Βιβλίο Τρικυμίες παθών 
Συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Την περίοδο της ζωής του σημαντικού αυτού πνευματικού ανθρώπου στην πρωτεύουσα της Ολλανδίας παρακολουθεί η Αργυρώ Μαντόγλου, παρακινημένη από τη σεβάσμια μορφή που όλοι έχουμε υπ’ όψιν όταν αναφερόμαστε στον Κοραή και την αντίφαση που παρουσιάζεται με τα πρώτα του άσοφα και γεμάτα νεανικές τρέλες χρόνια του. Είμαστε λίγο πριν τη Γαλλική Επανάσταση, σε μια πόλη που αποτελεί ευρωπαϊκό κέντρο εμπορίου και διακρίνεται από χαλάρωση ηθών και νεωτεριστικές ιδέες. Μέλημα της συγγραφέως είναι η απόδοση της ατμόσφαιρας της εποχής και των ιδιαιτεροτήτων των χαρακτήρων, ειδικά του πολυδιάστατου Κοραή, κάτι που καταφέρνει ικανοποιητικά. Ο Διαμαντής, όπως ονομάζεται  στο βιβλίο, δέχεται την απόφαση του πατέρα του, έχει όμως τα δικά του, κρυφά σχέδια: «Η μανιώδης αποστροφή του για την Τουρκιά και ο πόθος του για γνώση δεν του επέτρεπαν ν’ αλλάξει γνώμη» (σελ. 21). Θέλει να πάει στη Δύση, «εκεί που γράφτηκαν τα έργα που μελετούσε, εκεί που μιλιούνται οι γλώσσες που μαθαίνει. Λαχταρούσε να πάει στη Δύση να φωτιστεί» (σελ. 24). Ο Διαμαντής καρτεράει με λαχτάρα τη συνάντησή του με τον Βύρτον, φίλο του ιερέα Βερνάρδου Κεύνου στη Σμύρνη που έγραψε συστατική επιστολή ώστε να τον βοηθήσει ο Βύρτον κατά την παραμονή του εκεί με τους κύκλους της πόλης και για να τον φέρει σε επαφή με τη γλώσσα και τα κείμενα των προγόνων του.

Το μυθιστόρημα είναι συμπυκνωμένο και εξισορροπεί μεταξύ βιογραφίας και μυθιστορήματος, χωρίς να με κουράσει στιγμή και χωρίς να είναι βαρυφορτωμένο με περιττές ιστορικές ή άλλες λεπτομέρειες. Φωτίζεται σωστά ο χαρακτήρας του λογίου, η λαχτάρα του να μορφωθεί, η αγάπη του για την ελληνική γλώσσα, οι απόψεις του για τον υπόδουλο ελληνισμό και πώς αυτός θα ελευθερωθεί αν αποκοπεί το ατομικό συμφέρον από το συλλογικό, αν αρχίσει να μιλάει με τις δικές του λέξεις που περιέχουν αιώνες σοφίας, αν τηρήσουν τις δικές τους παραδόσεις κ. ά. Οι οικονομικές του ατασθαλίες δεν είναι προϊόν κομπασμού και ελαφρότητας αλλά αποτέλεσμα της ευπιστίας του, των παράτολμων σχεδίων που συλλαμβάνει για βελτίωση των οικονομικών της επιχείρησης σε καιρούς δύσκολους και με προϋποθέσεις ασύμφορες. Επιπλέον, καταγράφονται οι αντιθέσεις της καθημερινότητας στη Σμύρνη με αυτήν στο Άμστερνταμ, με την Όπερα να είναι «…υποχρεωτική, πιο σημαντική ακόμα και από την εκκλησία» (σελ. 109) και τον κώδικα της βεντάλιας που χρησιμοποιούν ανύπαντρες και έγγαμες γυναίκες να είναι τα μυστικά σημάδια επικοινωνίας μεταξύ ενδιαφερομένων. Οι εντυπώσεις του Διαμαντή από αυτόν τον τόσο διαφορετικό κόσμο, οι προσπάθειες ενσωμάτωσής του σε αυτό το σύμπαν, ακόμη και ο έρωτας είναι πτυχές της προσωπικότητάς του που φωτίζονται χωρίς ίχνος σκανδαλοθηρίας.

Ο Κοραής ίσως παρασύρεται από τον κοσμοπολιτισμό, τα γράμματα όμως δεν τα ξεχνάει, γι’ αυτό στις βαρετές, πληκτικές βραδιές με πλούσιους συνδαιτυμόνες, ματαιόδοξους και ρηχούς συνομιλητές, το χαμόγελό του πλαταίνει με τη σκέψη στο τελευταίο βιβλίο του Βολταίρου που του ταχυδρομήθηκε. Το εντυπωσιακό είναι πως έχει καταλάβει από νωρίς πόσο διαφέρει η ελληνική κοινότητα: «…αυτή η μικρή κοινότητα των Γραικών, των πνευματοκτόνων Γραικών, αμάθητοι έμποροι και παραγιοί…» (σελ. 109) από αυτήν που άφησε πίσω του ή, ακόμη χειρότερα, από τους υπόλοιπους πλουσίους. Σταδιακά οδηγείται σε κάμψη, μέχρι να φτάσουμε όμως εκεί υπάρχουν άφθονα κωμικοτραγικά περιστατικά, γραμμένα με τρόπο που η ανάγνωση κυλάει αβίαστα, συνδυάζοντας αυθεντικές φράσεις του Κοραή με μυθιστορηματικά δοσμένες εξελίξεις. Αποσπάσματα από κείμενά του στεφανώνουν την αρχή κάθε κεφαλαίου ενώ η αντίθεσή του με τον Σταμάτη Πέτρου, υπάλληλο του πατέρα του που τον συνοδεύει στο ταξίδι γιατί ξέρει καλά την αγορά, τη γλώσσα, τα προϊόντα και τις συνήθειες του τόπου κι είναι πολύτιμος, είναι αξιοπρόσεκτη. Ο Κοραής εκνευρίζεται με την άγνοια και την πανουργία του παραγιού, ο δεύτερος όμως διαβλέπει πράγματα και νιτερέσα που διαφεύγουν του πρώτου. Θα καταφέρει λοιπόν ο σημαντικός λόγιος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού να συνδυάσει την κοσμοπολίτικη ζωή κι αυτήν του εμπόρου με τη σοφία και τη μελέτη των κειμένων;

Οι «Τρικυμίες παθών» είναι μια καλογραμμένη μυθιστορηματική βιογραφία του Αδαμαντίου Κοραή, σχετική με τα χρόνια της παραμονής του στο Άμστερνταμ. Ευσύνοπτα κεφάλαια, ενδιαφέρουσες περιπέτειες, ένας απρόσμενος έρωτας με αναπάντεχο τέλος, διαρκείς  εμπορικές αποτυχίες και ταυτόχρονα επαφή με φιλολογικά και άλλα κείμενα που συγκροτούν την προσωπικότητα και τη νοοτροπία του Κοραή δημιουργούν μια ιστορία που κυλάει αβίαστα και φωτίζει πλέρια και αντικειμενικά τα πρώτα βήματα του διαφωτιστή στην Ευρώπη. Το ευφάνταστο και ευρηματικό τέλος κλείνει το μυθιστόρημα με ελπίδα και προσμονή.

Βιβλίο Σώμα στη βιτρίνα
Συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο είναι αυτό ακριβώς που περιέγραψα πριν: ή θα αφεθεί ο αναγνώστης στη μαγεία μιας καλογραμμένης ιστορίας, ψάχνοντας να ανακαλύψει τον κοινό παρονομαστή των πρωταγωνιστών, ή θα σταματάει κάθε τρεις και λίγο για να ψάξει λίγο παραπέρα, ελάχιστα  πιο κάτω από την αράδα που μόλις τελείωσε. Παραλληλισμοί που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά, μεταφυσικές έννοιες που ντύνονται λογικοφανώς, κατ’ επίφασιν συμπτώσεις που οδηγούν κάπου, επάλληλες πορείες ανθρώπων που έχουν χαραχτεί στο καλντερίμι του χρόνου ακριβώς όπως και η πόλη με τους επάλληλους χωροταξικούς της κύκλους, που εύκολα μπορούν να μπερδέψουν τον άγνωστο, τον τουρίστα. Και αυτήν την πόλη, τα κανάλια, το λιμάνι, τα σπίτια με τα πολλά παράθυρα, να τα αντικρίζει καθημερινά το σώμα της Νατάσας στη βιτρίνα του σπιτιού αλλά και το σώμα της Έλσε στη βιτρίνα της πόλης, την «Πύλη των Δακρύων».

Με συγκίνησε η ιστορία της Έλσε και ο τρόπος που κατάφερε, ακόμη και από καθαρή τύχη, να γίνει μοντέλο του Ρέμπραντ. Η ατμόσφαιρα της εποχής, οι περιγραφές των κτηρίων και των ανθρώπων ήταν παραστατικότατα και η ιστορία της ακόμη και την τελευταία στιγμή έχει ανατροπές! Η Έλσε ζει σε μια πολυκατοικία νοικιάζοντας ένα διαμέρισμα από μα στρυφνή γριά που απαιτεί κάθε μέρα τα νοίκια της. Η κατάσταση πιέζει και η γριά την αναγκάζει να γίνει πόρνη για να την εξοφλεί. Η Έλσε όμως δεν είναι προορισμένη να ζήσει για πολύ σε αυτές τις συνθήκες, γιατί τα γεγονότα θα τη βοηθήσουν να πραγματοποιήσει την αρχική της επιθυμία: να πετάξει! Στο σήμερα, η Ελισάβετ, ο Άγγελος και η Νατάσα είναι τρία πρόσωπα που έχουν τα δικά τους μυστικά, ψυχολογικά προβλήματα, ανασφάλειες, σκοτεινό παρελθόν και σταδιακά διαπίστωνα πως δεν έχουν ξεφύγει από τη σκιά της Έλσε. Η συγγραφέας επιλέγει να μας γνωρίσει σιγά σιγά και με τον δικό της ρυθμό το χτες της ζωής τους και τους λόγους που τους οδήγησαν στο Άμστερνταμ. Η πιο συναρπαστική περίπτωση ήταν αυτή της Νατάσας, μιας και έφτασε στην Ολλανδία με τον πιο ανατρεπτικό τρόπο και αναγκάστηκε να προβεί σε πράξεις που έβλαψαν ανθρώπους γύρω της. Η τέχνη του Ρέμπραντ συνοδεύει τις κινήσεις της Ελισάβετ, η οποία γνωρίζει έναν νέο έρωτα στην πόλη αυτήν, ευελπιστώντας να σβήσει οριστικά τα γεγονότα που συνέβησαν σε εκείνο το νησί. Ο Άγγελος γνωρίζει τη Νατάσα και η μεταξύ τους επαφή είναι αρκετά διαφορετική από ό,τι έχω διαβάσει ως τώρα.

Η Νατάσα δεν είναι άλλη μια κοπέλα που τα βρήκε δύσκολα σε ξένη χώρα κι αποφάσισε να ακολουθήσει την «εύκολη» λύση, την πορνεία, όχι, είναι αξιοπρεπής, σπουδάζει, έχει τα κριτήριά της και ειδικά την τέχνη του έρωτα την έχει αναγάγει σε επιστήμη για να προστατέψει κυρίως τον εαυτό της. Η συγγραφέας ούτε αυτό δεν άφησε να παραμείνει κλισέ: «Μήπως δεν είναι εκπόρνευση να έχεις έναν σύζυγο και να το κάνεις κάθε βράδυ παρ’ ό,τι σε αηδιάζει; … Δεν είναι εκπόρνευση να έχεις μια δουλειά που σιχαίνεσαι κι όμως να συνεχίζεις να χαραμίζεις τον χρόνο σου σε πράγματα αδιάφορα και ταπεινωτικά; Να κάνεις παρέα με ανθρώπους που περιφρονείς, με άντρες εμετικούς;» (σελ. 68).

Ανάμεσά τους, γύρω τους, κατά τη διάρκεια των περιπετειών τους, η κυρία Μαντόγλου δε διστάζει να σκορπίσει διαχρονικές και καίριες παρατηρήσεις πάνω στην ανθρώπινη ψυχολογία, να βοηθάει τον αναγνώστη να κοιτάζει καλύτερα τα γεγονότα που διαδραματίζονται μπροστά στα μάτια του και να αφήνει άπλετο χώρο στο στυλ και το ταλέντο της να δομήσουν άλλο ένα καλογραμμένο και εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα, ακριβώς για αναγνώστες που θέλουν να αποκτήσουν κάτι που θα τους πάει ένα βήμα πιο πέρα στον χώρο της ανάγνωσης. Η ολοκλήρωση των ιστοριών γίνεται συνετά, χωρίς βεβιασμένες κινήσεις και οι ψηφίδες του παζλ μπαίνουν μία μία στη θέση τους, απαρτίζοντας έτσι ένα δυνατό σύνολο που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο και με έκανε να καταλάβω πως η κυρία Μαντόγλου ήρθε για να μείνει στον χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«… είχε καταλάβει πως όσο πιο ανοιχτά είχε τα μάτια της, τόσο περισσότερη ασχήμια θα έβλεπε, και όσο περισσότερους ανθρώπους συναντούσε, τόσο θα μίκραινε η επιθυμία της να γνωρίσει σε βάθος το ανθρώπινο γένος σε όλες του τις διαστάσεις, ακόμα και τον ίδιο της τον εαυτό» (σελ. 228).

«Για κάποιους υπάρχει ένα καρφί στο παρελθόν, ένα καρφί όπου η μοίρα τους έχει σκαλώσει και έχει σκιστεί, αλλά συνεχίζουν να ζουν με το τρύπιο ρούχο της ψυχής τους, ζωντανοί μεν αλλά ευάλωτοι και ανεπανόρθωτα λαβωμένοι» (σελ. 301).

«Και η Νατάσα αναρωτήθηκε πώς γίνεται στον κόσμο να υπάρχει τόση καλοσύνη. Και αν υπάρχει, γιατί δεν εξαπλώνεται, γιατί δεν αποκτά μιμητές, γιατί δεν τη ζηλεύουν οι άνθρωποι» (σελ. 350).

Βιβλίο Το κορίτσι με τον υάκινθο
Τίτλος πρωτοτύπου Girl in hyacinth blue
Συγγραφέας Susan Vreeland
Μεταφραστής Βασιλική Λίγγρη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διήγηση (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μα τι ωραίο βιβλίο! Πρωτότυπο στη σύλληψη, πάρα πολύ καλογραμμένο, τρυφερό, ρομαντικό αλλά και σκληρό, ωμό, ρεαλιστικό. Κάτι σαν συλλογή διηγημάτων με κεντρικό άξονα τον ζωγραφικό πίνακα του Βερμέερ μιας και κάθε κεφάλαιο είναι και μια μικρή ιστορία του κάθε κατόχου του πίνακα και μια αντίστοιχη μεταπήδηση σε άλλη εποχή. Ξεκινάμε από το σήμερα, όπου αμφισβητείται η γνησιότητα του πίνακα, επιστρέφουμε στον 18ο και μετά στον 16ο αιώνα για να καταλήξουμε στην ημέρα δημιουργίας του πίνακα. Ναι, είναι Βερμέερ κι από ό,τι βλέπω στο εξώφυλλο είναι τόσο μα τόσο τρυφερός και αληθινός πίνακας, σαν φωτογραφία. Αποφεύγοντας η συγγραφέας να γράψει αμέσως πού βρισκόμαστε και πότε, μας δίνει σποραδικά στοιχεία που συνθέτουν την εκάστοτε εποχή είτε μέσω νοοτροπίας, είτε μέσω περιγραφής ρούχων και κτηρίων, είτε μέσω αναφοράς σε βασιλιάδες και κυνήγι μαγισσών. Πάρα πολύ ωραίες περιγραφές των εποχών, με πιο συγκλονιστική αυτήν των πλημμυρών στην Ολλανδία πριν ξεκινήσουν οι άνθρωποι να κατασκευάζουν τα μεγάλα φράγματα που θα τους γλίτωναν από τις φυσικές καταστροφές. Όλα τα σπίτια ανέβαζαν την οικοσκευή τους και τα ζώα!!! στη σοφίτα και περιμένανε να κατέβουν τα νερά για να μετρήσουν τι απέμεινε από τις σοδειές τους. Μετακινήσεις με βάρκες, απλοί άνθρωποι κι η πρωτεύουσα, το Άμστερνταμ, σε μια μακρινή απόσταση. Μέσα σε αυτήν την πλημμύρα ένα μωρό αφήνεται στο παράθυρο ενός σπιτιού τυλιγμένο με μια κουβέρτα κι αγκαλιά με τον πίνακα του Βερμέερ, με την παράκληση να πουληθεί ο πίνακας για να φάει το μωρό. Συγκινητικότατο. Από τα πολύ καλά βιβλία που έχω διαβάσει, τα πιο πρωτότυπα, τα πιο τρυφερά.

Βιβλίο Τα κομπολόγια
Συγγραφέας Τάκης Γεράρδης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο ταξιτζής Χρήστος Βερούτης συναντά τυχαία τον παλαιοπώλη Σπύρο Σαμαρόπουλο και η ζωή του αλλάζει για πάντα. Μπαίνει στον κόσμο των συλλεκτών, των κλεμμένων θησαυρών, της κλεπταποδοχής, της λαδωμένης αστυνομίας, του σάπιου κατεστημένου, της λαχτάρας και της ανυπομονησίας για το επόμενο αντικείμενο της συλλογής. Ένας κόσμος πρωτόγνωρος ημιπαράνομος και ημινόμιμος ανοίγεται μπροστά στα έκπληκτα μάτια του. Ο Σπύρος τριγυρίζεται από ένα σύμπαν κλεπταποδόχων, μεσαζόντων, κρυφών πλούσιων γνωριμιών που δε διστάζουν να αγοράσουν με κάθε κόστος πολύτιμους θησαυρούς από ανθρώπους που δε διστάζουν να ξεπουλήσουν την Ιστορία τους για πολλά χρήματα! Ο συγγραφέας δεν ηθικολογεί και δεν κατηγορεί. Αφήνει από τα δρώμενα, τα συναισθήματα, τις κινήσεις και τις αντιδράσεις των πρωταγωνιστών του να καταλάβει ο αναγνώστης τι είναι σωστό και τι όχι. Μια περγαμηνή που πουλήθηκε από μοναχούς του Αγίου Όρους και ταξιδεύει για Λονδίνο θα φτάσει στον προορισμό της; Τι θησαυρούς μπορεί να κρύβει ένα σπίτι τοκογλύφου και πόσο καλά κρυμμένοι είναι; Γιατί δεν πρέπει οι συγγενείς να βιάζονται να «σκοτώσουν» τη συλλογή και το σπίτι που τους αφήνεται κληρονομιά; Πόσο σάπιο είναι το κύκλωμα αρχαιοκαπηλείας και πόσο ψηλά μέσα στην Αστυνομία φτάνει;

Το εύειο παναρμόνιο είναι πληκτροφόρο μουσικό όργανο που επινόησε ο Κωνσταντίνος Ψάχος το 1924 για να παίζει με ακρίβεια όλα τα διαστήματα των ήχων και τις χρόες της βυζαντινής μουσικής. Κατασκευάστηκε την περίοδο 1922-1924 στη Βαυαρία με χρηματοδότηση της Εύας Πάλμερ-Σικελιανού. Η βυζαντινή και η δυτική μουσική μπορούν να παιχτούν από το ίδιο όργανο, κάτι που έφερε επανάσταση την εποχή εκείνη. Το όργανο δεν ήρθε ποτέ στην Ελλάδα και μετά από έρευνα του συγγραφέα ανακαλύφθηκε ότι το ένα από τα δύο φορητά που κατασκευάστηκαν παράλληλα με το κυρίως όργανο βρίσκεται στην κατοχή της βαφτιστήρας του Κωνσταντίνου Ψάχου, Ελένης Ντάλλα και παραχωρήθηκε στο Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Η Γερμανία ήταν αρνητική να το παραχωρήσει σε οποιονδήποτε είτε με αγορά είτε με δωρεά και εκποιήθηκε μόλις το 2005, άγνωστο σε ποιον.

Η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού (1874-1952) ήταν Αμερικανίδα μελετήτρια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και χορεύτρια. Όταν γνωρίστηκε με τον Άγγελο Σικελιανό μοιράστηκαν το όραμά τους για τις αξίες και τη διαχρονική σημαντικότητα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και με χίλιες δυο δυσκολίες και κωλυσιεργίες από ελληνικής πλευράς κατάφεραν να αναστήσουν τις Δελφικές Εορτές, ένα πολιτιστικό γεγονός τεράστιας σημασίας.

Φανταστείτε λοιπόν με αυτό το υπόβαθρο ένα καλογραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα που ασχολείται με το πάθος του συλλεκτισμού, την αδιαφορία για τις συνέπειες της καπήλευσης σημαντικών πολιτιστικών τεκμηρίων και περιλαμβάνει πολλές δευτερεύουσες προσωπικότητες που συγκροτούν μια ωραία τοιχογραφία της ελληνικής κοινωνίας στα χρόνια των μνημονίων. Χωρίς υπερβολικά πολλές πληροφορίες, χωρίς ηθικολογίες, χωρίς εμμονή στην Ιστορία αλλά με έξυπνη και ανατρεπτική πλοκή, με ωραία τοποθέτηση των προσώπων του μυθιστορήματος, με καταιγιστική δράση, με ταξίδια σε Ρώμη, Άμστερνταμ και Λονδίνο, με μια πολύ καλά δομημένη σχέση μεταξύ του πρωταγωνιστικού διδύμου, είναι ένα ευρηματικό, σφιχτοδεμένο βιβλίο που δε θα το αφήσετε από τα χέρια σας.

Βιβλίο Διπλός αετός
Τίτλος πρωτοτύπου Double eagle
Συγγραφέας James Twinning
Μεταφραστής Σαμάνθα Κωνσταντέα
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Έτσι κι έτσι. Το πρώτο βιβλίο με τον Τομ Κερκ, έναν υπερσύγχρονο κλέφτη αντικειμένων αξίας και τον θανάσιμο εχθρό του, τον Κάσσιο. Ο Διπλός Αετός είναι ένα χρυσό νόμισμα κοπής 1933, σε μια εποχή που η Αμερική βρισκόταν στο βρόχο της οικονομικής ύφεσης. Ως αποτέλεσμα, ο Ρούσβελτ μόλις έγινε Πρόεδρος ακύρωσε το Χρυσό Κανόνα και απαγόρευσε την παραγωγή, πώληση και κατοχή χρυσού. Όμως είχαν ήδη κοπεί 445.500 Διπλοί Αετοί και με τον νέο νόμο αναγκάστηκαν να τους λιώσουν. Όλους. Πλην 5 που αποθηκεύτηκαν στο Φορτ Νοξ για καθαρά συλλεκτικούς λόγους. Τι γίνεται όμως όταν αυτοί οι αετοί κλέπτονται; Από έναν άνθρωπο που έχει στο στόχαστρο τον Κερκ και θέλει να τον βγάλει από τη μέση καθιστώντας τον ένοχο για την κλοπή; Και πού κατέληξαν οι Αετοί; Σε ιδιώτες συλλέκτες; Σε πρόσωπα υπεράνω υποψίας; Ωμές περιγραφές και παγκόσμια ταξίδια σε Άμστερνταμ, Παρίσι, Κωνσταντινούπολη (καλά στη συγκεκριμένη πόλη, όπως περιέγραφε κάποιες συνήθειες και κάποιες συμπεριφορές σόρι αλλά γέλασα, δεν υφίστανται αυτά που γράφει). Μαγικά κόλπα, αγωνία, ανατροπές και άφθονο κυνηγητό. Μην ξεγελαστείτε από τους επαίνους των πρώτων σελίδων. Δεν έπιασα τι ακριβώς με χάλασε αλλά δεν είναι ούτε Frederick Forsyth ούτε Robert Ludlum (βλ. Jason Bourne). Ήταν λίγο πιεσμένα τα πράγματα, δεν αφέθηκε η πλοκή να κυλήσει χαλαρά, η σχέση μεταξύ της Τζένιφερ και του Κερκ ήταν λίγο κλασική (δε σε θέλω, σε θέλω) και οι τελικές αποκαλύψεις για το ποιος ήταν πραγματικά ο Κάσσιος ήταν λίγο φωσκολική και παρατραβηγμένη. Άραγε ποιο να είναι το 2ο βιβλίο; Δηλαδή τώρα έχουμε μια σάγκα; Χμ…

Βιβλίο Εμείς
Τίτλος πρωτοτύπου Us
Συγγραφέας David Nicholls
Μεταφραστής Έφη Φρυδά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κόνι ανακοινώνει στον Ντάγκλας ότι θέλει διαζύγιο. Λίγες μέρες πριν ξεκινήσουν για το τελευταίο οικογενειακό τους ταξίδι στην Ευρώπη, πριν ο γιος τους, Άλμπι, αφοσιωθεί στις σπουδές του και φύγει από το σπίτι. Ο Ντάγκλας μάς αφηγείται λοιπόν πώς πέρασαν στο ταξίδι τους, πώς γνωρίστηκαν, πώς κατέληξαν ως εδώ. Παράλληλα με το σεργιάνι στις ψυχές των πρωταγωνιστών, ταξιδεύουμε και στην Ευρώπη: Παρίσι, Άμστερνταμ, Μόναχο, Βενετία, Φλωρεντία, Μαδρίτη, Βαρκελώνη. Χωρίς πολλές και περιττές τουριστικές πληροφορίες για την πόλη, που ίσως αποδιοργάνωναν τον ρυθμό της ανάγνωσης, ένιωσα ότι η κάθε πόλη προσαρμόστηκε στις ανάγκες της οικογένειας του Ντάγκλας και όχι ότι ο Ντάγκλας και οι δικοί του την εξερεύνησαν! Ο συγγραφέας δεν εκμεταλλεύτηκε το ταξίδι για να γεμίσει με άσχετες πληροφορίες τις σελίδες του, αντιθέτως, η ιστορία είναι σφιχτοδεμένη και δεν ξεχνιέται ούτε μπροστά στις βιτρίνες του Άμστερνταμ, ούτε στη λάμψη του Παρισιού, ούτε μπροστά στην Γκερνίκα του Πικάσο.

Γιατί θέλει η Κόνι διαζύγιο; Πώς θα αντιδράσει ο Ντάγκλας; Γιατί θα κάνουν τελικά το ταξίδι τους οικογενειακώς; Ποιος είναι ο Άλμπι, ποιος είναι ο γιος που έφεραν στον κόσμο πριν χρόνια και τώρα ετοιμάζεται να βγει στον κόσμο, να ζήσει, να κάνει λάθη, να χτίσει μια καριέρα; Θα χωρίσουν ή θα τα ξαναβρούν Κόνι και Νταγκ; Πόσο δυνατοί και έτοιμοι και ώριμοι είναι να νιώσουν τον αντίκτυπο των αλλαγών του χρόνου στην ψυχολογία τους και στην πορεία του γάμου τους;

Υπέροχο, μεστό και ρεαλιστικό κείμενο που με έκανε κάμποσες φορές να σταματήσω την ανάγνωση για να χωνέψω τις αλήθειες που περιγράφει, να δεχτώ τις καίριες ανθρωπιστικές και ψυχολογικές παρατηρήσεις του συγγραφέα. Αναγκάστηκα να παραδεχτώ ότι έχω πολλά κοινά με τον Ντάγκλας: δε θέλω να μου αλλάζεις το πρόγραμμα, δικούς μου ανθρώπους τους πατρονάρω σύμφωνα με τις δικές μου απόψεις, επιθυμίες και πλάνα, χωρίς να έχω την ωριμότητα ή την εμπειρία να καταλάβω ότι οι άνθρωποι που αγαπώ έχουν δικό τους χαρακτήρα και είναι σωστό και απαραίτητο να κάνουν λάθη, αλλιώς δε θα μάθουν, δε θα βελτιωθούν. Έτσι και ο Ντάγκλας με τον γιο του: γιατί να κάνει αυτό και να μην κάνει το άλλο; Γιατί συμπεριφέρεσαι έτσι, Άλμπι; Γιατί το ένα, γιατί το άλλο, ε, έγκωσε το παιδί και πήρε των ομματιών του! Σημαντικές ανατροπές σε ένα πολυδιάστατο αλλά καθόλου κουραστικό κείμενο!

Μου έκανε τρομερή εντύπωση το πείσμα του Ντάγκλας: ό,τι πήγαινε στραβά, εκείνος επέμενε στον αρχικό του προγραμματισμό ή στις παγιωμένες του απόψεις. Είναι τόσο πραγματιστικά σκιαγραφημένος ο ρόλος του που μου γέννησε τα περισσότερα συναισθήματα από όλους τους χαρακτήρες του βιβλίου! Δειλός και στη συμπεριφορά και στη νοοτροπία, πείσμων και επιμένων, ξεροκέφαλος, έφτασα στο σημείο να τον κατηγορήσω αποκλειστικά για όλο αυτό το τουρλουμπούκι. Κι όμως, δεν είναι έτσι. Με μαεστρία ο συγγραφέας πλάθει τον Ντάγκλας και τον αλλάζει σταδιακά.

Το τέλος του βιβλίου το βρήκα αναμενόμενο, όχι με την κακή έννοια, αλλά ως φυσική συνέπεια και συνέχεια των όσων διαδραματίζονται στο μυθιστόρημα και μακάρι να μπορούσα να μιλήσω περισσότερο. Σίγουρα οι πρωταγωνιστές έμαθαν από τα λάθη τους και από τις δοκιμασίες που πέρασαν στο οικογενειακό ταξίδι. Κρίμα όμως που έκαναν αυτές τις επιλογές, όσο κι αν αυτή η λύση, αυτό το φινάλε, ήταν το πιο αληθινό και ρεαλιστικό!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Διαμορφώνουμε και επενδύουμε συναισθηματικά τις πρώτες μας συναντήσεις, δημιουργούμε μύθους για να βεβαιώσουμε τον εαυτό μας και τα παιδιά μας ότι «ήταν γραφτό»…» (σελ. 43).

«Ίσως για αυτό τον λόγο έχουν γίνει πια τόσο δημοφιλείς οι μαγνητοφωνημένοι οδηγοί. Μια καθησυχαστική φωνή στο αυτί σου που σου λέει τι να σκεφτείς, τι να αισθανθείς. Κοίτα αριστερά, πρόσεξε, παρατήρησε, παρακαλώ. Τι καταπληκτικό που θα ήταν να έχουμε αυτή τη φωνή μαζί μας για πάντα, έξω από το μουσείο και σε όλη μας τη ζωή» (σελ. 124).

«Αλλά, αν καθόμουν να απολογούμαι στις κόρες μου για τις χαζομάρες που τους έχω πει κατά καιρούς, δε θα μιλούσαμε για τίποτε άλλο. Πιστεύω ότι, ως γονείς, έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε λάθη και να μας συγχωρούν γι’ αυτά» (σελ. 388).