Βιβλίο Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες
Συγγραφέας Ελένη Ανδρεάδη
Εικονογράφος Ντανιέλα Σταματιάδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Ανδρεάδη έγραψε ένα από τα καλύτερα παραμύθια για τις γιαγιάδες, έναν φόρο τιμής σε εκείνες που μεγαλώνουν με αγάπη και με τον δικό τους τρόπο τα εγγόνια τους, παρακούοντας τους γονείς και κάνοντας σκανταλιές μαζί με τα παιδιά. Ένα άκρως διασκεδαστικό κείμενο, ευφάνταστο, με ποιητική μορφή γραφής μας συστήνει ένα διαφορετικό σχολείο, ένα συναρπαστικό μέρος όπου καταφεύγουν το βράδυ οι αγαπημένες μας γιαγιάδες. Η φαντασία της συγγραφέως δεν έχει όρια! Εκτός από τις χιλιάδες ιδέες που κατέγραψε ως προς τα μαθήματα που διδάσκονται εκεί, προχώρησε την ιστορία της στην οικεία καθημερινότητα του κάθε παιδιού που έχει την τύχη να μεγαλώνει με γιαγιά. Περιγράφει λοιπόν τη στοργή, τον κόπο, τις θυσίες, το ενδιαφέρον, την ατέλειωτη αγάπη προς το εγγόνι της και ταυτόχρονα προτείνει με γλυκό τρόπο πώς και τα παιδιά με τη σειρά τους να ευχαριστήσουν αυτές τις γλυκές γυναίκες που τα μεγαλώνουν διαφορετικά από τους αυστηρούς γονείς τους.

Στο Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες λοιπόν διδάσκονται η χρήση του ναι, διαφορετικά μαθηματικά («τι μισή ώρα τηλεόραση, τι μία»), γυμναστική και ακροβατικά («θέλει εξάσκηση πολλή, κάποιες στην προσπάθεια έχουν τραυματιστεί»), Ιστορία-Παραμύθι και πώς να συνδυαστούν με προσωπικά βιώματα και μπόλικο συναίσθημα, αγκαλιές και πολλά άλλα. Φυσικά οι μαθήτριες στα διαλείμματα ανταλλάσσουν τις έγνοιες τους, τα προβλήματά τους, συζητούν για τα μαθήματα που τις δυσκολεύουν αλλά πάνω απ’ όλα «καθήκον είναι ιερό, κανένα χατήρι να μη μένει υποθετικό». Το σχολείο αυτό όμως πρέπει να μείνει μυστικό γιατί οι γονείς θα το κλείσουν αν μαθευτεί παραέξω, εξ ου και λειτουργεί μόνο τα βράδια. Για τον ίδιο λόγο μυστικότητας μπορούν, εκτός από τις γιαγιάδες, να φοιτήσουν μόνο διαλεχτά πρόσωπα.

Πάντως, μπορεί να υπάρχει σχολείο για γιαγιάδες αλλά κάτι βασικό δεν το μαθαίνει κανείς πουθενά: «…το να είσαι γιαγιά καταπληκτική, θέλει νυχτερινή εκπαίδευση, προσπάθεια κι αφοσίωση πολλή! Πάνω απ’ όλα όμως θέλει αγάπη για το εγγόνι αληθινή. Η αγάπη μόνο μέσα στην καρδιά της γιαγιάς ανθίζει και από την πρώτη στιγμή που σε είδε την πλημμυρίζει». Μια γυναίκα που μαγειρεύει, συγυρίζει, νανουρίζει, ταχταρίζει, παίζει, δίνει χαρτζιλίκι, φτιάχνει γλυκά, όλα τα κάνει χωρίς υστεροβουλία, μόνο από καθαρή αγάπη για τα εγγόνια της. Επομένως και τα παιδιά με τη σειρά τους μπορούν να την ανταμείψουν με «Μια σφικτή αγκαλιά κι ένα γλυκό ευχαριστώ είναι γι’ αυτήν αρκετό. Έτσι θα ξέρει ότι πήρε πραγματικά, τον πιο σημαντικό, τρυφερό, τον καλύτερο βαθμό»!

Η εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη αποτυπώνει το κέφι και τη φαντασία του κειμένου με τον καλύτερο τρόπο. Εκπληκτικές και γεμάτες χρώματα και μεγάλες φιγούρες ολοσέλιδες εικόνες, γλυκά εκφραστικά χαρακτηριστικά, πρωτότυπες οπτικές γωνίες, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες στο φόντο που ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο τα δωμάτια ενός σπιτιού και φυσικά το Νυχτερινό Σχολείο, κρυφά βλέμματα που λένε πολλά, μια σχολική αίθουσα που δεν έχει να ζηλέψει σε αντικείμενα και «αταξία» μια αίθουσα παιδιών, ωραίες φωτοσκιάσεις και πολλά άλλα ζωντανεύουν ευφάνταστα την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Το «Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες» είναι ένα διασκεδαστικό, ευφάνταστο παραμύθι που δείχνει στους μικρούς αναγνώστες πόσο «σκληρά» ζει και δουλεύει για τα εγγόνια της η γιαγιά, πόσο όμορφα και τρυφερά νιώθει γι’ αυτά παρά την κούρασή της και πόσο δύσκολα είναι κάποια από τα μαθήματα που παίρνει κρυφά από τους γονείς των παιδιών ώστε να τα βοηθήσει να μεγαλώσουν χαρούμενα και ξέγνοιαστα. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου υπάρχουν τα καθήκοντα του Νυχτερινού Σχολείου που δε θα βαθμολογηθούν χωρίς παιδικά γέλια, QR Code για περισσότερες δημιουργικές δραστηριότητες και σημείωμα της Αλεξίας Βερνίκου για γονείς και φροντιστές σχετικά με τον ρόλο της γιαγιάς στη ζωή ενός παιδιού και γενικότερα μιας οικογένειας.

The post «Νυχτερινό Σχολείο για Γιαγιάδες», της Ελένης Ανδρεάδη, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Αφού δεν φταίω
Συγγραφέας-Εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε ένα συναρπαστικό παραμύθι με έναν αξιαγάπητο ήρωα που τα παιδιά θα λατρέψουν. Ο γαϊδαράκος Λούφας έχει μια πρωτοφανή έπαρση και περνάει την αδιαφορία και την αποφυγή των άλλων ως ζήλια για το άτομό του αφού ξέρει πως «είναι ο καλύτερος απ’ όλους, ο πιο τέλειος, ο πιο φανταστικός»! Πάντως, πολλές φορές αναρωτιέται γιατί, αφού έχει όνομα, ο κόσμος γάιδαρο τον ανεβάζει, γάιδαρο τον κατεβάζει. Δεν έχει φίλους, βασικά τον αποφεύγουν όλοι αλλά δεν ξέρει γιατί. Δεν τον πολυνοιάζει κιόλας όμως: «Μια χαρά είμαι και μόνος μου. Έτσι, δεν χρειάζεται να κουράζομαι και να προσπαθώ». Μια μέρα όμως τον πλησιάζει ένα όμορφο και παράξενο κορίτσι με φουσκωτά μαλλιά και τεράστια μάτια. Το παιδί τον επισκέπτεται κάθε μέρα και του μιλάει κι ας την αποφεύγει ο Λούφας. Όταν όμως κάποτε τον καλεί σπίτι της ο γαϊδαράκος κάνει ζημιές αλλά: «Δεν φταίω εγώ!», λέει συνέχεια. Σπάει πράγματα, καταστρέφει αντικείμενα αλλά ρίχνει αλλού τις ευθύνες!

Στο πιο κρίσιμο σημείο λοιπόν καλούμαστε να γυρίσουμε το βιβλίο ανάποδα και να πάρουμε την ιστορία από την αρχή, αλλάζοντας το «Δεν» με το «Αφού». Έτσι, χάρη σε αυτό το παιχνίδισμα, το αδιάφορο, αμέριμνο, ζημιάρικο, ανεύθυνο γαϊδουράκι αναλαμβάνει τις ευθύνες του, κατανοεί το μερίδιό τους που του αναλογεί, σκέφτεται πώς θα μπορούσε να αποφύγει ή να διορθώσει τη ζημιά κλπ. Η εικονογράφηση της ίδιας της συγγραφέως είναι απολαυστική, υπέροχη και πολύ χαριτωμένη. Μεγάλες και χορταστικές εικόνες με ελάχιστες λεπτομέρειες στο φόντο, κοντινά πλάνα και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες, απαλοί τόνοι μπεζ, γκρι και ροζ δημιουργούν μια ονειρική ατμόσφαιρα και βοηθάνε τα παιδιά να αφοσιωθούν στο κείμενο. Οι εκφράσεις του Λούφα είναι εξαίρετες από κάθε άποψη και δημιουργούν γέλιο και συμπάθεια, παρά τις ζημιές του.

Το «Αφού δεν φταίω» είναι ένα υπέροχο, απολαυστικό παραμύθι που μαθαίνει στα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο να αναλαμβάνουν τις ευθύνες για τα λάθη τους και να τα διορθώνουν, τα βοηθάει να κατανοήσουν τι σημαίνει σεβασμός και τους υποδεικνύει με έξυπνο τρόπο και μέσα από μια συναρπαστική ιστορία πώς μπορούν να κάνουν κάτι καλύτερα. Η συγγραφέας δεν πατρονάρει τα παιδιά, αντίθετα, αφήνει την ιστορία να δείξει από μόνη της τις συνέπειες των λαθών και των ζημιών κι έτσι οι μικροί αναγνώστες θα εντοπίσουν καλύτερα και πιο γρήγορα το πρόβλημα ώστε να βελτιώσουν συμπεριφορά και τρόπο σκέψης. Το βιβλίο συνοδεύουν παιχνίδια διαχείρισης και αποδοχής της κριτικής, συμβουλές αυτοεκτίμησης, επεξήγηση της προσωπικής ευθύνης και γιατί είναι σημαντικό να αποδεχόμαστε τα λάθη μας, καθώς και πόση δύναμη έχουν οι επιλογές. Δεν είναι κακό να κάνουμε λάθη και ζημιές, αρκεί να τα αναγνωρίζουμε και να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν. Ένα καλογραμμένο κείμενο που θα κάνει τα παιδιά καλύτερους ανθρώπους με τον πιο διασκεδαστικό και συναρπαστικό τρόπο. Μια ιστορία που φέρνει τα πάνω κάτω και δείχνει μέσα από το παιχνίδι πώς αλλάζουν τα πάντα προς το καλύτερο όταν αντικαθιστάς το «Δεν» με το «Αφού». Κι ας μην ξεχνάμε: «Αν τα θαλασσώσω, την αλήθεια δηλώνω, έτσι σιγά σιγά ωριμάζω και μεγαλώνω».

The post «Αφού δεν φταίω», της Μαρίνας Γιώτη, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ζωή ως φοίνιξ 
Συγγραφέας Κατερίνα Σταθοπούλου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ανεμολόγιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κατερίνα Σταθοπούλου έγραψε ένα τρυφερό και ρομαντικό μυθιστόρημα με πολλές ανατροπές και έξυπνο χειρισμό της πλοκής. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες, σωστές εξελίξεις, προσεγμένη γραφή συγκροτούν μια ιστορία που φτάνει ως τη Δικτατορία του 1967 για να κλείσει με τον καλύτερο τρόπο μια από τις πιο γλυκές ιστορίες που έχω διαβάσει ως τώρα Η Μαρία και ο Νίκος είναι δυο νέοι άνθρωποι με διαφορετικές καταβολές. Εκείνη μεγάλωσε στην Τρίπολη σε κακοποιητικό περιβάλλον, μιας και ο πατέρας της αποφάσισε να την απομακρύνει από το σχολείο στα δεκατέσσερά της και να την παντρέψει. Η μάνα της θα σκεφτεί ένα σχέδιο για να τη γλυτώσει, καταλαβαίνοντας πως πλέον δεν υπάρχει άλλος τρόπος να απαλλαγούν από τον δυνάστη που τις τυραννάει. Από την άλλη, ο Νίκος είναι γιος καλόκαρδου μεροκαματιάρη και όμορφης νοικοκυράς. Γεννήθηκε σε χωριό της Κορίνθου από ανθρώπους που παντρεύτηκαν από προξενιό αλλά είναι ευτυχισμένοι και αγαπημένοι. Διαφέρει από τα μικρότερα αδέλφια του, είναι αφοσιωμένος στο διάβασμα και το αγαπημένο παιδί της μητέρας του, κάτι που φέρνει συχνές προστριβές στην οικογένεια. Η φτώχεια αναγκάζει τελικά τον Νίκο να μεταναστεύσει στον Πειραιά, στο πλάι του θείου του που τον καλοδέχεται και της θείας του που θα του κάνει τη ζωή δύσκολη.

Η Μαρία και ο Νίκος λοιπόν θα γνωριστούν, θα ερωτευτούν και θα παντρευτούν στην Κόρινθο του 1940 και τα πάντα θα ανατραπούν με την κήρυξη του πολέμου. Η συγγραφέας δε μακρηγορεί ούτε προσθέτει περιττές σκηνές για να βαρύνει το κείμενό της, αντίθετα, χρησιμοποιεί λιτά εκφραστικά μέσα, συγκεκριμένα περιστατικά που προωθούν την πλοκή και ταυτόχρονα αποφεύγουν τα αναμενόμενα κλισέ μιας ερωτικής ιστορίας. Ο πόλεμος για παράδειγμα πέρασε κυρίως μέσα από τις συγκινητικές επιστολές των στρατιωτών που απευθύνονται στους ανθρώπους τους, αποτυπώνοντας τη σκληράδα των μαχών και την ελπίδα της επιβίωσης. Επίσης, η Κατοχή ξεδιπλώθηκε με λίγα περιστατικά βίας, τα οποία έρχονταν σε αντίθεση με τα χαρμόσυνα νέα της γέννας του πρώτου παιδιού του ζευγαριού. Και τελικά, φτάνοντας στη μεταπολεμική Ελλάδα, την εποχή της μετανάστευσης και του ξεριζωμού, οι συνθήκες θα αναγκάσουν τον Νίκο να κάνει κάτι που θα αναστατώσει τις ζωές όλων. Δεν μπορώ να αναφερθώ εκτενέστερα σε αυτό, μιας και αποτελεί τον τροχό γύρω από τον οποίο θα εκτυλιχθούν τα επόμενα κεφάλαια, είναι όμως μια συναρπαστική εξέλιξη και πυροδοτεί μια σειρά από αλλαγές που θα φέρουν το ζευγάρι στα όρια της υπομονής, της αντοχής και της αγάπης τους.

Όσο δύσκολα προχωρούσε η Ελλάδα του 1950 στην ανόρθωση και την ανασυγκρότηση, τόσο δύσκολα τα φέρνουν βόλτα η Μαρία και ο Νίκος με χιλιάδες κινδύνους, ανατροπές και απρόσμενα γεγονότα που κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μου ως το τέλος. Μπορεί να φτάνουμε ως τη Δικτατορία του 1967 για να κλείσει με τον καλύτερο τρόπο ο κύκλος της ιστορίας, αυτό δε σημαίνει όμως πως η πλοκή παρατράβηξε ή τεντώθηκε χωρίς λόγο. Η συγγραφέας, όπως αναφέρθηκε και πριν, είναι προσεκτική στον χειρισμό και στην αφήγηση και βρήκε τον καλύτερο τρόπο για να δώσει ένα συγκινητικό τέλος και να με γεμίσει ανακούφιση, χαρίζοντάς μου την αναμενόμενη λύτρωση από τα λάθη των χαρακτήρων της. «Η ζωή ως φοίνιξ»  είναι ένα γλυκόπικρο κείμενο γεμάτο έρωτα, ρομαντισμό αλλά και δυσκολίες, μέσα από τις οποίες μπορεί η ζωή να ξαναγεννηθεί ως άλλος φοίνιξ.

The post «Ζωή ως φοίνιξ», της Κατερίνας Σταθοπούλου, εκδ. Ανεμολόγιο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Η ώρα της καταιγίδας 
Τίτλος πρωτοτύπου The intruder
Συγγραφέας Freida McFadden
Μεταφραστής Κίκα Κραμβουσάνου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Freida McFadden έγραψε ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ερωτήματα, αποκαλύψεις, μυστικά κι ένα άρτιο κλείσιμο των φαινομενικά άσχετων μεταξύ τους ιστοριών. Η Κέισι που ζει στο δάσος και η Έλλα που βιώνει σοβαρή κακοποίηση στο σπίτι της αφηγούνται εναλλάξ σε πρώτο πρόσωπο όσα τους συμβαίνουν, δημιουργώντας κλιμακούμενη ένταση και σασπένς ως το τέλος. Ρεαλιστικές και στακάτες περιγραφές, διαρκείς εναλλαγές πλοκής κι ένα συναίσθημα μίσους και ζήλειας που αυξάνεται από σελίδα σε σελίδα με γέμισαν αγωνία μέχρι να καταλάβω τι πραγματικά συνέβη. Κι όταν τα πάντα ήρθαν στο φως, προστέθηκαν όσα ακόμη χρειάζονταν για να γνωρίσουμε τους χαρακτήρες σε βάθος και να δικαιολογήσουμε, συμπονέσουμε ή αντιδράσουμε στις πράξεις τους.

Η Κέισι έχει βρει εδώ κι ένα εξάμηνο ένα απομονωμένο σπίτι σ’ ένα δάσος στο Χαμσάιρ και προσπαθεί να πείσει τον σπιτονοικοκύρη της, Ρόνι, να της φτιάξει την ετοιμόρροπη στέγη εν όψει της επερχόμενης καταιγίδας. Η ζωή της έχει διαλυθεί κι αναγκάστηκε μετά την απόλυσή της να ψάξει για κάτι ήρεμο και απομονωμένο. Εργαζόταν στη Βοστόνη ως δασκάλα αλλά τι συνέβη κι έχασε τη δουλειά της; Ζει σαν ερημίτης, αν και με σχετικές ανέσεις, χωρίς κινητό και τώρα προετοιμάζεται για τον άσχημο καιρό, παρά τις νουθεσίες του Ρούντι και του γείτονά της, Λι Τρέινορ, να μείνει μαζί τους ή να τη στείλουν σε ξενοδοχείο. Τι ρόλο παίζει όμως ο Λι και τι πραγματικά θέλει από την Κέισι, όσο ευγενικά κι αν της φέρεται; Η καταιγίδα ξεσπάει και η Κέισι βρίσκει ένα τρομοκρατημένο κορίτσι στην αποθήκη της γεμάτο αίματα κι έναν σουγιά στο χέρι. Με χίλιους κόπους θα κερδίσει την εμπιστοσύνη της να τη φέρει μες στο σπίτι και προσπαθεί με τρόπο να μάθει τι της συνέβη. Από πού ήρθε; Τι γυρεύει; Γιατί κρατάει έναν χάρτη που οδηγεί στο σπίτι της Κέισι; Γιατί δεν την αναζητά κανείς; Η σχέση τους θα περάσει από πολλά σκαμπανεβάσματα, εντείνοντας το σασπένς και την αγωνία για τη συνέχεια ώσπου να βγει στο φως ένα σκληρό μυστικό.

Παράλληλα, η Έλλα είναι μαθήτρια γυμνασίου στο Μέντφορντ και την πιάνουν συχνά να κλέβει. Είναι τραυματισμένη ψυχολογικά, ατίθαση, επαναστάτρια, εριστική. Ζει με τη μητέρα της σ’ ένα σπίτι για οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, η οποία αποθησαυρίζει τα πάντα στο σπίτι της, με αποτέλεσμα τόνοι φαγητού, ποτού, χαρτιού, μπουκαλιών και άλλων αντικειμένων να σαπίζουν αργά και σταθερά. Η αποτυχημένη μητέρα της προσπαθεί να κρατήσει τη δουλειά της κι όποτε βγαίνει για ραντεβού κλειδώνει το παιδί στην ντουλάπα κι επιπλέον το δέρνει και το κακοποιεί όποτε φέρεται άσχημα ή προσπαθεί να της πετάξει τα πράγματα. Φυσικά και δεν έχουν φίλους ούτε κοινωνική ζωή, σε σημείο μάλιστα η μητέρα να προτιμά να αγοράζει ρούχα παρά να φέρει μάστορα να φτιάξει το χαλασμένο πλυντήριο. Η Έλλα, απ’ όσα ξέρει για τον πατέρα της, αγνοεί την ύπαρξή τους, μιας και η μητέρα της δεν του το είχε πει ποτέ όταν τους παράτησε. Το κλειστοφοβικό, βρώμικο σπίτι ζωντανεύει με ενάργεια και σοκαριστικές λεπτομέρειες ενώ η Έλλα ζει ακόμη εκεί μέσα γιατί φοβάται πως οι ανάδοχες οικογένειες θα είναι χειρότερες. Ο Άντον, το ταραχοποιό στοιχείο της τάξης, φέρεται άσχημα στην Έλλα ώσπου ένα μάθημα γεωλογίας θα τους φέρει ανέλπιστα κοντά και θα διαπιστώσουν πόσα κοινά στοιχεία έχουν. Ο Άντον θα τη βοηθήσει να απελευθερωθεί, να αλλάξει νοοτροπία, να γεμίσει αισιοδοξία και δύναμη ώστε να αντιμετωπίζει τη μητέρα της, μόνο που η υποδειγματική μαθήτρια της τάξης θα τους πιάσει στα πράσα και τίποτε δε θα είναι πια ξανά το ίδιο στις ζωές και των τριών. Μια πληροφορία για το παρελθόν της Έλλα θα την κάνει να τινάξει τα πάντα στον αέρα με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Το μυθιστόρημα, μέσα από τις ιστορίες δύο διαφορετικών γυναικών, καταγράφει με ρεαλισμό και ακρίβεια τις συνέπειες της αυτοδικίας και παραθέτει με σκληρότητα και ωμότητα σκηνές ψυχικής και σωματικής κακοποίησης ώστε να φέρει τον αναγνώστη σε δίλημμα: αν ήξερε ότι ένα παιδί ζούσε υπό τέτοιες συνθήκες δε θα τιμωρούσε τον ένοχο αντί να περιμένει τη δικαιοσύνη; Ταυτόχρονα, το κείμενο είναι και μια κραυγή βοήθειας για τα θύματα κακοποίησης που ζουν εφιαλτικές στιγμές χωρίς να έχουν να απευθυνθούν κάπου. Πόσο αποφασισμένος είναι λοιπόν κάποιος να τιμωρήσει τέτοιους ανθρώπους και πόσο εύκολα μπορεί να φτάσει κανείς στα άκρα; Θα το μετανιώσει τότε ή θα το απολαύσει και ίσως συνεχίσει το έργο του και με άλλους θύτες; Τι συμβαίνει όταν το θύμα γίνεται θύτης και παίρνει την κατάσταση στα χέρια του; Έχει δίκιο ή άδικο; Ποια είναι η πιο δίκαιη τιμωρία για κάποιον; Έξυπνες ανατροπές σε κρίσιμα σημεία, ολοκληρωμένα ψυχογραφήματα, μια κεντρική ιδέα  δοσμένη από πολλά διαφορετικά πρίσματα κι ένα αξέχαστο φινάλε που δένει σφιχτά και αμετάκλητα δύο φαινομενικά ξεχωριστές ιστορίες είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε. Άλλωστε «δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την οικογένεια»!

The post «Η ώρα της καταιγίδας», της Freida McFadden, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ταξίδι αυτογνωσίας
Συγγραφέας Χάιδω-Ειρήνη Χατζημιχάλη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Repro Graphics
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χάιδω-Ειρήνη Χατζημιχάλη έγραψε ένα διαφορετικό από τα συνηθισμένα κείμενο: δίνει μια κατάθεση ψυχής σε ποιητική μορφή αλλά και σε πεζό λόγο. Κεντρική ιδέα του λυρικού και τρυφερού κειμένου της είναι το ταξίδι της ζωής της από τη Σιένα στο Μιλάνο και στη Νέα Υόρκη αλλά δεν επικεντρώνεται τόσο στα υλικά αγαθά που κέρδισε, στις επιτυχίες της ή στον έρωτα που γνώρισε. Αντιθέτως, βυθίζεται στην ψυχή της, βρίσκει τα συναισθήματα που νιώθει σε κάθε νέα πρόκληση και τα μετουσιώνει σε λέξεις που θα μπορέσουν να μιλήσουν και στον αναγνώστη. Όχι ως κομπασμός αλλά σα ν’ απλώνει το χέρι της με την προτροπή «μπορείτε να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας, ελάτε να σας πω πώς τα κατάφερα εγώ και τι μου κόστισε». Ένα τρυφερό κείμενο με στοχασμούς και σκέψεις αντάμα με μικρά συναρπαστικά περιστατικά επιτυχίας, απογοητεύσεων, έρωτα και αποφάσεων.

Στην αρχή γνωρίζουμε ένα κορίτσι που ετοιμάζεται να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις σε πανεπιστήμιο της Σιένα. «Την πόλη αυτή την αγάπησα πριν καν τη γνωρίσω. Όταν τη γνώρισα, απλά τη λάτρεψα» (σελ. 25). Οι πιθανότητες είναι εναντίον της αλλά θα τα καταφέρει. Χαρά, συγκίνηση, αισιοδοξία για το φοιτητικό και επαγγελματικό της μέλλον έρχονται αντιμέτωπα με το άγχος της πρώτης φοράς, με τα μυστικά της νέας πόλης και του άγνωστου περιβάλλοντος. Τα φοιτητικά χρόνια, «τα χρόνια της αναγκαστικής αποδημίας», είναι γεμάτα από νέες γνωριμίες αλλά και αποχωρισμούς. «Και είμαι εδώ… Τριγυρνάω, γελάω, ονειρεύομαι, ερωτεύομαι, απογοητεύομαι, κλαίω, προχωράω… Ζω!» (σελ. 27). Ενδιαφέρουσες εναλλαγές πεζού λόγου γεμάτου βαθιές σκέψεις, προβληματισμούς και απόψεις με καλογραμμένα ποιήματα σε μοντέρνο ρυθμό με προσεγμένο λεξιλόγιο. Οι διαφορετικές αυτές μορφές κειμένου μάλιστα χωρίζονται από πανέμορφες έγχρωμες εικόνες.

Δύναμη, αισιοδοξία, λυρισμός δίνουν ζωή στα χρόνια της συγγραφέως και μας συστήνουν μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, με λάθη, φοβίες, ανασφάλειες. Μια γυναίκα που κατανοεί πως τα λόγια έρχονται αργότερα που κοιτάζεις πίσω, μέσα από περισυλλογή και αυτοκριτική. Τα ίσως, οι λανθασμένες εκτιμήσεις, οι πεποιθήσεις όταν μπαίνεις σε μια σχέση, οι αμφιβολίες όταν βγαίνεις από αυτήν καταγράφονται με τέτοιο τρόπο που δεν κουράζει. Πόσο όμορφες αυτές οι μικρές εξομολογήσεις: «Ένα κομμάτι μου παρέμεινε το ίδιο. Να είμαι ασυμβίβαστη. Να μη χαραμίζομαι. Ένα άλλο κομμάτι, όμως ωρίμασε;» (σελ. 22). «Ο πόθος της αλλαγής έγινε εμμονή, έγινε βεβαιότητα και η αλλαγή ήρθε όταν ήμουν να τη δεχτώ» (σελ. 23).

Σε αυτήν τη φάση της ζωής της παλεύει με την αρνητική ενέργεια που συσσωρεύτηκε μέσα της σταγόνα σταγόνα. Ως παιδί γονιών που αποδύονται σε ψυχολογικό πόλεμο μεταξύ τους με λάφυρο εκείνη αρχίζει να διαπιστώνει και να εντοπίζει τις συναισθηματικές εκκρεμότητες και τις ψυχολογικές της γρατζουνιές. Επιπλέον, υπάρχει κι ένας χωρισμός από μια ερωτική σχέση τεσσάρων χρόνων, με την αφηγήτρια να στέκεται σ’ ένα κενό: να κλάψει, να εκλογικεύσει, να μείνει στη σιωπή, πώς να φύγει το σφίξιμο από το στομάχι; «Φεύγω για εκείνον ή φεύγω για μένα»; Λογική ή έρμαιο συναισθημάτων; Λίγο πριν το μεγάλο βήμα, πριν την καμπή στη ζωή της, χρησιμοποιεί τον θυμό και την απόσταση ως ασπίδες που την προστατεύουν. Δε διστάζει να επιτεθεί έντονα φραστικά εναντίον του κάθε γονιού της χωριστά, με τα συναισθήματα να εναλλάσσονται: φόβος για το μέλλον της μακριά τους, οργή για το μέγεθος του θυμού τους, ικανοποίηση για την επιτυχία της, φόβος για την αναπηρία που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα αυτής της μάχης. «Ήρθε κάποτε η στιγμή που για να προχωρήσω μπροστά έπρεπε πάλι να κοιτάξω πίσω… Δεν το έκανα με ευχαρίστηση αλλά επειδή το χρωστούσα στον εαυτό μου. Κοίταξα την ξεχασμένη πληγή κατάματα. Και τότε έριξα τον πήχη τόσο χαμηλά για να μην μπορείς να με πληγώσεις πια. Δεν σε μισώ, δεν είμαι θυμωμένη αλλά δεν έχω και καμία απαίτηση από εσένα ούτε υλική ούτε συναισθηματική» (σελ. 50).

Ένας νέος έρωτας όμως θα τη φέρει αντιμέτωπη με τους γονείς της, θα βοηθήσει ν’ ανοίξει ένας πρωτόφαντος ασκός Αιόλου που θα την τραυματίσει ψυχικά. Καταφεύγει και πάλι στο κείμενο, στο χαρτί, προσπαθώντας έτσι να καταγράψει τις σκέψεις της, τον τρόπο χειρισμού, τα λάθη της, τι άφησε πίσω της η απόφασή της να διαλέξει τον εαυτό της. «Πόλεμος ήταν. Τον κέρδισα αλλά έχασα πολλές μάχες στη διάρκειά του. Ο απόηχος έδειξε το μέγεθος της καταστροφής. Για πολύ καιρό φοβόμουν να «πλησιάσω» το ανάπηρο κομμάτι του εαυτού μου» (σελ. 49). Και ιδού, η επαγγελματική πρόταση στο Μιλάνο: «Μετάβαση από την «ανέμελη» φοιτητική ζωή στην εργασιακή πραγματικότητα και στις επαγγελματικές ευθύνες. Ταυτόχρονα, οικονομική ανεξαρτησία ή, καλύτερα, τα πρώτα βήματα προς την επίτευξή της» (σελ. 35). Ένας αγώνας να αποδείξεις την αξία σου ώστε ν’ ανέβεις ψηλότερα στην πυραμίδα της ιεραρχίας ή έστω να κρατήσεις τη θέση σου, ταυτόχρονα με το σοκ της προσαρμογής σε μια νέα, μεγαλύτερη, άγνωστη πόλη. «…η οικονομική αυτάρκεια του Μιλάνου έχει ανάγκη τη συναισθηματική εξάρτηση των κατοίκων του για να επιβιώσει… Το Μιλάνο είναι η «ευρωπαία» της Ιταλίας. Η Ρώμη είναι η «Ιταλίδα» της Ευρώπης». «Πώς θέλω να είναι το μετά μου; Τι ψάχνω»; Και:  «Ξαναρχίζω. Επαναπροσδιορίζω. Συνεχίζω».

Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι από πόλη σε πόλη του κόσμου αλλά και ταυτόχρονα μια καταβύθιση στην ανθρώπινη ψυχή σε μια προσπάθεια να γιατρευτούν οι πληγές και να βρεθούν οι τρόποι επούλωσης μιας προσωπικότητας που αγωνίζεται να σταθεί στα δικά της πόδια. Η λάμψη του καινούργιου και η μαγεία της κάθε πόλης παλεύουν με τη σκοτεινιά της ψυχής που ίσως καταπιεί την αφηγήτρια αν αφεθεί, πού βρίσκει λοιπόν τη δύναμη να σταθεί όρθια; Πώς τα καταφέρνει; Με τι κόστος; Ανασκόπηση, συνειδητοποίηση, απομυθοποίηση είναι τα βασικά γνωρίσματα. «Εύκολο να χάσεις τον δρόμο σου. Εξίσου εύκολο να χάσεις το «εγώ» σου στην εκλογίκευση κάθε κίνησής σου». Συνεχής προσπάθεια εξισορρόπησης του σωστού και του λάθους, του καλού και του κακού, του πρέπει και του θέλω.

Το «Ταξίδι αυτογνωσίας» αποτελεί μια κατάθεση ψυχής μιας αισιόδοξης κατά βάση γυναίκας: «Όση λάσπη και αν βρω στον δρόμο μου, εγώ θα συνεχίσω να βλέπω ομορφιά γύρω μου. Δεν ήξερα αναγκαστικά τι ήθελα κάθε φορά. Ήξερα όμως τι δεν ήθελα. Δεν ήξερα ποιο είναι το σωστό. Ήξερα όμως το λάθος. Δεν έδωσε απλά τον καλύτερό της εαυτό, ήθελε να δει και τα όριά της, μπορώ; Μπορώ καλύτερα; Μπορώ να πάω παραπάνω; Μπορώ εγώ να θέσω τα όρια; Μπορώ να τα διευρύνω; Με γνώμονα τον αυτοσεβασμό και μια αγνή αγάπη για τον εαυτό μου. (σελ. 92). Ένα τρυφερό, γλυκό και αισιόδοξο μυθιστόρημα γεμάτο «Πολύχρωμα φύλλα στρωμένα στο μονοπάτι. Φύλλα στρωμένα και τα βιώματα στο μονοπάτι της ζωής μου. Φύλλα που θα ξεραθούν, θα πάρουν όλα το ίδιο χρώμα, θα λιώσουν, θα λιπάνουν τον δρόμο μου να γίνει πιο γόνιμος» (σελ. 53).

The post «Ταξίδι αυτογνωσίας», της Χάιδως-Ειρήνης Χατζημιχάλη, εκδ. Repro Graphics appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Χαμένα κομμάτια 
Συγγραφέας Μιχαήλ Γ. Δούκας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα μεγάλωσε σε μια όμορφη οικογένεια που στήριξε τις αποφάσεις της και της χάρισε πολλές καλές αναμνήσεις. Τώρα η μητέρα της, Μαργαρίτα, διαγνώστηκε με Αλτσχάιμερ και τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο. Ο συγγραφέας, στηριγμένος σε προσωπικά βιώματα, καταγράφει τα σταδιακά βήματα εκφυλισμού της νόσου, τις κλιμακούμενες δυσκολίες ασθενούς και φροντιστή, το ντόμινο των εξελίξεων που θα έρθουν στις προσωπικές τους ζωές κι όλα αυτά ζωντανεύουν μέσα από ρεαλιστικές, λιτές και ανθρώπινες στιγμές. Το χρονικό αυτό εμπλουτίζεται με πρωθύστερα που μας ταξιδεύουν στο παρελθόν της μητέρας για να μάθουμε ποια ήταν, πού μεγάλωσε, πώς γνώρισε τον άντρα της, πώς παντρεύτηκαν και πώς μεγάλωσαν την οικογένειά τους. Με γλαφυρότητα περπατάμε στο χωριό όπου γεννήθηκε η Μαργαρίτα, έναν τόπο «που ακόμα και οι αναμνήσεις μοσχοβολούσαν ψωμί ψημένο σε ξυλόφουρνο και καλοκαίρια ποτισμένα με τον χυμό των ώριμων φρούτων», όπου παιδιά τρέχουν ξυπόλητα φωνάζοντας, τα τζιτζίκια τραγουδούν ασταμάτητα. Ο γάμος της «βασιζόταν στην αγάπη, στον σεβασμό, στις μικρές χαρές που κάνουν τη διαφορά. Σε όλα εκείνα που δεν χρειάζονται πολλά για να ανθίσουν». Και στη συνέχεια, πραγματοποιεί τα όνειρά της, παντρεύεται, έρχεται η Άννα στη ζωή τους. Τι αναμνήσεις έχει λοιπόν η Άννα από το σπιτικό της, ποια είναι η δική της ζωή, τι θέλει, τι κατάφερε; Έκανε οικογένεια αλλά «όσο κι αν η ζωή της άλλαζε, όσο κι αν η ίδια δημιουργούσε κάτι καινούργιο, δεν ήθελε να κόψει το νήμα που τη συνέδεε με μια γυναίκα που της έμαθε τα πάντα».

Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο παρακολουθούμε τις εναλλαγές της Μαργαρίτας, το άγχος της, την απώλεια της μνήμης της μα και τις μικρές χαρές που της δίνουν φως όταν αναβιώνει στιγμές από το πρόσφατο ή το μακρινό παρελθόν της, όταν αναγνωρίζει την κόρη της, όταν μαγειρεύει. Η Μαργαρίτα έχει «μια μυρωδιά που κουβαλούσε αγάπη, θυσία και μια αίσθηση ασφάλειας που κανείς άλλος δεν μπορούσε να προσφέρει» (σελ. 271). Η Άννα έχει να παλέψει με: «Ένα αόρατο ρήγμα, μια ρωγμή που μπορεί να ξεκίνησε πριν καιρό, μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη, αλλά τώρα άνοιγε ολοένα και περισσότερο, καταπίνοντας τις σταθερές, τις βεβαιότητες, όλα όσα πίστευε δεδομένα…από εδώ και πέρα, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο». Και προσπαθεί να κρατηθεί όρθια και δυνατή όταν η μητέρα της δεν την αναγνωρίζει: «…εκείνη η ματιά που άλλοτε ήταν γεμάτη ζεστασιά και στοργή, θα ήταν τώρα κενή, ξένη, απρόσιτη» (σελ. 13). Και όλα αυτά: «Δεν ήταν μια στιγμιαία αφηρημάδα. Δεν ήταν ένα απλό μπέρδεμα… Ήταν κάτι πολύ πιο μεγάλο. Κάτι που ξετυλιγόταν σιγά σιγά, χωρίς έλεος, μπροστά της».

Η Άννα πάει τη μητέρα της στον γιατρό περιμένοντας τη διάγνωση για το αναπόφευκτο αλλά η μητέρα της «Ήταν λες και είχαν πάει μια όμορφη απογευματινή βόλτα, λες και δεν στεκόταν στο κατώφλι μιας πραγματικότητας που θα άλλαζε τη ζωή τους». Η Άννα νιώθει πως δεν είναι έτοιμη για το βάρος που θα σηκώσει και παρακολουθούμε σταδιακά τον αγώνα της να σταθεί στα δικά της πόδια για να βοηθήσει τη μητέρα της. Η καθημερινότητα αλλάζει, η φωνή της μαμάς που κάποτε ήταν σταθερή και δυνατή τώρα έγινε απαλή, εύθραυστη και σαρωτική, Η Άννα παλεύει με μικρές εκπλήξεις και προτάσεις για να νιώσει πως η ζωή της είχε ακόμα ρίζες, πως τίποτα δεν είχε χαθεί εντελώς. Στο πλάι της σστέκεται ο άντρας της, ο Ορέστης, που την κρατά στην αγκαλιά του χωρίς να μιλάει «Γιατί μερικές φορές η σιωπή είναι το μόνο που μπορεί να αντέξει η καρδιά». Την αγαπάει: «Τα χέρια του την τύλιξαν, τη ζέσταναν, της έδωσαν την αίσθηση ότι για λίγο δεν χρειαζόταν να είναι δυνατή» (σελ. 180). Ο Ορέστης ευγνωμονεί την πεθερά του που τον είχε αγκαλιάσει με μεγάλη αγάπη και στάθηκε δίπλα τους στους μικροκαβγάδες: «…-τα σπίτια δεν κρατιούνται μόνα τους. Θέλουν φροντίδα, δουλειά, αγάπη. Κι όσο η καρδιά σας χτυπάει μαζί, πάντα θα έχετε λόγο να τα ξαναφτιάχνετε» (σελ. 117).

Με το πέρασμα του χρόνου όμως οι ισορροπίες στο ζευγάρι αλλάζουν: «Η φθορά δεν ξεκινούσε από αδιαφορία αλλά από κόπωση…Ποιος φροντίζει εκείνον που φροντίζει τους άλλους;» (σελ. 247). Η Άννα αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στη φροντίδα της μητέρας της, η στάση της και η συμπεριφορά της δημιουργούν εντάσεις στην οικογένειά της, είναι απότομη, στρεσάρεται, αφήνει τα πάντα στη μέση. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν ξεσπάει η πανδημία του Covid-19 που φέρνει τους ήρωες του μυθιστορήματος αντιμέτωπους με νέες ευθύνες. Επιπλέον, έχουμε μια μεγάλη αποκάλυψη που ανατρέπει οριστικά τις ισορροπίες και δίνει την ευκαιρία στον συγγραφέα να υμνήσει τη μητρότητα μέσα και από άλλες πλευρές, δημιουργώντας έτσι μια πολυπρισματική ιστορία, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες και καλογραμμένη πλοκή. Γραφή κοφτή, ρεαλιστική, με διακριτικές παρομοιώσεις και μεταφορές που ελαφραίνουν το κείμενο («Δυο γυναίκες πλεγμένες σαν τα φύλλα της πίτας, λεπτές, τρυφερές, κι από μέσα γεμάτες ζωή», σελ. 88), φωτίζει με μια διεισδυτική ματιά την ψυχοσύνθεση του ανθρώπου που πάσχει και του ανθρώπου που είναι πλάι του. Σκληρές και δύσκολες στιγμές που ο συγγραφέας δεν τις «μαλακώνει», δεν τις «στρογγυλεύει» για να δείξει το μέγεθος της δύσκολης αυτής περιπέτειας και ταυτόχρονα να εντείνει την ανάγκη της αγάπης και της υποστήριξης προς τον πάσχοντα.

Στο κείμενο παρεμβάλλονται και αποσπάσματα από το ημερολόγιο της Μαργαρίτας: «Γράφω όλα αυτά γιατί φοβάμαι. Φοβάμαι πως μια μέρα θα τα ξεχάσω. Ή μάλλον, φοβάμαι πως δεν θα θυμάμαι ότι ξέχασα. Και θέλω να μείνει κάτι που να λέει πως υπήρξα» (σελ. 38). Εικόνες και αναμνήσεις από τη ζωή της που θέλει να κρατήσει για πάντα, τα σχέδια που έκανε για να φύγει από τη σκληρή ζωή του χωριού και να επιβιώσει με αξιοπρέπεια στην Αθήνα, να σπουδάσει, να ξεφύγει από τη σκληρή δουλειά και την κλειστή κοινωνία. Δε μεγαλοπιάνεται, απλώς θέλει κάτι καλύτερο για το εαυτό της, να τιμήσει τους γονείς της. Η δουλειά της ως δασκάλα στον Πειραιά, ούσα ανύπαντρη γυναίκα στην Αθήνα της δεκαετίας του 1970, το βαρύ μυστικό της, η κόρη της που ήταν όλη της η ζωή, αυτά και πολλά άλλα συμπληρώνουν τις πρωθύστερες αφηγήσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω και δεν επαναλαμβάνουν ήδη γραμμένα πράγματα. Απλώς, το πιο προσωπικό ύφος ενός ημερολογίου δίνει αμεσότητα και άφατη τρυφερότητα, μιας και η Μαργαρίτα διαβλέπει το τέλος της ασθένειας και θέλει να προλάβει: «Και αν δεν μιλήσω… να ξέρεις. Ότι σ’ αγαπώ. Ακόμα κι αν δεν θυμάμαι πια γιατί» (σελ. 294).

Πώς είναι η νέα καθημερινότητα, ποια είναι τα σημάδια, πώς είναι η ζωή σε ένα κέντρο φροντίδας, τι συμβαίνει όταν ο ασθενής αρχίζει να μην αναγνωρίζει τον φροντιστή του και τον διώχνει ή του επιτίθεται, πώς και γιατί ξεσπάει σε παραλήρημα, τι συμβαίνει στο τελευταίο στάδιο με τη διαύγεια; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο μυθιστόρημα του Μιχάλη Δούκα, ο οποίος καταγράφει τα πάντα χωρίς να κουράζει τον αναγνώστη ούτε να γεμίζει τις σελίδες με περιττολογίες ή να καθυστερεί τις εξελίξεις. Μπορεί σε κάποια σημεία να δάκρυσα, το κείμενο όμως εν όλω διακατέχεται από δύναμη και αισιοδοξία: «Δεν είναι μόνο το ότι δεν σε θυμήθηκαν. Είναι ότι, σε μια στιγμή, έφυγε από το πρόσωπό τους όλη η ιστορία τους…δεν χάνονται όλα μέσα στη λήθη. Η αγάπη, η τρυφερότητα, η δική σου παρουσία δίπλα τους περνούν πια από άλλες διαδρομές. Ίσως δεν σε θυμούνται με το όνομά σου, μα νιώθουν τη ζεστασιά σου, αναγνωρίζουν την ασφάλεια που τους προσφέρεις… Η καρδιά θυμάται, ακόμα κι όταν το μυαλό ξεχνά». Άλλωστε, όπως λένε και τα παιδιά της Άννας: «Η γιαγιά σ’ αγαπάει. Κι ας μπερδεύεται καμιά φορά» (σελ. 151). Το πιο δύσκολο σημείο είναι όταν εσύ θυμάσαι τα πάντα αλλά εκείνος δε θυμάται τίποτα. Και τότε: «Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να κρατάς σφιχτά το χέρι που ξεγλιστρά, να αγαπάς ακόμα κι όταν δεν σε θυμούνται, να ψιθυρίζεις «είμαι εδώ», ακόμα κι όταν δεν ξέρουν ποιος είσαι. Γιατί αυτή η αρρώστια παίρνει τα πάντα αλλά δεν μπορεί να πάρει την αγάπη» (σελ. 16).

Ενδιάμεσα στα κεφάλαια και σε ειδικό πλαίσιο δίνονται κάποιες παρατηρήσεις και κάποιες συμβουλές που ίσως βοηθήσουν τους ανθρώπους που φροντίζουν ασθενή με Αλτσχάιμερ. Τα πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος, οι ξένοι και οι γείτονες, ακόμη και οι επαγγελματίες φροντιστές αν καταφύγει κανείς σε αυτούς, όλα καταγράφονται και σημειώνονται με παραστατικότητα. Έτσι δημιουργείται ένα πολυπρισματικό βιβλίο που καλύπτει την περιπέτεια της ασθένειας από κάθε πλευρά, τονίζοντας ότι κανείς δεν είναι μόνος σε αυτό το δύσκολο ταξίδι καθημερινού αποχαιρετισμού: «Κάθε μέρα είναι μια νέα πρόκληση. Να θυμάσαι για δύο, να προσέχεις για δύο, να ζεις για δύο… Να γίνεσαι η άγκυρα που τους κρατά στον κόσμο που ξεθωριάζει μέσα τους» (σελ. 53). Ας μη γελιόμαστε: «Δεν υπάρχει επιστροφή. Μόνο η προσπάθεια. Η προσπάθεια να κρατήσεις όσα μπορείς, όσα μπορείς…Να αγαπήσεις, ακόμα κι όταν δεν σε θυμούνται…Και πάνω απ’ όλα, να μάθεις να λες αντίο, λίγο λίγο, κάθε μέρα» (σελ. 54). Δεν υπάρχει θεραπεία: «-Μπορούμε να επιβραδύνουμε την εξέλιξη, να διαχειριστούμε τα συμπτώματα, να προσφέρουμε μια ήσυχη καθημερινότητα, να προετοιμαστούμε..» (σελ. 25). «Αλλά η ζωή δεν είναι μόνο απώλειες… Είναι και στιγμές που γεμίζουν την ψυχή σου» (σελ. 71). Οπότε: «Αφήστε τους να ζήσουν τις μνήμες τους…Γιατί μπορεί αύριο να μη θυμούνται ούτε το όνομά σας αλλά σήμερα σας το είπαν με όλη τους την καρδιά» (σελ. 74). Επίσης: «…βιώνουν τις εποχές και τις γιορτές όχι με βάση το ημερολόγιο αλλά με βάση στιγμιαία συναισθήματα, θραύσματα μνήμης, εικόνες που αναδύονται ξαφνικά και χάνονται πριν προλάβουν να αφήσουν το αποτύπωμά τους. Για εκείνους, ο χρόνος είναι σαν ρεύμα νερού, ποτέ σταθερό, ποτέ ομοιόμορφο» (σελ. 176).

«Το Αλτσχάιμερ δεν είναι απλώς μια ασθένεια. Είναι μια σταδιακή αποξένωση, ένα μακρύ αντίο που κρατάει χρόνια. Είναι η απώλεια του εαυτού μέσα σε μια θάλασσα από σκιές. Όμως, ακόμα και μέσα στο σκοτάδι, υπάρχει φως». Τα «Χαμένα κομμάτια» είναι ένα μυθιστόρημα για όσους παλεύουν με την ασθένεια και για όσους βρίσκονται δίπλα σε αυτούς τους ανθρώπους, για την αγάπη που επιμένει, για τη δύναμη της ανθρώπινης καρδιάς, για τους δεσμούς που δε χάνονται ποτέ ακόμα κι όταν φαίνεται να ξεθωριάζουν. Είναι μια μάχη που δίνεται κάθε μέρα, «σιωπηλά, πίσω από κλειστές πόρτες, σε δωμάτια νοσοκομείων, σε σπίτια γεμάτα αναμνήσεις και σκιές». «Δεν χρειάζονται προτροπές, εξηγήσεις ή νοσταλγικές συζητήσεις. Αρκεί κάτι μικρό, κάτι φαινομενικά ασήμαντο, όπως η μυρωδιά από ένα κουλουράκι βανίλιας…Και τότε ξαφνικά ο χρόνος κάνει ένα βήμα πίσω…Και ύστερα, όπως ήρθε, έτσι και φεύγει., Αλλά για εκείνα τα λίγα δευτερόλεπτα, όλα μοιάζουν όπως ήταν κάποτε. Και αυτό, κάποιες φορές, είναι αρκετό» (σελ. 68). Ταυτόχρονα όμως το βιβλίο είναι κι ένας ύμνος στη μητρότητα, στις μητέρες που απέκτησαν παιδιά δικά τους ή όχι, στη μητρότητα ως δύναμη που κινεί τον κόσμο, στις μάνες που έκαναν λάθη από αγάπη και σε όσες στάθηκαν δίπλα στα παιδιά τους. Ένας οδηγός αγάπης που με συγκίνησε και με γέμισε δύναμη και αισιοδοξία.

The post «Χαμένα κομμάτια», του Μιχαήλ Γ. Δούκα, εκδ. Κύφαντα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα 
Συγγραφέας Βασιλική Βούρδα
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα είναι γεμάτο σασπένς, εντάσεις, ανατροπές, οικολογικά μηνύματα και συναρπαστικές σκηνές. Επαγγελματίας ξεναγός η ίδια στη συγκεκριμένη περιοχή, έγραψε ένα υπέροχο και ρεαλιστικό κείμενο σχετικά με τον τόπο, τους θρύλους, τους κατοίκους, τις αντιλήψεις της Καλαβρίας και το ενέπλεξε με ιστορία, μυθολογία και λαϊκές δοξασίες. Η δράση εκτυλίσσεται στα νότια της Ιταλίας, πολύ κοντά στη Σικελία, με την οποία η περιφέρεια αυτή συνδέεται με το Στενό της Μεσσήνης, ένα θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στη σικελική και την ιταλική ακτή. Πολλοί μάλιστα το ταυτίζουν με το σημείο όπου βρίσκονταν οι μυθολογικές Σκύλλα και Χάρυβδη, χάρη στα εντυπωσιακά θαλάσσια φαινόμενα που παρατηρούνται (ρεύματα, καταβόθρες κλπ.). Στο Κανιτέλλο λοιπόν που προσφέρει εκπληκτική  θέα στο Στενό, θα μείνει ο Κωνσταντίνος, που γνωρίσαμε στο βιβλίο «Ο Ρωμανός Δ΄ Διογένης και το μυστικό της Πρώτης», με τη γιαγιά του και τη μητέρα του που πήραν την απόφαση να γνωρίσουν τον τόπο καταγωγής τους. Η νόννα (γιαγιά) Αντέλε είχε μεταναστεύσει από την Καλαβρία στις ΗΠΑ για να πραγματοποιήσει το αμερικάνικο όνειρό της κι επέστρεψε στην Πόλη όταν χήρεψε. Ήρθε η ώρα λοιπόν να επιστρέψει στις ρίζες της, πριν αλλάξουν τα πάντα. Ο Κωνσταντίνος θα γνωρίσει τη Μοργκάνα που ανυπομονεί να απολαύσει το καλοκαίρι της μαζί με την παρέα της, τον Ρόκκο και τη Μαρία. Ο Ρόκκο, που ταξίδεψε από το Μιλάνο όπου μένει με τον πατέρα του από τότε που χώρισαν οι γονείς του, γνώρισε στο αεροπλάνο τον Φινλανδό συνομήλικό του, Άκι, που θα παίξει έναν μυστηριώδη ρόλο στην υπόθεση.

Η παρέα των παιδιών πολύ σύντομα θα δει τις διακοπές της να καταστρέφονται, μιας και η κυβέρνηση αναγγέλλει την απόφαση να χτίσει μια τεράστια κρεμαστή γέφυρα που θα συνδέει την Καλαβρία με τη Σικελία, κάτι που χωρίζει την τοπική και όχι μόνο κοινωνία στα δύο. Επιπλέον, πολλά σπίτια κρίθηκαν κατεδαφιστέα, με αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες τους, ώστε να χτιστούν εκεί τα θεμέλια της γέφυρας. Ο διχασμός δεν είναι μόνο ανάμεσα στους ντόπιους αλλά και στις καθαυτές οικογένειες! Ο μικρός παράδεισος θα γίνει εργοτάξιο, λένε οι κάτοικοι, η γέφυρα θα φέρει πρόοδο, ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, επενδύσεις υποστηρίζουν οι επίσημοι. Αυτές τις αντίθετες θέσεις ενστερνίζονται και οι γονείς της Μοργκάνα, βάζοντάς τη στη μέση. Να όμως που και η γιαγιά του Κωνσταντίνου διαφωνεί με την κόρη της πάνω σ’ αυτό. Η γιαγιά θεωρεί εκτρωματικό το έργο της γέφυρας του Στενού: «Θα καταστρέψει το πιο όμορφο μέρος πάνω στη γη». Αντίθετα, η κόρη της, που σχεδιάζει γέφυρες και ουρανοξύστες, υποστηρίζει ότι στον 21^ο αιώνα «χρειαζόμαστε σύνδεση, ταχύτητα, ροή». Το ανατριχιαστικό είναι ότι το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε λίγες μέρες πριν ανακοινωθεί η κατασκευή της γέφυρας που θα ενώσει όντως τη Σικελία με την Ιταλία στο στενό της Μεσσήνης! Η κατασκευή της γέφυρας και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος προσελκύει ακτιβιστές οικολόγους στην περιοχή ενώ ταυτόχρονα αρχίζουν να εμφανίζονται ξιφίες που εκπέμπουν διαπεραστικούς ήχους. Θα πραγματοποιήσει η κυβέρνηση τα σχέδιά της;

Η συγγραφέας απέδωσε υποδειγματικά την ατμόσφαιρα και την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων της Καλαβρίας που είναι ευέξαπτοι και ευαίσθητοι αλλά ταυτόχρονα στενά δεμένοι με τα ήθη, τις δοξασίες και τους θρύλους του τόπου τους. Επιπλέον, το Στενό της Μεσσήνης ήταν από την αρχαιότητα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μιας και το 251 π. Χ. ο ύπατος Λεύκιος Καικίλιος Μέτελλος, που νίκησε στον καρχηδονιακό πόλεμο, θέλησε να μεταφέρει τους ελέφαντες των αντιπάλων του στη Ρώμη. Έτσι κατασκεύασε μια πλωτή γέφυρα με ξύλα, άδεια βαρέλια και άλλα υλικά και οδήγησε τα ζώα απέναντι. Η κατασκευή της γέφυρας όμως δεν είναι απλώς αντι-οικολογική και παράλογη, αν σκεφτεί κανείς τη σεισμικότητα της περιοχής και την ύπαρξη της Αίτνας, είναι και κάτι βαθύτερο από αυτό: στην περιοχή του Στενού οι τοπικοί μύθοι δεν είναι παραμύθια για να νανουρίζουν τα παιδιά κι αν νικήσει η γέφυρα, ο μύθος θα τρομάξει και θα φύγει.

Μέσα σε όλα αυτά, η επίσκεψη των παιδιών στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ρέτζιο Καλάμπρια, όπου βλέπουν τα σημαντικά αγάλματα που είναι γνωστά ως Bronzi, τα ταξιδεύει νοερά στο μακρινό 1969. Τότε ανακαλύφθηκε το βυθισμένο πλοίο στα ανοιχτά του Πορτιτσέλο που τα περιείχε και η Μοργκάνα θυμήθηκε τις αναμνήσεις του παππού της από τότε και τους αρχαιοκάπηλους που βούταγαν για ν’ αρπάξουν ό,τι μπορούσαν πριν ανακοινωθεί επίσημα το ναυάγιο. Ο παππούς της Μοργκάνας, βλέποντας το φαινόμενο με τους ξιφίες, μαντεύει πως τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα γιατί «Το Στενό δεν συγχωρεί, ούτε ξεχνά». Οι ξιφίες ουρλιάζουν γιατί οι άνθρωποι ετοιμάζονται να «τρυπήσουν» το Στενό, ξυπνώντας την οργή του χαμένου Θεού, του Ποσειδώνα, του οποίου το άγαλμα ήταν στο ναυάγιο αλλά δε βρέθηκε ποτέ. Να όμως που ο παππούς έχει ένα δικό του, σκοτεινό μυστικό από εκείνη την εποχή και τώρα ήρθε η ώρα να πολεμήσει. Ούτε ξένοι, ούτε οικολόγοι-ακτιβιστές, «ήρθε η ώρα να πολεμήσουμε εμείς…Με τον δικό μας τρόπο». Γιατί: «Δεν είναι οικόπεδο για πούλημα το Στενό, είναι η ψυχή μας».

Ένας μαγικός τόπος ζει και αναπνέει στη σκιά της Αίτνας, ένα μέρος με αρχαίες καταβολές, όπου το Ρέτζιο Καλάμπρια λεγόταν Ρήγιο. Χάρη στο συναρπαστικό μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα ταξιδεύουμε σε πολλές πόλεις της Καλαβρίας (Κανιτέλλο, Σκύλλα, Κόστα Βιόλα, Σεμινάρα, Μεσσίνα, Ρέτζιο κ. ά.) και στα ελληνόφωνα χωριά όπου ακόμη μιλιέται η διαλέκτος γκρέκο. Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπη αφήγηση από τον Κωνσταντίνο και τη Μοργκάνα ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική περιπέτεια με μυστικά, εκπλήξεις και διαχρονικά οικολογικά μηνύματα. Το κείμενο ξεφεύγει αρκετά από τα άλλα βιβλία της σειράς «Τόποι Μυστηρίου». Το θεωρώ πιο πυκνογραμμένο και με καλά μελετημένο υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζονται οι εξελίξεις. Δεν είναι απλώς μια γρήγορη, ρεαλιστική, κινηματογραφική περιπέτεια με σασπένς και ερωτήματα αλλά κι ένα κείμενο που δίνει βάθος στην ψυχοσύνθεση των κατοίκων, μέσω των οποίων ζωντανεύει η υποβλητική ατμόσφαιρα της Καλαβρίας, με τους θρύλους και τις δοξασίες της. Επίσης, βρήκα πρωτότυπη τη χρήση ονομάτων στους διαλόγους αντί για παύλες, κάτι που κατά τόπους μετατρέπει το κείμενο σε θεατρικό έργο. Μια υπέροχη, δυνατή περιπέτεια και ταυτόχρονα μια κραυγή αγωνίας για τη χρήση της προόδου εις βάρος της φύσης.

The post «Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα», της Βασιλική Βούρδα, εκδ. Κύφαντα (Τόποι Μυστηρίου #9) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλία Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης
Συγγραφέας Μαριάννα Λαμπίρη
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάππα Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Υπατία (370-415 μ. Χ.) ήταν Ελληνίδα φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός, διευθύντρια της νεοπλατωνικής σχολής στην Αλεξάνδρεια που δολοφονήθηκε από όχλο φανατικών χριστιανών. Πολλοί από τους μαθητές της ανήκαν στους ανώτατους κύκλους της αριστοκρατίας της πόλης. Οι νόμοι της εποχής και του τόπου μαζί με την εκπαίδευσή της συνετέλεσαν στα δημόσια κηρύγματά της, να διδάσκει και να δίνει συμβουλές σε άνδρες, να μετακινείται στην πόλη χωρίς κάποιον να την επιβλέπει και να κατέχει το δικό της σπίτι. Ο θάνατός της ακόμη δεν έχει διαλευκανθεί ως προς τα κίνητρα και το πρόσωπο που βρισκόταν από πίσω.

Η Μαριάννα Λαμπίρη σπούδασε στο Κέντρο Αρχαίου Δράματος της Ασπασίας Παπαθανασίου (1991-1994) και παρακολούθησε σεμινάρια και μαθήματα χορού, κίνησης, σκηνικού λόγου και τραγουδιού. Από το 1997 μέχρι σήμερα προσανατολίστηκε σε περαιτέρω σπουδή των τομέων της Συμβουλευτικής και Αυτογνωσίας και από το 2015 πειραματίζεται με το είδος «Θεατρικό Ντοκιμαντέρ», σκηνικό τεκμηριογράφημα με δραματοποιημένα στοιχεία. Ένα υπέροχο δείγμα της δουλειάς της είναι το κείμενο της παράστασης «Υπατία» που κυκλοφορεί σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κάπα Εκδοτική.

Σε ελληνική, αραβική και αγγλική γλώσσα ζωντανεύει ο βίος, η σκέψη, η φιλοσοφία, ο χαρακτήρας και ο τραγικός θάνατος μιας σημαντικής επιστήμονα που μνημονεύεται ως σήμερα. Από την αρχή με κέρδισαν η αφηγηματική δεινότητα, ο σχεδιασμός του βίου της Υπατίας και μάλιστα σε θεατρική μορφή μα κυρίως η γλώσσα του κειμένου, στην οποία δε συναντάμε σύγχρονες ή / και ξένες λέξεις και η χρήση πολυτονικού συστήματος. Τα δυο τελευταία γνωρίσματα δείχνουν τον σεβασμό και την κοπιώδη μελέτη της Μαριάννας Λαμπίρη απέναντι στη γυναίκα που βιογραφεί και στην εποχή της. Αν προστεθεί σε αυτά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες για τις απόψεις και τη ζωή της Υπατίας αλλά σκόρπιες αναφορές, αυτό δείχνει το μέγεθος του δύσκολου έργου που ανέλαβε η ηθοποιός και συγγραφέας για να συγκροτήσει τον βίο και την πολιτεία της Υπατίας.

Οι Πράξεις του θεατρικού έργου μετονομάζονται σε Μνήμες κι έτσι παρακολουθούμε τη ζωή και την πορεία της Υπατίας από τα παιδικά της χρόνια ως τη δολοφονία της χωρισμένες σε δεκατέσσερις Μνήμες, όσοι και οι αστερισμοί. Ο τρόπος ανατροφής της από τον πατέρα της, η ευνοϊκή για τις γυναίκες εποχή και πόλη, οι σπουδές της, οι αγαπημένοι της φιλόσοφοι, ο τρόπος σκέψης της, οι εφευρέσεις και οι ανακαλύψεις της, οι διαλέξεις της, οι έννοιες που αναλύει και εμπλουτίζει με τον νου της, η πλήρης αφοσίωση στη γνώση εις βάρος της παρθενίας της, η συγκαλυμμένη έπαρση, τα αίτια που οδήγησαν στον θάνατό της, όλα καταγράφονται όμορφα, στρωτά, απλά και κυρίως κατανοητά. Ακόμη και οι δύσκολες φιλοσοφικές αξίες της Υπατίας αναλύονται με τρόπο που ο καθένας μπορεί να τις εμπεδώσει και να τις ενστερνιστεί. Αυστηρή, γοητευτική, σχεδόν απρόσιτη, πανέξυπνη, ευρηματική, φιλομαθής, η Υπατία ήταν μια γυναίκα που άλλαξε τον κόσμο της φιλοσοφίας και της αστρονομίας.

Η έκδοση περιέχει επίσης σύντομα βιογραφικά και πληροφοριακά στοιχεία για την ηρωίδα του κειμένου, για τον τρόπο σκέψης της και για την επιρροή της στους σημερινούς φιλοσοφικούς κύκλους, γραμμένα από έγκριτους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς. Στις τελευταίες σελίδες περιέχονται βιογραφικά στοιχεία όσων ανθρώπων μνημονεύονται στο έργο και σύντομες πληροφορίες για τις πόλεις και τους τόπους της εποχής.

The post «Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης», της Μαριάννας Λαμπίρη, εκδ. Κάπα Εκδοτική appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλία Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη
Συγγραφέας Ιώ Τσοκώνα
Εικονογράφος Ιάσων Ανδριανός
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ρώσση
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ιώ Τσοκώνα καταφέρνει να αποτυπώσει αυτές τις ενδιαφέρουσες προσωπικότητες σε ένα κείμενο γεμάτο εκπλήξεις και ρεαλισμό, κατάλληλο για παιδιά από 8 ετών και πάνω. Οι αντιλήψεις, η προσωπικότητα, οι απόψεις και ο τρόπος σκέψης των δύο φιλοσόφων είναι τόσο πλούσιες που το εύληπτο κατά τα άλλα κείμενο πρέπει να διαβαστεί με προσοχή. Βρισκόμαστε μία εβδομάδα μετά το μάθημα για τον Θαλή που έλαβε χώρα στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς και ο Ιάσονας, με τη βοήθεια της δασκάλας του πρώτα και του αδελφού του, Αίαντα και της μητέρας του στη συνέχεια, μαθαίνει μέσα από συζητήσεις και ερωτήσεις για την εποχή των δύο φιλοσόφων, για την καθημερινότητά τους, για τα θεωρήματά τους, για τις αλλαγές που έφεραν στη φιλοσοφία και στις επιστήμες και για πολλά άλλα. Βρήκα μάλιστα πολύ έξυπνο τον σχεδιασμό της πλοκής: αντί να παραθέτουμε μέσα από την τάξη και με τα λόγια της δασκάλας τις αντιλήψεις και τη ζωή και των δύο φιλοσόφων, η μεν δασκάλα θα μιλήσει για τον Αναξίμανδρο, για τον δε Αναξιμένη θα μάθουμε όταν ταξιδέψουμε και πάλι στην αρχαία Μίλητο με τους ήρωες της ιστορίας. Ανάμεσα σε αυτές τις βιογραφίες υπάρχει μια ανάπαυλα, μιας και τα δυο αδέλφια παίζουν με στρατιωτάκια, αν και η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τον Κροίσο, τον Κύρο, τον Πακτωλό ποταμό και άλλα θέματα της εποχής της περσικής κυριαρχίας. «Αν είστε γεροί, αν έχετε γύρω σας ανθρώπους που σας αγαπούν και τους αγαπάτε, κι αν ζείτε μακριά από πολέμους, θα είστε οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι του κόσμου», λέει η μητέρα τους. Όταν μάλιστα οι Σάρδεις κυριεύτηκαν από τους Πέρσες, στη γειτονική Μίλητο ζούσε ο Αναξιμένης την πιο παραγωγική του περίοδο!

Πάντως, τα παιδιά δεν έχουν ξεχάσει την περίεργη εμπειρία που έζησαν στο πρώτο βιβλίο της σειράς, όπου και μεταφέρθηκαν στην αρχαία Μίλητο και μίλησαν με τον ίδιο τον Θαλή. Αποφασίζουν να ξαναδοκιμάσουν και το κόλπο πετυχαίνει: συναντούν αρχικά τον Αναξιμένη, που υποστηρίζει πως το άπειρο, η αρχή των πάντων, πρέπει να είναι κάτι πιο συγκεκριμένο, πιο χειροπιαστό, κάτι που είναι άπειρο στη φύση αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνθήκες, ο αήρ λοιπόν! Όλα έχουν σχέση με την κίνηση, η κίνηση είναι αιώνια, είναι η αιτία που μεταβάλλονται τα πάντα, η κίνηση είναι ζωή. Στη συνέχεια, ο περαστικός Αναξίμανδρος παίρνει τα παιδιά για ένα μάθημα φωνητικής που παρακολουθεί και τότε… Σημαντικό ρόλο στην κατανόηση των εννοιών αυτού του σπουδαίου βιβλίου παίζει και η εικονογράφηση του Ιάσονα Ανδριανού. Ο καλλιτέχνης αποτυπώνει σωστά και κατάλληλα την εποχή του Αναξίμανδρου και του Αναξιμένη, όπως και τα θεωρήματα που αναπτύσσουν και επεξηγούν οι φιλόσοφοι στους συνομιλητές τους ενώ οι εικόνες από τη σημερινή εποχή έχουν εξίσου ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες και λεπτομέρειες. Ολοσέλιδα ή μικρά καρέ, έξοχες κοντινές λήψεις σε αντικείμενα, σωστές φωτοσκιάσεις και προσοχή στη λεπτομέρεια κάνουν την εικονογράφηση ιδανικό συμπλήρωμα του κειμένου.

Σύντομοι διάλογοι, παραστατικές σκηνές, προσεγμένο λεξιλόγιο, εξισορρόπηση γνώσης και χιούμορ είναι γνωρίσματα που θα κρατήσουν τα παιδιά ως το τέλος του βιβλίου και θα τα βοηθήσουν να κατανοήσουν βασικές έννοιες της αστρονομίας και της εξέλιξης. Στο κείμενο τονίζεται πως αυτό που κάνει σημαντικούς τους φιλοσόφους είναι ότι, με την παρατήρηση και το καθαρό μυαλό τους, προσπάθησαν να εξηγήσουν τον κόσμο με συμπεράσματα που θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι οι πρώτοι φυσικοί νόμοι. Ο Θαλής μίλησε για τη δύναμη της έλξης, ο Αναξίμανδρος προχώρησε παραπέρα προσθέτοντας την ιδέα του απείρου και τη σημασία της κίνησης, ο Αναξιμένης μίλησε για την πύκνωση και την αραίωση του αέρα. Πάνω σε αυτές τις σκέψεις αναπτύχθηκε η σημερινή επιστημονική μελέτη και η συγγραφέας βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να το κατανοήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

«Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη» λοιπόν, γεμάτη ανακαλύψεις, θεωρίες, απόψεις, αποφθέγματα που αποτυπώνουν τις αντιλήψεις της εποχής των δύο αντρών για την εξέλιξη, τη γη και τη θέση της στο σύμπαν και πολλά άλλα. Χάρη στο νέο βιβλίο της Ιούς Τσοκώνα γνωρίζουμε άλλους δύο σημαντικούς ανθρώπους και φιλοσόφους, χάρη στους οποίους μπήκε ο σπόρος στην ανθρώπινη σκέψη. Μικρά και εύληπτα παραδείγματα, αποφθέγματα, παραστατικές εικόνες, προσεγμένο και απλό λεξιλόγιο, ανατροπές και εκπλήξεις δημιουργούν ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο που βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να γνωρίσουν και να κατανοήσουν ένα σημαντικό μέρος της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.

The post «Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη», της Ιούς Τσοκώνα, εκδ. Ρώσση appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Το ρώσικο κειμήλιο και η ψεύτικη πριγκίπισσα
Συγγραφέας Ευδοκία Ποιμενίδου
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ευδοκία Ποιμενίδου έγραψε μια συναρπαστική περιπέτεια που μας ταξιδεύει στην Κομοτηνή και τη Μαρώνεια και μας συστήνει τα σημαντικότερα σημεία ενδιαφέροντος αυτών των πόλεων. Ο βράχος του Κύκλωπα και η αρχαία Ισμαρίδα με τους ληνούς από τη μια κι απ’ την άλλη η Κομοτηνή με το Σπαθί της, την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, το πάρκο, τους μιναρέδες, τον καφέ του Νεντίμ, το Γενί Τζαμί, το Μουσείο Καραθεοδωρή και τη δημοτική βιβλιοθήκη και πολλά άλλα θα αποτελέσουν σημεία δράσης της ιστορίας, για τα οποία μαθαίνουμε μικρές, εύληπτες και συναρπαστικές ιστορικές πληροφορίες. Στο βιβλίο μάλιστα εμφανίζεται και η Σουλτάνα Πολιτσάκη-Παπαδημητρίου, μια σημαντική παρουσία στον χώρο της τοπικής ιστορίας που αφιερώθηκε στη δημιουργία και στη λειτουργία του Λαογραφικού Μουσείου Ξυλαγανής.

Η Χρύσα και ο Κωστής μένουν με τη μητέρα τους μετά το διαζύγιο των γονιών τους και φοβούνται πως φέτος οι διακοπές με τον μπαμπά για ένα μήνα θα είναι όπως πέρσυ, που τους άφησε μόνους και σκυλοβαρέθηκαν. Η Χρύσα όμως ανακαλύπτει πως η Κομοτηνή, που είναι πολύ κοντά στη Μαρώνεια όπου θα παραθερίσουν, έχει πολλά ενδιαφέροντα και αποκαλύπτει στον αδελφό της πως θα είναι μαζί τους και η Λίνα, η συμμαθήτρια που του αρέσει κι ας μην του δίνει σημασία! Η Λίνα με τη σειρά της θα έρθει με τον πατέρα της που θέλει να μελετήσει τον μαρωνίτη οίνο και τη μητέρα της που δε φέρνει αντιρρήσεις στον άντρα της. Το κοριτσάκι ήδη βαριέται, αν και τα δυο αδέλφια είναι μια καλή λύση για να περάσει την ώρα της. Στην παρέα προστίθενται η Λαμπρινή, μαθήτρια λυκείου, με τον αδελφό της, Χρήστο και ο Παναγιώτης, παιδιά υπαλλήλων του ξενοδοχείου όπου μένουν οι ήρωες της ιστορίας, καθώς και ο Ομάρ από την Κομοτηνή και ο Τιμάτς από την Κωνσταντινούπολη που γνωρίσαμε στα «Τρία κλειδιά και το μυστικό του Ευριπίδη». Το ξενοδοχείο όπου μένουν τα παιδιά φιλοξενεί την έκθεση των κειμηλίων από το Λαογραφικό Μουσείο, ανάμεσα στα οποία το πολύτιμο σαμοβάρι των Ρομανώφ κι έτσι, μόλις διαπράττεται η ληστεία, αναλαμβάνουν δράση.

Ψίθυροι και σιγανές φωνές, μυστηριώδεις και ύποπτες κινήσεις, άγνωστοι άνθρωποι που δε θα διστάσουν να βγάλουν απ’ τη μέση όποιον τους εμποδίσει δημιουργούν ένα συναρπαστικό σκηνικό δράσης και αγωνίας. Τα παιδιά σε γενικές γραμμές περνάνε όμορφα μαζί, κάνουν καλή και δημιουργική παρέα, αν και υπάρχουν κάποιες αντιπάθειες αλλά και κάποιοι έρωτες. Όλα τους έχουν τον δικό τους ρόλο στην υπόθεση, αλληλοσυμπληρώνονται και ριψοκινδυνεύουν όλοι μαζί, σα μια γροθιά, για το καλό της παρέας και της φιλίας τους. Ψάχνουν, ρωτάνε, παρατηρούν, παρακολουθούν και τελικά βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο όσο πλησιάζουν στη λύση του μυστηρίου. Η συγγραφέας, μέσα από σύντομα αλλά γεμάτα ρεαλιστικές σκηνές κεφάλαια, ξετυλίγει μια ιστορία που κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο ως το τέλος, μας οδηγεί στα στενά της Κομοτηνής και της Μαρώνειας, δείχνει με τον δικό της τρόπο το κακό που προκαλεί η αρχαιοκαπηλία και πολλά άλλα. Ένα συναρπαστικό, γεμάτο πραγματολογικά στοιχεία, ταξίδι στη Θράκη που με γέμισε ποικίλα συναισθήματα.

The post «Το ρώσικο κειμήλιο και η ψεύτικη πριγκίπισσα», της Ευδοκίας Ποιμενίδου, εκδ. Κύφαντα (Τόποι Μυστηρίου #3) appeared first on Πανος Τουρλης.