιάσει, να παραδεχτεί τα λάθη της («Δεκαέξι χρονών ήμουν. Ούτε την πείρα είχα, αλλά ούτε και το σθένος να πάω κόντρα σε όλους και σε όλα»), ακόμη και να ανοιχτεί στον αναγνώστη: «…αυτό το κεφάλαιο με πονάει πολύ και αρνούμαι προς το παρόν να συνεχίσω».

Βήμα προς βήμα ανατέμνεται με χειρουργική ακρίβεια η ζωή της πρωταγωνίστριας, καταγράφονται οι σχέσεις της με τους γονείς της και τον θείο της, το προξενιό,  η σκληρή και μοναχική καθημερινότητά της, πώς απέκτησε τα παιδιά της και πώς τα μεγάλωσε και πολλά άλλα. Όσα ζει από μέρα σε μέρα την αλλάζουν και την επηρεάζουν: «…έγινα τελείως διαφορετική απ’ ό,τι ήμουν πριν. Υπήρχαν στιγμές, και μάλιστα πολλές, που κι εγώ η ίδια δεν αναγνώριζα τον εαυτό μου», παραδέχεται. Από υπάκουη και ασήμαντη κόρη μεταμορφώνεται σε κυρία Νανούρη, παραμένει όμως εσωστρεφής, χωρίς φίλες, με ελάχιστες και τυπικές επαφές με γονείς και αδελφό. Η Ειρήνη αντιδρά, όπως είναι φυσικό, αφού δεν καταλαβαίνει γιατί μπλέκει με έναν άντρα μεγαλύτερό της κατά την υπόδειξη της οικογένειάς της. Ένα κοριτσάκι είναι, που δεν έχει ιδέα από σχέσεις και άντρες, παρά μόνο ό,τι διάβασε σε περιοδικά ή είδε στην τηλεόραση. Τελικά, η πρώτη της ερωτική φορά την τραυματίζει σωματικά και ψυχικά («Δεν είμαι βίαιος άνθρωπος εγώ, απλώς σε ήθελα πολύ», δικαιολογείται ο σύζυγος και ακόμη χειρότερα «με εξιτάρει που αντιδράς σαν αγριοκάτσικο») ενώ στη συνέχεια «δεν ένιωθα και τίποτα το συγκλονιστικό», παραδέχεται κι εκείνη. Έτσι όμως γίνεται κάθε φορά, με αποτέλεσμα η ίδια να τρομάζει που δε νιώθει τίποτα για τον άντρα της, δεν της λείπει όταν ταξιδεύει ή ξενυχτάει μακριά της, δεν τον αποζητάει, ούτε καν τον ζηλεύει: «…μετά το σεξ ακολουθούσε μια ευθεία γραμμή. Ένα τέλμα». Φόβος, ανασφάλεια, έλλειψη εμπειρίας τη ρίχνουν στον βυθό κι αφήνει τις μέρες να διαδέχονται η μία την άλλη ομοιόμορφα.

Όταν έρχονται τα παιδιά στη ζωή της, η πεισματάρα Δέσποινα, ο ευαίσθητος Σωκράτης και ο αδιάφορος Πάνος, τα πράγματα δε γίνονται καλύτερα, ειδικά όταν φτάνει η μοιραία στιγμή που θα τους θέσει όλους προ των ευθυνών τους. Προς τιμήν της η συγγραφέας αποφεύγει τα παιδικά τους χρόνια και καταγράφει τις πιο σημαντικές στιγμές από την εφηβεία τους. Βλέπουμε τις προστριβές μεταξύ τους λόγω της ηλικίας όσο η Ειρήνη συνεχίζει να μαραζώνει στο χρυσό κλουβί της, αναπολώντας τώρα πόσο γρήγορα και όμορφα πέρασαν τα χρόνια μαζί τους. Όπως είναι αναμενόμενο, σύντομα θα τα αποχωριστεί για τις σπουδές τους στο εξωτερικό κι όποτε αυτό συμβεί τη φοβίζει η ερημιά της ψυχής της. Ακόμη και με τα παιδιά που απέκτησε, ακόμη και που εκπαίδευσε τον εαυτό της να συμπεριφέρεται σαν αστή, καλοαναθρεμμένη κυρία, μέσα της παρέμενε ένα κορίτσι με τρελά όνειρα.

Ποιος είναι λοιπόν ο Περικλής Νανούρης που μεταμόρφωσε ένα όμορφο κορίτσι με όνειρα σε άβουλο, υποχείριο πλάσμα; Σπούδασε οικονομικά και μέσα σε πέντε χρόνια απογείωσε την εταιρεία υποδημάτων του πατέρα του. Ηγέτης πλέον ενός σημαντικού ομίλου, με πολλά ταξίδια στο εξωτερικό και μεγάλη περιουσία, δημιουργεί εχθρούς και εκτινάσσει το χρηματιστήριο. Σε προσωπικό επίπεδο είναι ερωτομανής και χωρίς σεβασμό προς το άλλο φύλο: «Οι γυναίκες θέλουν λεφτά και σεξ, μ’ αυτά λύνουν όλα τα προβλήματά τους». Γιατί λοιπόν παντρεύτηκε την Ειρήνη; Έξυπνος επιχειρηματίας, ξέρει από τακτικές, αγνοεί τις φήμες ότι είναι μπλεγμένος σε διάφορα, εξ ου και η δυσθεώρητη επιτυχία του ομίλου του, να όμως που έρχεται η στιγμή και τα πάντα θα βγουν στο φως. Στο σημείο μηδέν λοιπόν βλέπουμε πώς μεταμορφώνεται ένας κακός, αριβίστας, αδιάφορος άντρας σε θηρευτή και παίχτη χωρίς δισταγμούς, οπότε τα πάντα θα διαλυθούν γύρω του, έχει όμως ρόλο σε αυτό η γυναίκα του;

Οι γονείς της Ειρήνης πίνουν νερό στο όνομα του γαμπρού, με τη μάνα να είναι μια υποταγμένη γυναίκα που διαιωνίζει το πρότυπο της υπακοής στον σύζυγο: «… βασίλισσα θα σ’ έχει. Άσε λοιπόν τα κλάματα και τα πείσματα και κοίτα να τον συνηθίσεις, γιατί αυτός θα είναι ο άνδρας σου. Πάει και τελείωσε»! (σελ. 16). Άνθρωποι που επηρεάστηκαν από τα χρήματα, μιας και δύσκολα τα έφερναν βόλτα (την κόρη τους την έντυναν με μεταποιημένα φορέματα της μητέρας), ψευτοπουριτανοί και θρησκόληπτοι από τη μια, παζάρεψαν χωρίς ενδοιασμό την κόρη όταν είδαν τον γαμπρό-λαχείο από την άλλη. Ακόμη κι όταν το παιδί τους τους εκμυστηρεύτηκε κάποια πράγματα, την πρόγκηξαν: «Έκανε ένα λάθος ο Περικλής, νέος είναι, συγχώρεσέ τον»! Πόσο άσχημο είναι να μη βρίσκεις αποκούμπι ούτε στην ίδια σου τη μάνα, που νομίζει ότι ξέρει καλύτερα από σένα: «-Βασανίζομαι, δεν το βλέπεις; Θέλεις να πεθάνω; -Άνδρας σου είναι… Σ’ αγαπά και νοιάζεται για σένα. Εσύ μόνο δόξα τω Θεώ πρέπει να λες, δεν ξέρεις πόσο τυχερό κορίτσι είσαι» (σελ. 103). Η οικογένεια αυτή όμως είχε τους δικούς της λόγους να εγκρίνει τον «γάμο» και το βάρος της αποκάλυψης είναι αβάσταχτο, χωρίς όμως αυτό να αλαφρώνει τον άσχημο ρόλο που έπαιξαν στη ζωή του κοριτσιού τους. Μέσα από τη σχέση μάνας-κόρης εξυψώνεται μια κραυγή για τη διαιώνιση πεπερασμένων και επικίνδυνων για την ψυχική υγεία μιας γυναίκας αντιλήψεων, σε μια προσπάθεια να σπάσει αυτή η αλυσίδα.

«Κολυμπώ σε μια θάλασσα χωρίς ορίζοντα…σε αχαρτογράφητα νερά… ακυβέρνητη»! διαπιστώνει η ηρωίδα του νέου μυθιστορήματος της Άννας Γαλανού, θα βρεθεί όμως κάποιος να την ακούσει, να τη δει, να την αγαπήσει; Κι αν ναι, με τι συνέπειες; Πόσο άσχημο είναι για μια γυναίκα να υποκύπτει στον σύζυγο, να μην έχει προσωπική ζωή, ενδιαφέροντα, ταυτότητα και πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Πώς μπορεί να εισχωρήσει ο ανατρεπτικός έρωτας σ’ ένα περίκλειστο χρυσό κλουβί και να δώσει στην Ειρήνη το κίνητρο που χρειάζεται για να σταθεί στα πόδια της; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται σε ένα μυθιστόρημα γεμάτο ρεαλισμό και ποικίλα συναισθήματα.

Βιβλίο Ριζιμιό 
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Γαλανού με το νέο της μυθιστόρημα από τη μια μας συστήνει μια ηρωίδα που δεν υπέκυψε στον καθωσπρεπισμό της εποχής και του τόπου της αλλά σημαδεύτηκε από έναν βίαιο χωρισμό και από την άλλη, μέσα από σύντομες παρένθετες αφηγήσεις, ξεδιπλώνει τη γενναιότητα και το άρωμα του νησιού της Κρήτης που πληγώθηκε από σημαντικά ιστορικά γεγονότα. Γρήγορη ροή, απλοί διάλογοι, διαρκή πρωθύστερα που φωτίζουν διάφορες και διαφορετικές πτυχές των ζωών των πρωταγωνιστών του βιβλίου και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, άφθονα και όμορφα καλολογικά στοιχεία, προσεγμένες λεπτομέρειες του Ηρακλείου και των χωριών της Μεσαράς συνθέτουν το ταξίδι της γυναίκας και της Κρήτης μέσα στον χρόνο.

Η ιστορία ξεκινάει με την επιστροφή της Αργυρώς στο Ηράκλειο μετά από δεκαπέντε χρόνια. Νιώθει σίγουρη ότι μπορεί να το κάνει χωρίς συναισθηματικό κόστος αλλά τελικά δακρύζει αμέσως μόλις αντικρύζει το λιμάνι. Προσπάθησε να αποκοπεί από το παρελθόν της, έκαψε και κατέστρεψε ό,τι το θύμιζε, αρκεί όμως ένα σπίθισμα για να ξαναβγούν όλα στην επιφάνεια. Ο χωρισμός της με τον έρωτα της ζωής της, τον Φώτη, της άφησε βαριά τραύματα και της κόστισε σε ψυχική υγεία. Τι συνέβη όμως ανάμεσά τους; Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Αργυρώς μας ταξιδεύει στα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, στο μέρος όπου μεγάλωσε, στο πατρικό της, ένα χωριάτικο σπίτι με ελάχιστες ανέσεις, με τις νύχτες του χειμώνα να φαντάζουν αξημέρωτες. Ενδιαφέροντα και πλούσια σε πραγματολογικά στοιχεία περιστατικά ανασυστήνουν την καθημερινότητα της οικογένειάς της, με τους γονείς στα χωράφια κι εκείνη και την αδελφή της, Πελαγία, στις δουλειές του σπιτιού. Συν τω χρόνω, η Πελαγία αναπτύσσει μια παθολογική ζήλεια για την αδελφή της, αν και μεγάλωναν αξεχώριστα από τους γονείς τους. Είναι σοβαρή, λιγομίλητη, αφοσιωμένη στον αργαλειό και φτάνει να γίνει μια σημαντική τεχνίτρα με πρωτότυπα σχέδια υψηλού επιπέδου. Αντίθετα, η Αργυρώ γίνεται καπετάν φασαρίας, με ελεύθερο και ανυπότακτο πνεύμα. Θέλει να σπουδάσει για να φύγει μακριά σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν προχωρούσαν στα γράμματα κι έτσι δεν υποκύπτει στα «πρέπει» της γιαγιάς και της κοινωνίας, ευτυχώς με τις ευλογίες των γονιών της που έτυχε να βλέπουν μακριά. Σταδιακά οι σχέσεις των δύο αδελφών χειροτερεύουν κι ένα μεγάλο «γιατί» πλανάται ως την τελική αποκάλυψη.

Ήθη και έθιμα του τόπου, αδρά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες, γλυκόπικρες θύμησες χτίζουν το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν η Αργυρώ και ο Φώτης οι οποίοι σταδιακά ερωτεύτηκαν κι άρχισαν να κάνουν σχέδια για το κοινό μέλλον τους. Καταφέρνουν και να σπουδάσουν μαζί στην Αθήνα, μακριά από την αδιακρισία της κλειστής κοινωνίας και τα πικρόχολα σχόλια της Πελαγίας, η οποία έκανε τα πάντα για να τους καταστρέψει. Η συγγραφέας δε μας αποκαλύπτει από την αρχή πώς, πότε και γιατί χώρισαν οι δύο νέοι και στήνει μια ενδιαφέρουσα πλοκή, η οποία, κεφάλαιο προς κεφάλαιο, μας φέρνει όλο και πιο κοντά στη μοιραία νύχτα ενώ ταυτόχρονα ξαναβάζει τους ήρωές της στη σκακιέρα, αυτήν τη φορά σε νέες θέσεις, εντείνοντας την αγωνία για το τι μέλλει γενέσθαι. Υπάρχει δυνατότητα συγχώρεσης; Όταν υπάρχει αγάπη, όταν η μοίρα έχει φέρει στη ζωή σου τον άνθρωπό σου, μπορείς να συγχωρέσεις ή ό,τι συνέβη δεν ξεχνιέται;

Ο Φώτης μεγάλωσε μόνος με τη μάνα του, την κυρα-Λένη («μόσχος και θυμάρι» η μυρωδιά της), μια γυναίκα που τον ανάθρεψε στην απόλυτη φτώχεια μετά τον θάνατο του πατέρα του. Αγαπάει την Αργυρώ και της χαρίζει μια αλυσίδα με χρυσό αμύγδαλο που τελικά η κοπέλα της επέστρεψε «μαζί με τις ελπίδες μιας χαμένης ευτυχίας». Αυτό το κόσμημα έχει μεγάλη ιστορία πίσω του και σημαντική δύναμη, όπως φημολογείται, είναι αλήθεια όμως ότι δένεται με μια κατάρα; Πώς γίνεται να επιλέγει αυτό ποια θα είναι η επόμενη γυναίκα που θα το περάσει στον λαιμό της; Με αφορμή λοιπόν το μενταγιόν ταξιδεύουμε μέσα από σύντομα παρένθετα κεφάλαια στο ιστορικό παρελθόν της Κρήτης: από τη μινωική εποχή στην κατάκτηση των Δωριέων, από τη ρωμαιοκρατία στο Βυζάντιο και στην Ενετοκρατία, από την Τουρκοκρατία στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα κι από κει στην Κατοχή. Το κόσμημα εμφανίζεται πάντα σε σημαντικά περιστατικά και τα στιγμιότυπα αυτά μας φέρνουν σιγά σιγά στο σήμερα και κουμπώνουν υπέροχα και στρωτά στον κορμό της πλοκής με ευρηματικό τρόπο που αυξάνει κατακόρυφα το ενδιαφέρον για την τύχη του πρωταγωνιστικού ζευγαριού.

Το »Ριζιμιό» είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα με όμορφες λυρικές εικόνες από την κρητική φύση, με ωραίες περιγραφές της πόλης του Ηρακλείου και των χωριών της Μεσαράς, με άφθονα καλολογικά στοιχεία και με ιδιωματισμούς («συναπόβγαζαν») που δημιουργούν αξέχαστες εικόνες. Το Ηράκλειο είναι «μια πόλη που ανέκαθεν ακουμπούσε μ’ εμπιστοσύνη στην ανοιχτή αγκαλιά της θάλασσας». Κούλας, Άγιος Μηνάς, μέγαρο Φυτάκη, τα Λιοντάρια είναι μερικά από τα τοπόσημα στα οποία διαδραματίζονται τα γεγονότα του μυθιστορήματος και μαζί με τους ήρωες του βιβλίου περπατάμε κι εμείς στους δρόμους και στα στενά της πόλης, η οποία πλέον δε θυμίζει σε τίποτα αυτή των νεανικών χρόνων της Αργυρώς. Ταξιδεύουμε όμως και στα χωριά της Μεσαράς, στην απομονωμένη κατοικία του Φώτη, που προσπαθεί να ξεφύγει από το άδοξο τέλος της σχέσης τους και στο σημαντικό αρχαιολογικό υπόβαθρο της περιοχής, το οποίο έρχεται στο φως χάρη στις ανασκαφές όπου συμμετέχει ο Φώτης. Ταυτόχρονα, μέσα από τις αφηγήσεις των παππούδων ή άλλων χαρακτήρων ξεπηδάει σε δεύτερο επίπεδο η ιστορία της ταλαιπωρημένης Κρήτης που πέρασε από τόσα χέρια, που αγωνίστηκε, που μάτωσε για να απελευθερωθεί κι όλοι την ήθελαν δική τους. Θρύλοι, μύθοι και ιστορικά γεγονότα γαλουχούν τους προγόνους της Αργυρώς και του Φώτη και μας φέρνουν στο μπερδεμένο σήμερα, όπου οι δυο νέοι πρέπει να συναντηθούν ξανά παρά τους ενδοιασμούς, τις ανασφάλειες και τον εγωισμό τους ώστε να μάθουν την αλήθεια και να δουν πώς θα προχωρήσουν παρακάτω. Θα τα καταφέρουν; Τι ρόλο θα παίξει το κόσμημα στη ζωή τους; Μπορεί να ξεφύγει κανείς από το ριζιμιό; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στις σελίδες του νέου μυθιστορήματος της Άννας Γαλανού.

Βιβλίο Ζωές απέναντι
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Γαλανού, συγκλονισμένη από τα ολοένα αυξανόμενα περιστατικά γυναικοκτονιών και θυμάτων που υφίστανται κακοποίηση από τους άντρες, σκύβει με σεβασμό πάνω από αυτό το πρόβλημα και ζωντανεύει έξι γυναίκες που η κάθε μια τους απεικονίζει και μια διαφορετική περίπτωση. Με ρεαλισμό και με σκηνές που με καθήλωσαν ξεδιπλώνεται ένα μυθιστόρημα-κατηγορητήριο απέναντι στους άντρες που κακοποιούν, εκμεταλλεύονται, βιάζουν τις γυναίκες. Πόσο όμορφα και γλυκά ξεκινάνε όλες οι ιστορίες και πόσο γρήγορα και άσχημα κλιμακώνονται! Όσο μάλιστα προχωράει η ανάγνωση, αρχίζουν να ενώνονται οι πρώτες ψηφίδες και να φαίνονται τα πρώτα κοινά στοιχεία μεταξύ των ηρωίδων, οι οποίες από κεφάλαιο σε κεφάλαιο έρχονται σε ολοένα και πιο δύσκολη θέση. Γνώρισα γυναίκες που βιάστηκαν, που έπεσαν θύματα απάτης και κοροϊδίας, που τις χειρίστηκαν και τις εκμεταλλεύτηκαν, που τις έδερναν και τις βίαζαν συστηματικά κι όσο προστίθεντο στο παζλ κι άλλες άρχισα να φοβάμαι για το μέγεθος της βίας που υπάρχει γύρω μας χωρίς να το παίρνουμε χαμπάρι (ή και που κλείνουμε τα μάτια μας μπροστά του, ενίοτε). Η ιστορία ξεκινάει με τη Ρεβέκκα, κόρη δικηγόρου, η οποία μεγάλωσε βλέποντας τον πατέρα της να κακοποιεί τη μητέρα της, ώσπου μια ανοιξιάτικη μέρα βρήκε τη μαμά της νεκρή. Ορφανή πλέον στα δέκα της, μεγαλώνει μόνη της, αφού η σχέση της με τον πατέρα της αλλάζει ριζικά: της γυρνάει την πλάτη, αδιαφορεί, δεν την υποστηρίζει ψυχολογικά. Κι όταν γίνεται δεκαεπτά, της ο πατέρας της ξεκινάει να τη χτυπά και να τη δέρνει, όπως έκανε με τη μητέρα της. Ταυτόχρονα, η Βέρα μεγαλώνει με τη γιαγιά της, Βαρβάρα, και έχει σαν όνειρο να μπει στην ιατρική, χρήματα όμως δεν υπάρχουν Με χίλιες δυσκολίες και στερήσεις κι ενώ η υγεία της γιαγιάς της επιδεινώνεται η Βέρα καταφέρνει να μπει στην πολυπόθητη σχολή και τα πράγματα περιπλέκονται όταν ο σύντροφός της αρχίζει να την κακοποιεί. Ποιοι είναι οι γονείς της και γιατί μεγάλωσε μόνο με τη γιαγιά της; Η Ευδοκία, η Μίνα, η Ελένη και η Στέλλα αρχίζουν να μπαίνουν μία μία στην ιστορία αυτή κι έτσι στήνεται ένας σφιχτοδεμένος κλοιός γεμάτος ένοχη σιωπή, ψέματα, πόνο και κακουχίες.

Η συγγραφέας αποτυπώνει με διαύγεια και αντικειμενικότητα τη θέση κάθε γυναίκας που έχει εγκλωβιστεί σε μια κακοποιητική σχέση και τη φωτίζει από ποικίλες οπτικές γωνίες. Κάποιες από τις ηρωίδες του βιβλίου προβληματίζονται, άλλες είναι πιο αποφασισμένες, μερικές σιωπούν και υπομένουν, κάποιες αγνοούν τα πρώτα σημάδια και τις ενδείξεις πως ο άνθρωπός τους είναι ένα σκληρό τέρας. Πώς μπορούν να προστατέψουν τον εαυτό τους; Γιατί δε μιλάνε στην αστυνομία ή σε κάποιον δικό τους άνθρωπο; Τι πραγματικά φοβούνται; Μήπως η αγάπη τις κάνει να υπαναχωρούν; Κι αν αυτό δεν είναι αγάπη αλλά αδιαφορία, καρτερικότητα, ακόμη και καθαρός τρόμος; Πώς θα συνεχίσουν τη ζωή τους; Γιατί δεν καταλαβαίνουν πως η κατάσταση θα κλιμακωθεί και στο τέλος θα κινδυνέψει η ίδια τους η ζωή; Πώς μπορούν να ξεφύγουν από τη νοσηρή κατάσταση που βιώνουν, μια κατάσταση παραφροσύνης και παράνοιας; Θα επέλθει ποτέ η τιμωρία του δράστη; Πόσες ζωές έχουν καταστραφεί πριν ή θα καταστραφούν μετά από αυτές; «Ζωές απέναντι» στην αλήθεια, στον φόβο, στο απόλυτο κακό. Ζωές που κάποια στιγμή θα ενωθούν με μια δυνατή αποκάλυψη και θα σταθούν απέναντι στον ένοχο. Ζωές ακριβώς όπως αποτυπώνονται στο ιδιαίτερο εξώφυλλο του βιβλίου. Με πόδια που τρέμουν, με λιποψυχία αλλά θα σταθούν. Ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα; Θα είναι δίκαιο και λυτρωτικό για όλους; Μπορεί να μπει ένα τέλος στα περιστατικά κακοποίησης; Έξι γυναίκες, ένας ένοχος: ο άντρας. Τις ενώνει ένας φόνος, μια κακοποίηση, θα ξεπεράσουν όμως τον φόβο τους; Θα αντιμετωπίσουν το τέρας; Πώς συνδέονται, πώς γνωρίστηκαν, πώς ενώθηκαν και ποιο θα είναι το επόμενο βήμα; Ρεαλισμός, δυνατές σκηνές, κλιμακούμενη πλοκή κι ένα βροντερό, διαχρονικό μήνυμα: «Σπάσε τη σιωπή! Μίλα, δεν είσαι μόνη σου»!

Βιβλίο Μαργκώ
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαργκώ ή Μαργαρίτα γεννήθηκε το 1902 στη Σμύρνη από πατέρα που δούλευε στον ταρσανά και μητέρα με καταγωγή από τη Γαλλία που η ζωή τα έφερε έτσι ώστε να έρθει προσωρινά αλλά τελικά να μείνει στην πόλη με τα χίλια πρόσωπα. Το μυθιστόρημα εκτείνεται ως το 1933 και περιγράφει τις δυσκολίες, τις εκπλήξεις και τον έρωτα που έζησε η ηρωίδα. Αρχικά, μπλέκεται σ’ έναν δυστυχισμένο γάμο με έναν πάμπλουτο τραπεζικό που την παίρνει μαζί του στην Αλεξάνδρεια πριν ξεσπάσει η οργή του Κεμάλ κατά του ελληνικού στοιχείου. Εκεί η ζωή της χειροτερεύει από την απαξίωση και την έχθρα που της δείχνουν τα μέλη της οικογένειας του άντρα της. Η μητέρα της ως Γαλλίδα υπήκοος επιστρέφει στο Παρίσι κι όταν φτάνει η στιγμή η Μάργκω σπεύδει να τη βρει. Έτσι θα γνωρίσει και θα βρεθεί σε ερωτικό δίλημμα ανάμεσα σε δύο άντρες: τον δικηγόρο Στεφάν ντε λα Περίν και τον φίλο του, γιατρό Φιλίπ Ροδινό. Το παρελθόν όμως δεν την έχει ξεχάσει.

Τα τοπόσημα της Σμύρνης και της Αλεξάνδρειας και η κοινωνική ζωή της αστικής τάξης σε Παρίσι και Κηφισιά ζωντανεύουν το κατάλληλο φόντο για την ιστορία αγάπης που ζει η Μαργκώ. Το μυθιστόρημα είναι μια ρομαντική ιστορία με απανωτές ανατροπές στη ζωή της πρωταγωνίστριας, η οποία δεν καταφέρνει να αποκτήσει το τσαγανό που χρειάζεται ώστε να πολεμήσει για τη ζωή και τα δικαιώματά της. Ερωτικά διλήμματα, άνθρωποι-κλειδιά που την οδηγούν στο επόμενο στάδιο της ζωής της, καθώς και αγάπη, προδοσία, μίσος, απαξίωση, επιτυχία είναι μερικά μόνο από τα αισθήματα που βιώνει. Από τους βερχανέδες στα υψηλά σαλόνια του Παρισιού, η Μαργκώ, που υπήρξε ως πρόσωπο κι η ζωή της ενέπνευσε τη συγγραφέα να την μπολιάσει με μυθιστορηματικά στοιχεία, είναι μια γυναίκα που βίωσε τη δυστυχία, την απάτη, τη φυλάκιση και προσπάθησε να βρει την ευτυχία σε λάθος επιλογές. Θα καταφέρει να ηρεμήσει και ν’ ατενίσει το μέλλον με αισιοδοξία; Αυτό το αφήνω να το ανακαλύψει ο αναγνώστης που θα ταξιδέψει στις σελίδες του βιβλίου.

Βιβλίο Τότε που τραγουδούσαν οι θεοί
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι διαβάζοντας αυτό το μυθιστόρημα είχα πολλές διακυμάνσεις: από τη βαρεμάρα και το ξεφύλλισμα των πρώτων σελίδων ως την ένταση και τα πλούσια συναισθήματα και εικόνες που μου χάρισε το ημερολόγιο του Πέρσαλφ και ως την αγωνία για το αν θα καταφέρουν τελικά η Λένα και ο Φίλιππος να ξανασμίξουν και να ζήσουν τον έρωτά τους. Όποτε περιγράφει η συγγραφέας τα ερωτικά σμιξίματα των δύο νέων, έχουμε πολλές περιττές σκέψεις και εσωτερικές αναζητήσεις, ερωτικές περιγραφές που εμένα δε με κράτησαν και κάποιες παρατραβηγμένες συμπτώσεις. Το ημερολόγιο όμως του Πέρσαλφ ανατρέπει ευχάριστα αυτό το σκηνικό, γιατί περιγράφει με αμεσότητα και παρατηρητικό βλέμμα την καθημερινή ζωή των τσιγγάνων, τις περιπλανήσεις τους, τη φτώχεια, τις κλεψιές, την αποπομπή τους από τον πολιτισμό και τα χωριά, τις αναποδιές τους, τις δύσκολες καιρικές συνθήκες που έχουν να αντιμετωπίσουν τον χειμώνα, τις γιορτές και τα πανηγύρια που στήνονται με την ελάχιστη αφορμή και πολλά άλλα. Και η ιστορία είναι δυνατή: ο Πέρσαλφ ερωτεύεται μια μπαλαμή σε ένα από τα χωριά που κατασκηνώνουν, κόρη ενός πλούσιου αργυροχόου, κι ο έρωτάς τους συναντάει πάρα πολλά εμπόδια και απρόσμενες ανατροπές που κρατούν το ενδιαφέρον αμείωτο.

Η συγγραφέας δεν ακολουθεί μονοδιάστατη, επίπεδη αφήγηση, αλλά διαλέγει με προσοχή το πώς θα ξετυλίξει κάθε μέρος της ιστορίας της. Στην αρχή έχουμε τη γνωριμία των πρωταγωνιστών, μετά το ημερολόγιο, που σταματά σε καίριο σημείο, οπότε την αφήγηση τη συνεχίζουν οι ίδιοι οι γονείς της Λένας και στη συνέχεια ψάχνουμε να βρούμε τα ίχνη του Φίλιππου, που έχει παραιτηθεί από το νοσοκομείο. Αυτό το μέρος της πλοκής εκτυλίσσεται με πολύ πυκνογραμμένο τρόπο και εξαπλώνεται σε αρκετές σελίδες, κάτι που δείχνει την επαρκή εξισορρόπηση των επιμέρους κομματιών της ιστορίας (εδώ είναι η πιο παρατραβηγμένη σύμπτωση κατ’ εμέ: ο άνεργος, πεινασμένος Φίλιππος άγεται και φέρεται στην αφιλόξενη Αθήνα και λιποθυμά από την εξάντληση μπροστά σε γκαλερί έργων τέχνης, της οποίας οι ιδιοκτήτες ανακαλύπτουν το κρυφό του ταλέντο, του ζωγράφου, και τον κάνουν όνομα στον χώρο της τέχνης).

Σε γενικές γραμμές ένα κατά τόπους καλογραμμένο κείμενο, ένας έρωτας δοσμένος με πρωτότυπο τρόπο κι ένα καλογραμμένο κείμενο που θα κρατήσει συντροφιά με τον πλούτο του λεξιλογίου και τον επιδέξιο χειρισμό της πλοκής. Πολύ όμορφα τα λουλούδια που στολίζουν την αρχή κάθε κεφαλαίου. Μου έδειξαν μια πολύ φροντισμένη επιμέλεια, κάτι που χαρακτηρίζει κάθε μυθιστόρημα των εκδόσεων Διόπτρα.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Ο τσιγγάνος δεν λογαριάζει τα λεφτά, κι αν τα ‘χει, δεν τα κρατάει για πολύ. Ξέρει καλά πως είναι άχρηστα και περιττά. Ο τσιγγάνος νοιάζεται μόνο για το σήμερα. Το αύριο δεν το ξέρει, περιμένει να ξημερώσει για να το παλέψει, κάθε φορά κι ένας καινούργιος αγώνας. Αν βγει χαμένος ή κερδισμένος, δεν τον νοιάζει, αρκεί να προλάβει τη νύχτα… Η ελπιδα κάθε μέρας είναι μία ακόμα νύχτα, τότε ακουμπά την καρδιά του και νιώθει πως η ζωή είναι εκεί και τον περιμένει. Μόνο αυτό έχει σημασία. Αυτό το ξέρει πολύ καλά» (σελ. 162).

«Οι άλλοι κι εμείς… Αυτή ήταν πάντα η ζωή μας κι έπρεπε να το δεχτούμε αυτό. Ένα βήμα μπροστά, δέκα πίσω και πάλι μπροστά και πάλι…και πάλι… Ο τσιγγάνος και ο δρόμος, η απόλυτη ευτυχία!» (σελ. 280).

«Αποφάσισε λοιπόν κι έβαλε ελάχιστες σκιές εδώ κι εκεί, χωρίς όμως να δείχνει τη θέση του ήλιου. Μόνο ένας που κοίταζε προσεκτικά τον πίνακα θα μπορούσε να καταλάβει ότι ήταν μεσημέρι. Μια ώρα που αφήνει ελπίδες και προσδοκίες, που αφήνει το περιθώριο να το σκεφτείς και ν’ αλλάξεις γνώμη, να τρέξεις και να προλάβεις ή να γυρίσεις την πλάτη και να ξεκινήσεις κάτι καινούριο. Ακριβώς η μέση της μέρας» (σελ. 418).

Βιβλίο Σμαράγδι στη βροχή
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα υπέροχο μυθιστόρημα, με πολύ καλά σκιαγραφημένους χαρακτήρες, πλούσιο σε αισθήματα, εικόνες, μουσική, που όσο άρλεκιν ή ρομάντσο κι αν ακούγεται είναι καλογραμμένο! Αυτό ακριβώς μου έκανε εντύπωση διαβάζοντάς το: πώς μπόρεσε η συγγραφέας, περιγράφοντας μια χιλιοειπωμένη ιστορία (φτωχή τραγουδίστρια δουλεύει μεροκάματο στην Τρούμπα ώσπου συναντάει τον πλούσιο που θα τη βγάλει από τη δύσκολη ζωή), να με κρατήσει και να διαβάσω όλο το μυθιστόρημα, χωρίς να πηδήξω ούτε μία σελίδα; Η αλήθεια είναι ότι δοκίμασα από περιέργεια να το κάνω και να προσπεράσω μερικές σελίδες, όμως έχασα σημαντικά κομμάτια και της εξέλιξης και της ψυχοσύνθεσης των ηρώων, οπότε σύντομα επέστρεψα στους αρχικούς ρυθμούς!

Κάλλιστα θα μπορούσε να είναι επιφανειακό και ρηχό, από αυτά τα «περιγραφικά» μυθιστορήματα όπως τα χαρακτηρίζω, χωρίς βάθος, χωρίς ουσία, χωρίς περιεχόμενο. Κι όμως, η Νάντια (κι όχι μόνο αυτή) είναι μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, με ουσιαστικούς προβληματισμούς, αληθινές αντιδράσεις, απτά όνειρα που με κέρδισε από την πρώτη στιγμή. Δεν ξέρω τι βοήθησε σε αυτό: ο άριστος χειρισμός της πλοκής με τις διαφορετικές γωνίες αφήγησης; Η επιλογή των πρωταγωνιστών; Οι ελάχιστες ερωτικές σκηνές κι αυτές δοσμένες με δωρικό μέτρο κι όχι σεξουαλική πληθώρα; Το λεξιλόγιο και οι γλαφυρότατοι διάλογοι; Οι δεκάδες ανατροπές στην ιστορία; Δεν μπόρεσα να το εντοπίσω και δε με νοιάζει κιόλας!

Η Ελμά και ο Αχμέτ φεύγουν από τη Θράκη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών της δεκαετίας του 1920 και τριγυρίζουν στην Ελλάδα τραγουδώντας. Η Ελμά θρηνεί τη χαμένη της κόρη, Ναντιρέ, που πέθανε πολύ νωρίς. Χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του 1940, η Ελμά περιθάλπει ένα ορφανό κορίτσι που τριγυρνάει στα ερείπια του βομβαρδισμένου Πειραιά ψάχνοντας την οικογένειά της και τη μνήμη της. Τη βαφτίζει Ναντιρέ για να ξαναζήσει το δεσμό με την κόρη της. Έχουν πολλά κοινά και χαρακτηριστική φωνή. Ο Ζαννής, μαυραγορίτης και συνεργάτης των Γερμανών, μετά τον πόλεμο εξαπατά με ψεύτικα λόγια κι υποσχέσεις τη Ναντιρέ και την κάνει τραγουδίστρια και πόρνη στην Τρούμπα. Μόνη, αβοήθητη, απελπισμένη, η Ναντιρέ δε βρίσκει σωτηρία από πουθενά. Έτσι αρχίζει ο δύσκολος αγώνας για την επιβίωση αυτού του φτωχού κοριτσιού, που αγωνίζεται να κρατήσει την προσωπικότητά της και τον χαρακτήρα της μακριά από τη λάσπη που την έριξαν να κυλιστεί. Πώς βρέθηκε όμως στη Θεσσαλονίκη; Πώς συνάντησε τον πλούσιο Άλκη που δεν μπορεί να ησυχάσει από τότε που τη γνώρισε; Θα απαλλαγεί ποτέ από το παρελθόν η Νάντια;

Το ξανατονίζω ότι η ιστορία δεν είναι γραμμένη μελοδραματικά για να κερδίσει εύκολα τη συμπάθεια και το κλάμα. Η συγγραφέας έχει δουλέψει πολύ πάνω στο κείμενό της και μας παραδίνει ένα ολοκληρωμένο λογοτεχνικό αριστούργημα, ένα σμαράγδι στη βροχή της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η αφήγηση έχει πολλές ανατροπές, πότε καλές και πότε κακές. Έχει χαρακτήρες κακούς σαν την Πέρσα, τη σύζυγο του Άλκη που γνωρίζει κι ερωτεύεται τη Σμαράγδα (η Τασσώ Καββαδία σε νεαρή ηλικία θα ήταν ιδανική γι’ αυτόν τον ρόλο!), έχει χαρακτήρες καλούς σαν την Ελμά που έχει γυρίσει την πλάτη της στην υιοθετημένη κόρη της αλλά σύντομα το μετανιώνει και την ψάχνει και υπάρχει παντού διάχυτη η αγωνία αν η Ναντιρέ θα θυμηθεί το παρελθόν της, πως λέγεται Σμαράγδα και ζούσε ευτυχισμένη πριν βομβαρδίσουν το σπίτι της οι Γερμανοί.

Υπέροχο κείμενο, καλογραμμένοι διάλογοι, πλοκή και ιστορία που εξελίσσεται βαθμηδόν, αφήνοντας τον αναγνώστη με κομμένη την ανάσα σε κάθε σελίδα! Μια σκληρή ιστορία δοσμένη από μια αξιόλογη πένα που έχει βελτιωθεί αισθητά από το προηγούμενο βιβλίο της, «Τότε που τραγουδούσαν οι θεοί». Μην το χάσετε!

Βιβλίο Όταν φεύγουν τα σύννεφα
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Χριστίνα: πασίγνωστη τηλεπαρουσιάστρια, δείχνει να τα έχει όλα αλλά η ψυχολογία της και η αυτοεκτίμησή της έχουν τραυματιστεί βαριά από λανθασμένες επιλογές συντρόφων. Ο γάμος με τον πάμπλουτο Αλέξη ήταν μια κίνηση που ούτε η ίδια κατάλαβε πώς έγινε και τώρα ασφυκτιά.

Αλέξης: πάμπλουτος και αδίστακτος επιχειρηματίας, βαδίζει στα χνάρια του πατέρα του κι εμπλέκεται σε κύκλωμα εκβιασμού και εξαπατήσεων. Δεν είναι οξυδερκής σαν τον πατέρα του, τον οποίο δεν αγαπά και ιδιαίτερα γιατί του τονίζει την ανικανότητά του. Έτσι, ο Αλέξης συνεχίζει το έργο του πατέρα του κάνοντας το ένα λάθος πίσω από το άλλο.

Κώστας: κατ’ εμέ ο πιο επίπεδος χαρακτήρας του μυθιστορήματος, γιατί δεν έχει άλλο ρόλο εκτός από το να ανατρέψει τη ζωή της Χριστίνας για πάντα, να της χαρίσει την αληθινή αγάπη και να τη στηρίξει στα πολύ δύσκολα που έρχονται κατά πάνω τους σα χιονοστιβάδα. Γέλασα πολύ όμως με τον ρόλο της γραμματέως του, Σωφρονίας, μια απολαυστική καρικατούρα της Σαπφούς Νοταρά.

Ελίνα: η ερωμένη του Αλέξη, μια γυναίκα δολοπλόκα και σατανική, που σύντομα έρχεται αντιμέτωπη με τα λάθη της αλλά κυρίως με το αιματηρό παρελθόν της. Με εξαιρετική δεξιοτεχνία η κυρία Γαλανού τη μετατρέπει από κυνηγό σε θύμα.

Φανή: ο οφθαλμός ος τα πάνθ’ ορά, η γυναίκα-κλειδί. Μητέρα της Χριστίνας, μια γυναίκα που ακροβατεί ανάμεσα στα «πρέπει» και στα «θέλω», κρατά στα χέρια της την ευτυχία της κόρης της κι ένα αιματοβαμμένο κόσμημα. Θα αντέξει να κρατά για πάντα κρυμμένη την αλήθεια της πατρότητας της κόρης της;

Ένα υπέροχο γαϊτανάκι χαρακτήρων, με πολύ βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχολογίας, αδίστακτη καταβύθιση του μαχαιριού στο κόκαλο κι ένα κείμενο που καταφέρνει να δείξει πολλές πλευρές των προσωπικοτήτων που έχουμε για πρωταγωνιστές και να φωτίσει ομοιόμορφα κάθε χαρακτηριστικό τους. Ο κάθε ήρωας σταυρώνεται και ανασταίνεται, χαμογελά και κλαίει, τιμωρεί και ηττάται, αλλάζει πορεία και τρόπο σκέψης, δε μένει στιγμή ήσυχος ή μονοδιάστατος. Η ιστορία ίσως φανεί αρχικά μπερδεμένη ή αναληθοφανής, ακόμη και υπερβολική ως προς τις συμπτώσεις και την εξέλιξη του μύθου, όμως, όπως τονίζω επανειλημμένα, πείστηκα γι’ αυτό που διαβάζω, κάτι που θεωρώ προτέρημα για έναν συγγραφέα. Η ιστορία με παρέσυρε από την αρχή ως το τέλος. Ως άρρεν αναγνώστης, οι γλυκανάλατες ερωτικές ιστορίες δε με τραβούν, οπότε τα σχετικά χωρία τα προσπερνούσα, πολλές φορές όμως προχωρώντας παρακάτω κόλλαγα στο κείμενο και αφηνόμουν να διαβάσω ακριβώς αυτά τα χωρία που απέφευγα! Οι λέξεις, η σύνταξη, οι παράγραφοι της συγγραφέως είναι πολύ καλογραμμένα συστατικά, οπότε και γι’ αυτό τη συγχαίρω ειλικρινά.

Το μυθιστόρημα εξισορροπεί ανάμεσα στο ερωτικό (που προσπερνούσα όποτε δε με απορροφούσαν οι λέξεις, κάτι σπάνιο) και το αστυνομικό μυθιστόρημα (που έφαγα τα νύχια μου). Ενώ στην αρχή μας δίνεται μια χαλαρή σχετικά ερωτική ιστορία, για έναν άντρα κακό που απατά τη γυναίκα του, μια γυναίκα που έχει τελματώσει στον γάμο, γνωρίζοντας ακόμη και για την ερωτική εξαπάτηση, και μια ερωμένη που θέλει τα πάντα από τον πλούσιο εραστή, χωρίς όμως να χάνει και την αυθυπαρξία της, ξαφνικά το φόντο σκοτεινιάζει, ο σύζυγος έχει σκοτεινό παρελθόν, η σύζυγος έχει μαύρα μεσάνυχτα για το δικό της παρελθόν και η ερωμένη έρχεται αντιμέτωπη με μια τραγική αλήθεια! Και φυσικά η δράση συνοδεύεται από αντίδραση, της οποίας οι συνέπειες θα είναι αμείλικτες για όλους.

Θα κάνω ιδιαίτερη μνεία για το τέλος, το οποίο φυσικά δε θα αποκαλύψω. Το βρήκα αρκετά συγκινητικό και λυτρωτικό. Ακριβώς αυτήν την κίνηση περίμενα για να ανακουφιστούν όλοι και να βρει το παρελθόν τη δικαίωση. Μέσα σε μια κατανυκτική, υποβλητική ατμόσφαιρα, η ιστορία τελειώνει όπως της αξίζει και η αναφορά στο Μοιρολόι της φώκιας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη απλώς εντείνει τη συγκίνηση για το φινάλε.

Βιβλίο Εκδίκηση
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μου αρέσει πολύ που στην εποχή μας μια συγγραφέας σαν την κυρία Άννα Γαλανού πειραματίζεται με κάτι δύσκολο και διαφορετικό. Δεν ξεκίνησε να γράφει ένα καθαρά ιστορικό μυθιστόρημα ούτε ένα ρομάντσο με στιβαρό ιστορικό φόντο που να προσδίδει αληθοφάνεια. Αντίθετα, με όλη της την αγάπη απέναντι στον αναγνώστη και στον τόπο που τη γέννησε μελέτησε εμβριθώς και ενδελεχώς τον τόπο της, την εποχή, τα ήθη και τα έθιμα, τις νοοτροπίες, τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, τις κάστες, τα πάντα και κατάφερε να τα ενώσει αρμονικά και να τα συνταιριάξει σε μια καθαρογραμμένη εικόνα, στο κέντρο της οποίας ζουν και κινούνται τα μέλη της οικογένειας Βενιέρη (στο παρόν βιβλίο ο Ιωάννης και η Αριάδνη). Έχουμε ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα γεμάτο με όλα τα θετικά χαρακτηριστικά που μπορεί να εντοπίσει κανείς σε ένα κείμενο από τα διακριτικά καλολογικά στοιχεία ως τη στιβαρή αφήγηση.

Το κείμενο εξισορροπεί αρμονικά ανάμεσα στο ντοκουμέντο και τη μυθοπλασία, μιας και οι απαραίτητες ιστορικές λεπτομέρειες είναι όσες χρειάζονται ενώ από την άλλη οι διαρκείς ανατροπές και εκπλήξεις δεν αφήνουν την κεντρική ιδέα να τελματώσει. Το δεύτερο βιβλίο της τριλογίας, παρ’ όλο που περιγράφει ουσιαστικά μια περίοδο χωρίς πολλές εναλλαγές και παρακολουθεί τη ζωή του Ιωάννη, τις αλλαγές που τον ανδρώνουν, την προδοσία και τον ηρωισμό που τον συντροφεύουν, δε με κούρασε σχεδόν καθόλου. Είναι δύσκολο να κρατήσεις το ενδιαφέρον του αναγνώστη όταν ο κύριος άξονας της αφήγησης είναι η ζωή σε ένα πειρατικό καράβι, τα ρεσάλτα του, οι μάχες σώμα με σώμα, τα σκλαβοπάζαρα στην Μπαρμπαριά και αλλού, ειδικά όταν έχεις να καλύψεις ένα διάστημα εικοσαετίας ώστε να μεγαλώσουν και οι δύο πρωταγωνιστές και να αποδυθούν σε έναν αγώνα δρόμου που θα τους αλλάξει για πάντα τη ζωή. Πόσες επιθέσεις, πόσο αίμα, πόσο κυνηγητό, πόσα λάφυρα πια;

Επομένως η πλοκή εξελίσσεται με ποικιλία και εσωτερικές αλλαγές ανάμεσα στους πειρατές (ιεραρχία, προδοσία, εκτελέσεις, θάψιμο θησαυρού, παζαρέματα κλπ.), οι οποίοι κινούνται ακριβώς όπως θα περίμενε κανείς από ένα κοπάδι. Ο αρχηγός πέθανε, ζήτω ο αρχηγός! Για να μην αναφερθώ στην άριστη γνώση από μεριάς της κυρίας Γαλανού του γεωφυσικού τοπίου της Κρήτης. Με άνεση και μαεστρία καταγράφονται σχεδόν όλα τα απόκρημνα σημεία, οι όρμοι, οι κρυμμένες σπηλιές, οι χερσόνησοι, τα βράχια, τα ξερονήσια, οι ύφαλοι της Μεγαλονήσου κι έτσι ταξίδεψα σε αυτό το νησί από άκρη σ’ άκρη. Το ένστικτο του Ιωάννη καλλιεργείται και ακονίζεται, προετοιμάζεται για το χειρότερο, δεν επαναπαύεται στιγμή και αναρωτιόμουν ως πού θα φτάσει αυτή η αφήγηση και πώς θα προχωρήσει παρακάτω.

Άλλη μια πρωτοτυπία στο κείμενο είναι το γεγονός πως δεν έχουμε παράλληλη αφήγηση των ζωών των δύο αδελφών αλλά για την Αριάδνη μαθαίνουμε αποσπασματικά από το δίκτυο πληροφοριοδοτών που έχει στήσει ο Ιωάννης. Η αλήθεια είναι πως μια τρυφηλή ζωή, αυστηρά ανεπτυγμένη μεταξύ των τειχών του παλατιού ίσως να ήταν ακόμη πιο δύσκολο να μην οδηγήσει στην ανία, επομένως σοφά έπραξε η συγγραφέας και έδωσε φως στην Αριάδνη μέσα από τον αδελφό της.

Όλα αλλάζουν όμως όταν φτάνει η ώρα για ένα σημαντικό βήμα στη ζωή της Αριάδνης και ξαφνικά η αφήγηση καλπάζει! Τα γεγονότα δίνουν πάμπολλες ευκαιρίες για νέες ανατροπές και εκπλήξεις στην πορεία της ιστορίας, με αποκορύφωμα την εμφάνιση μιας γυναίκας που θα διαλύσει στην κυριολεξία το πειρατικό ασκέρι και θα μπει ανάμεσα σε δύο σημαντικούς άντρες της αφήγησης. Σατανική, πανούργα, άπληστη και ανικανοποίητη, εκμεταλλεύεται τα πάντα και χάρη σε κείνη το τέλος του βιβλίου έρχεται ακόμη πιο κοντά! Προσμετρώ στα θετικά τον τρόπο με τον οποίο εμφανίστηκε στην ιστορία μα πάνω απ’ όλα την πορεία της ανάμεσα στις σελίδες. Χάρη σε κείνη, η κυρία Γαλανού δείχνει με παραστατικό τρόπο τη σημασία της μπέσας μεταξύ αντρών ειδικά εκείνη την εποχή και το μέγεθος της πίκρας που μπορεί να επιφέρει η ερωτική προδοσία. Τα αισθήματα που νοιώθουν οι άντρες του κειμένου μετά από μια απόρριψη ή προδοσία εξακολουθούν να υφίστανται ακόμη και σήμερα, εξίσου έντονα, εξίσου ειλικρινά.

Από τα ελάχιστα μειονεκτήματα του μυθιστορήματος θα επισημάνω την επιμονή να μάθουμε τη διαφορά μεταξύ πειρατών και κουρσάρων (ποτέ πριν δεν είχα σκεφτεί ότι διαφέρουν!) και το εκτεταμένο γράμμα που έγραψε ο Ιωάννης σε περίπτωση που συναντούσε την Αριάδνη, το οποίο παρατέθηκε ολόκληρο, συνοψίζοντας όλη την ιστορία των Δρόμων της καταιγίδας, ακόμη και την ως τότε αφήγηση. Πιστεύω πως αν παρετίθετο αποσπασματικά, με έμφαση στα συναισθήματα της αδημονίας, της αγάπης, της απουσίας, θα ήταν πιο έντονα συναισθηματικό και θα έδινε περισσότερη ένταση στη ροή.

Τέλος, μου έκανε εντύπωση η νέα ζωή της Αριάδνης και η αλλαγή της από υπάκουη, αδύναμη και μαλθακή μαριονέτα σε αυστηρή, σκληρή και αδυσώπητη γυναίκα, χάρη σε μια σειρά γεγονότων που τη βοήθησαν να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της και να έρθει αντιμέτωπη με την ως τότε τακτοποιημένη ζωή της. Προς Θεού, δε γίνεται πειρατίνα αλλά η κυρία Γαλανού χειρίζεται σωστά την ωρίμανση της ηρωίδας και περιγράφει αξιόλογα περιστατικά που μου έμειναν χαραγμένα στο μυαλό, τόσο με τη δύναμη των συνεπειών τους όσο και με τη γλαφυρότητα της περιγραφής τους.

Η ενετοκρατούμενη Κρήτη των τελών του 16^ου αιώνα ξεδιπλώνεται μέσα από τις περιπέτειες του Ιωάννη και της Αριάδνης που αγωνίζονται να ξαναβρούν ο ένας τον άλλον παρ’ όλα τα υδάτινα και χρονικά μονοπάτια που τους χωρίζουν όλη την ώρα. Με αφορμή αυτές τις εξελίξεις, το μυθιστόρημα μας χαρίζει ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο, μας σεργιανάει στα βρώμικα καράβια των πειρατών και στα παζάρια που αντηχούν από τους ολοφυρμούς των σκλάβων, μας δείχνει την καταπίεση της ενετοκρατούμενης Κρήτης και τον πλούτο των παλάτσο της Βενετίας, δείχνει με καλογραμμένο τρόπο την αδελφική αγάπη και τη δύναμή της να ξεπερνάει εμπόδια και ανθρώπους και πάνω απ’ όλα τονίζει τη δύναμη και τις ικανότητες της κυρίας Γαλανού που δοκιμάζεται σε κάτι πρωτόγνωρο για την εποχή μας και για το στυλ της. Σωστό ξεδίπλωμα χαρακτήρων, άριστη και επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση της εποχής, του τόπου και των ανθρώπων, αρτιότητα στα συγγραφικά ευρήματα που προκαλούν αγωνία και εκπλήξεις σε μη αναμενόμενες στιγμές και πάνω απ΄ όλα ελάχιστες επαναλήψεις που συναντώ συνήθως σε τριλογίες. Αναρωτιέμαι πώς θα ολοκληρωθεί η ιστορία και με τι θυσίες θα πάρει εκδίκηση το αδικοχυμένο αίμα. Η «Εκδίκηση» είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι σε μια περίοδο που δύσκολα προσεγγίζουν οι Έλληνες συγγραφείς και προσφέρει άφθονες συγκινήσεις, περιπέτειες αλλά και συναισθήματα.

Βιβλίο Θυσία
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με αυτό το μυθιστόρημα η συγγραφέας έχει προχωρήσει πολλά βήματα μπροστά ως προς την υλοποίηση της κεντρικής ιδέας, τη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, τον σχεδιασμό της πλοκής και την απόδοση της εποχής και των τόπων. Η γραφή της δεν έχει καμία σχέση με τα προηγούμενα βιβλία που μας χάρισε, αντίθετα την ένιωσα πιο μεστή, αρκετά μελετημένη και αφοσιωμένη σε ένα πρωτόγνωρο πάθος! Η κυρία Γαλανού για χρόνια πάλευε με τη βιβλιογραφία, την έρευνα και το στυλ της κι ήρθε η ώρα να δώσει το πρώτο δείγμα στο κοινό. Ντοπιολαλιά, ήθη και έθιμα, ιστορικές συγκυρίες, σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, ο τρόπος σκέψης των απλών και των πάμπλουτων ανθρώπων είναι εξαιρετικά καλοδουλεμένα νήματα που στήνουν σαϊτιά τη σαϊτιά την ιστορία στον αργαλειό του βιβλίου.

Η Ρούσσα είναι μια πανέξυπνη, κατ’ εξαίρεσιν μορφωμένη, 15χρονη κοπέλα, ευαίσθητη και παρορμητική. Η ζωή της κάνει μια σκληρή στροφή 180 μοιρών και ο χαρακτήρας της σμιλεύεται στα αμπάρια των γαλερών, στα τρισάθλια υπόγεια των καραβάνσαραϊ και στα απομονωμένα μιτάτα της βόρειας Κρήτης. Οι συνθήκες την αναγκάζουν να μυηθεί στα μυστικά της μεταμφίεσης για να κρύβει την ανυπέρβλητη ομορφιά της και να καταφέρει να επιβιώσει σε έναν κόσμο όπου οι ευγενείς και οι άρχοντες ζουν παραδεισένια ενώ οι φτωχοί απλώς πεθαίνουν. Και όταν ο έρωτας της χτυπάει την πόρτα με τη μορφή του Σεκίρ, του κατά σχεδόν είκοσι χρόνια μεγαλύτερού της αρχισταβλίτη και ευνοούμενου του Αχμέτ πασά, αρχίζει να ελπίζει σε ένα καλύτερο αύριο, φωτεινότερο και πιο αισιόδοξο. Ναι, καλά!

Από τον Χάνδακα στην Κωνσταντινούπολη, στην Αδριανούπολη και στο Ρέθυμνο, αναπαριστώνται με σαφήνεια, ακρίβεια και πιστότητα η εποχή και οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Αστρονομία, ζωγραφική, κτηνοτροφία, εμπόριο, πειρατεία, σκλαβοπάζαρα είναι ελάχιστα μόνο από τα γεγονότα και τις επιστήμες που ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη. Οι ήρωες ζουν και δρουν σχεδόν στα απόνερα της Ιστορίας, μιας και η συγγραφέας δεν ενέταξε με τη βία τους ήρωές της στην εποχή, αντίθετα, οι αλλαγές στην εποχή επηρεάζουν και τις κινήσεις των πρωταγωνιστών. Η πλοκή με κέρδισε από την αρχή, γιατί ενώ φαντάστηκα ότι θα διαβάσω άλλο ένα ιστορικό ρομάντσο (που και πάλι, αν το πιάσει η κυρία Γαλανού στα χέρια της του δίνει άλλη διάσταση), με τους δύο πρωταγωνιστές να ζουν τον έρωτά τους γεμάτοι πλούτο και χλιδή, η πλοκή κάνει τα δικά της τερτίπια. Η «Θυσία» είναι ένα μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές, με στρωτή αλλά πολυδιάστατη αφήγηση και με διαρκείς εκπλήξεις, που σχεδόν αντιβαίνουν στον καθιερωμένο κανόνα τέτοιων κειμένων! Η ιστορία της Ρούσσας ξεκινάει αλλιώς, συνεχίζεται αλλιώς και καταλήγει εντελώς αλλιώς! Και όλα αυτά δοσμένα όχι μόνο με την ενδελέχεια και τη διεισδυτικότητα της συγγραφέως αλλά και με πλούτο καλολογικών στοιχείων, παρομοιώσεων και μεταφορών, που δε χόρταινα να διαβάζω και να σχηματίζω τις εικόνες στο μυαλό μου.

Συνεχής αγωνία, ανατροπές στις ζωές του Σεκίρ και της Ρούσσας, αληθοφανή εμπόδια, σημαντικές δυσκολίες και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει το περιθώριο να σκιαγραφηθούν άψογα οι χαρακτήρες και να μη φανούν ούτε στιγμή «χάρτινοι» ή άβουλοι. Ειλικρινά, μακάρι να μπορούσα να γράψω πιο αναλυτικά για τα συναισθήματα που μου προκάλεσε η εξέλιξη της πλοκής, όμως θα ήταν άδικο για όσους δεν το έχουν διαβάσει ακόμη. Και το τελευταίο κεφάλαιο, αχ, αυτό…..να δείχνει με ωμότητα και τραγική αλήθεια περίτρανα τον τίτλο του πρώτου βιβλίου της τριλογίας και να μου φέρνει δάκρυα στα μάτια αλλά και μια μεγάλη απορία: αφού φτάσαμε ως εδώ, τι θα μας απασχολήσει στο δεύτερο βιβλίο της σειράς; Ποιος είναι ο κεντρικός θεματικός άξονας; Τι έχει στο μυαλό της η συγγραφέας, εκτός από το να με ξενυχτήσει; Ερωτήματα που πρέπει να περιμένουν ως το επόμενο βιβλίο των «Δρόμων της καταιγίδας».

Η «Θυσία» είναι ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα, εντελώς διαφορετικό από κάθε τι που έχω διαβάσει ως τώρα, ευρηματικό, όχι υπερβολικά συναισθηματικό, στιβαρό, καλοδουλεμένο, άψογα σχεδιασμένο και εύχομαι ολόψυχα η αφήγηση να προχωρήσει και στα επόμενα βιβλία με την ίδια ένταση. Τέλος, ας μου επιτραπεί να κάνω και μια ιδιαίτερη μνεία στην πανέμορφη φωτογραφία του εξωφύλλου.