Βιβλίο Όμορφη ασχήμια 
Τίτλος πρωτοτύπου Beautiful ugly
Συγγραφέας Alice Feeney
Μεταφραστής Νέλλα Γιατράκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Alice Feeney έγραψε ένα συναρπαστικό, ανατρεπτικό μυθιστόρημα με πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Η ψυχολογική και σωματική κατάρρευση του συγγραφέα δείχνει να βελτιώνεται στο Άμπερλι της Σκωτίας, μια σειρά όμως από μυστηριώδη και ανεξήγητα γεγονότα θα του δείξουν πως έκανε ένα μεγάλο λάθος. Ένα χρόνο μετά την εξαφάνιση της Άμπι, ο Γκρέιντι δεν μπορεί να συνέλθει, δεν τρώει, δεν κοιμάται, δε γράφει. Ακόμη δεν έχει βρεθεί η γυναίκα του και κανείς δεν ξέρει τι απέγινε. Η αστυνομία σταμάτησε τις έρευνες αλλά πρέπει να περάσουν επτά χρόνια για να θεωρηθεί νεκρή. Αυτό έχει παγιδέψει τον Γκρέιντι «σε μια θλιβερή και μοναχική αβεβαιότητα ανάμεσα στην απεγνωσμένη επιθυμία να μάθω την αλήθεια και στον τρόμο για το ποια θα μπορούσε να είναι αυτή» (σελ. 26). Πούλησε ό,τι είχε και δεν είχε και μένει σ’ ένα ξενοδοχείο στο Λονδίνο, επιβιώνοντας από τα δικαιώματα των βιβλίων του, ανήμπορος να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να σκέφτεται εμμονικά τι συνέβη εκείνη τη νύχτα. Ο Γκρέιντι είναι ένας άντρας αφοσιωμένος στη συγγραφή, σε βαθμό που να αρνείται προσκλήσεις και εκδηλώσεις ώστε να αφοσιωθεί στους φανταστικούς του χαρακτήρες, χάνοντας τον πραγματικό του κόσμο. Επιπλέον δε χρειάζεται κανέναν άλλον αφού έχει στο πλάι του την Άμπι, μόνο που μαζί μ’ εκείνη χάθηκαν όλα.

Η ατζέντισσά του, Κίτι Γκόλντμαν, που τον είχε ως τον μεγαλύτερό της πελάτη, που τον στήριξε στα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του ευκαιρίες, τώρα του δίνει χρήματα για να μείνει στο νησί Άμπερλι της Σκωτίας για τρεις μήνες, σε μια απομονωμένη καλύβα, μακριά από πολυσύχναστα μέρη, χωρίς φασαρία και περισπασμούς. «Από την επιτυχία δε μαθαίνεις ποτέ τίποτα αλλά η αποτυχία μπορεί να σου διδάξει τα πάντα για έναν άνθρωπο. Πιστεύω σε σένα», του λέει. Άλλωστε: «Η δουλειά του ατζέντη είναι περίεργη και πολύ πιο περίπλοκη απ’ ό,τι φαντάζονται οι περισσότεροι. Απαιτεί από ένα άτομο να αναλαμβάνει πολλούς ρόλους: πρώτος αναγνώστης, εκδότης, μάνατζερ, ψυχολόγος, αναπληρωματικός γονιός, αφεντικό και φίλος» (σελ. 27). Ταυτόχρονα, μέσα από την πρωτοπρόσωπη γραφή της Άμπι, μαθαίνουμε τι της συνέβη μια βδομάδα πριν την εξαφάνισή της και ποιο άτομο επισκέπτεται συχνά. Ποια είναι η δική της άποψη για τον Γκρέιντι; Πώς πάει πραγματικά ο γάμος τους; «Δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι που ήμασταν όταν γνωριστήκαμε» (σελ. 72). Εκείνος πίνει νερό στ’ όνομά της, την αγαπάει βαθιά, του λείπει, εκείνη όμως δίνει μιαν άλλη εκδοχή: «Αρχίσαμε να ξεφτίζουμε και δεν ήξερα πώς να μας φτιάξω ή αν ήθελα καν να το προσπαθήσω… Ένιωθα σαν να είχαμε χάσει και οι δύο την εκδοχή του εαυτού μας που ήξερε πώς να είμαστε ευτυχισμένοι. Ήμασταν ακόμα μαζί αλλά δεν είχα νιώσει ποτέ τόσο μόνη» (σελ. 155). Από τη μεριά του ο Γκρέιντι καταγράφει έναν σχετικά ευτυχισμένο γάμο με τα πάνω και τα κάτω του αλλά δε σταματάει να τονίζει την αγάπη και τον έρωτά του για την Άμπι. «Η γυναίκα μου δεν ήταν τέλεια αλλά ήταν τέλεια για μένα» (σελ. 160). Πού βρίσκεται λοιπόν η αλήθεια; Τι συνέβη στην Άμπι τη νύχτα της εξαφάνισης; Τι κρύβει ο Γκρέιντι;

Η Alice Feeney ζωντανεύει με μαεστρία, λιτά καλολογικά στοιχεία και άφθονες περιγραφές ένα απομονωμένο νησί, μικρό σε έκταση, με 25 μόνιμους κατοίκους και λίγα ενδιαφέροντα τοπόσημα, που συνοδεύονται από τοπικούς θρύλους και μύθους. Μια εκκλησία, μια παμπ, ένα κατάστημα τροφίμων-ταχυδρομείο αρκούν για τα βασικά. Χωρίς τηλέφωνο και διαδίκτυο, χωρίς χώρους πολιτισμού, κινηματογράφο, Αν και: «Αυτός ο βαθμός αποκλεισμού από την κοινωνία και τον πολιτισμό δεν μπορεί να μην έχει κάποιον αντίκτυπο» (σελ. 94). Στο σπίτι όπου θα μείνει όμως, ο Γκρέιντι ανακαλύπτει κάτι απρόσμενο ενώ ταυτόχρονα νιώθει πως βλέπει παντού τη γυναίκα του με το χαρακτηριστικό κόκκινο παλτό της. «Νιώθω σαν να γυρίζω σπίτι. Πράγμα που είναι παράλογο. Διότι δεν έχω ξανάρθει ποτέ εδώ». (σελ. 59). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο κι από σελίδα σε σελίδα αρχίζουν κάποια ανησυχητικά σημάδια: μυστηριώδεις θόρυβοι, υπερβολική φιλικότητα από τους νησιώτες, σχετική απομόνωση από το πλοίο της γραμμής και πολλά άλλα, με αποτέλεσμα ο συγγραφέας να βρεθεί παγιδευμένος σ’ έναν ιστό ψεμάτων, μυστικών και κινδύνων. Βρίσκεται η Άμπι πραγματικά στο νησί; Τι σχέση έχει αυτό το μέρος με το παρελθόν του Γκρέιντι; Τι κρύβεται πίσω από τις κλειστές πόρτες των ελάχιστων σπιτιών;

Η «Όμορφη ασχήμια» είναι μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις, βαθιά κρυμμένα μυστικά και σφιχτοδεμένη πλοκή. Αισθάνθηκα ανάγλυφη την απομόνωση σε αυτό το μέρος, φοβήθηκα, γέμισα αγωνία για το τι θα συμβεί παρακάτω και πώς θα εξηγηθούν όσα η Alice Feeney αφήνει να σκορπίσουν κατά την εξιστόρηση. Μια ιστορία για την αλήθεια και τις διαφορετικές πλευρές της, για τους ανθρώπους και τα λανθασμένα στερεότυπα: «Οι γυναίκες πιστεύουν ότι οι άντρες τους θα αλλάξουν αλλά δεν αλλάζουν. Οι άντρες πιστεύουν ότι οι γυναίκες τους δε θα αλλάξουν αλλά αλλάζουν» (σελ. 156). Βρήκα αξιοπρόσεκτες τις αντιθέσεις στους τίτλους των κεφαλαίων και όχι μόνο: ανοδική πτώση, όμορφη ασχήμια, απασχολημένος άπραγος, ωραία χάλια κ. π. ά. που προσθέτουν κατά πολύ στο μυστήριο του κειμένου. Τι ρόλο παίζει πραγματικά το νησί στη ζωή των κατοίκων του; Ποιοι το βρήκαν ως καταφύγιο, ποιοι ως ερημητήριο, ποιοι ως καινούργια αρχή; Από τι κρύβονται, τι άφησαν πίσω τους, γιατί δεν ξανάφυγαν; Γιατί δεν υπάρχουν παιδιά στο νησί; Τι θα συμβεί στον Γκρέιντι αν κάνει αυτό που σκέφτηκε; Θα καταφέρει να γράψει ξανά ένα πραγματικά καλό βιβλίο; Ένα μυθιστόρημα που στην κυριολεξία με ξενύχτησε.

Βιβλίο Έρως ανίκατε μάσαν
Συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Χιούμορ / Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στην «Κρίση Τιτανικού» γνωρίζουμε φοβίες που δεν έχουν αναγνωριστεί από τη σύγχρονη ψυχιατρική, «ωστόσο η αποδοχή τους από την επιστημονική κοινότητα είναι ζήτημα χρόνου». Κοινοχρηστοφοβία (τον χειμώνα μάλιστα που δε λειτουργεί το αέριο που πληρώνεις στα κοινόχρηστα: «-Σκέφτομαι να αυτοπυρποληθώ μπας και ζεσταθώ. -Σιγά μη βρεις αναπτήρα που δουλεύει»), Τραγκοφοβία, Αραιοφοβία, Μοντεμοφοβία και Ρουτεροφοβία, Φακελοφοβία, Κερματοφοβία, Κτηνοφοβία, Μπιχλοφοβία («τα χνούδια στον διάδρομο, η Μπέτυ κι ο Σαράντης, ξέρω ότι δεν πρέπει να τα βαφτίζω») κ. π. ά. μας περιμένουν να τ’ ανακαλύψουμε. Στο «Πάσχα στο Καραμπουρνάκι», απολαμβάνουμε τις οικογενειακές παιδικές γιορτές του συγγραφέα: διάβασμα και αδηφαγία, φυσικά η Κατερίνα του, ασύλληπτα κωμιτραγικά γεγονότα από Μεγάλη Δευτέρα ως Κυριακή του Πάσχα και ένα γλυκόπικρο φινάλε: «Τώρα όμως που η νοσταλγία -αυτή η πανούργα μακιγιέζ της μνήμης- έχει μεταμορφώσει την εποχή εκείνη σε προσωπική μυθολογία…άθελά μου γυρίζω στα χρόνια της αθωότητας μ’ έναν γλυκόπικρο αναστεναγμό» (σελ. 39). Κι όσο όμορφα πέρασε τότε, τόσο δύσκολες στιγμές βίωσε στο «Ο άντρας που αγαπούσε τις σερβιέτες». Μια περιπέτεια υγείας με κύστη κόκκυγα ξαναρίχνει τον συγγραφέα σε απίθανες περιπέτειες για φαγητό και γλυκό, ξυπνάει τη συγγραφέα του τσελεμεντέ όταν αποτυγχάνει το μαλεμπί που έγραψε στο βιβλίο της, ανακαλύπτει τα θετικά της σερβιέτας και πολλά άλλα. Άουτς και χαχα μαζί! Στο «Έλαβον: γίδα βραστή» καταγράφονται οι βουλευτικές εκλογές μέσα από μια μη πολιτική οικογένεια που όμως φανατίζεται την κρίσιμη ημέρα! Και φυσικά υπάρχει κάτι που θα δημιουργήσει προβληματισμό: «…το μέλλον μεμονωμένων ανθρώπων μα και της χώρας ολόκληρης κρεμόταν συχνά απ’ το ήθος, τη συνέπεια, την ακεραιότητα και την εργατικότητα των πολιτικών, οίτινες συχνά αποδεικνύονταν πιο αφερέγγυοι κι από παπατζή στο πανηγύρι της Αγίας Κομποθέκλας» (σελ. 218). Εσείς έχετε ψηφίσει Μ.Α.Σ.Χ.Α.Λ.Ι.Λ.Α.; Χάνετε!

Στο «Δαμάζοντας τα δίπιτα», μαθαίνουμε για τις συνέπειες του σουβλακιού στη σωματική υγεία και πώς συνδυάζεται με τις παιδικές αναμνήσεις του συγγραφέα που κατέφευγε στις κοριτσοπαρέες και στα μη βίαια παιχνίδια τους, με τις συνεχόμενες απόπειρες μαθητικού αθλητισμού (τένις, ποδόσφαιρο, κολύμβηση και χιλιάδες άλλα) να αποτυγχάνουν η μία πίσω από την άλλη, με τον Αύγουστο Κορτώ να είναι ανελέητος με τις ατάκες και τα ξεκαρδιστικά περιστατικά αλλά: «να μην ξεχνάμε την πιο σημαντική γυμναστική: τον χτύπο της καρδιάς που αγαπάει» (σελ. 58). Η ταλαιπωρία της δίαιτας συνεχίζεται στο «Ιστορία μου, αφαγία μου»: «Είτε εξαιτίας προβλημάτων αισθητικής… είτε εξαιτίας κινδύνων στην υγεία μου, την ελλαδική πανίδα και το βαρυτικό πεδίο της Γης, ή, τέλος, επειδή ζούμε σ’ έναν σκάρτο ντουνιά που λατρεύει τις κορμάρες και δαιμονοποιεί και την παραμικρή ατέλεια…» (σελ. 84). Μάνα και πατέρας, λόγω της εμφάνισης του παιδιού τους, κάνουν απανωτά λάθη και δίαιτες (το ίδιο λέμε) αλλά δε φταίνε: «…κι ο έρμος ο γονιός μαζί με το παιδί παθαίνει και μαθαίνει». «….έχω γίνει ένα πράμα σαν διασταύρωση ανθρώπου με εθνική οδό, που αν μ’ έβλεπε η Αλεξίου ξαφνικά σε συναυλία θα τα ‘χανε και θα τραγουδούσε Όλα σ’ τα ταΐζουν, γλυκά κι αλατισμένα» (σελ. 92). Στα «Τετράφυλλα και τρίφυλλα» επιστρέφουμε στο σήμερα, στην οικονομική κρίση που αποτυπώνεται στα λιγότερα φύλλα χαρτιού υγείας, στις φθηνότερες επιλογές προϊόντων από το σούπερ-μάρκετ, στα σπαγγέτι σε προσφορά κι αφήνεις πίσω σου νιόκι και μπαρίλες, ένδεια, κοινοχρηστά (ναι, πάλι). Ένα απολαυστικό κείμενο-απομνημονεύματα ενός ελευθεροεπαγγελματία καλλιτέχνη, «του ζήτουλα με το μπλοκάκι» αλλά με αντίβαρο την αγάπη! «Κι αναπόφευκτα, τα ζόρια γεννούνε νοσταλγία»: αθώες εποχές, φοιτητικά χρόνια με χαρτζιλίκι, χωρίς τον τρόμο του βιοπορισμού.

Στο «Ο Ηράκλειτος και η ομπρελοθήκη», ο συγγραφέας γνωρίζει το έργο του Ηράκλειτου και ταυτόχρονα αναπολεί αλλόκοτους θανάτους από την ιλαρή τους πλευρά, οπότε και πάλι το γέλιο είναι ξεκαρδιστικό. Η γιαγιά-Κολοκοτρώνης, οι αδελφές Αδαμπαμπά και άλλα περιστατικά μας οδηγούν αναπόφευκτα στις σκέψεις του συγγραφέα για το δικό του τέλος και σ’ ένα από τα πιο ευφυή μηνύματα ταφόπλακας που έχω διαβάσει ως τώρα. Το πιο αγαπημένο μου είναι η «Ιζαμπέλ Ατζαμή»: προσωπικές εξομολογήσεις πάνω σε γκάφες, λάθη, αδεξιότητες του συγγραφέα, εκρήξεις ακατάσχετου γέλιου απο ξεφτιλίκια γεωγραφικά, διατροφικά, γευστικά (ακόμη θυμάμαι τον τρόπο περιγραφής που καταναλώνεται το σοκολατένιο τσουρέκι του Τερκενλή). Ένα μπουγατσατζίδικο πουλάει κλιματιστικά; Τι θα συμβεί αν πάτε σε μουσείο με ένα μπουκάλι νερό και ένα λούτρινο αρνί που βελάζει; Στα «Δρακουλίνια των Εξαρχείων» καταγράφονται οι προσδοκίες του συγγραφέα από το συγγραφιλίκι, τα λογοτεχνικά σαλόνια των Αθηνών που τον περίμεναν ορθάνοιχτα, με τη φαντασία του να περιφέρεται σε αυτά της δεκαετίας του ’20, η συγκινητική έκδοση του πρώτου του έργου «Το βιβλίο των βίτσιων» και πώς ούρλιαζε σε όλο το Μέτσοβο γι’ αυτό όταν το έμαθε, κρατώντας ένα άδειο βαζάκι μαρμελάδα φράουλα, πώς έφτασε στην Αθήνα και πόσο δύσκολα βρήκε τη διεύθυνση στα Εξάρχεια, σαν άλλος Χατζηχρήστος.

Το «Έρως ανίκατε μάσαν» είναι μια πολύ καλογραμμένη συλλογή κειμένων που δε δίνουν έμφαση μόνο στην ατάκα, στο γέλιο και στις σουρεαλιστικές ακρότητες (όπως θα διαπιστώσουμε αργότερα στο «Φωτιά στα Σαββατόπαχα») αλλά υπάρχει και η προσωπική κατάθεση του συγγραφέα, μια υποστήριξη για όσους περνούν τα ίδια με το φαγητό, τις δίαιτες και την οικογένεια. Ο συγγραφέας καταφέρνει να παντρέψει αρμονικά το γέλιο με τον προβληματισμό και να περάσει διαχρονικά και καίρια ανθρώπινα μηνύματα («…μουντρουχίλα του ανέραστου, αντικοινωνικού εφήβου που μισεί τους πάντες και τα πάντα με πρώτο τον εαυτό του και βρίσκει παρηγοριά στο φαΐ που πάντα του κάθεται και ποτέ δεν τον προδίδει», σελ. 184-185), αξίες και διαπιστώσεις που αποκαλύπτουν τις αλήθειες της εποχής μας αλλά και του παρελθόντος που μας οδήγησε ως εδώ. Μου άρεσε επίσης που, ενώ και πάλι η μητέρα του συγγραφέα, Κατερίνα, εμφανίζεται στα κείμενα, έχει θα έλεγα «δεύτερο» και όχι πρωταγωνιστικό ρόλο: πότε υποστηρίζει το παιδί της, πότε παίζει ή τρώει μαζί του, πότε το συμβουλεύει, πότε το νουθετεί, έρχεται στις δύσκολες καταστάσεις και τις κάνει χειρότερες ή καλύτερες! Τα κείμενα είναι γραμμένα με μεγάλες και μακριές προτάσεις εναλλάξ με μικρές, με ολοζώντανες σκηνές που στήνονται σχεδόν κινηματογραφικά, με χειμαρρώδη και προφορικό λόγο, έξυπνες παρομοιώσεις, αξιομνημόνευτες ατάκες. Γέλιο και κλάμα εναλλάσσονται με ηθικά διδάγματα, αποδόμηση και αυτοσαρκασμός αγκαλιάζονται με τη νοσταλγία και την αναπόληση. Συγκινητικό είναι το επεξηγηματικό Επίμετρο, όπου ο Αύγουστος Κορτώ εξομολογείται με τι γελούσε μεγαλώνοντας, με τι γελάει ακόμη και πώς αποφάσισε να στραφεί αποκλειστικά στα χιουμοριστικά κείμενα και να μας παραδώσει το πρώτο του παρεάκι γέλιου.

Βιβλίο Φωτιά στα Σαββατόπαχα
Συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Χιούμορ / Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια συλλογή ευθυμογραφημάτων ετοίμασε και πάλι ο συγγραφέας, η οποία, ενώ δείχνει πως κύριο θέμα θα είναι τα πάχη, οι διατροφικές περιπέτειες και η λαχτάρα για γλυκά του ιδίου και της μητέρας του, στα κείμενα υπάρχουν κι άλλα θέματα, όπως η εξάρτηση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι φοβίες του συγγραφέα που δεν τον αφήνουν να απολαύσει διάφορες ευχάριστες καταστάσεις, η σχέση με τη μητέρα του (ναι, πάλι) κ. ά. Το βιβλίο ξεκινάει με το «κάφρικο» «Εγχειρίδιο κλινικής φεϊσμπουκικής ψυχιατρικής», ένα ξεκαρδιστικό δοκίμιο ψυχογνωσίας και καταγραφής ανίατων γνωρισμάτων και παθήσεων που παρουσιάζονται κατά τη χρήση facebook και instagram. Ο πάσχων από σελφομανία, οι σελφομανιακές του εξάρσεις, η επιρροή σε κατάχρηση φατσουλών, η μανιώδης υπερφωτογράφηση και υπερέκθεση και πολλές άλλες κλινικές εικόνες συνοδεύονται από δόκιμους όρους ψυχολογίας κι όλα μαζί παρουσιάζονται με προφορικό λεξιλόγιο και αναπάντεχες εκφράσεις που οδηγούν σε απανωτά γέλια. Ληθαργική ευχομανία, εξαρτητική πρωτομηνίτιδα, εθιστική σοφοπαράνοια κ. ά. ελλοχεύουν αθώους και πονηρεμένους χρήστες του facebook. Μια πλήρης κωμική αποδόμηση των συμπεριφορών, των τύπων και των στάσεων ζωής εντός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Με τον ίδιο τρόπο «ευτελίζονται» στο «Χολή και ξίδι» οι κριτικές των βιβλίων και των ταινιών, με τους αναγνώστες και τους συγγραφείς να χρησιμοποιούν spoilers, να καταγράφουν γνώμες και απόψεις που μόνο γέλιο φέρνουν και να αναφέρονται σε προσωπικές ιστορίες που λίγη ή αρκετή σχέση έχουν με το εκάστοτε φιλμ ή το μυθιστόρημα. Μέσα από ξεκαρδιστικές υποκειμενικές γνώμες απομυθοποιούνται κλασικοί συγγραφείς και σκηνοθέτες και συναντάμε όλα τα είδη των απόψεων που κυκλοφορούν πια στην εποχή μας σε κάθε πρόσφορο πεδίο κριτικής. Μάλιστα, σε πολλά από αυτά τα «κείμενα» ζωντανεύουν και ιστορίες της (όχι και τόσο συνηθισμένης) διπλανής πόρτας. Μου άρεσε για παράδειγμα το πώς συνδέθηκε το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ με τον χωρισμό του μαμάκια γκόμενου του κριτή του βιβλίου.

Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο γραφής παρατήρησα στη «Θαυματουργή σοκολάτα» και στη «Μακαρονάδα σπέσιαλ», τη χρήση δηλαδή του κωμικού διαλόγου. Μέσα από απανωτές ατάκες μεταξύ δυο συνομιλητριών που η μία είναι στον κόσμο της και η άλλη την επαναφέρει στην τάξη πετώντας αστεία και υπερβολές, ξεδιπλώνεται στο μεν πρώτο η προσωπική ιστορία του ανιψιού της συνομιλήτριας και γιου της άλλης (αναμενόμενη πλοκή), στο δεύτερο η λύση που πρότεινε μια μάγισσα στην απατημένη πρωταγωνίστρια του κειμένου (ένα άκρως αηδιαστικό κείμενο, που μετά δυσκολίας τελείωσα). Στη συνέχεια, παρατίθενται αυτοβιογραφικά ευτράπελα ευθυμογραφήματα που μας καλωσορίζουν στη ζωή του συγγραφέα. Φυσικά κυρίαρχο ρόλο παίζει και πάλι η μητέρα του Αύγουστου Κορτώ, Κατερίνα, η οποία πρωταγωνιστεί σε δύο κείμενα: «Το μαμόθρεφτο και «Ο ξεχεσιάρης». Οικείο και γνωστό στυλ συγγραφής, θεματολογία που έχουμε συναντήσει και σε άλλα βιβλία του ιδίου, απλώς τώρα πρωταγωνιστούν το φαγητό, οι απόπειρες δίαιτας, ο λουκουματζής στην παραλία, οι εβδομαδιαίες σχεδόν διατροφικές εναλλαγές κ. π. ά. Το δεύτερο μου άρεσε περισσότερο γιατί είχα μια αγωνία ως προς τι συνέβη στην ψυχοσύνθεση του Κορτώ στις διακοπές του στην Αντίπαρο. Εξομολογήσεις ψυχής γραμμένες με ταπεινότητα και σαρδόνιο χιούμορ που ισοπεδώνει τα πάντα. Στο «Φρούτο του πάχους» δεν μπορούσα να σταματήσω να γελάω από τις αποτυχημένες απόπειρες να φτιάξει ο συγγραφέας ένα διάσημο φαγητό που έφαγε σε λονδρέζικο εστιατόριο αλλά θέλει πέντε μέρες προετοιμασίας, οπότε η μια γκάφα διαδέχεται την άλλη.

Το αγαπημένο μου κείμενο είναι οι «Διακοπές στο Αμέρικα». Το Πανεπιστήμιο της Άιοβα καλεί συγγραφείς για να μιλήσουν στους φοιτητές του για τη λογοτεχνία και τη γραφή και τους γνωρίζει τον αμερικανικό πολιτισμό με κοντινά και μακρινά ταξίδια, με αποτέλεσμα ο συγγραφέας, που παρίσταται ως καλεσμένος, να καταγράψει ένα συναρπαστικό χρονικό γεμάτο αλήθειες και προβληματισμούς πάνω στον αμερικανικό τρόπο ζωής, τη διασκέδαση, το φαγητό, τη νοοτροπία. Μέσα σε όλα, έχει να παλέψει τον αποχωρισμό από τον Τάσο του, την περιορισμένη καπνιστική δραστηριότητα από σεβασμό στους μη καπνιστές, το καταναλωτικό όργιο στα μαγαζιά, το φαγητό που είναι πάντα παχυντικό, τα ρούχα που δεν είναι πουθενά small κι ένα σωρό άλλα κωμικοτραγικά στιγμιότυπα εν είδει σημειώσεων που δε χόρταινα να διαβάζω. Ένα ταξίδι ψυχής σε μια χώρα αφθονίας και ταυτόχρονα ανέχειας.

«Φωτιά στα Σαββατόπαχα» λοιπόν, να μην ξαναγυρίσουν! Μια συλλογή αστείων κειμένων που είναι γραμμένα με τον γνωστό και οικείο τρόπο του Αύγουστου Κορτώ.

Βιβλίο Το αγόρι που ήθελε να περπατήσει ένα ολόκληρο νησί γύρω γύρω 
Συγγραφείς Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Αντρέας Κώστα
Εικονογράφος Έφη Κοκκινάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα αγόρι λατρεύει να κολυμπάει στη θάλασσα και να περπατάει στην αμμουδιά όλη μέρα. Κάποια στιγμή, το πλησίασε ένα κορίτσι που «σκέφτηκε ότι θα ήθελε παρέα» κι αυτό θα αποτελέσει την αρχή μιας ιδιαίτερης φιλίας. Το αγόρι εκμυστηρεύεται τους φόβους και τις απορίες του στο κορίτσι κι εκείνο το καθησυχάζει με διάφορες σκέψεις και απόψεις: «-Λες κανείς να μη θυμάται ότι περάσαμε από εδώ; -Από το μυαλό σου ποιος θα μπορούσε να το σβήσει; Η μνήμη είναι η δύναμή σου». Αποφασίζουν λοιπόν να περπατήσουν γύρω γύρω όλο το νησί κι ας ξέρουν ότι θα βρουν εμπόδια, θάλασσες, βράχια: «Φοβάμαι… -Μη φοβάσαι… – Κι αν πονέσω; -θα κάνεις υπομονή».  Η πιο έντονη ανάμνηση του κοριτσιού με συγκίνησε: ζούσε σ’ ένα σπίτι με μεγάλο κήπο με την οικογένειά της, όταν κάποια μέρα ήρθαν κάποιοι και τους είπαν ότι αυτά είναι δικά τους. Το κορίτσι έφυγε με το κλειδί του σπιτιού τους στα χέρια και με το κουταλάκι που το τάιζε εκείνη την ώρα η μαμά του. Ο πατέρας έφυγε να πολεμήσει, η οικογένεια ζούσε σε αντίσκηνα ενώ κάποιοι δε γύρισαν από αυτόν τον πόλεμο. Το κορίτσι δεν έχει μίσος, αντίθετα, τη διακατέχει μια συγκρατημένη αισιοδοξία: «Με το άδικο, ο χρόνος δεν κυλά. Σταμάτησε όταν φύγαμε και θα αρχίσει να μετράει πάλι όταν θα γυρίσουμε». Συγκλονιστική είναι η τελευταία σκηνή με την Αμμόχωστο, μπροστά στην οποία τα δυο παιδιά αποφασίζουν να μοιραστούν το όνειρό τους ότι κάποτε θα μπορούν να περπατήσουν ολόκληρο το νησί τους: «Το δίκιο είναι μαζί μας. Κάθε φορά που θα ξεκινάμε, θα είμαστε και περισσότεροι».

Το κείμενο το έγραψε ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος μαζί με τον Αντρέα Κώστα, δάσκαλο από τη Λάρνακα, που έζησε ως παιδί την τουρκική εισβολή. Το παραμύθι απευθύνεται σε παιδιά από 8 ετών και πάνω λόγω του ιστορικού του θέματος, αν και, με αφορμή το 1974 και τη διχοτόμηση, κατανοούμε τα προβλήματα και τις δυσκολίες του προσφυγικού ζητήματος που εξακολουθεί να ταλανίζει πολλές χώρες. Το παραμύθι λοιπόν δίνει την ευκαιρία και σε μικρότερα παιδιά να μάθουν τι συνέβη τότε και πόσο δύσκολο είναι να φεύγει κανείς από την πατρίδα του λόγω ανωτέρας βίας. Απαραίτητες οι μικρές νότες αισιοδοξίας: «…χαρά μπορεί να νιώσεις ακόμη και σε ένα αντίσκηνο, πρόσφυγας, αρκεί να έχεις όλους τους δικούς σου. Οι άνθρωποί μας δεν είναι το σπίτι μας;». Το τέλος του βιβλίου είναι μια ελπίδα ότι τα παιδιά, οι επόμενες γενιές δηλαδή, θα φτιάξουν έναν κόσμο χωρίς πόνο: «-Μα… αν μας καταστρέψουν το κάστρο; -Θα το ξαναφτιάξουμε. Και πάλι και πάλι. Κάποτε δε θα κουραστούν να μας το καταστρέφουν;».

Η εικονογράφηση της Έφης Κοκκινάκη είναι ονειρική, γεμάτη χρώματα, με έμφαση στο κίτρινο και στους τόνους του γαλάζιου και του μπλε. Σωστές και πρωτότυπες οπτικές γωνίες, κοντινά και γενικά πλάνα, αδρά χαρακτηριστικά των παιδιών και φευγαλέες αποτυπώσεις των υπολοίπων, λιτότητα στις γραμμές είναι μερικά μόνο από τα θετικά της γνωρίσματα. Στην ίδια εικόνα μπορεί να έχουμε διάφορα και διαφορετικά επίπεδα στα οποία διαδραματίζονται μικρές σκηνές ή να απολαμβάνουμε ξεχωριστά φόντα, κάτι που δημιουργεί μια πανδαισία που προκαλεί το μάτι των μικρών αναγνωστών να κοιτάξουν παντού. Το κείμενο και οι εικόνες μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο και αγκαλιάζονται ενώ πολλές φορές κάποιες προτάσεις δίνονται σε καμπύλη μορφή, σα να παρακολουθούμε έναν κυματισμό της θάλασσας. Οι ευτυχισμένες αναμνήσεις αποκτούν περισσότερα χρώματα ώστε να έρθουν σε αντιδιαστολή με την τραγική αλλαγή που θα ακολουθήσει (αξιέπαινες οι σκιές μέσα από τις οποίες ζωντανεύει η ιστορία). Φυσικά το δάκρυ κυλάει αβίαστα όταν αποτυπώνεται η Αμμόχωστος και η ζωή που είχε, μέσα από τα συρματοπλέγματα που έχουν πλέον στηθεί, ένας άψογος συγκερασμός του χτες και του σήμερα, πάλι με παραπάνω χρώματα να προσπαθούν να δώσουν μια νότα ανεμελιάς και αισιοδοξίας πριν την καταστροφή.

«-Το νησί σου, η Κύπρος, είναι νησί όλων μας. -Κι αν, όπως έλεγες, ξεχάσεις; -Πώς μπορώ να ξεχάσω; Μπορεί κανείς να ξεχάσει;». Ένα γλυκόπικρο παραμύθι για τη διχοτομημένη Κύπρο και για κάθε πρόσφυγα που προσπαθεί να βρει μια νέα πατρίδα, μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Βιβλίο Η φιλοσοφία του καπιμπάρα 
Τίτλος πρωτοτύπου Filosofia capibara
Συγγραφέας Lorenza Bernardi
Εικονογράφος Lucia Carlini
Μεταφραστής Στέλα Ζουμπουλάκη, Μαρτίνα Ασκητοπούλου
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα υπέροχο βιβλίο αυτογνωσίας που χαρίζει άφθονες στιγμές σκέψης και προβληματισμού και με βοήθησε να δω τη ζωή και τον κόσμο γύρω μου με άλλα μάτια. Μικρές και σύντομες προτάσεις, γεμάτες διαχρονικές αλήθειες και αξίες, που μπορούν να εφαρμοστούν σταδιακά στη ζωή του καθενός και να την αλλάξουν προς το καλύτερο. Μέσα από τρυφερά εικονογραφικά στιγμιότυπα που αποτυπώνουν την εφαρμογή και τις συνέπειες των σκέψεων της συγγραφέως, αποτυπώνεται ένας τρόπος ζωής που υποστηρίζει την ηρεμία, την ομαδικότητα, τη χαρά της περιπέτειας και πολλά άλλα. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε μικρές ενότητες που όλες κλείνουν με σύντομα επιμύθια και έξτρα tips σκέψης, πράξης, φιλοσοφίας.

Να ζεις τη στιγμή: η συνήθεια ενός  καλού (αργού) πρωινού, να μην κάνεις τίποτα («μα είμαι παραγωγικός, παράγω ηρεμία»), να κάνεις επανεκκίνηση στο σύστημα αν νιώθεις ότι έχεις μπλοκάρει, να εκτιμάς τα μικρά πράγματα. Να είσαι ευγνώμων: για τη θεραπευτική δύναμη ενός ήρεμου φίλου, για τα βήματα ως την κορφή κι ας μη φτάσεις ποτέ εκεί («η κορφή δεν είναι ο πραγματικός προορισμός»), για τα μικρά πράγματα, για την αγκαλιά αυτών που αγαπάς. Να αγκαλιάζεις την απλότητα: ένα ζεστό μπάνιο, ένας απογευματινός υπνάκος, κουβέντα μ’ έναν άγνωστο, γέλιο και χορός, ένα παγκάκι στη σκιά, οι χουζούρικες Κυριακές («δεν είναι τεμπελιά, είναι χαλαρή αποδοτικότητα»). Να συνδέεσαι με τον εαυτό σου και με τη φύση: βαθιές ανάσες («είσαι ζωντανός κι αυτό είναι ήδη μια πολύ καλή αρχή»), να ξυπνάς νωρίς για να βλέπεις την ανατολή, να κάνεις μια βόλτα στη φύση, να αγκαλιάσεις ένα δέντρο, να χαζεύεις τα σύννεφα ή τ’ αστέρια, να χάνεσαι στους δρόμους μιας καινούργιας γειτονιάς, «όλα έχουν τον δικό τους ρυθμό και το δικό τους νόημα». Να αναπτύσσεις τη δημιουργικότητά σου: να κοιτάς τον κόσμο σα να είναι η πρώτη φορά, να παίζεις παιχνίδια, να απολαμβάνεις την περιπέτεια, να παρατηρείς λεπτομέρειες, «να βαριέσαι για να δίνεις χώρο στο αναπάντεχο», να χαίρεσαι με τις αναμνήσεις σου,, «να έχεις γύρω σου ανθρώπους πιο ικανούς από σένα και μαθαίνεις από αυτούς», να είσαι ο εαυτός σου, να μετατρέπεις τη ζωή σε στίχους. Τέλος, να αφήνεσαι: ακαταστασία, βραδύτητα, ψυχραιμία στις αναποδιές, αποδοχή του εαυτού μας, υπομονή.

Όλες οι προτάσεις του βιβλίου χαρίζουν σκέψη μα και χαμόγελο: «Το πρόβλημα δεν είναι το χάος αλλά η σκέψη ότι πρέπει να κάνεις κάτι γι’ αυτό», «Άκου περισσότερο, μίλα λιγότερο», «Αν δεν έχεις χρόνο για καφέ, δεν έχεις χρόνο για ζωή», «Η ευγνωμοσύνη μας κάνει να εστιάζουμε στα πιο όμορφα στοιχεία της ζωής μας», «Σε μια κοινωνία που απαιτεί συνεχώς να έχεις, διάλεξε να είσαι», «Η πλήξη είναι σαν ένα άδειο δωμάτιο: αργά ή γρήγορα θα μπει κάτι ωραίο» κ. π. ά. Μικρές «μπουκιές» μου χάρισαν όμορφες στιγμές αυτογνωσίας και ανάλυσης του τρόπου σκέψης και οπτικής μου. Άφθονο γέλιο προσφέρει η εικονογράφηση της Lucia Carlini, που αποτυπώνει την τρέλα, το στρες, τον πανικό του ανθρώπου και την ηρεμία-νηφαλιότητα του καπιμπάρα σε πολλές περιπτώσεις. Ταυτόχρονα όμως υπάρχει και υπέροχος ρεαλισμός που ζωντανεύει στα μάτια του αναγνώστη στιγμές καθημερινότητας που ο καθένας από μας έχει δει, αντικρίσει, ζήσει στη δική του ζωή:  την πόλη με τους δρόμους της, μια μάζωξη με φίλους, ένα κυνήγι λεωφορείου, απρόσμενες αναποδιές κ. ά. Η παρέα του καπιμπάρα είναι γλυκύτατη: γάτα, παπάκι, παπαγάλος βοηθάνε τον τετράποδο πρωταγωνιστή να νιώσει, να μοιραστεί, να προχωρήσει παραπέρα (να αλλάξει πλευρό δηλαδή, όχι κάτι τραγικό, μη φανταστείτε).

«Η φιλοσοφία του καπιμπάρα» είναι ένα έξυπνο, γλυκό και πρωτότυπο βιβλίο για την αυτογνωσία και την αυτοβελτίωση που καταφέρνει με χιούμορ και σύντομες, απλές προτάσεις, να δείξει στους αναγνώστες μια διαφορετική ζωή, πιο απλή, πιο ήρεμη. Με πρωταγωνιστή το ζεν καπιμπάρα γνωρίζουμε χιλιάδες τρόπους που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα και θα ανεβάσουν την ψυχολογία όλων. «Be chill, be capy»!

Βιβλίο Το λιμάνι μου είσαι εσύ 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Πηνελόπη Φλέσσα είναι ιδιοκτήτρια της Nauticore, μιας εταιρείας που έχει εξέχουσα θέση στην παγκόσμια ναυτιλία. Το  «Skinos» είναι το μεγαλύτερο φορτηγό πλοίο της εταιρείας της, μια ριψοκίνδυνη επένδυση, στην οποία όμως η Φλέσσα πιστεύει με όλες της τις δυνάμεις. Χάρη στα χρήματα και την περιουσία της, μπορεί να χρηματοδοτεί με πυροσβεστικά οχήματα το νησί της, της Χίο, ώστε να αντιμετωπιστούν οι πυρκαγιές που μαίνονται εκείνη την περίοδο. Είναι μια γυναίκα σκληρή και άτεγκτη αλλά δίκαιη και έχει τονίσει επανειλημμένα στους υπαλλήλους της ότι απαγορεύει τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ τους. Μεγάλωσε και γαλουχήθηκε με έναν πατέρα που πρέσβευε πως: «Τα καράβια δεν ήταν ποτέ απλοί αριθμοί και άψυχα σκαριά. Ήταν κυρίως η ευθύνη που είχαμε απέναντι σε αυτές τις ψυχές που άνοιγαν δρόμους για εμάς» (σελ. 218).

Η καλύτερή ης φίλη και έμπιστη είναι η Μάγδα Φωκά, δικηγόρος και επικεφαλής του νομικού τμήματος της εταιρείας. Η Μάγδα όμως, παρά τις απαγορεύσεις της Φλέσσα, ερωτεύεται τον Φίλιππο Βαγιάνο, τον καπετάνιο του «Skinos» και ζουν έντονες, τρυφερές στιγμές, πάντα με τον φόβο μην αποκαλυφθεί η σχέση τους. Άραγε, τα αισθήματά τους είναι αληθινά ή απλώς τα ενισχύει το «απαγορευμένο» και το κρυφό»; Η Μάγδα, ως κόρη ναυτικού, ακόμη θυμάται την προσμονή της επιστροφής του πατέρα από τα ταξίδια του και δεν περίμενε πως θα ερωτευόταν κι εκείνη καπετάνιο. Φροντίζει τα μαστιχόδεντρα της οικογένειάς της και εισάγει τον Φίλιππο σε έναν μαγικό κόσμο, αυτόν της μαστιχοπαραγωγής. Τα πράγματα περιπλέκονται όταν επιστρέφει ο «άσωτος υιός» της Φλέσσα, Χριστόφορος, που είχε μπλέξει με κακές παρέες κι αρχίζει μια έντονη επίθεση προς τη μητέρα του, την οποία κατηγορεί για την απουσία της λόγω δουλειάς. Μαζί προσπαθούν να κάνουν μια νέα αρχή και μέσα από τη σχέση τους αναφέρονται καίρια διαχρονικά μηνύματα για τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, ταυτόχρονα όμως υπάρχει και ο ενδόμυχος φόβος μήπως ο Χριστόφορος εποφθαλμιά την περιουσία της οικογένειάς του.

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα γλυκό και ρομαντικό μυθιστόρημα που καταγράφει τους φόβους και τις αγωνίες που περνούν οι ναυτικοί και οι οικογένειες που άφησαν πίσω τους. Το ταξίδι του Φίλιππου και της Μάγδας στη Σιγκαπούρη, οι ερωτικές τους σκηνές, τα αισθήματα που στεριώνουν όλο και περισσότερο, η μεγάλη ανατροπή αποτυπώνουν μια όμορφη ιστορία με ποικίλες συναισθηματικές εκφάνσεις και χωρίς υπερβολές ή ακρότητες στην πλοκή. Αυτή η απλότητα (που δίνεται όμως με αφηγηματική δεινότητα και πλήθος καλολογικών στοιχείων) ακολουθείται και στον χαρακτήρα της Φλέσσα, η οποία εύκολα θα μπορούσε να γίνει καρικατούρα ή να αποδοθεί μονοδιάστατα. Ο συγγραφέας όμως, αντιθέτως, είτε χάρη στις νουθεσίες του πατέρα της ηρωίδας του είτε μέσα από τα σκαμπανεβάσματα της σχέσης με τον γιο της αποτυπώνει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα που δεν ξέρεις πώς θα αντιδράσει, π. χ. όταν κληθεί να πάρει αποφάσεις που αφορούν ανθρώπινες ζωές ή όταν μάθει πράγματα που δεν πρέπει. Επιπλέον, η καθαυτή ερωτική ιστορία Μάγδας και Φίλιππου εμπλουτίζεται με την προσωπική ζωή της Λένιας, η οποία έχει κατάστημα με παραδοσιακά προϊόντα καθώς και με άλλους χαρακτήρες που έχουν απαραίτητη θέση στις εξελίξεις. Η πλοκή είναι καλοστρωμένη, προσεγμένη και κάθε λέξη, κάθε σκηνή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της.

Το μυθιστόρημα «Το λιμάνι μου είσαι εσύ» είναι η ιστορία της θάλασσας και της Χίου, είναι ο έρωτας που δακρύζει όταν πληγώνεται η αγάπη και μοσχοβολάει όταν περισυλλέγεται η ευτυχία. Μικρές και μεγάλες ρεαλιστικές εικόνες, όπως «οι σκιές με τις καύτρες» (ναυτικοί που κάθονται στο λιμάνι πριν το ξημέρωμα για να δουν το ποστάλι όπου δούλευαν πριν βγουν στη σύνταξη), καίριες αλήθειες («Η θάλασσα αλλά και η ναυτοσύνη όρισαν τα θεμέλια της ελληνικής ναυτιλίας», σελ. 24), ρεαλισμός και πραγματολογικά στοιχεία περί Χίου και μαστίχας («Η Χίος άλλωστε είναι δύο νησιά. Το είναι αυτή η γη που πατάμε και το άλλο αποτελείται απ’ τους Χιώτες αποδήμους, σκορπισμένους στον κόσμο», σελ. 24), ιδιωματισμοί και πολλά άλλα αποτυπώνουν τις δυσκολίες, τους φόβους και τους κινδύνους της ναυτοσύνης ακόμη και σήμερα, παρά τα τεχνολογικά επιτεύγματα. Δάκρυσα με τις προσπάθειες επικοινωνίας του ναυτικού από τόπους μακρινούς και φοβήθηκα με τις σκηνές της καταιγίδας. Μια πλούσια σε πλοκή και ποικίλα συναισθήματα ρομαντική ιστορία, ποτισμένη με το άρωμα της μαστίχας, για την οποία μαθαίνουμε τα πάντα: πώς δημιουργείται και πώς περισυλλέγεται, πώς την επεξεργάζονται κ. ά. Το βιβλίο με έπεισε πως ναι, υπάρχει λιμάνι για τον κάθε άνθρωπο κι όταν το βρεις και βεβαιωθείς γι’ αυτό, τότε θα επιστρέφεις πάντα εκεί αποζητώντας γαλήνη. Ταξίδεψα, συγκινήθηκα, μπήκα σε σκέψεις, γεύτηκα τη μαστίχα.

Βιβλίο Ήβη
Συγγραφέας Μαρία Σκαμάγκα
Εικονογράφος Νίκος Τσουκνίδας
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη εναλλακτική αφήγηση της Ήβης και του Γιάννη ξεδιπλώνεται μια γλυκιά και όμορφη εφηβική ιστορία. Από την αρχή, βουτάμε στα βαθιά, μιας και τα παιδιά έχουν επιστρέψει από εκδρομή στα Χανιά αλλά στην ατμόσφαιρα υπάρχει κάτι βαρύ: αραιές κουβέντες, βλέμμα αόριστο και πάνω απ’ όλα μειλίχιοι και συγκαταβατικοί καθηγητές! Η Ήβη και η Γιούλη που είναι κολλητές από το δημοτικό έχουν απομακρυνθεί: «τώρα έγινε αυτό και έκοψε τον χρόνο στα δύο». Έτσι, αρχίζουμε να γνωρίζουμε τους χαρακτήρες, την ψυχοσύνθεσή τους και τους διαπροσωπικούς τους δεσμούς ενώ σταδιακά αρχίζουμε να μαθαίνουμε για τις αλλαγές στις ζωές τους, τι μπήκε ανάμεσα στα δύο κορίτσια και κυρίως τι θα γίνει παρακάτω. Η συγγραφέας δεν ξεχειλώνει την ιστορία της με συμπληρωματικά επεισόδια, αντιθέτως, έχει διαλέξει ποιοι ήρωες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο, τους τοποθετεί απέναντι ή και δίπλα δίπλα τον έναν στον άλλον και καταστρώνει μια πλοκή γεμάτη έρωτα, ανατροπές, εφηβικές ανησυχίες.

Η Ήβη είναι φίλη του Γιάννη, ο οποίος τρέφει σιωπηρά αισθήματα για κείνη και προσπαθεί να την παρηγορήσει και να τη στηρίξει ύστερα απ’ ό,τι έγινε με τη Γιούλη. Η Ήβη είναι μια ιδιαίτερη περσόνα, μιας και πλέκει με το βελονάκι ακούγοντας Μπητλς και Κοινούς Θνητούς: «το πλέξιμο είναι μια γλώσσα για κείνη όπως η μουσική ή η ποίηση». Από την άλλη έχουμε τη Γιούλη: «Η επαφή της με τους ανθρώπους πάει κάπου. Πάντα. Με τα αγόρια, ειδικά, τα βήματα είναι συγκεκριμένα. Σταμπάρω, παίζω, αποκτώ» (σελ. 33). Μέσα από κάποια πρωθύστερα ξεδιπλώνονται οι ανέμελες διακοπές των δύο κοριτσιών στο εξοχικό της Γιούλης, οι πρώτοι τους έρωτες, τα χτυποκάρδια, με ένα μαγιό από το πρωί ως το βράδυ κι εκείνο το νυχτερινό μπάνιο…αχ, εκείνο το νυχτερινό μπάνιο! Είναι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες, με την Ήβη σταδιακά να φορτώνεται ένα μεγάλο βάρος: «Ήταν τέλεια η φίλη μου. Και ποιος πιο αρμόδιος από μένα να το επιβεβαιώσει. Μόνο, να, ήθελα μια φορά να μην είμαι εγώ ο καθρέφτης» (σελ. 50). Από την άλλη όμως η Γιούλη φρόντιζε να παρουσιάζει την Ήβη στις παρέες της, δεν αδιαφορούσε για κείνη: «Μου έπλεκε το εγκώμιο. Ήταν μια έκφραση της αγάπης της και ένας τρόπος, πίστευε, να με βγάλει από το καβούκι μου ώστε να δουν κι οι άλλοι ό,τι έβλεπε εκείνη» Γιατί: «Αν έκανε εκείνη την αρχή, ήταν η συλλογιστική της, εγώ θ’ ακολουθούσα. Θα έβγαινα από τη σιωπή προς τον κόσμο». Αλλά: «Ήταν ένα κόλπο που σπάνια έπιανε» (σελ. 53). Μήπως λοιπόν ήρθε η ώρα να δουν αντικειμενικά πόσο στέρεη και ισορροπημένη είναι η σχέση τους; Στην ιστορία όμως μπαίνει και ο Γιώργος που ήρθε στα μέσα της χρονιάς, διωγμένος από άλλο σχολείο, «τυλιγμένος τη φήμη του και όμορφος, ακαταμάχητος», «χωρίς κανένα ιδιαίτερο χάρισμα, μόνο τα μαύρα ρούχα του, τα μελιά του μάτια, ο αέρας του αληταριού»! Έτσι έχουμε ενδιαφέρουσες διαπροσωπικές σχέσεις: ο Λευτέρης εκείνου του καλοκαιριού, ο Γιώργος του φετεινού, ένας έρωτας σιωπηρός, μια φιλία που ετοιμάζεται να τιναχτεί στον αέρα…

Η «Ήβη» της Μαρίας Σκαμάγκα είναι ένα γλυκόπικρο, όμορφο, προσεγμένο εφηβικό μυθιστόρημα γεμάτο καλολογικά στοιχεία (μεταξύ αυτών, διακριτικές και έξυπνες παρομοιώσεις και μεταφορές, όπως «στην παρένθεση των μπράτσων του», σελ. 52), διεισδυτικά ψυχογραφήματα («όμορφη με μια χάρη που πηγάζει από την ήρεμη αυτάρκεια»), προσεγμένες ισορροπίες στην πλοκή και στην αφήγηση, άφθαστο ρεαλισμό και αναφορές σε προβλήματα της εφηβικής ηλικίας είτε ψυχολογικά, π. χ. πόσο πιέζουν οι γονείς τα παιδιά τους να κάνουν ό,τι αυτοί θέλουν και κατά πόσο τα παιδιά τούς αφήνουν να χειρίζονται τις ζωές τους είτε πρακτικά, όπως οι πανελλήνιες εξετάσεις και το στρες που τις συνοδεύει. Νέοι άνθρωποι, «μια ανάσα πριν από την καινούργια ζωή» τους, προσπαθούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να ακούσουν τα θέλω τους, να σεβαστούν τους άλλους, να διαπιστώσουν ως πού φτάνει η ενσυναίσθησή τους. Και τότε θα γίνει η μεγάλη έκρηξη. «…σκασίματα πάνω στο δέρμα εκείνης της παλιάς φιλίας, ρωγμές από τις οποίες θα περνούσε λίγο αργότερα ορμητικός ένας καινούργιος κόσμος, ένας άγνωστος ακόμη χρόνος» (σελ. 92). Ιδιαίτερη μνεία στην εικονογράφηση του Νίκου Τσουκνίδα που καταφέρνει να αποτυπώσει με τις λιτές γραμμές του και με ευφάνταστο τρόπο το περιεχόμενο του κάθε κεφαλαίου στην εικονογράφηση που το συνοδεύει.

Βιβλίο Σιωπή
Τίτλος πρωτοτύπου The silent man
Συγγραφέας David Fennell
Μεταφραστής Νίκος Ιβραηνίας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο μυθιστόρημα της σειράς με ηρωίδα την Γκρέις Άρτσερ είναι εξίσου πλούσιο σε πλοκή και ανατροπές ενώ οι λογαριασμοί με το παρελθόν κλείνουν σταδιακά με ευφάνταστο και κλιμακούμενο τρόπο. Οι πολλές περιγραφές δρόμων, τόπων, σπιτιών κλπ. έχουν μετριαστεί, αφήνοντας έτσι τον αναγνώστη να απολαύσει μια περιπέτεια γεμάτη κινδύνους και σκοτεινά μυστικά. Μου άρεσε πολύ ο τρόπος επίλυσης της υπόθεσης και πώς εναλλάσσεται με την ιστορία του μαθητή Μπριν Χιουζ, κάτι που ενέτεινε την αγωνία μήπως ο πατέρας του παιδιού είναι ο επόμενος στόχος. Μέχρι να το ανακαλύψουμε αυτό, ο συγγραφέας καταγράφει με άφθαστο ρεαλισμό τα σκληρά περιστατικά κακοποίησης που βιώνει ο Μπριν όχι μόνο στο σχολείο από τον νταή Γκάρετ Μπράουν και την παρέα του αλλά και από τον πατέρα του στο σπίτι τους. Η γνωριμία του Μπριν με την ιδιόρρυθμη συνομήλική του Άιρις Ποντ τον βοηθάει να παλέψει με τα άσχημα που βιώνει κι αρχίζει να γεννιέται μια τρυφερότητα ανάμεσά τους. Παράλληλα ξεδιπλώνονται κι άλλες ιστορίες δύσκολων οικογενειακών καταστάσεων, με τον δολοφόνο να τρυπώνει στα σπίτια των επόμενων θυμάτων του και να σκοτώνει, αφήνοντας όμως τα παιδιά ζωντανά.

Η προσωπική ιστορία της επιθεωρήτριας Γκρέις Άρτσερ από την άλλη με γέμισε ένταση, αγωνία και πολλές σκέψεις για τα όρια της ψυχικής αντοχής της. Έχει τραυματιστεί ψυχικά από τη δολοφονία του πατέρα της και από τις δύσκολες στιγμές που πέρασε στην εφηβεία της, όταν είχε πέσει θύμα απαγωγής. Πλέον είναι σε καλύτερη κατάσταση και η σχέση της με τον παππού της, που αναρρώνει από εγκεφαλικό, γίνεται ακόμη πιο σφιχτή. Στο αστυνομικό τμήμα της Τσάριγκ Κρος όμως τα πράγματα εξακολουθούν να είναι δύσκολα για την Άρτσερ, που έχει αναλάβει το πόστο του πρώην ντετέκτιβ Άντι Ρις, του ανθρώπου που εκείνη είχε συλλάβει και στείλει στη φυλακή λίγο καιρό πριν. Ο κύριος αντίπαλός της, επιθεωρητής Ρόντνι Χικς, κολλητός του Άντι Ρις, είναι στο σπίτι με αναρρωτική άδεια λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Αισθάνεται να καταρρέει και βιώνει έντονη μοναξιά, παρά την παρουσία της γυναίκας του και των δίδυμων αγοριών τους. Οι ανοιχτοί λογαριασμοί με τον αρχιμαφιόζο Φράνκι Γουάιτ τον αναγκάζουν να υποκύψει σε κάτι που πυροδοτήσει τις εξελίξεις.

Ο αρχιφύλακας Χάρι Κουίν στέκεται στο πλευρό της Άρτσερ με τη δική του προσωπική ιστορία να έχει λιγότερο βάρος σε αυτήν την περιπέτεια ενώ οι συνάδελφοι της Άρτσερ που γνωρίσαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς είναι και πάλι εδώ: η αρχιεπιθεωρήτρια Κλερ Πίερς, ο αστυφύλακας Ος Πάικ, βοηθός αναλυτή στην ομάδα της Άρτσερ, η γκουρού της τεχνολογίας Κλάρα Κλαρκ, πρώην αναλύτρια της NCA και τώρα μέλος της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, και η καινούργια στην παρέα αστυφύλακας Μέλανι Άντερσον, που θέλει να μαθητεύσει δίπλα στους καλύτερους. Αυτή η επίλεκτη ομάδα, εκτός από τον κατά συρροή δολοφόνο, έχει να προστατεύσει την Άρτσερ από τα νύχια του βαρόνου ναρκωτικών Φράνκι «Σνόου» Γουάιτ που θέλει να πάρει εκδίκηση για όσα έγιναν στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς κι έτσι ανοίγει μια κατά μέτωπο επίθεση που θα ξεδιπλωθεί ανάμεσα στο καλό και στο κακό.

Η «Σιωπή» του David Fennell αφορά την τραυματισμένη ψυχοσύνθεση ενός κατά συρροή δολοφόνου που σκοτώνει γονείς αλλά όχι τα παιδιά τους και ταυτόχρονα ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ της επιθεωρήτριας Γκρέις Άρτσερ και του αρχιφύλακα Χάρι Κουίν από τη μια και του άρχοντα του υποκόσμου που τους έχει βάλει στο μάτι από την άλλη. Απανωτές ανατροπές, πονεμένες οικογενειακές ιστορίες, άψογη σκιαγράφηση χαρακτήρων που συνεχίζουν να εκπλήσσουν με την πολυπλοκότητά τους και ένα δυνατό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε.

Βιβλίο Ο κόσμος της Σοφίας
Τίτλος πρωτοτύπου Sofies verden
Συγγραφέας Jostein Gaarder
Μεταφραστής Μαρία Αγγελίδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το είχα διαβάσει πολύ καιρό πριν και χάρηκα που ξανάπεσε στα χέρια μου χάρη στη φροντίδα των εκδόσεων Μεταίχμιο. Έχουμε δύο βιβλία σε ένα: η Σοφία και ο μυστηριώδης αποστολέας των μαθημάτων φιλοσοφίας από τη μια και από την άλλη η ιστορία ενός πατέρα που φτιάχνει ένα βιβλίο για να το χαρίσει στην κόρη του στα γενέθλιά της με σκοπό να την κάνει καλύτερο άνθρωπο, διδάσκοντάς της τη φιλοσοφία και τα αιώνια ερωτήματα του ανθρώπινου νου. Οι περιγραφές, οι σκηνές, η καθαυτή πλοκή είναι άκρως σφιχτοδεμένες και προσεκτικά σχεδιασμένες. Με έναν μοναδικό τρόπο, ο συγγραφέας καταφέρνει να παντρέψει το υπερφυσικό με τον ρεαλισμό, να αναμίξει υποδειγματικά τη ζωή της Σοφίας, το σύμπαν που φέρνουν στο φως οι επιστολές και πλάσματα του φανταστικού, δημιουργώντας έτσι ένα άκρως απολαυστικό κείμενο που δεν μπορούσα να αφήσω από τα χέρια μου, Διασκέδασα και με τις φανταστικές συζητήσεις της Σοφίας με τον Γουίνι και τους άλλους ήρωες του Ντίσνεϋ, αλλά και την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, τη Σταχτοπούτα και τη Χιονάτη κλπ.

Ταυτόχρονα με όσα μαγικά και αινιγματικά συμβαίνουν, ξεδιπλώνεται η ιστορία της φιλοσοφίας με τρόπο κατανοητό, αν και καθόλου απλό. Οι βασικές ιδέες του ανθρώπινου νου και πώς αντιλαμβάνεται τα πράγματα από καταβολής κόσμου ως τη σύγχρονη εποχή, οι κύριοι εκπρόσωποι, τα ρεύματα, οι τάσεις, όλα αυτά δίνονται με τρόπο που δεν κουράζει ούτε αποθαρρύνει. Αντιθέτως, έπιανα τον εαυτό μου να μην το αφήνει από τα χέρια του αν δεν τελείωνα την παράγραφο (ναι, εντάξει, το κεφάλαιο, τέλος πάντων, το ίδιο το βιβλίο). Στην καλύτερη κατανόηση αυτού του εκπληκτικού και αέναου ταξιδιού βοηθάνε  η επανάληψη εννοιών, η διαλογική συζήτηση, οι επεξηγήσεις. Παρ’ όλ’ αυτά, η ορολογία ίσως αποθαρρύνει όσους δεν ενδιαφέρονται για τη φιλοσοφία και για το ταξίδι του νου ανά τους αιώνες. Το συνιστώ όμως ανεπιφύλακτα για μια πρώτη επαφή με τον νοητικό και τον εσώτερο εαυτό του ανθρώπου. Κατάλαβα πολλά μετά την ανάγνωση αυτού του βιβλίου, δέσανε αρμονικά οι φιλοσοφίες του Αριστοτέλη με τον Δαρβίνο και τον Φρόιντ, δείχνοντάς μου πως τελικά όλα είναι απότοκα της αγωνιώδους αναζήτησης του Αγνώστου Θεού και της τελικής αιτίας των πάντων. Μου έκανε επίσης εντύπωση που, ενώ φτάνουμε στη σύγχρονη εποχή και ο καθένας θα σκεφτόταν πως τελειώνουν το ταξίδι και οι προκλήσεις της φιλοσοφίας, ξάφνου έρχεται με άψογο τρόπο και κουμπώνει πάνω σε αυτά η αστρονομία. Έτσι, έμεινα άφωνος με τα στατιστικά στοιχεία του πλανήτη μας, του γαλαξία μας και των άλλων γαλαξιών που μας περιβάλλουν! Φυσικά, απάντηση στο ερώτημα αν υπάρχει Θεός δεν δίνεται ξεκάθαρα, ένιωθα όμως ότι «κάτι» κινεί τα νήματα.

«Ο κόσμος της Σοφίας» είναι ένα εκπληκτικό, συναρπαστικό μυθιστόρημα-δοκίμιο που ξεδιπλώνει την ιστορία της φιλοσοφίας ταυτόχρονα με την προσωπική ζωή της παραλήπτριας των μυστηριωδών επιστολών και όχι μόνο. Εποχές, ρεύματα, επαναστάσεις, σκέψεις όλα δοσμένα με τρόπο που δε φοβίζουν τον αδαή ούτε αποθαρρύνουν τον ειδήμονα του γνωστικού πεδίου του κειμένου. Είναι πολύ τρυφερός ο τρόπος που καλωσορίζει ο συγγραφέας τον αναγνώστη σε αυτό το μαγικό σύμπαν και πώς του υποδεικνύει πως αν θες να αλλάξεις τη ζωή σου, αν θες απάντηση σε κάποια ερωτήματα, η Φιλοσοφία σε περιμένει.

Βιβλίο Ο τελευταίος όρκος
Τίτλος πρωτοτύπου The final vow
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Άντζη Κουνάδη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεκαεπτά νεκροί μέσα σε έξι μήνες αναστατώνουν τη χώρα και προκαλούν συσκέψεις επί συσκέψεων στο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, με εκπροσώπους της αστυνομίας, του υπουργείου Εσωτερικών, του Γραφείου του Πρωθυπουργού και ειδικούς επί θεμάτων εκτάκτων αναγκών. Αυξήθηκε η τηλεργασία, μειώθηκαν οι μετακινήσεις, όσοι βγαίνουν να πάνε στη δουλειά τους δεν ξεμυτάνε από τα γραφεία τους μέχρι να σχολάσουν. Ο κορυφαίος μυστικός πράκτορας της Βρετανίας, Άλαστερ Λοκ, που γνωρίσαμε στο «Τυφλό σημείο» κι οδήγησε στη διάλυση του Τομέα SCAS παρακολουθεί τις εξελίξεις και καταλαβαίνει το λάθος του, οπότε καλεί κοντά του την αρχιεπιθεωρήτρια πλέον Στέφανι Φλιν, που εργάζεται στο Τμήμα Καταπολέμησης Δουλείας, την Τίλι Μπράντσο, που έχει βαρεθεί να δουλεύει για λογαριασμό του, και τον Ουάσινγκτον Πόου που έχει μετατεθεί σε θέσεις-νεκροταφεία, δημιουργώντας συνεχώς μπελάδες. Ο Πόου δυσκολεύεται να δεχτεί και δε χάνει στιγμή να κατακεραυνώνει τον Λοκ για την απρονοησία του να διαλύσει μια ομάδα που τώρα την ξανακαλεί. Επιπλέον, μετά από τόσα θύματα, ο σκοπευτής έχει τελειοποιηθεί και θα δυσκολευτούν να τον ανακαλύψουν. Στο πλάι τους θα σταθεί η διοικήτρια Άλις Μάδερς που έχουμε γνωρίσει στο πρώτο βιβλίο της σειράς και ο Μάθιου Τάιλερ, πρώην αστυνομικός, που έφυγε από το σώμα αφότου οργάνωσε την απόδραση από τη φυλακή ενός καλού του φίλου, και τον προσέλαβε ο πατέρας της νύφης που δολοφονήθηκε στο Γκρέτνα Γκριν για να παρακολουθεί από κοντά την έρευνα της ομάδας.

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου μέσα σε όλα αυτά προσπαθεί να προσαρμοστεί και στο νέο, χλιδάτο περιβάλλον της ζωής της μέλλουσας γυναίκας του, λαίδης πλέον Εστέλ Ντόιλ, μιας και κληρονόμησε μια τεράστια περιουσία από τον δολοφονημένο πατέρα της, μαρκήσιο του Νορθάμπερλαντ. Η Ντόιλ είναι μια γυναίκα με περιθωριακή εμφάνιση αλλά άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής, με απαξιωτική συμπεριφορά στους αστυνόμους και κοφτερή γλώσσα και προετοιμάζει τον γάμο της με τον Ουάσινγκτον Πόου παρά τις αντιξοότητες της υπόθεσης που εκείνος αναλαμβάνει. Επίσης, οι συνεδρίες με την Κλάρα Λανγκ, ψυχολόγο ειδικευμένη στη θεραπεία ψυχικού τραύματος, σταματούν απότομα κι ο Πόου καλείται να ανακαλύψει το γιατί, χωρίς να έχει ξεπεράσει τις τραγικές συνέπειες από τα όσα έζησε μαζί της στην «Καρέκλα του Ελέους». Εξ αυτού, δεν έχει πού αλλού να στραφεί για ψυχολογική βοήθεια, με την αυτοπεποίθησή του να έχει πέσει χαμηλά και τον εαυτό του να έχει κλειστεί σα στρείδι. Η Λανγκ είναι μια τρομερή προσωπικότητα και η σκιά της παραμένει βαριά σχεδόν σε κάθε σελίδα κι ας εμφανίζεται μόνο προς το τέλος, βοηθώντας σημαντικά στην υπόθεση αλλά… με ένα αντάλλαγμα. Στο πλάι του Πόου είναι η Τίλι Μπράντσο, μια κοπέλα με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που έπεφτε θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες, μια «κοινωνική χειροβομβίδα με υπέροχη αθωότητα»! Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό.

Αυτοί οι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες έχουν πλέον βρει τα πατήματά τους κι έχουν δέσει πολύ καλά ως συνεργάτες, με αποτέλεσμα αξέχαστες και ξεκαρδιστικές ατάκες αλλά και σκληρή δουλειά. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, αρχίζει πλέον να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσαρμοστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ.

Η υπόθεση ξεκινάει από το τελευταίο προς το παρόν θύμα στο Γκρέτνα Γκριν και μέσα από έρευνες και συζητήσεις μπαίνουμε στον μαγικό και δύσκολο κόσμο των role playing games και στη βιομηχανία των δεξιώσεων γάμων, βαπτίσεων και άλλων επετείων, της προσωποποιημένης δηλαδή υπερβολής και φαιδρότητας, που στο Γκρέτνα Γκριν έχει γίνει πια θεσμός. Ειδικά ως προς το πρώτο θέμα, μου έκανε εντύπωση ο μισογυνισμός που επικρατεί στον χώρο, σε μια εποχή που η κατάσταση ίσως βελτιώνεται αλλά δεν παύουν να υπάρχουν ακόμη άντρες που σκέφτονται ότι οι γυναίκες δεν έχουν θέση, γιατί «ο πόλεμος είναι πεδίο των αντρών». Επίσης, αναφέρεται ο όρος gaslighting που βρίσκει ανατριχιαστική εφαρμογή στις μυστικές επιχειρήσεις! Δηλαδή, ικανοί πράκτορες ανακαλύπτουν το ταλέντο και τα όνειρα, τους φόβους και τα σκοτεινά μυστικά των στόχων τους, και τους εκμεταλλεύονται, οδηγώντας τους ως την απόγνωση. Κάποιος όμως απολαμβάνει να προχωράει ακόμη παραπέρα, να τους φτάνει στην αυτοκτονία! Κι όσο προχωράνε οι έρευνες, τόσο περισσότερα ψήγματα του δολοφόνου ανακαλύπτουμε. Διαπιστώνουμε πως είναι ένας άνθρωπος που θέλει να προκαλέσει χάος και πλήγμα στο κοινωνικό status quo. Φυσικά και έχει μυστικό σχέδιο, βασικό κίνητρο κλπ. αλλά όλα αυτά είναι δευτερεύοντα μπροστά σε ό,τι δημιούργησαν η ευστοχία και ο επαγγελματισμός του.

«Ο τελευταίος όρκος» είναι το έβδομο μυθιστόρημα με ήρωες τον Ουάσινγκτον Πόου και την Τίλι Μπράντσο, με αρκετές αναφορές σε προηγούμενα βιβλία, και πρόκειται για μια μεταβατική περιπέτεια πριν την αλλαγή στις ζωές των δύο ηρώων που θα ανεβάσει την πλοκή σε άλλα επίπεδα. Οι προσωπικές τους ιστορίες εξελίσσονται και ανελίσσονται ενώ ταυτόχρονα η υπόθεση που αναλαμβάνουν είναι γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις. Προσπαθούν να σκιαγραφήσουν τον ένοχο, μπαίνουν σε κόσμους και κάστες που δεν ήξεραν, ερευνούν, συγκρίνουν, ανακρίνουν και τελικά διαπιστώνουν πως μόνο μια πολύ μεγάλη θυσία θα τον ρίξει στα χέρια τους. Θα δεχτούν όμως όλοι να κάνουν κάτι τόσο ριψοκίνδυνο; Και με τι συνέπειες; Ένταση, αγωνία, πλούσια πλοκή, εκπλήξεις και ποικίλα συναισθήματα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός ακόμη βιβλίου του M. W. Craven που με ξενύχτησε.