Βιβλίο Της χούντας το πουλί 
Συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αύγουστος Κορτώ έγραψε ένα ιδιαίτερο τραγικωμικό μυθιστόρημα που, με αφορμή την απώλεια κάτι σημαντικού για τον δικτάτορα, ξεδιπλώνει τις συνθήκες ζωής εκείνης της εποχής, μας συστήνει χαρακτήρες ξεχωριστούς και ιδιαίτερους που δε διστάζουν να πάνε κόντρα στο ρεύμα ακόμη και με κίνδυνο της ζωής τους και χαρίζει στον αναγνώστη στιγμές διασκέδασης, διακριτικής σάτιρας, αιχμηρής αλήθειας και συγκίνησης. Η δικτατορία παρουσιάζεται με το βασικό της μοτίβο (βασανιστήρια από απάνθρωπα κτήνη, λογοκρισία, φόβος, δωσίλογοι και φιλοχουντικοί που αγαπούν τη θεάρεστη «εθνοσωτήριο» επανάσταση κλπ.) και ο συγγραφέας δεν καπηλεύεται αυτήν την περίοδο για να βγάλει γέλιο μέσα από σαχλά αστεία ή φαιδρότητες. Λίγες και έξυπνες ατάκες είναι αρκετές για να αναδείξουν τη ζοφερότητα της εποχής, τον παραλογισμό των επικεφαλής και τους νεκρούς που άφησε πίσω της. Μέσα σε αυτό το κλίμα βρίσκει όμως την ευκαιρία να μας συστήσει χαρακτήρες που είναι ξεχωριστοί, άκρως αληθινοί και φυσιολογικοί και, έχοντας κάτι σουρεαλιστικό ως εφαλτήριο για να έρθουν όλοι αυτοί κοντά, ξεδιπλώνονται άψογες σκηνές, ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις ενώ το γέλιο προκύπτει αβίαστα.

Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, πρωθυπουργός και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κάνει μια τρομερή ανακάλυψη κατουρώντας καθιστός και με κλειδωμένη την πόρτα του μπάνιου. Έχασε κάτι που δεν πρέπει να μαθευτεί παραέξω και μάλιστα δεν πρέπει να βρεθεί στο έλεος γιατρών γι’ αυτό που έπαθε. Ταυτόχρονα, ο «σωτήρ της Ελλάδος», που δεν είναι ιδιαιτέρως επαρκής κι ικανός αναγνώστης, έχει βάλει σκοπό της ζωής του να βρει τον ανώνυμο αναρχικό που ξεσηκώνει τις εφημερίδες και τον κόσμο με τα κείμενά του. Από την άλλη, δυσκολεύεται να συνεργαστεί με τον Στέλιο Παττακό, έναν κρετίνο ανόητο που λέει κρύα αντικομμουνιστικά ανέκδοτα κι έχει «αντίληψη μαρμαρόπλακας». Όλα αυτά αφαιρούν σημαντική ενέργεια από τον δικτάτορα, με αποτέλεσμα ο μητροπολίτης Μαγκουφάνας να του επιστήσει την προσοχή σε μικρά γεγονότα που ίσως οδηγήσουν σε κενό εξουσίας αλλά εις μάτην. Ο Μητροπολίτης, ως στενός συνεργάτης των χουντικών, ανησυχεί τα μάλα για όσα συμβαίνουν εκείνη την περίοδο και προετοιμάζεται να φύγει με τον Θράσο του για Ιταλία. Η σύζυγος, Δέσποινα Παπαδοπούλου, δεν έχει πάρει μυρωδιά από το πάθημα του αντρός της, ο οποίος επιπλέον φοβάται να της εκμυστηρευτεί κάτι γιατί φοβάται πως είτε θα πάθει υστερία είτε θα τον σιχαθεί. Από καιρό έχουν δεχτεί την ερωτική ανομβρία μεταξύ τους αλλά η παράξενη συμπεριφορά του άντρα της βάζει τη Δέσποινα σε σκέψεις: μήπως έχει ερωμένη;

Η Αννίτσα Τομπέζη, διάσημο μέντιουμ και καφετζού, προσωπική εξομολόγος της Δέσποινας, ανακαλύπτει αυτό που έχασε ο Παπαδόπουλος στο προσκέφαλό της, τρομάζει, αναρωτιέται πώς έφτασε ως εκεί και τι θα κάνει από δω και πέρα, ειδικά όταν διαπιστώνει σε ποιον ανήκει, χάρη στις φλυαρίες της γεμάτης αγωνίας κυρα-Γιώργαινας. Μήπως κάποιος έμαθε για τα φυλλάδια και την προειδοποιεί; Ανάθεμα τα πράσινα μάτια του κατά τριάντα χρόνια μικρότερου εραστή της που την έβαλε σε μπελάδες. Είναι μια γυναίκα που δε διστάζει να απολαύσει τον έρωτα, να τον βιώσει, να τον διεκδικήσει και ξαναζεί στα στιβαρά μπράτσα του μικρότερού της φούρναρη. Είναι τυχερή όμως γιατί κι ο εραστής της την αγαπάει αληθινά και χωρίς επιφυλάξεις. Η Αννίτσα αγωνίστηκε να σταθεί στα πόδια της, μεγάλωσε μόνη της ένα παιδί και αδιαφορεί για το τι θα πει ο κόσμος: «…να κοίταζαν τη στερημένη τους ζωής, να σκάλιζαν τη στάχτη του νοικοκυριού τους, μπας κι έβρισκαν τρύπια δεκάρα που να φαντάζει λίρα» (σελ. 157-158). Παραμυθιάζει χωρίς τύψεις τις πελάτισσές της: «…οι γυναίκες που έρχονταν σπίτι της δεν ήθελαν να δουν τις αυταπάτες τους να γκρεμίζονται αλλά να γίνονται ακόμα πιο κραταιές. Κι όταν σε πληρώνουν για να τους πεις ψέματα, έχεις το δικαίωμα να τους επιβάλεις την αλήθεια;» (σελ. 128). Είναι δίκαιη, αντικειμενική και μετρημένη, πώς έφτασε όμως να γίνει η μαντάμ Αννιούσκα που τα ξέρει όλα, τα βρίσκει όλα, τα μαντεύει όλα, τα προφητεύει όλα;

Μεγάλωσε βοηθώντας την άρρωστη μητέρα της, παρατώντας το σχολείο, εξ ου και όσα περίσσευαν από τα μεροκάματα τα έδινε στα βιβλία, αφού «άνθρωποι με πολλές οκάδες μυαλό είχαν κοπιάσει να τα γράψουν». Διάβαζε τα πάντα, εύκολα και δύσκολα κείμενα, και συγκέντρωνε τον δικό της θησαυρό που δεν θα της τον κλέψει ποτέ κανένας. «Δεν υπάρχει πιο πιστή, πιο εγγυημένη συντροφιά από την τυπωμένη σελίδα», υποστηρίζει. Κι όταν έπεσε κατά λάθος στα απαγορευμένα βιβλία του Μπακούνιν, του Κροπότκιν, του Μαρξ, νέοι ορίζοντες άνοιξαν μπροστά της. Ο γιος της, ο Σίμος, τώρα έγινε κοτζαμάν γιατρός. Η μάνα του είναι μια καφετζού και χαρτορίχτρα που πουλάει κοπανιστό αέρα σε γυναίκες που γυρεύουν λίγη σιγουριά και ελπίδα μες στη ζοφερή φυλακή του νοικοκυριού κι αυτό δεν του αρέσει. Σέβεται όμως το γεγονός πως αυτή η γυναίκα τον ανέστησε ολομόναχη με αξιοπρέπεια. Παντρεμένος με τη Λίζα, που σπούδασε νοσηλευτική παρά τα όνειρα των γονιών της για να κάνει κάτι άλλο, ένα «ρόδο που ‘χε βγει από ένα κουβάρι αγκάθια, από μια φαμίλια σκάρτη κι ελεεινή». Σκοτεινός κι αιματηρός ο ρόλος των γονιών της κατά το παρελθόν, θέλει να τ’ αφήσει όλα πίσω της και αυτό το χάσμα που τους χωρίζει ξεδιπλώνεται σε απολαυστικές ατάκες της με την πατριδόπιστη, παλαιών αρχών μητέρα της, που παραμένει προσκολλημένη στον ρόλο της γυναίκας στο σπίτι και στη σωτήρια επανάσταση.

Εξίσου δύσκολα με τη δική του οικογένεια περνάει ο Δράκος, ο εραστής της Αννίτσας, που την ποθεί σαν τρελός και δε χάνει ευκαιρία να τη βλέπει και να κάνουν έρωτα. Είναι γιος δωσίλογου αλλά με καρδιά γλυκιά σαν πετιμέζι, λες και η μοίρα ήθελε να εκδικηθεί τη σκληρότητα του πατέρα του. Ο Δράκος μεγάλωσε με το βάρος των οικογενειακών κριμάτων, έγινε περίγελως στο σχολείο, η γειτονιά άλλαζε πεζοδρόμιο όταν έβλεπαν τον πατέρα του. Πόσο ανατριχιαστικά σκληρές είναι οι ιστορίες που αναπολεί ο γοητευτικός φούρναρης και πόσο επίμονα του πιπιλούσαν το μυαλό μπαμπάς και μαμά για την αλήθεια των πράξεών τους κατά την Κατοχή (έξαλλο με έκαναν). Έτσι, ο Δράκος, αποφάσισε να γίνει το αντίθετο του πατέρα του κι ας μεγάλωσε σ’ ένα σπίτι με «φαρμακερή χαρά» όταν έγινε το πραξικόπημα της χούντας: «ο λεκές της Ιστορίας». Επίσης, αν κοιτάξουμε μέσα σ’ ένα κλειστό υπόγειο, θα βρούμε και τον Αργύρη τον τυπογράφο, με τη δική του τραγική ιστορία, έναν άνθρωπο παραδομένο στη ροή του χρόνου, χωρίς προσδοκίες κι όνειρα, ώσπου μια γνωριμία θα του ξαναφέρει το χαμόγελο στα χείλη και έναν σκοπό ζωής: να ρίξει τη Δικτατορία.

«Της χούντας το πουλί» είναι μια διαφορετική ματιά στο κλίμα και στην ατμόσφαιρα της Δικτατορίας του 1967-1974. Καλοσχεδιασμένη πλοκή, ενδιαφέροντες χαρακτήρες και μικρά ψήγματα αλήθειας που μαλακώνουν λίγο χάρη σε αστείες σκηνές είναι μερικά από τα θετικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με ταξίδεψε στην τελευταία σκοτεινή περίοδο της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Ένα κείμενο με διαχρονικές αλήθειες που δημιουργούν προβληματισμό: «Η Ιστορία παίρνει την αλήθεια και τη χώνει στο στόμα της να την καταβροχθίσει -αλλά επειδή τα δόντια της είναι σάπια, την καταπίνει αμάσητη και της πέφτει βαριά και τότε η εξουσία τής φέρνει τη χρυσή λεκάνη για να ξεράσει το ψέμα» (σελ. 25). Αυτή είναι μια από τις πρώτες προκηρύξεις του αντιφρονούντα που υπογράφει με το ψευδώνυμο Γαλάζιος Αναρχικός. Πολυγραφημένα αντίτυπα τέτοιων προκηρύξεων διανέμονται κρυφά σε πανεπιστημιακά κτήρια και σε πεζοδρόμια του κέντρου της Αθήνας, αναστατώνουν την Μπουμπουλίνας, που τα τσιράκια της μαζεύουν και ξυλοκοπάνε τους σεσημασμένους αριστερούς, ανακρίνουν και ερευνούν. Ταυτόχρονα, αρχίζουν να ενοχλούνται και οι φοιτητές, αυτοί που ακούνε κρυφά Χατζιδάκι στα δώματα, που συζητάνε για ρεβιζιονισμό, Μπρέζνιεφ και Ερυθρό Σταυρό. Ποιος είναι ο Γαλάζιος Αναρχικός; Στις συζητήσεις τους μπλέκονται η αναρχία, ο κομμουνισμός, ο Τσάτσος και ο Σεφέρης, ο Φράνκο «φασίστας και δολοφόνος με δυο δράμια μυαλό» και ο Παπαδόπουλος «για τα λουριά», ερωτήσεις γεμάτες αγωνία: «-Μα να μην ξέρει ένας πώς να φτιάχνει βόμβες; -Ξέρω να φτιάχνω γεμιστά. Βολεύεσαι;» (σελ. 78) αλλά άκρη δε βγαίνει. Κι όσο μαθαίνουμε τέτοιες απόψεις, συναντάμε γυναίκες που πρωτοστατούν στην αυτοδιάθεση, καθημερινούς ανθρώπους που ανυπομονούν να γίνουν ήρωες και να ρίξουν τη χούντα, απογόνους που αγωνίζονται να ξετινάξουν από πάνω τους τον λεκέ του δωσιλογισμού κλπ. Ένα απολαυστικό σύμπαν ανθρώπων της διπλανής πόρτας και μια καλοσχεδιασμένη πλοκή με κράτησαν αιχμάλωτο ως την τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν τζογάρει
Τίτλος πρωτοτύπου Finlay Donovan rolls the dice
Συγγραφέας Elle Cosimano
Μεταφραστής Νοέλα Ελιασά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο τρίτο βιβλίο της σειράς με τη συγγραφέα-μάνα-αυτόκλητη ντετέκτιβ Φίνλεϊ Ντόνοβαν η ιστορία συνεχίζει από κει που την αφήσαμε στο προηγούμενο μυθιστόρημα: «Έχουμε ένα κλεμμένο αυτοκίνητο να βρούμε, έναν φίλο να σώσουμε, έναν αρχιμαφιόζο να αποφύγουμε και μια οδυνηρά μεγάλη διαδρομή για το Ατλάντικ Σίτι ακόμη μπροστά μας». Ο Χάβι, ο παιδικός έρωτας της Βέρο, πέφτει θύμα απαγωγής: «Έχεις εβδομήντα δύο ώρες να ξεπληρώσεις αυτά που χρωστάς», γράφει το μήνυμα που απευθύνεται στη Βέρο. Ο τοκογλύφος Μάρκο θέλει τον βοηθό του, Ίκε, χωρίς να ξέρει πως «ό,τι έχει απομείνει πιθανότατα θα χωρούσε σε ένα μπουκάλι κέτσαπ», όπως επίσης απαιτεί η Βέρο να ξεπληρώσει τα χρέη από τζόγο που δημιούργησε προς το πρόσωπό του, εκμεταλλευόμενη την καλή του διάθεση και την ευπιστία του. Το αμάξι όμως που έκλεψε από τις δυο γυναίκες με το όνομα της Φίνλεϊ στην άδεια είναι δώρο του αρχιμαφιόζου Φέλικς Ζιρόφ, με τον οποίο η Φίνλεϊ έχει ανοιχτούς λογαριασμούς κι επιπλέον διαπιστώνουν πως εκεί κάποιος έκρυψε κάτι πολύτιμο.

Η Φίνλεϊ και η Βέρο ξεκινάνε για το Ατλάντικ Σίτι ώστε να πείσουν τον Μάρκο ότι δεν έχουν σχέση με την εξαφάνιση του Ίκε και φυσικά παίρνουν μαζί τα παιδιά της Φιν, Ντίλιαν και Ζακ, μιας και ο πατέρας τους έχει μπει στο στόχαστρο του ΆσπροςΣίφουνας για κάτι βρομοδουλειές του παρελθόντος και δεν μπορούν να τ’ αφήσουν σε αυτόν. Ναι αλλά ο Στίβεν δεν τους δίνει την άδεια να πάρουν τα παιδιά σε άλλη πολιτεία κι έτσι θα έρθει μαζί τους, οπότε γιατί να μην έρθει και η μαμά της Φίνλεϊ που τους έψαχνε και διέκοψε τις διαπραγματεύσεις; Νάτη λοιπόν η ευχάριστη παρέα μας, ξεκινάει για το μεγαλύτερο ταξίδι της ζωής των δύο γυναικών, κατά τη διάρκεια του οποίου η Φίνλεϊ πρέπει να αναθεωρήσει και το κείμενο του μυθιστορήματος που έχει να παραδώσει σε λίγες μέρες. Όταν επιτέλους φτάνουν στον προορισμό τους, βρίσκουν απρόσκλητους και ανεπιθύμητους εχθρούς αλλά και αγαπημένους που νόμισαν πως θα μείνουν πίσω. Η αστυνομικός αδελφή της Φίνλεϊ, Τζόρτζια Ντόνοβαν, η κοπέλα της, ντετέκτιβ Σαμάρα Μπέκερ, ειδικός στο τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος, ο καινούργιος έρωτας της συγγραφέως μας, ντετέκτιβ Νίκολας Άντι, με πληροφορίες πως ο Ζιρόφ έρχεται στην πόλη εξ ου και προσπαθεί να τον συνδέσει μ’ ένα έγκλημα που δείχνει τον τοκογλύφο της ιστορίας μας, ο διεφθαρμένος συνταξιούχος μπάτσος και κολλητός του Νικ, Τσάρλι Κοξ, που εκβιάζει τη Φίνλεϊ Ντόνοβαν και ο Καμ, ο δεκαεπτάχρονος μάγος των υπολογιστών που έκανε κάτι για να κρατάει στο χέρι τον Ζιρόφ και τώρα τον κυνηγάει! Εντάξει, να κλείσω τη λίστα;

Η Elle Cosimano εξακολουθεί να έχει τρελή έμπνευση και να ακροβατεί ανάμεσα στον σουρεαλισμό και στην πραγματικότητα, καταγράφοντας ένα σωρό ευφάνταστα περιστατικά και γκάφες που απογειώνουν την πλοκή, μόνο που εδώ ξεπερνάει τον εαυτό της και όλα τα ρεαλιστικά, λογικά πλαίσια μιας αστυνομικής ιστορίας. Η Φιν και η Βέρο καταστρέφουν τόπους εγκλήματος, στήνουν αστείες αλλά υπερβολικές σκηνές για να καλύψουν τα ίχνη τους ή να κερδίσουν άλλοθι ή να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα που θα τις φέρει πιο κοντά στην επιτυχία των σχεδίων τους (ποιων απ’ όλα, έχω χάσει και το μέτρημα πλέον), βρίσκουν διαρκώς πτώματα, ζουν στιγμές που θα τις θυμούνται για πάντα κι όλα αυτά με σκηνές που φέρνουν αβίαστα γέλιο. Μέγας ο αριθμός των υπερβολών και των σουρεαλιστικών σκηνών όμως, οπότε κάποια στιγμή κουράστηκα και η ισοπέδωση των πάντων μείωσε τον βαθμό απόλαυσης. Από την άλλη, δε γίνεται να μη θαυμάσεις τον τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας ρίχνει τόσα ετερόκλητα πρόσωπα στην πλοκή και πώς τα συνδέει μεταξύ τους μέσα από απρόσμενες εκπλήξεις και γεγονότα χωρίς να χάνει τον έλεγχο της ιστορίας της!

«Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν τζογάρει» και χώνεται όλο και πιο βαθιά στα πλοκάμια της ρωσικής μαφίας, εξακολουθώντας να μην αφήνει τίποτα όρθιο γύρω της! Ύποπτοι και ένοχοι, αθώοι και θύματα απαγωγής, κίνδυνοι και απειλές, εκβιασμοί και εξαφανισμένα πτώματα, μυστικά και λάθη εμπλουτίζουν και αυτό το κείμενο. Ανατρεπτικό, έξυπνο, κωμικό, το τέταρτο μυθιστόρημα με τις περιπέτειες της Φίνλεϊ Ντόνοβαν κυλάει σα νερό και ολοκληρώνει τον κύκλο της ρώσικης μαφίας με τον καλύτερο τρόπο. Ελπίζω πραγματικά η ιστορία της γειτόνισσάς της με την οποία μας αποχαιρετά στο τέλος και η οποία θα ξεδιπλωθεί στο επόμενο βιβλίο να είναι φρέσκια, πρωτότυπη και απολαυστική ώστε να ξαναβρώ τον τρόπο γραφής της Elle Cosimano που αγάπησα χωρίς να κρατάω σημειώσεις για τις εξελίξεις.

Βιβλίο Σεξ στις 30 του Φλεβάρη 
Συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αύγουστος Κορτώ ξαναρίχνει την Αγγελική του σε περιπέτειες και δημιουργεί για άλλη μια φορά ένα άκρως ρεαλιστικό περιβάλλον γεμάτο στρες, απορίες, δυσκολίες, ζητήματα που έχουν απασχολήσει όλους μας κατά καιρούς ή εξακολουθούν να μας βασανίζουν και αναμιγνύει το χιούμορ που φέρνει δάκρυα στα μάτια με τη συγκίνηση και τον προβληματισμό για τα ζητήματα που τίθενται επί τάπητος. Με αφορμή τα όσα συνέβησαν μεταξύ τους στο προηγούμενο βιβλίο, ο Κώστας έχει έντονη επιθυμία να κάνουν και τρίτο παιδί, κάτι που κάνει έξαλλη την Αγγελική που ξέρει τις πρακτικές δυσκολίες και τα προβλήματα από κάτι τέτοιο («πάντα η γυναίκα τρώει το καψόνι της αναπαραγωγής»). Η Αγγελική έχει κλατάρει: «…είμαι εργαζόμενη μάνα εξάχρονων και το μυαλό μου είναι καμένο σαν την κρούστα της κρεμ μπρουλέ, με δυο νευρώνες λειτουργώ» (σελ. 12). Δε θέλει ούτε να σκεφτεί το ενδεχόμενο να ξαναπεράσει ό,τι πέρασε μεγαλώνοντας τα δίδυμα («τα ξώγαμα του Κθούλου», «οι μονοζυγωτικοί Παράφρονες του Αζκαμπάν», «ελάχιστα πιο ευαίσθητα από Τσέτες στη Σμύρνη»), εκ των οποίων ο Νίκος είναι ο αισχρότερος ψεύτης από τους δύο και ο Σταύρος «έχει χάρισμα στην αποστήθιση ενήλικης πληροφορίας, εφόσον τον συμφέρει». Τους διαβάζει Χάρι Πότερ «και μετά κλάνουν σαραγλάκια και θέλουν να κοιμούνται μαζί μας»! Από τότε που ξεκίνησαν την Α΄ Δημοτικού στα Εκπαιδευτήρια Αργοναύτες, η Αγγελική φοβάται πως ο διευθυντής θα τους έστελνε στον εισαγγελέα «για αυτεπάγγελτη τεκνοθεσία από νορμάλ ζευγάρι», αλλά «τα κερατόπαιδα» στο σχολείο είναι Παναγίτσες! Τελικά, μια ζωγραφιά ταράζει τον διευθυντή και τη δασκάλα τους και η Αγγελική αρχίζει νέο γύρο «ανακρίσεων» και νουθεσιών στα βλαστάρια της. «Κανονικά πρέπει να τον επιπλήξω αλλά προτιμώ να τα ανέχομαι όλα μέχρι να φτάσουν στην εφηβεία, όπου συμβαίνουν τα σωστά και τίμια ψυχικά τραύματα» (σελ. 36). Πόσες αλήθειες μέσα στο κείμενο: «…όποιος θέλει να ζήσει σ’ έναν κόσμο ατόφιας λογικής καλό είναι να μην κάνει παιδιά» (σελ. 19) και κυρίως: «Είμαστε όλοι γρανάζια μιας μηχανής που βγάζει κακομαθημένα» (σελ. 65). Από την άλλη, διαβάζεις τόσο όμορφα λόγια για την ύπαρξη ενός παιδιού στη ζωή σου που λυγίζεις από την αγάπη που ποτίζει τις σελίδες: «Παιδί: ένα βουνό από κάρβουνο, που σκάβεις ασταμάτητα, ώσπου γίνεσαι κατράμι και δεν μπορείς να πάρεις ανάσα απ’ την καρβουνόσκονη, γιατί στο βάθος του βουνού βρίσκεται το ομορφότερο διαμάντι» (σελ. 169).

Ταυτόχρονα, ο Κώστας, του οποίου «Η χοληστερίνη του πρέπει να είναι ήδη ορατή από δορυφόρους», «Είναι σε ακραία άρνηση ηλικιακής γκαβομάρας, όχι, δεν έχει πρεσβυωπία, δε χρειάζεται γυαλιά, κι έτσι κρατούσε το βιβλίο στο ένα μέτρο κι επειδή πρόκειται για γκουμούτσα, τρέμανε τα χέρια του» (σελ. 25). Και φυσικά: «Τυπική αντρική μονομανία: το σεξ για τα ενήλικα αρσενικά είναι ό,τι το γλυκό για τα αγοράκια…δεν μπορούσαν να το τρώνε πρωί, μεσημέρι και βράδυ» (σελ. 27). Και να επιμένει: «Θέλει τη φωλίτσα του. Το λαγούμι του. Το χνουδωτό πορτοφολάκι του»! Κι έτσι η Αγγελική βρέθηκε να είναι και πάλι η κακιά, η απρόσιτη: «Ο αντρούλης μου δεν έλεγε να καταλάβει ότι η ομορφιά του πυροτεχνήματος είναι η προσωρινότητά του» (σελ. 29). Η απωθημένη πίκρα του Κώστα για τη νέα περίοδο αποχής (επιστροφή στη δουλειά, τα παιδιά ξεκινάνε ιδιωτικό σχολείο) παίρνει παρανοϊκές διαστάσεις: η Αγγελική έχει γκόμενο! Μήπως να αρχίσουν τα παιχνίδια ρόλων ή τα βοηθήματα, π.χ. τους δονητές; «-Για ποιον θα προορίζεται ο δονητής; -Αγάπη μου γλυκιά, φοβήθηκε ότι θα τον βατέψω! Ο κώλος του κατέβασε στόρια» (σελ. 73). Κι εκεί που γελάς διαβάζεις αυτό και γεμίζεις προβληματισμό: «Ορισμένοι γάμοι είναι σαν τρύπια βρακιά: κοιτάς την τρύπα κι αναρωτιέσαι: Τι το κρατάνε; Γιατί δεν το πετάνε; Ένα βρακί, ωστόσο, μπορεί να παραμένει βολικό κι ας είναι τρύπιο -αν το ‘χεις συνηθίσει… Επιπλέον, κανείς δεν ξέρει αν το βρακί του δικού του γάμου έχει τρυπήσει, παρά μόνον αν ξηλωθεί δραματικά και δεν φοριέται» (σελ. 128).

Αν στρέψουμε τώρα τη ματιά μας στο περιβάλλον της πρωταγωνίστριας, θα διαπιστώσουμε πως και οι δικοί της άνθρωποι έχουν κάτι προβληματάκια στις ζωές τους! Ο πατέρας της Αγγελικής ήταν για δεκαετίες ένας από τους πιο γνωστούς ραδιοφωνικούς παραγωγούς στην Ελλάδα και μορφή του ελληνικού πενταγράμμου, οπότε διάσημοι τραγουδιστές και συνθέτες μπαινόβγαιναν στο σπίτι. Είναι γκατζετάκιας και με λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ποστάρει τραγούδια, αναμνήσεις από τα νυχτερινά κέντρα, νοσταλγικές μπουμεριές κι αυτό τον κρατά νέο, ζωντανό, δραστήριο. Δυστυχώς ανακάλυψε το tiktok και άνοιξε κανάλι με τίτλο «Ο παππούς τα δίνει όλα», όπου χορεύει τα πάντα σα μαινάδα, ένα θέαμα ακαταμάχητο για τους χιλιάδες ακολούθους του, προκαλώντας εγκεφαλικά στη γυναίκα του, μια μάνα «τρυφερή σαν τον Στάλιν κι εκδηλωτική σαν τον Στάλιν αφού πέθανε»! Η Αγγελική αγωνίζεται ν’ αποβάλλει τις συνέπειες από την τοξικότητά της στον ψυχισμό της: «…είμαι πλέον ενήλικη, ανεξάρτητη, ελεύθερη απ’ την ψυχική μου συννεφιά που με πλάκωνε μεγαλώνοντας με μια μάνα σαν τη δική μου» (σελ. 127). Η μάνα της είναι «…μια γυναίκα που, ενώ αγαπώ από χρέος -έστω και αν η αγάπη μου δεν έχει ψίχα, μεδούλι, ουσία- δεν κατάφερα ποτέ να συμπαθήσω, γιατί, πώς να το κάνουμε, είναι αντιπαθέστατη» (σελ. 129). Προσοχή στον ρόλο που παίζουν οι γονείς στις ζωές μας: «Τους άντρες, φυσικά, τους κάνουν ανεπρόκοπους οι μανάδες τους… ο άλλος δεν νογάει και κάνει μισές δουλειές. -Κώστα μου, αφού σφουγγαρίσεις τα μάρμαρα, χύσε νερό…Κάιρο» (σελ. 185).

Η Νατάσα, παρουσιάστρια και τηλεπερσόνα, κάνει συνεδρίες με ψυχαναλύτρια «ώστε να μπορεί να γκρινιάζει χωρίς να νιώθει γκρινιάρα», η Μανταλένα κατάφερε να ξεκολλήσει από την πρώην της, τη Θοδώρα, και τώρα τα ‘φτιαξε με την Τζίνα, μια πενηντάρα τρανς, ιδιοκτήτρια κομμωτηρίου στην Κηφισιά, οπότε δε βλέπει μπροστά της από τον έρωτα και η Ελίζα, «το σιγανό μας ποταμάκι», μετά την αποκάλυψη του πρώην συζύγου της, αρχίζει να βγαίνει αποκλειστικά με γιατρούς. Αυτά και άλλα πρόσωπα αποτελούν τον κύκλο της ηρωίδας του βιβλίου και ο καθένας τους βιώνει και μια διαφορετική καθημερινότητα, οπότε ο συγγραφέας βρίσκει άφθονο χώρο για ενδιαφέρουσες ιστορίες που προκαλούν γέλιο και ταυτόχρονα συγκίνηση. Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Αγγελικής ζούμε καταστάσεις της διπλανής πόρτας, αληθινές, οικείες, άκρως ρεαλιστικές και καθόλου παρατραβηγμένες. Το βιβλίο κυλάει και φεύγει σα νεράκι, με το χιούμορ να έχει την πρωτοκαθεδρία κι όσο εξελίσσονται τα τραγικωμικά γεγονότα δε γίνεται να μη θαυμάσεις και πάλι την αφηγηματική δεινότητα του συγγραφέα και την ικανότητά του να μπαίνει σωστά και ταιριαστά στη θέση των ηρώων του αλλάζοντας τακτικά «προσωπεία» και χαρίζοντας έτσι δυνατές εικόνες και αληθινά ψυχογραφήματα. «Η ειρωνεία είναι συγκαλυμμένη επιθετικότητα», σύμφωνα με τον Κώστα, και στο μυθιστόρημα υπάρχει άφθονη, οπότε ο συγγραφέας μάλλον έχει γίνει έξαλλος με την κοινωνία και τα σημερινά στραβά της, άδικο έχει; Άλλωστε, σύμφωνα με την Αγγελική: «…απ’ τις διαθέσιμες μορφές επιθετικότητας, αυτή είναι μακράν η προτιμότερη»! Το χιούμορ είναι ο καλύτερος τρόπος να παλέψεις με τους δαίμονές μας και είναι απαραίτητο στη ζωή μας γιατί: «…η λογική μας δεν είναι φτιαγμένη από τσιμέντο όπως θέλουμε να πιστεύουμε αλλά από φελιζόλ, που όλο μαδάει» (σελ. 122).

Επιπλέον, σε αυτό το μυθιστόρημα θίγεται με διακριτικότητα και σεβασμό το ζήτημα του stalking, μιας και η Αγγελική αρχίζει να δέχεται μηνύματα από έναν άγνωστο που της μιλάει ευγενικά, όμορφα, δε ζητάει σεξ ούτε στέλνει προστυχιές, παρ’ όλ’ αυτά όμως το γεγονός ότι σχολιάζει το ντύσιμό της και άλλα πράγματα δημιουργούν έναν φόβο (πότε την είδε, ποιος είναι, πόσο καλά την ξέρει; ). Προσπαθώντας να καταλάβει ποιος είναι φτάνει σε κάποια συμπεράσματα κι αυτό της δημιουργεί έναν κύκλο ανασφαλειών και ιδιαίτερων ερωτήσεων γύρω από το αν αξίζει ακόμη ως γυναίκα, αν αυτός που της στέλνει τα μηνύματα είναι όντως τόσο διακριτικός ή κάποια στιγμή θα ξεφουρνίσει τι πραγματικά θέλει και πολλά άλλα ζητήματα. Και à propos, η Αγγελική εργάζεται σε εφημερίδα που φυσικά έχει και ηλεκτρονική παρουσία, οπότε εδώ απλώνεται πεδίο ατάκας λαμπρό, για τον κόσμο των μέσων ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης, για πολιτικούς (από Κασσελάκη μέχρι Μιμή), για ειδήσεις από το αστυνομικό δελτίο, για σημαντικές και διαχρονικές καίριες κοινωνιολογικές παρατηρήσεις: «Ελάχιστοι μπορούν να αντισταθούν στη σαγήνη του βάιραλ. Από τότε που όλοι μας σχεδόν εθιστήκαμε στο να τραβάμε την προσοχή και να εισπράττουμε την επιδοκιμασία ξένων, η ιδέα να δίνεις πρώτη είδηση, πρώτο θέαμα, να μαγνητίσεις χιλιάδες ή εκατομμύρια μάτια, είναι μεθυστική» (σελ. 122).

Στο «Σεξ στις 30 του Φλεβάρη» θίγονται και πάλι καίρια σύγχρονα ζητήματα, όπως η καθημερινότητα της μέσης σύγχρονης γυναίκας, με τις ανασφάλειες, τον φόβο, το άγχος, τη ρουτίνα, τη στασιμότητα, τα σπασμένα νεύρα, την κούραση. Ο συγγραφέας δεν καταφεύγει σε υπερβολές ή παρατραβηγμένες περιγραφές που να εκβιάζουν το γέλιο, μιας και αυτό βγαίνει αυθόρμητα χάρη στις γλωσσοπλαστικές ατάκες και στην τραγικωμικότητα των καταστάσεων που βιώνουν όλοι οι χαρακτήρες, εξ ου και μουδιάζεις όταν διαπιστώνεις πόσο αληθινές και ρεαλιστικές είναι αυτές και κυρίως ότι κάλλιστα θα μπορούσαν να τύχουν και σε σένα. Με συγκίνησε η ευαίσθητη ματιά του συγγραφέα σε κάθε λογής ζητήματα και με εντυπωσίασε η αλήθεια που κρύβουν τα λόγια του, στοιχεία που προσδίδουν μια προσωπικότητα που παρακολουθεί τα πάντα και επηρεάζεται από αυτά ως άνθρωπος, ως άντρας («Ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε ούτε μία γυναίκα τόσο υστερική όσο ο μέσος άντρας», σελ. 75), ως σύζυγος κι ο ίδιος («…το να είσαι τόσα χρόνια μ’ έναν άνθρωπο που λατρεύεις και σε λατρεύει αξίζει όσο όλα τα φλογερά γαμήσια του κόσμου», σελ. 75). Προσέξτε: «Πόσο εύκολα πετάμε τη λέξη ανέραστος, όταν ο άλλος είναι απόμακρος, δύστροπος, ψυχρός ή ακόμα κ άχαρα ντυμένος Στην πραγματικότητα, ο άνθρωπος που τόσο επιπόλαια κρίνουμε μπορεί να απολαμβάνει την ερωτική ζωή του Δία…». Και το αγαπημένο μου: «Τι κάνεις αν έχεις κόρη; Της μαθαίνεις μαγειρική και την τέχνη της φασίνας ή έτσι νικάει η πατριαρχία; Υποθέτω ότι της καλλιεργείς την πεποίθηση ότι, αν το σπίτι ζέχνει, και στην κουζίνα δεν υπάρχει φαΐ, η ευθύνη είναι και των δύο, ότι κι οι άντρες έχουν χέρια» (σελ. 184). Αυτήν τη φορά ο συγγραφέας δε διστάζει να τσαλακωθεί βάζοντας τον εαυτό του στο βιβλίο με τέτοιο τρόπο που δεν μπορούσα να σταματήσω να γελάω κι επίσης βάζει υπαρκτά σημαντικά πρόσωπα της ζωής του να παίξουν έναν ρόλο στις εξελίξεις.

Ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες («Άραγε το φορητό σκουπάκι για τη σκόνη είναι ενδεδειγμένο για σπιτική έκτρωση;», σελ. 168), τρανς και queer θεματολογία, σχέσεις γονιών και παιδιών και γονιών μεταξύ τους, οι μεταγενέστερες συνέπειες της πρόχειρης διατροφής, σεξουαλική παρενόχληση, το σεξ στη μέση ηλικία, το πλούσιο σε βωμολοχίες λεξιλόγιο των πεντάχρονων, άγχη, προσδοκίες, απογοήτευση, ρουτίνα, όλα περνάνε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου με ρεαλισμό, παραστατικότητα και φυσικά το αγαπημένο χιούμορ του Αύγουστου Κορτώ που δεν αφήνει τίποτα όρθιο…ή μάλλον άπαρτο! Γέλασα και προβληματίστηκα, διασκέδασα και συλλογίστηκα. Όπως πάντα! Εν κατακλείδι: «Το σεξ είναι το απλούστερο πράγμα του κόσμου και το μεγαλύτερο μυστήριο. Και φυσικά, είναι το κορυφαίο κι αγαπημένο εμπόρευμα του καπιταλισμού» (σελ. 21). Αλλά με τόσα που συμβαίνουν στις ζωές όλων μας θέλει συγχρονισμό, ηρεμία και καθόλου στρες. Άρα, τα λέμε στις 30 του Φλεβάρη!

Βιβλίο Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα
Συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Ξανθούλης, εμμένοντας σε βασικά μοτίβα που έχουμε συναντήσει και σε άλλα έργα του, καταφέρνει να τα παρουσιάσει με φρέσκια ματιά και εξακολουθεί να βρίσκει πληθώρα περιστατικών και χαρακτήρων που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη δίνοντάς τους ονόματα ξεχωριστά, ιδιαίτερα και απόλυτα ταιριαστά με το ποιόν τους. Τοξικές σχέσεις, λεκτική κακοποίηση, «μαγκιά» και αλητεία, οικογένεια με κανόνες και τύπους που τραυματίζουν ψυχικά τα παιδιά και ταυτόχρονα μια κοινωνία με τους τυπικούς ή και μη χαρακτήρες που βρίσκει κανείς σε μια επαρχιακή πόλη. Άνθρωποι που κουτσομπολεύουν, εποφθαλμιούν, εξαπατούν, προσεύχονται, κρύβονται, ατιμάζουν, δέρνουν, ξεδίνουν, με τον καιρό να περνάει από πάνω τους και να παραμένουν τελματωμένοι στο ίδιο σημείο. Κάθε προσωπική ιστορία κι ένα απολαυστικό εύρημα, κάθε κεφάλαιο και μια παραστατική αφήγηση που δημιουργεί την ίδια στιγμή αντικρουόμενα αισθήματα: γελούσα δυνατά με τα κωμικά ενσταντανέ, κατά βάθος όμως έβλεπα ή ένιωθα την τραγικότητα, τη σκληρότητα, την απελπισία που πήγαζε από αυτά.

Οι γονείς, Κατίνα και Ηρακλής Γαργάρας, είναι παράδειγμα προς αποφυγή. Εκείνος αθλητικός τύπος και παλαιστής στα πανηγύρια, εκείνη μάνα και νοικοκυρά που ερωτεύτηκε τον μέλλοντα άντρα της ακαριαία. Αμάθητη σε αυτά, ήρθε για εργάτρια από τις Σέρρες και τελικά «έδωσε μια περίπου ζωή για μια άλλη ζωή, αχαρακτήριστη και απρόβλεπτη». Έκανε παιδιά και: «Μην έχοντας καιρό και προσβάσεις στην αυτολύπηση, τόκιζε από τότε σε κάτι που έμοιαζε με θυμό γενικής φύσεως» (σελ. 32). Μια γυναίκα «με κούραση σε ανεξίτηλες στρώσεις», με βασανισμένο παρελθόν γεμάτο ανασφάλεια και θανάτους, «ένα σφιχτό κουβάρι μαύρη κλωστή που κάποτε θα ξετυλιγόταν». Από την άλλη, ο Ηρακλής είναι ερωτιδής, στιβαρός, καλογυμνασμένος και διαπρεπής παλαιστής, αντικείμενο πόθου αντρών και γυναικών, με ένα εξίσου αμφίσημο και αμφιλεγόμενο παρελθόν στην Αθήνα τη δεκαετία του 1920 (όπου «οι νίκες, οι ήττες, η πολιτική και η αιμόπτυση πήγαιναν αντάμα») για το οποίο όμως «κλειδοστόμιασε» και ούτε που θέλει να την ξαναδεί την πρωτεύουσα. Μια οικογένεια χωρίς συμπόνια, κατανόηση «και άλλα τέτοια άχρηστα κι αχρείαστα»!

Πρωτότοκος είναι ο Σούλης, «η επιτομή της λέξης παλιοτόμαρο», που πιστεύει ότι έχει εξουσία ζωής και θανάτου στις αδελφές του και τις κοπανάει κάθε τρεις και λίγο, «για να ξεκουράζει την κατάκοπη από τη δουλειά μάνα»! Δεν τέλειωσε το δημοτικό, δε στεριώνει πουθενά, ακολουθεί στη συμπεριφορά και στο τουπέ τον πατέρα του, δε διστάζει να προβεί σε σεξουαλικές και άλλες παρενοχλήσεις σε ό,τι στην κυριολεξία θηλυκό του γυαλίσει και τελικά γίνεται χαφιές της αστυνομίας, με ανυπολόγιστες συνέπειες για όλους. Πατέρας και γιος είναι «κλειδαμπαρωμένοι στο πιο σκληρό κέλυφος αρσενικής υπεροψίας», γαμπρίζουν, επισκέπτονται συχνά το τοπικό πορνείο και γενικώς είναι «όσα πάνε κι όσα έρθουν». Τέλος, το τέταρτο παιδί Γαργάρα είναι η τιμωρία εξ ουρανού κατά τη μάνα του. Μικρός, σιωπηλός και αόρατος, βαφτίστηκε Χαράλαμπος αλλά του έμεινε το Σους, αφού όποτε ανοίγει το στόμα του για να μιλήσει του κάνουν νόημα να πάψει. Οι γονείς του το θεωρούν βλαμμένο και ζαβό, «ούτε φίλους είχε ούτε σπουδαία προκοπή, απ’ ό,τι έλεγαν οι δάσκαλοι». Για να επιβεβαιωθούν τα λεγόμενά τους, ο Χαράλαμπος βλέπει και συζητά με τις πεθαμένες ξαδέλφες του πατέρα του που τον αγάπησαν ερωτικά και οι δύο ταυτόχρονα. Τι θέλουν στη ζωή του παιδιού; Τι προσμένουν και τι του λένε;

Κι ερχόμαστε στη Μαγιοπούλα και στη Φιλοθέη, κορίτσια που μεγάλωσαν με τα βογκητά της μάνας τους, νομίζοντας πως τα «αχ, αχ, αχ» της είναι από πόνο και θα πεθάνει. Η μεγαλύτερη, η Φιλοθέη, ονειρεύεται ξύπνια, αφαιρείται, σε σημείο που η μάνα της τη θεωρεί αγγελοκρουσμένη, θέλει διακαώς να πάει «στας Αθήνας», μια πόλη γεμάτη γιασεμιά και γαζίες σύμφωνα με τις ρομάντζες που ερμηνεύουν οι τραγουδιστές στα ραδιόφωνα, για να σπουδάσει, να δει όλα αυτά τα θαυμαστά και να ξεφύγει από το χωριό. Φυσικά τα  όνειρά της κάνουν έξαλλους πατέρα και μεγάλο αδελφό. Γυρνάει την πλάτη της σε όσα δοξολογούν τα σχολικά βιβλία (υπακοή, αγάπη προς τον πλησίον, θαλπωρή και τρυφερότητα, που έτσι κι αλλιώς είναι ξένα στον οικογενειακό τους μικρόκοσμο), δημιουργεί ένα «μυστικό φυτώριο αισιόδοξων προσδοκιών», βρίσκεται «στο σήμερα με λαθραία εφόδια από ένα προκλητικό αύριο» κι έχει για στόχο την αριστεία. Φυσικά, η μικρότερη, η Μαγιοπούλα, παρηγορεί και στηρίζει την αδελφή της ενώ ταυτόχρονα διαπιστώνει πως αρχίζει να ομορφαίνει επικίνδυνα. Θα καταφέρει λοιπόν η Φιλοθέη να αντικρίσει την Αθήνα; Θα μπορέσει να πραγματοποιήσει αυτόν τον στόχο; Πόσο πολύ θα την πεισμώσουν τα εμπόδια των καιρών και των ανθρώπων;

Συναρπαστικές ιστορίες, εξαίσια και λεπτοκεντημένη πλοκή, γεμάτη διαχρονικά μηνύματα που αντικατοπτρίζουν την παθογένεια της ελληνικής οικογένειας, ενδιαφέροντες και διαλεχτοί χαρακτήρες που εξελίσσονται κι όλα αυτά σε μια εποχή όπου «τα σχολεία στις μοναξιασμένες, ταλαίπωρες επαρχίες πότε άνοιγαν και πότε έκλειναν, ανάλογα με τα σχέδια των πολέμαρχων που είχαν την πεποίθηση ότι στήνουν φυτώρια δάφνης και ένδοξου μαϊντανού. Βασικό λίπασμα το αίμα και η δυστυχία. Στα δέντρα έβλεπες κρεμασμένους τους ήρωες της Κυριακής και ας ήταν μόλις Δευτέρα…Ως την επόμενη Κυριακή, αν δεν είχε βρεθεί κανένας πολύ δικός σου κρεμασμένος, είχες συνηθίσει τις κρεμάλες. Άντε μπρος για λίγο σχολείο και μια φέτα ψωμί με κίτρινο τυρί από γάλα διεθνών αγελάδων ως συσσίτιο» (σελ. 270). Οι λυρικές βελονιές του συγγραφέα ακουμπούν ελαφρά το κείμενο για να μη χαλάσουν την πίκρα που ξεπηδάει από τις λέξεις: «Ο χειμώνας της παλιάς επαρχίας. Με λάσπη κι ερημιά. Λίγα φώτα και θολά τζάμια καφενείων με γκρίζους θαμώνες» (σελ. 274).

Βρισκόμαστε στη Ροδόσταμη της Ανατολικής Μακεδονίας, όπου οι πρόσφυγες του 1922 έφεραν καινούργια πνοή και μυρωδιά. Σε αυτόν τον τόπο το τριαντάφυλλο είναι το πιο αξιόλογο εμπορεύσιμο προϊόν: γλυκά του κουταλιού, ροδέλαιο, ανθόνερο, θυμιάματα, λικέρ με αφροδισιακές ιδιότητες, ακόμη και κλινική για δυσκοίλιους, το «Μπονζούρ», μιας και το διευκολυντικό γλυκό του κουταλιού τριαντάφυλλο έχει εξαιρετικά αποτελέσματα (πολύ σύντομα όμως το καθάρσιο και άλλα φάρμακα θα αποτελέσουν ισχυρούς αντιπάλους για τον «αφοδευτικό τουρισμό» της περιοχής). Το 1959 έχουμε ακόμη Ψυχοσάββατα που βαραίνουν από τα πένθη της Κατοχής και ταυτόχρονα ήρθε η ώρα να φύγει μεταναστευτικό λεφούσι για τη Γερμανία, αποδεκατίζοντας το χωριό και δημιουργώντας σπαραξικάρδιους αποχαιρετισμούς. Οι τραγικές και διαχρονικές αλήθειες έρχονται απρόσμενα: «Το 1959 οι άντρες στη χώρα γενικώς και στη Ροδόσταμη ειδικώς ήταν λιπόσαρκοι…ούτε οι τετρακέφαλοι ούτε οι γλουτιαίοι τούς έκαναν εντύπωση. Άλλες ήταν οι έγνοιες στις μικροζωές τους. Έκρυβαν θλίψη αυτές οι ζωές, πολλή απόγνωση κι ακόμη περισσότερο θυμό. Γι’ αυτό οι οικογενειάρχες ξεσπούσαν στις γυναίκες και στο τσούρμο των απογόνων τους. Το ξύλο για τον αντρικό πληθυσμό της γειτονιάς προϋπήρχε του Παραδείσου» (σελ. 65).

Η Ροδόσταμη είναι ένα κλασικό, παραδοσιακό μέρος, όπου διαδραματίζονται αλήστου μνήμης παραστατικές σκηνές, με μικρά και μεγάλα στιγμιότυπα που αποτυπώνουν ακριβώς την εποχή, τον τόπο, την κουλτούρα των ανθρώπων της ελληνικής επαρχίας στο μεταίχμιο δύο δεκαετιών. Πότε συγκαλυμμένα και πότε κοφτά, καταγράφονται οι προσδοκίες, τα όνειρα, η κούραση, η ρουτίνα, η φτώχεια, η απελπισία αυτών των ανθρώπων που πάλευαν για ένα καλύτερο αύριο χωρίς να ξέρουν κάτι άλλο από το ξύλο και το κεράτωμα οι άντρες («όταν μεθάμε κάνουμε μπόλικες σκατοδουλειές»), από τη σιωπή και την ανοχή οι γυναίκες, από τα κοκορέματα οι γιοι, από το φευγιό σε γάμους οι κόρες. Το χιούμορ ξεπετάγεται αναπάντεχα, σε απροσδόκητα σημεία: «…είχε μισή πιατέλα κόλλυβα από το χθεσινό ετήσιο μνημόσυνο μιας εκατόχρονης γριάς που την πάτησε εντέλει τρακτέρ… Η Κατίνα με τα παιδιά, χωρίς δεύτερη σκέψη, έκαναν πλήρες σέρβις συχώριου στη γηραιά κυρία…είχαν μια διαβολεμένη όρεξη» (σελ. 106).

Έχουμε επίσης πολλές και ξεκαρδιστικές αναφορές στη μικροκοινωνία του χωριού και ταυτόχρονα παρατηρήσεις και σχόλια για τις μεταγενέστερες αλλαγές που αυτή υπέστη, για την αίγλη που χάθηκε, για την απώλεια του ήθους και άλλων αρετών. Στα ονόματα και στους χαρακτήρες ο συγγραφέας έχει δώσει ρέστα: ο δήμαρχος, ο παπάς, οι δύο ανταγωνιζόμενοι οδοντίατροι, η δασκάλα, η επιστήθια φίλη και συμμαθήτρια της Φιλοθέης και μετριοτάτης αντιλήψεως Μαρικούλα, η μοδίστρα, ο φαρμακοποιός, το καινούργιο κελεπούρι στο τοπικό πορνείο με διεθνή παρακαλώ εύσημα με το καλλιτεχνικό όνομα Ψωλίτα Μπονασέρα από την Παραγουάη, η μεγαλύτερη αοιδός-φίρμα στα πανηγύρια Τζουτζούκα Πλαταμώνα που ψάχνει τον Ηρακλή που την εκμαύλισε και κατέληξε να τραγουδάει στο κοσμικό κέντρο «Τα Παλαμάκια», ο χωροφύλακας, ο ειρηνοδίκης και πολλά άλλα πρόσωπα αποτελούν το ασφυκτικό περιβάλλον των αδελφάδων Γαργάρα που καταστρώνουν σχέδιο για την άλωση των Αθηνών. Όλοι τους αλληλοεπιδρούν, αλληλοεπηρεάζονται, συναναστρέφονται και κανείς από τους αναγνώστες δεν μπορεί να φανταστεί ούτε τη συνέχεια ούτε την κατάληξη.

«Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα» είναι ένα τραγικωμικό μυθιστόρημα γεμάτο διαχρονικές αλήθειες, συγκινητικές και αστείες στιγμές, διαρκείς ανατροπές, διαλεγμένους χαρακτήρες που ζωντανεύει τον αργό θάνατο ενός χωριού και των κατοίκων του. Όνειρα που δεν πραγματοποιούνται, φιλοδοξίες που καταπνίγονται, ξύλο που μοιράζεται αφειδώς, ψυχικά τραύματα που ριζώνουν βαθιά, μια κοινότητα που αποδεκατίζεται αργά αλλά σταθερά και μεταμορφώνεται στο πέρασμα του χρόνου καταγράφονται ακριβοδίκαια και δημιουργούν έναν σφιχτό κλοιό. Ένα κείμενο-αργαλειός με καλά υπολογισμένες και ισομοιρασμένες σαϊτιές γέλιου, σκεπτικισμού και διαχρονικών πανανθρώπινων μηνυμάτων που με έκαναν να ξεκαρδιστώ και να προβληματιστώ ταυτόχρονα.

Βιβλίο Πώς να μεγαλώσετε χωρίς αξιοπρέπεια 
Τίτλος πρωτοτύπου How to age disgracefully
Συγγραφέας Clare Pooley
Μετάφραση Βούλα Αυγουστίνου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Clare Pooley έγραψε ένα βιβλίο που με γέμισε ζεστασιά, χαρά και αισιοδοξία και μου σύστησε μέσα από μια σειρά τραγικωμικών περιστατικών άκρως ρεαλιστικούς και ολοκληρωμένους χαρακτήρες γεμάτους αντιθέσεις και ποικίλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Μεγαλώστε αγνοώντας τα στοιχειώδη του καθωσπρεπισμού, νιώστε, τολμήστε, αλλάξτε, αυτό είναι σε γενικές γραμμές το μότο ενός μυθιστορήματος που με συντρόφεψε για μεγάλο διάστημα, αφού το είχα στο μυαλό μου αρκετό καιρό αφού το τελείωσα. Γέλιο και συγκίνηση, ευφάνταστα περιστατικά, κλιμακούμενη πλοκή, ενδιαφέρουσες ανατροπές και ωραίο τέλος, τι άλλο να ζητήσει κανείς;

Η Ντάφνι κλείνει τα εβδομήντα, ζει μόνη κι έρημη κι επιτέλους αποφασίζει να ξαναέρθει σε επαφή με τον κόσμο, να κάνει νέες γνωριμίες, δεν έχει όμως ιδέα πώς κάνει ένας ενήλικος άνθρωπος φίλους κι έτσι αποφασίζει να καταστρώσει ένα σχέδιο. Μιλάει στα φυτά της, στους ανθρώπους στις φωτογραφίες της, δε μιλάει όμως στους γείτονες, αν και ξέρει πάρα πολλά για όλους τους, δεν τηλεφωνεί σε κανέναν παρά μόνο σε μάστορες. Ως τώρα λοιπόν αντιμετώπιζε τον κόσμο με δυσπιστία, υποθέτοντας πως όλοι κρύβουν κάποιον απώτερο σκοπό πίσω από τις αποφάσεις τους, μήπως όμως ήρθε η ώρα να δείξει έναν βαθμό εμπιστοσύνης και να κρίνει με επιείκεια; Κι αν καταφέρει να βρει φίλους, μήπως πρέπει να βρει κι έναν σύντροφο, «έναν άντρα με καλούς τρόπους, την ικανότητα να ακολουθεί οδηγίες και τα περισσότερα δόντια του στη θέση τους»; Τελικά «Πώς να δημιουργήσεις ένα μέλλον όταν έχεις ένα παρόν που δεν σου αρέσει και ένα παρελθόν που δεν μπορείς να εκμυστηρευτείς σε κανέναν»; Μια ευρηματική φιγούρα που έχει πάει «από τη Σκύλλα του σεξισμού στη Χάρυβδη του ηλικιακού ρατσισμού», από την απαξιωτική συμπεριφορά ατάλαντων μισογύνηδων τον πρώτο καιρό της επαγγελματικής της πορείας στο ότι την αγνοούν λόγω της ηλικίας της. Ανακαλύπτει λοιπόν το Κοινοτικό Κέντρο Μαντέλ που φιλοξενεί μια λέσχη ηλικιωμένων και γίνεται μέλος.

Εκεί θα γνωρίσει τον Αρτ Άντριους, έναν αποτυχημένο ηθοποιό και ορκισμένο κλεπτομανή, που ξαφρίζει μικροπράγματα για να νιώθει την αδρεναλίνη, σταδιακά όμως αυτή η έξαψη αντικαθίσταται όλο και πιο γρήγορα από ένα μεγάλο κενό. Η οικογένειά του δεν του μιλάει κι από το facebook έμαθε πως έγινε παππούς. Στα εβδομήντα πέντε του και με μόνο τηλεοπτικά κομπαρσιλίκια στην πλάτη του, αρνείται να δεχτεί πως ήρθε η ώρα να αποσυρθεί, άσε που δεν έχει λεφτά στην άκρη. Έτσι γίνεται μέλος της λέσχης ηλικιωμένων και αντιπαθεί αμέσως την επικίνδυνη κατ’ αυτόν, γλυκούλα και μικροσκοπική κατά τον φίλο του και πρώην παπαράτσι Γουίλιαμ Τζένκινς, Ντάφνι. Έχει κι αυτός τα δικά του μυστικά, ανοιχτές πληγές που τον γεμίζουν με εφιάλτες και ανασφάλειες, η Ντάφνι όμως θα αλλάξει για πάντα τη ζωή του. Επίσης, έχουμε την Άννα, πρώην οδηγό νταλίκας, με μαλλιά βαμμένα πάντα με εξωφρενικό χρώμα. Ένα τροχαίο της σαραβάλιασε τη σπονδυλική στήλη και χρησιμοποιεί την τροχήλατη περπατούρα της επικίνδυνα, ενώ έχει θάψει πέντε συζύγους, «φλώρους» κατ’ εκείνη. Μαζί τους θα βρούμε και τη χαμηλών τόνων Ρούμπι, που πάντα κουβαλάει τσάντες με μαλλί και βελόνες πλεξίματος αλλά και την αυστηρή πρώην διευθύντρια σχολείου Πολίν με το ηλικιωμένο σκυλάκι της, τη Μάργκαρετ Θάτσερ.

Η Λίντια Άρμστρονγκ είναι παντρεμένη με τον Τζέρεμι Ρόμπερτς κι έχουν βυθιστεί σε μια ρουτίνα χωρίς ενδιαφέροντα από τότε που έφυγαν οι κόρες τους από το σπίτι. Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς έχει στοιχήσει στη Λίντια περισσότερο απ’ όσο περίμενε. Πότε ακριβώς έχασε τον εαυτό της; Πώς μεταμορφώθηκε από ανεξάρτητη, γεμάτη αυτοπεποίθηση και ελκυστική γυναίκα σε «κυρία Ρόμπερτς» και «μαμά»; Πότε έπαψε ο άντρας της να ασχολείται μαζί της ή μάλλον πότε είχε πάψει να νιώθει ότι της άξιζε ν’ ασχοληθεί μαζί της; Τώρα που ο ρόλος της μητέρας δεν είναι και τόσο απαραίτητος, αν έπαυε να είναι και σύζυγος, τότε τι στο καλό ήταν; Έχοντας όλα αυτά κατά νου, κάνει αίτηση για να προσληφθεί ως υπεύθυνη της λέσχης ηλικιωμένων, έχοντας στο μυαλό της πως θα συναναστρέφεται τρεις φορές την εβδομάδα καλοσυνάτους, ευγνώμονες και ενθουσιώδεις υπερήλικες. Βραδιές με παζλ και μπίνγκο καταρρίπτονται όταν μαζεύεται η ανωτέρω ετερόκλητη ομάδα. Άνθρωποι που έχουν ζήσει εντελώς διαφορετικές ζωές, έχουν ο καθένας τις δικές του κακές συνήθειες και βαθιά ριζωμένες απόψεις, φέρνουν ένταση και φασαρία στις συναντήσεις, όπου, στην πρώτη τους κιόλας συνάντηση, καταρρέει τμήμα της οροφής του κτηρίου στα κεφάλια τους, με αποτέλεσμα το δημοτικό συμβούλιο να αποφασίσει την κατεδάφισή του και τη μετατροπή του σε κάτι άλλο.

Στο κοινοτικό αυτό κέντρο συστεγάζεται κι ένας βρεφονηπιακός σταθμός, όπου γνωρίζουμε τον δεκαοχτάχρονο πατέρα Ζίγκι, ένα παιδί που μεγαλώνει την κόρη του μονάχα με τη βοήθεια της μητέρας του. Πώς και πότε έγινε πατέρας ο Ζίγκι, τι απέγινε η μητέρα; Πώς παρενέβησαν οι γονείς των δύο νέων και με τι συνέπειες; Η ζωή του νεαρού άλλαξε ριζικά «χωρίς να το έχει επιλέξει, χωρίς να το κατανοεί πραγματικά και χωρίς να μπορεί να ξεφύγει από αυτό» και τώρα προσπαθεί να τελειώσει το σχολείο και να καταφέρει ένα καλύτερο αύριο με ευκαιρίες φοίτησης και, γιατί όχι, υποτροφίες. Ζει σε μια περιοχή γεμάτη αντίπαλες συμμορίες που αξιοποιούν τους εφήβους σαν τσιλιαδόρους, αγγελιοφόρους και μεταφορείς, με αποτέλεσμα ο Ζίγκι να μπλέξει στα δίχτυα τους και η ζωή του να πάρει την κάτω βόλτα. Στον σταθμό γνωρίζουμε και τον Λάκι, ένα κλειστό και εσωστρεφές παιδί που πάσχει από επιλεκτική αλαλία, μήπως όμως το σκυλί που υιοθετεί εκ περιτροπής με τους ηλικιωμένους της λέσχης το βοηθήσει να μιλήσει ξανά; Την ημέρα που γκρεμίζεται η οροφή του κτηρίου, η Τζανίν, η δασκάλα του παιδικού σταθμού, δέχεται εντολή να ετοιμάσει χριστουγεννιάτικη  θεατρική παράσταση, χωρίς προϋπολογισμό και έσοδα, οπότε ο Αρτ προτίθεται να βοηθήσει τα παιδιά μαζί με τους ηλικιωμένους της λέσχης. Για να μην γκρεμιστεί το κοινοτικό κέντρο, πρέπει να δείξουν πόσο σημαντικό είναι το μέρος για όλη την κοινότητα, να κερδίσουν το μυαλό και την καρδιά του κόσμου. Άλλωστε, ο παιδικός σταθμός είναι επιδοτούμενος από τον δήμο και από φιλανθρωπικές δράσεις, οπότε ισχύουν πολύ αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνει παιδιά από σπίτια που δεν έχουν τίποτα κι εξαρτώνται από επιδόματα και από τα κοινωνικά παντοπωλεία. Πώς μπορεί να σωθεί λοιπόν το κοινοτικό κέντρο που συστεγάζει όλες αυτές τις χρήσιμες υπηρεσίες;

Κι όλα αυτά δεν είναι παρά μόνο η αρχή, μιας και στην πορεία του βιβλίου γνωρίζουμε καλύτερα όλους τους ήρωες και ταυτόχρονα τους ακολουθούμε σε απανωτές ξεκαρδιστικές καταστάσεις που θα τους φέρουν πιο κοντά, θα τους βοηθήσουν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους και θα τους φέρουν αντιμέτωπους με καταστάσεις που δεν περίμεναν. Έξυπνο, απολαυστικό και διασκεδαστικό κείμενο, με το γέλιο να έρχεται αβίαστα από τη γλαφυρότητα των περιγραφών και από τον τρόπο που η συγγραφέας συνδέει όλο αυτό το ετερόκλητο πλήθος που από κεφάλαιο σε κεφάλαιο γίνεται μια γροθιά και στηρίζουν ο ένας τον άλλον με τρόπο απρόσμενο σε στιγμές αναπάντεχες. Μου άρεσε που ό,τι χρειαζόταν ο ένας σε κάποια δεδομένη στιγμή το είχε κάποιος άλλος κι ο τελευταίος δεχόταν βοήθεια από έναν τρίτο κι όλοι μαζί συγκροτούν ένα υπέροχο παζλ αλληλεγγύης και γλυκιάς τρυφερότητας. Ηλικιωμένοι και μωρά στο ίδιο βιβλίο, μα τι υπέροχες αντίρροπες δυνάμεις! Εκεί που συγκινείσαι με τη μοναξιά κάποιου και τις συνέπειές της στις κοινωνικές του δεξιότητες, θα γελάσεις με ένα παιδί που λέει ακριβώς τα χρόνια του: «Τι ωραίο να είσαι σε μια ηλικία στην οποία θέλεις να προσθέτεις τέταρτα αντί να αφαιρείς δεκαετίες»! Τελικά, η χριστουγεννιάτικη γιορτή θα γίνει αξέχαστη για τους λάθος λόγους κι από εκείνο το σημείο η πλοκή απογειώνεται, οδηγώντας σε απανωτές εκπλήξεις κι ένα γλυκόπικρο τέλος.

«Πώς να μεγαλώσεις χωρίς αξιοπρέπεια» και να πάρεις τη ζωή σου στα χέρια σου δείχνει η συγγραφέας μέσα από ένα μυθιστόρημα γεμάτο γέλιο και αισιοδοξία, με ανθρώπους της διπλανής πόρτας που… δεν κάνουν ό,τι και οι άνθρωποι της ηλικίας τους. «Είναι απίστευτο πόσο στερεοτυπικά σκέφτονται όλοι τους ηλικιωμένους», παρατηρεί η Ντάφνι κι αρχίζει να καταστρατηγεί αυτήν την άποψη με τη συμπεριφορά και τη στάση της: «…εφόσον ο κόσμος επιμένει να μας ανάγει σε στερεότυπα, μπορούμε κάλλιστα να αξιοποιήσουμε προς όφελός μας τις παρωχημένες προκαταλήψεις τους»! Άφθονες αναφορές σε τηλεοπτικές σειρές και εκπομπές και σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης ως παρομοιώσεις, τρόποι σύγκρισης, παραδείγματα προς μίμηση ή προς αποφυγή βοηθάνε ακόμη περισσότερο στην εξοικείωση του αγγλόγλωσσου κυρίως κοινού, αν και αρκετές φορές αναφέρεται κάτι που έχω κι εγώ ακούσει, δει ή βιώσει. Εξίσου απολαυστικές είναι οι αναπάντεχες και ξεκαρδιστικές παρομοιώσεις: «Η πολυκαιρισμένη και παραμελημένη παλιά αίθουσα ήταν τόσο ζεστή, φιλική και φτιασιδωμένη όσο η μαντάμ ενός πρωτοκλασάτου οίκου ανοχής» (σελ. 209). Ηλικιωμένοι και μικρά παιδιά θα βελτιωθούν μέσα από τη σχέση που θα αναπτύξουν με αφορμή το κοινοτικό κέντρο, θα αλλάξουν τη ζωή και τη νοοτροπία τους, θα μάθουν και θα βοηθηθούν. Τι να την κάνεις την αξιοπρέπεια άμα θέλεις να κάνεις κάτι κι όπου σε βγάλει;

Βιβλίο Vambeer για βρικόλακες 
Συγγραφέας Αντιγόνη Πόμμερ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αντιγόνη Πόμμερ έγραψε μια νέα ξεκαρδιστική ιστορία γύρω από τον κόσμο των βαμπίρ, τα οποία μας τα παρουσιάζει στις ανθρώπινές τους διαστάσεις. Δεν υπάρχει ίχνος φρικιαστικών περιγραφών παρά την κλειστοφοβική, σκοτεινή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος κι έτσι γνωρίζουμε τον Ερνέστο και τον κόσμο του μ’ έναν άκρως διασκεδαστικό και χιουμοριστικό τρόπο. Ένας βίγκαν βρικόλακας που θέλει απλά πράγματα: να μη ζηλεύει, να μην έχει σύνδρομα ούτε διαταραχές, να απαλλαγεί από τα προβλήματα που στιγμάτισαν τη ζωή του από τότε που γεννήθηκε. Α, και να μάθει τι παραπάνω ξέρει ο Θόδωρος Αγγελόπουλος όταν λέει «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», αφού οι βρικόλακες ζουν για μια αιωνιότητα μόνο, άρα μια μέρα θα πεθάνουν! Η ιστορία ξεκινάει με τη φιλία του Ερνέστο και της Έμας να έχει μπει πλέον σε σταθερές βάσεις κι έτσι ο αθώος και απονήρευτος Ερνέστο παρασύρεται από τη διαφήμιση του Λόνγκγιαρμπιεν, της πόλης όπου για τέσσερις μήνες δε βγαίνει ο ήλιος και όπου δεν επιτρέπεται να πεθάνεις. Ένας παράδεισος για τον ήρωά μας που επιτέλους θα κοιμάται ξεσκέπαστος, δηλαδή χωρίς το καπάκι της κάσας. Επιπλέον, αφού απαγορεύεται να πεθάνεις, η θνητή φίλη του, Έμα, θα μπορεί να ζήσει για πάντα στο πλάι του χωρίς να γίνει βρικόλακας. Έτσι χωρίς δεύτερη σκέψη και χωρίς να ρωτήσει κανέναν παίρνει την Έμα και φεύγουν για την πόλη που βρίσκεται ανάμεσα στη Νορβηγία και στον Βόρειο Πόλο.

Από την πλευρά της, η Έμα ανυπομονεί να ζήσει στην απόλυτη γκοθίλα χωρίς να ξέρει τα πραγματικά σχέδια αγάπης του Ερνέστο για κείνη. Η διαμονή τους βγάζει άφθονο γέλιο από τα περιστατικά που βιώνουν και από τους αντίθετους χαρακτήρες τους: «Ρε συ… ήρθαμε στην άκρη του κόσμου να ευχαριστηθούμε την νταρκίλα και να κουλάρουμε» λέει η Έμα όταν ο Ερνέστο ζητάει επεξηγήσεις για την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου που μόλις είδαν και τη ζαλίζει με ατάκες του Μάριο Μεντόζα. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν γνωρίζουν τον ντελιβερά Τομπίας, έναν γοητευτικό γκοθά που ξεκινάει να κάνει παρέα με την Έμα κι ο Ερνέστο ζηλεύει: «…όσο την έβλεπα να απομακρύνεται από εμένα τόσο η επιθυμία μου για μια αφαίμαξη φούντωνε»! Τελικά, αποτέλεσμα της φάσης μεταξύ Έμα και Τομπίας είναι να ανοίξουν στην πόλη εργοστάσιο ζυθοποιίας με κεφάλαια του Ερνέστο, ο οποίος παλεύει με αντικρουόμενα αισθήματα: το άγχος του αποχωρισμού αφού η φίλη του θα μένει εκεί και τη χαρά του αφού όσο η φίλη του θα μένει εκεί θα ζει αιώνια. Ναι, χμ…

Η μητέρα του Ερνέστο, μετά τις αποκαλύψεις στα προηγούμενα βιβλία και τον θάνατο κάποιων αγαπημένων προσώπων, έχει εξαφανιστεί κι αυτό έχει στοιχίσει στον βρικόλακά μας. Ακόμη του λείπει η μητέρα του παρά τη χειριστική και τοξική της συμπεριφορά απέναντί του, λέει πως «Η μανούλα ήταν η μοναδική μου ρίζα», νιώθει για τα καλά ορφανός, σαν τον Ρεμί στο «Χωρίς οικογένεια» του Έκτορα Μαλό και φοβάται για κείνη μην κάνει κακό στον εαυτό της. Μια μεγάλη έκπληξη όμως θα την ξαναφέρει στη ζωή του με τρόπο που αποδεικνύει τον ναρκισσιστικό εαυτό της. Μήπως θέλει με τον τρόπο της όμως να κάνει μια διορθωτική κίνηση και να γεμίσει τον γιο της περηφάνια για κείνη; Ή το κάνει μόνο για να τραβήξει την προσοχή και για να δει τον θαυμασμό στα μάτια του γιου της για κείνη; Νάσου και η γιαγιά του Ερνέστο, Αμπρόσια Μπουνίκουλ, που του αποκαλύπτει κάτι που δεν μπορεί να χωνέψει. Οι αντιδράσεις του με έκαναν να ξεκαρδιστώ στα γέλια αλλά η Αμπρόσια βεβαιώθηκε πως το παιδί δεν πάει καλά από νοητικής άποψης. Μπορεί λοιπόν να ακολούθησε κι εκείνη την καρδιά της αλλά γιατί είναι καταζητούμενη σύμφωνα με μια αφίσα που βρήκε ο Ερνέστο; Τι κακό έκανε και σε ποιον; Γιατί δε μιλιέται με την κόρη της;

Στιβαρές προσπάθειες για να επιζήσει από αυτόν τον κυκεώνα αλλοπρόσαλλων συμπεριφορών και εμφανίσεων εξακολουθεί να καταβάλλει ο δόκτωρ Κοψοκοίλης που προσπαθεί να βγάλει τον Ερνέστο από αυτόν τον κυκεώνα σκέψεων και να δουλέψουν πάνω στην αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή του και την αδυναμία του να παίρνει πρωτοβουλίες. Με αφορμή τον Τομπίας του τονίζει κάποια πράγματα και αφιερώνουν πολλές ξεκαρδιστικές (για τον αναγνώστη) συνεδρίες, τις οποίες το βαμπιράκι μας παρερμηνεύει και καταφεύγει σε πρωτοβουλίες που φέρνουν τη μια αναποδιά μετά την άλλη. Είναι εγωιστής; Ανασφαλής; Ατομιστής; Ή απλά φοβάται την εγκατάλειψη που τη βίωσε σε μεγάλο βαθμό; Ή μήπως έχει διαταραχή άγχους αποχωρισμού; Απορώ πώς επέζησε ως το τρίτο βιβλίο! Το κάστρο όπου ζει ο Ερνέστο και φιλοξενεί πλέον ένα πετυχημένο ξενοδοχείο και έναν αναγνωρισμένο ξενώνα κακοποιημένων βρικολάκων δεν τον χωράει. Έχει δημιουργήσει με τις πετυχημένες επιχειρήσεις του και με την εκκεντρική εμφάνισή του φρενήρη μόδα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα τελικά να έχει χάσει τον εαυτό του και την ταυτότητά του, να έχει γίνει αόρατος και, για να εντυπωσιάσει την Έμα και να την κρατήσει κοντά του, προσπαθεί να σκεφτεί κάτι που θα τον ανεβάσει στην εκτίμησή της, κάτι που θα γεμίσει τις μέρες του, θα δώσει νόημα στη ζωή του. Το αποτέλεσμα καταλαβαίνετε ποιο θα είναι…

Το γέλιο ρέει άφθονο από τον σουρεαλισμό του κειμένου και την αστείρευτη φαντασία της συγγραφέως, αυτήν τη φορά όμως διαπίστωσα πως υπάρχουν και δεύτερες, αρκετά σοβαρότερες, αναγνώσεις. Ο Ερνέστο μου θύμισε έντονα τους ανθρώπους που αναλώνονται στα μέσα δικτύωσης ή / και κάνουν αυτοσκοπό την προβολή τους εκεί, με αποτέλεσμα δυσβάσταχτες ψυχολογικές συνέπειες. «Τα θύματα της μόδας είναι υποχείρια μιας σχεδόν αρρωστημένης σχέσης, με τάσεις μιμητισμού που δεν έχουν δημιουργική αντίληψη…» (σελ. 143). Η συγγραφέας λοιπόν, με όχημα το καλό χιούμορ, παραθέτει ενδιαφέρουσες σκέψεις και υποδείξεις πάνω στα βήματα που οφείλει να ακολουθήσει κανείς («-Θα προχωρήσουμε βήμα βήμα. -Περπατώντας γίνεται η θεραπεία;», σελ. 170) για να ανακτήσει την αυτοπεποίθησή του και γενικά να βελτιώσει την ψυχική του υγεία. Ταυτόχρονα, μέσα από ξεκαρδιστικά παραδείγματα, τονίζονται οι ολέθριες καταστροφές στη ζωή και στις επιλογές κάποιου αν παρασυρθεί και να εμπιστευθεί άγνωστες επαφές στο διαδίκτυο, όπου ο καθένας ωραιοποιεί τον εαυτό του. «Στην πραγματική ζωή μια τέτοια φιλία δεν μπορεί να διατηρηθεί γιατί όταν έρχεσαι σε επαφή με τον άλλον αποκτάς επίγνωση των ελαττωμάτων του» (σελ. 230). Άλλωστε: «Ο θεσμός της φιλίας βιώνεται με την πραγματική επαφή και μοιάζει μαγικός» (σελ. 230). Παρά τα κωμικά περιστατικά, το ρεσιτάλ βλακείας που φέρνει στα όριά τους τους γύρω του, την περιορισμένη νοημοσύνη και αντίληψη (αυτά όμως λόγω αθωότητας και όχι κάποιας δυσλειτουργίας) του Ερνέστο δε γίνεται να μη συγκινηθώ με την περίπτωσή του και να μη διαπιστώσω πως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω μας κολοβωμένοι ψυχολογικά που αποζητούν λάθος ερείσματα για να προχωρήσουν στη ζωή τους. Αν δεν ξέρεις το παρελθόν σου, πώς θα προχωρήσεις; Αν δε γνωρίζεις καλά ποιος είσαι, πώς θα καταλάβεις τι θέλεις, τι ζητάς και τι προσμένεις από σένα και από τους άλλους γύρω σου;

Το «Vambeer για βρικόλακες» είναι άλλο ένα ευφάνταστο μυθιστόρημα για τις προσπάθειες ωρίμανσης και ανεξαρτησίας ενός βρικόλακα που αντικατοπτρίζει τα μειονεκτήματα των τοξικών σχέσεων που βιώνουμε όλοι μας, που χαρίζει θετική διάθεση και αυτοπεποίθηση σε όσους θέλουν να ξεφύγουν από αυτόν τον κλοιό και ισοπεδώνει τα πάντα εξανθρωπίζοντας τα βαμπίρ και φέρνοντάς τα στη δική μας καθημερινότητα. Γέλιο και σκέψη, κωμικές παρεξηγήσεις, αισιοδοξία και ελπίδα, ξεκαρδιστικές σκηνές και αστεία περιστατικά, απανωτές εκπλήξεις και ανατροπές, σημαντικά και διαχρονικά μηνύματα που περνάνε υποδόρια ανάμεσα στις γραμμές και αφήνουν το στίγμα τους χωρίς να το καταλάβουμε και χωρίς να βαρύνουν πολύ τη ροή της αφήγησης είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου. Ομολογώ πως θα μου λείψει το σύμπαν του Ερνέστο!

Βιβλίο Λαβ Ζτόρι 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Χιούμορ
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το «Λαβ Ζτόρι» είναι μια συλλογή «φυστικοκειμένων» που έχουν ανέβει κυρίως στη σελίδα του Φυστικιού στο facebook και τώρα εμπλουτίστηκαν, επιμελήθηκαν και έφτασαν στα χέρια μας με αγάπη και φροντίδα. Σαράντα ένα κείμενα γεμάτα γέλιο και κλάμα, χιούμορ και προβληματισμό, ρομαντισμό και καφρίλα, αγάπη και ανατροπές μου χάρισαν αξέχαστες στιγμές, με ταξίδεψαν, με γέμισαν αγωνία μα και σκέψεις. Νύφες πριν και κατά τη διάρκεια του γάμου, φιλίες χρόνων, ευτυχισμένα και δυστυχισμένα ζευγάρια, μπερδεμένοι γονείς, kinky φαντασιώσεις, έρωτες και απιστίες, σόγια και συγγενείς, δίαιτες και γυμναστήρια, έρωτες-νερομπογιά («στέγνωσε κι έφυγε το χρώμα»), γαμπροί βάσει ζωδίων, μοιραίες γυναίκες που ίσως γίνουν ρεζίλι άθελά τους, διαχρονικές αλήθειες όπως «η αγάπη τρυπάει την επιφάνεια και τα δεδομένα μας και φτάνει στον πυρήνα της ουσίας και των επιθυμιών μας», εγκυμοσύνες που θες χρόνο να σκεφτείς για το παρακάτω («Πάντα να ζητάς ένα λεπτό. Ένα λεπτό φτάνει. Η καρδιά πάντα ξέρει τι θέλει σε ένα λεπτό. Και όταν η καρδιά ξέρει μη φοβάσαι. Το μυαλό θα συνεργαστεί. Έστω και με χρονοκαθυστέρηση», σελ. 174) και πολλά άλλα θέματα ζωντανεύουν μέσα από ολιγοσέλιδα κείμενα γεμάτα παλμό και εκπλήξεις. Ποικιλία αφήγησης (πρωτοπρόσωπη, δευτεροπρόσωπη, τριτοπρόσωπη), θεμάτων και ειδών (ρομαντικά, χιουμοριστικά, σουρεαλιστικά, ρομαντικά κείμενα)  μου κράτησαν συντροφιά για πολλές ώρες και μου σύστησαν χαρακτήρες που ήθελα να γνωρίσω από κοντά, να αγκαλιάσω, να υποστηρίξω ή και να πνίξω!

«Αγάπη είναι» να ροχαλίζει σαν τρένο και να μη χρησιμοποιείς το μπαστούνι του μπέιζμπολ για να βάλεις ένα τέλος στο μαρτύριό σου ή να πετάς το τελευταίο κομμάτι γλυκό που χάλασε γιατί «νόμιζα ότι το θες εσύ». Βασικά, αγάπη είναι «…ένας ανίκητος στρατός δυο ανθρώπων. Εσύ κι εγώ. Δεν φοβάμαι όταν είμαστε μαζί. Όλοι τους και μόνοι μας. Εγώ και εσύ. Δεν τους φοβάμαι» (σελ. 12). Στο «Συγνώμη, κύριε, ποιος είστε;» μαθαίνουμε the hard and funniest way γιατί πρέπει να διαγράφουμε από το κινητό μας παλιές επαφές (αξέχαστη η σκηνή με το πλονζόν μωρό-κινητό). Στο «Μπούζι» μια κοπέλα παγιδεύεται στον λαβύρινθο της Καλλιθέας, όπου «ο Δίας έχει άλλη γνώμη» και της σβήνει αμάξι και της κλείνει κινητό από μπαταρία ταυτόχρονα. Στο «Πρώτο ραντεβού» απολαμβάνουμε τους όρους και τις προϋποθέσεις που οφείλει να δεχτεί το αγόρι της κόρης από τον μπαμπά της όταν την παραλάβει στο πρώτο τους ραντεβού από το πατρικό της: «Είμαι λέων με ωροσκόπο νευρικό δεινόσαυρο και Άρη στον πλανήτη Tomnitsm Anasu» ενώ «η μικρή θα φοράει αισθητήρα κίνησης, άμα την αγγίξεις θα βαρέσει συναγερμός»! Από τα πιο ξεκαρδιστικά, ανατρεπτικά και «κάφρικα» κείμενα της συλλογής είναι το «Σ΄ αγαπώ, την τρέλα μου», με κάθε παράγραφο να δίνει εκατομμύρια αφορμές για γέλιο είτε με το λεξιλόγιο είτε με τις σκηνές που περιγράφει είτε με τα συμπεράσματα που βγαίνουν από τα γεγονότα:  «Αναπαρήχθης… είχαν τελειώσει τα προφυλακτικά εκείνη τη μέρα και σου είπε «trust me, ρε, το ‘χω! Προσέχω!»… «Ωραίες εποχές. Παλιές εποχές. Μετά, είπαμε. Παιδί. Τα κεφάλια μέσα»! Συμπέρασμα: «Μπορείς να είσαι κάφρος και ως γονιός, δεν αλλάζει ο άνθρωπος. Αλλά κάντο σωστά, φίλε. Δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο και εξάσκηση»! Στις «Σαρδέλες» μαθαίνουμε γιατί το κόκαλο μιας σαρδέλας δεν πρέπει να συνδυαστεί με εφημερία στο νοσοκομείο γιατί μπορεί να πέσεις σε κάνα κουκλί ή σε γεροντάκι: «προσωπικός ιατρός του Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου, εκείνος είχε προσπαθήσει να συγκολλήσει το κεφάλι του αυτοκράτορα που του το κόψανε στην Άλωση…» (σελ. 116-117). Στο «Δώρον άδωρο» ανοίγουμε τα γαμήλια δώρα και βρίσκουμε το βάζο που πηγαίνει από γάμο σε γάμο λες και είναι μια αρχαία κέλτικη κατάρα και πρέπει να περνάει από χέρι σε χέρι νιόπαντρων! Στο «Κοινό προφίλ» η συγγραφέας έδωσε γραπτά ρέστα με τα προτερήματα, τα μειονεκτήματα και τις γκάφες που γίνονται απ’ όσα ζευγάρια έχουν κοινό προφίλ, όπως η «Βούλα Σοτίρις Γδουμπαλάκη Χλαμπαλέκουλας», μέλος της κλειστής ομάδας «Ελληνίδες Όμορφες Γλυκούλες-Νύχια-Συνταγούλες».

Εκτός όμως από το άφθονο, ξεκαρδιστικό χιούμορ, υπάρχουν και κείμενα που προβληματίζουν και συγκινούν και τα οποία περιγράφουν δύσκολες στιγμές με ρεαλισμό και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Για παράδειγμα «Το τροχόσπιτο στην Πατησίων», όπου μια παιδική φιλία αναπτύσσεται και εξελίσσεται με τόσο τρυφερό τρόπο που το κοριτσάκι θέλει να μπουν στο τροχόσπιτο της Μπίμπι Μπο της και να φύγουν μακριά με τον φίλο της επειδή τρώει συνέχεια ξύλο από τη μάνα του. Στην «Κατερίνα» γνωρίζουμε την κολλητή με το νέο της αγόρι, που «Αν υπάρχει γλοιωδόμετρο, ο τύπος πρέπει να είχε σπάσει το μετρητή» (σελ. 40). Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν αυτός ο γλίτσας κακοποιεί την κοπέλα του ακόμη και μπροστά σε κόσμο, η δε Κατερίνα ντε και σώνει να τον παντρευτεί, ώσπου η λύση και η σωτηρία έρχονται αναπάντεχα από μιαν αράχνη! Στην «Κολλητή» απολαμβάνουμε μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία για μια φίλη που δε βλέπει τον φίλο της πραγματικά, ένα αγόρι που ρίχνεται με πάθος να αλλάξει την εμφάνισή του και να πετύχει στη ζωή του για να πάψει να ζει στη σκιά της όσο εκείνη έτρεχε πίσω από τον κάθε καραγκιόζη. Τι θα συμβεί στο τέλος; Ποιος θα μετανιώσει για τη λανθασμένη στάση του απέναντι στον άλλον; «…όσο και να τρέξεις, δεν μπορείς ν’ απομακρυνθείς ούτε εκατοστό απ’ ό,τι αγαπάς» (σελ. 48), παραδέχεται το αγόρι και τελικά η ιστορία ολοκληρώνεται με ένα από τα ωραιότερα φινάλε που έχω διαβάσει σε διήγημα!

Στη «Μικρή μου μάγισσα» δάκρυζα σχεδόν με κάθε λέξη, μιας και διαβάζουμε το γράμμα ενός πατέρα προς την κόρη του, με τέτοιες λεπτομέρειες και τόσο παραστατικές εικόνες που σταματούσα συνέχεια από τον κόμπο στον λαιμό. Εξίσου σπαραξικάρδιο είναι και το «Σε μισώ», που κρύβει μια τεράστια αλήθεια μέσα του: «Καλύτερα να με μισείς που σε σπρώχνω μπροστά παρά να με μισήσεις κάποια στιγμή που σε κράτησα πίσω…Καμιά απόσταση δε θα με κρατήσει μακριά σου. Αν δεν τα καταφέρουμε, δεν θα φταίει η απόσταση, θα φταίμε εμείς» (σελ. 109). Πάντως, το αγαπημένο μου και ίσως το καλύτερο όλων είναι η «Κροατία», μια υπέροχη ιστορία αγάπης που ξεκινάει εντελώς παράδοξα και είναι γεμάτη έρωτα, μίσος, γέλιο και σασπένς, μιας και δεν μπορούσα να φανταστώ τι θα συμβεί στη συνέχεια και διάβαζα ακατάπαυστα περνώντας από το γέλιο στο κλάμα και το ανάποδο. «Είδες αμυδρά το εσώρουχό σου να διαγράφει κυκλική πορεία και να προσγειώνεται κάπου πάνω στο ψηφιδωτό με τους μεσαιωνικούς Κροάτες πολεμιστές, χαρά που θα πήραν»! (σελ. 225). Φυσικά το στόρι συνεχίζεται στο «Ελλάδα» και ολοκληρώνεται με τον καλύτερο τρόπο , δίνοντας επιπλέον ένα πανέξυπνο κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη για τον «Max!»!

«Λαβ ζτόρι» λοιπόν και «Φυστίκι που κυλάει», ο καλύτερος συνδυασμός! Γέλιο και κλάμα, συγκίνηση και αισιοδοξία, τρυφερότητα και σκληρότητα, ποικιλία χαρακτήρων και αφηγηματικών τρόπων, έξυπνες και ευρηματικές φωτογραφίες που αποτυπώνουν με εύγλωττο και εκφραστικό τρόπο τα όσα διαδραματίζονται στα κείμενα, όλα αυτά δημιουργούν μια πολύ καλή συλλογή διηγημάτων που με ταξίδεψαν, με έκαναν να ξεχαστώ και με ξαλάφρωσαν με το άφθονο γέλιο που σκορπάνε, όταν δε με έριχναν στα μαύρα πανιά με τη ρομαντική τους πλευρά. Έξυπνη και ατακαδόρικη γραφή, πολύ συναίσθημα και μικρή έκταση στα κείμενα, τι άλλο θέλει κανείς;

Βιβλίο Max! 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Non fiction / Χιούμορ
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θα ξεκινήσω από τη ζωή της με τον «Μαξ», ένα από τα αγαπημένα της κατοικίδια γατάκια (τι γατάκι, γάταρος έχει γίνει) που μπήκε στο σπίτι της ως τρισχαριτωμένη γούνινη μπαλίτσα γεμάτη χάδια και χαρές και σύντομα μεταμορφώθηκε σε γλυκό δυνάστη, έτοιμο να πατήσει το κόκκινο κουμπί αν δε φάει αυτό που θέλει την ώρα που θέλει από αυτόν που θέλει σε αυτό που θέλει με τον τρόπο που θέλει. Έχουμε λοιπόν ένα μυθιστόρημα που εκπροσωπεί και αντιπροσωπεύει πολλά, αν όχι τα περισσότερα, από τα περιστατικά που βιώνουν οι γατόφιλοι που (επι) βιώνουν με ένα και δύο και τρία γατάκια και είναι γεμάτο ωμό, τρελό, ανεξέλεγκτο κάφρικο χιούμορ. Εξισορροπείται ιδανικά το γέλιο με τον προβληματισμό, οι ελάχιστες βωμολοχίες έχουν λόγο ύπαρξης και τονώνουν τη σκαμπρόζικη ατμόσφαιρα, λέξεις με κεφαλαία γράμματα δίνουν την απαραίτητη έμφαση, κοφτές προτάσεις, πολλές φορές χωρίς ρήμα ή αντικείμενο, συγκροτούν έναν προφορικό λόγο που χαρίζει αμεσότητα στην αφήγηση κι όλα αυτά δημιουργούν ένα απολαυστικό κείμενο που χωρίζεται σε μικρά κεφάλαια για να παίρνουμε και καμιά ανάσα (ή για να τρώμε το κονσερβάκι μας). Απλές (λέμε τώρα), καθημερινές (προσεύχεσαι γι’ αυτό) σκηνές μιας μέσης φυσιολογικής οικογένειας που χάρη στην πένα της συγγραφέως μπορεί να μεταμορφωθεί από Γουόλτονς σε Άνταμς!

Γεμάτο από καλό και ποιοτικό χιούμορ, το βιβλίο με ξαλάφρωσε από τα καθημερινά μου βάσανα και χάρη σε αυτό γνώρισα αξέχαστους πρωταγωνιστές: τον σπερματοδότη πατέρα και την τάχα μου τυχάρπαστη αλλά μάνα-ιν-τσιφ μάνα του λόχου, τη σκληρή βασικά κόρη που θα κλείσει τη μάνα της σε γηροκομείο «τριάμισι δευτερόλεπτα αφότου κλείσει τα 18», το σκυλί Ζήνα, τον αμνό του Θεού που ο Μαξ την πάει τραίνο, τον κτηνίατρο που «μας βλέπει πιο συχνά απ’ ό,τι βλέπει τον εαυτό του στον καθρέφτη», τον παππού, τη Λούκι και την Τρίτη, τους νέους επιθεωρητές γατοπρόνοιας που γουστάρισαν το νέο σπιτάκι και άραξαν. «Περνάμε πολύ ωραία εμείς εδώ. Τι; Όχι;», αναρωτιέται η συγγραφέας όσο μας αφηγείται αξέχαστα περιστατικά από τη ζωή της με όλα αυτά τα πλάσματα. Το σπετζοφάι, οι Κυριακές που συνήθως για τους άλλους είναι για άραγμα, τα καλοκαίρια και το ταξίδι με τα ζώα μέχρι το χωριό (για όσα γουστάρουν το αμάξι), η κατεδάφιση του σπιτιού από γατί που βαριέται μόνο του, τρόποι αντιμετώπισης σκατοψυχιάρηδων όταν σε επιπλήττουν που ταΐζεις τα αδεσποτάκια, τα χαριτωμένα εμπόδια που συναντάς όταν πας ανέμελος πχ τα ρούχα για άπλωμα, τις ρυθμίσεις και τις εφαρμογές που ανακαλύπτεις στο λάπτοπ σου μόνο και μόνο επειδή έχει αράξει εκεί η κωλάρα του Μαξ, η άφιξη της τρισχαριτωμένης Τρίτης ή Κούλας από το «Κατοσταρικούλα» γιατί τόσο πήγε το μαλλί στον κτηνίατρο («ευτυχώς γλυτώσαμε το Φούλα από το Νεφρούλα») χαρίζουν άφθονο γέλιο και ταυτόχρονα αφήνουν να περνάνε υποδόρια σκέψεις και προβληματισμοί γύρω από τις σχέσεις του ανθρώπου με τα ζώα, πώς επικοινωνούν μεταξύ τους, τι σημαίνει να βασανίζεις ένα ζώο και γιατί πρέπει να ποινικοποιείται αυστηρά. Πολλές φορές μάλιστα από αλλού ξεκινάει η αφήγηση και αλλού καταλήγει αλλά δε μ’ ένοιαζε γιατί είχα ήδη αλλάξει ρούχα επειδή χαλάρωσα αρκετά από τα γέλια (you know what I mean).

Ο Μαξ γεννιέται στο πλαίσιο ενός σχεδίου του Εξαποδώ που έχει καταστραφεί εδώ και πολύ καιρό χάρη στις γενετήσιες ορέξεις του πατέρα του. Ένα πλάσμα που «ήταν σε εντεταλμένη υπηρεσία. Είχε έρθει για να κάνει θυσίες στον Σατανά. Και να γουργουρίζει, νταξ». Αν έχεις τον Θεό σου (συγνώμη, Βελζεβούλ): «Τρώει μάρμαρα και αφοδεύει οπλισμένο σκυρόδεμα» (σελ. 13)! Στους πρώτους μήνες ζωής ήταν «σα νευριασμένη μύξα, σαν τσαμπουκαλεμένο slime»! Και μετά, η κόλαση αφέθηκε στη γη! Ανατροπές και αναγνωστικές εκπλήξεις, κωμικοί διάλογοι και πραγματικά αστεία περιστατικά ζωντανεύουν με κέφι και προσοχή (για να μην καταντήσει το κείμενο ανεξέλεγκτο και σουρεαλιστικό τσίρκουλο) από μια συγγραφέα που με παιδιά και ζώα στο ίδιο σπίτι δε βαριέται ποτέ (και προσοχή, γάτες και δίπατα σπίτια = κακή επιλογή) (μου τη δίνουν οι παρενθέσεις)! Κι εκεί που έχεις χυθεί στο πάτωμα, στον καναπέ, στον άγνωστο δίπλα σου γελώντας δυνατά, φτάνεις σε σκηνές συγκίνησης που σου δείχνουν πραγματικά ποιος είναι ο άνθρωπος και ποιο το ζώο, μεταφορικά μιλώντας κι εκεί το Φυστίκι δίνει πόνο! Δεν τα προσπερνάμε όμως αυτά τα αποσπάσματα, αντιθέτως, τα διαβάζουμε και τα ενστερνιζόμαστε, γιατί έτσι είναι η ζωή, γέλιο και δάκρυ. Για παράδειγμα: όταν έχεις κανονίσει πριν τέσσερις αιώνες μια έξοδο κι αφού έχει κλείσει ο κτηνίατρος και ο παιδίατρος τότε παιδιά και γατιά παθαίνουν από ιλαρά μέχρι τσιλιβιτρινίαση! «Δε χρειάζεται να ξεβαφτείς, τα πικρά σου δάκρυα είναι το καλύτερο ντεμακιγιάζ»! Ουπς!

«Το καφριλίκι είναι τέχνη» και το Φυστίκι το βούτηξε από τις λέξεις του και το μετέφερε στα σαλόνια των καθωσπρέπει αναγνωστών, τοποθετώντας δίπλα στο κομ-ιλ-φό πιάνο και στο ελεγκάν λάπτοπ απ’ όπου ξεχύνεται απαλή μουσική ανάγνωσης. Ξεχάστε όλα αυτά τα δήθεν και τα «σας-παρακαλώ-δε-θάθελα» και βυθιστείτε στον κόσμο του Μαξ, «που είναι φίρμα και κάνει ταμείο με την κάθε του εμφάνιση»! «Ο Μαξ δεν συγχωρεί, όλοι το ξέρουν αυτό» (σελ. 77), οπότε τι καλύτερο από το να τον αφήσετε να σας κάνει «πατουσάκια» πάνω στους αμφιβληστροειδείς σας την ώρα που κοιμάστε; Ένα ξεκαρδιστικό χρονικό συμβίωσης ζώων και ανθρώπων, ένα «ημερολόγιο» μιας καθημερινής και συνηθισμένης οικογένειας (#not) που πρεσβεύει μια βασική αρχή: «Δεν είναι υποχρεωτικό να αγαπάς τα ζώα. Είναι όμως υποχρεωτικό να μην τα κακοποιείς»! (σελ. 98). Και να γελάς όσο μπορείς!

Βιβλίο Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν ερωτεύεται
Τίτλος πρωτοτύπου Finlay Donovan jumps the gun
Συγγραφέας Elle Cosimano
Μεταφραστής Νοέλα Ελιασά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο τρίτο βιβλίο της σειράς με τη συγγραφέα-μάνα-αυτόκλητη ντετέκτιβ Φίνλεϊ Ντόνοβαν η ιστορία συνεχίζει από κει που την αφήσαμε στο προηγούμενο μυθιστόρημα και μάλιστα ξεκινάει με μια ξεκαρδιστική σκηνή όπου ο μπέμπης Ζακ κρύβεται στην τουαλέτα ενός εμπορικού κέντρου με έναν κύριο που τη χρησιμοποιεί ήδη και τρέμει στη θέα και στην παρουσία μικρών παιδιών. Από την άλλη, ο Στίβεν Ντόνοβαν θεωρεί ασφαλές να επιστρέψει και να δει επιτέλους τα παιδιά του μόνο που, δυστυχώς για τη Φιν, μετά τη βραδιά με την απόπειρα κατά της ζωής του ο Στίβεν αρχίζει να σκέφτεται την επανασύνδεση, να δουν μαζί σύμβουλους γάμου και τέτοια. Αντίθετα, αυτό το σημείο καμπής για τη σχέση τους η Φίνλεϊ πιστεύει πως μπορούν να το εκμεταλλευτούν σωστά κι ευελπιστεί πλέον να μεγαλώσουν τα παιδιά τους αρμονικά σαν πολιτισμένοι ενήλικες. Άλλωστε, έχει να σκεφτεί πώς θα εντοπίσει τον παραλίγο δολοφόνο του Στίβεν, πώς θα χειριστεί την αποκάλυψη του μυστικού της Βέρο, πώς θα προχωρήσει το νέο της μυθιστόρημα, πώς θα γλυτώσει από τα νύχια του Ζιρόφ και πώς θα χειριστεί τα αισθήματά της για τον Νικ.

Στη νέα πίστα του φρενήρους παιχνιδιού στο οποίο συμμετέχει άθελά της η Φίνλεϊ Ντόνοβαν έρχεται αντιμέτωπη με διεφθαρμένους αστυνομικούς και σοβαρά ηθικά διλήμματα, μιας και ο Φέλικς Ζιρόφ, θυμωμένος που αναγκάστηκε να κατεβάσει ολόκληρη ιστοσελίδα-βιτρίνα της ρωσικής μαφίας και που εξαιτίας του ο ΆσπροςΣίφουνας έχασε τη δουλειά του και τώρα τον εκβιάζει, στρατολογεί τη Φίνλεϊ για να τον βγάλει από τη μέση. Στις έρευνές της τη βοηθάει η κατασκήνωση αστυνομίας πολιτών, την οποία οργάνωσε ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της τοπικής μονάδας, με στόχο να κερδίσουν όσο χαμένο έδαφος τους στοίχισαν κάποια κρούσματα διαφθοράς στο τμήμα. Το πακέτο εκπαίδευσης είναι πολύ ελκυστικό και, με τον γοητευτικό ντετέκτιβ Νικ Άντονι επικεφαλής, εγγράφεται μεγάλος αριθμός γυναικών! Ο Νικ είναι ακόμη στη σκέψη της Φιν, μόνο που εκείνη έχει πολλά μυστικά που δεν πρέπει να μάθει και γι’ αυτό εξακολουθεί να τον κρατάει σε απόσταση, όσο κι αν της κοστίζει αυτό. Κάποια στιγμή όμως, δε γίνεται, «πρέπει να δοκιμάσει τα μπισκότα του»! Άθελά της σε αυτό πιέζει η ατζέντισσα Σίλβια Μπαρ, η οποία μεταφέρει τις επεμβατικές απόψεις της εκδότριας στη Φιν και της εξηγεί πως δε θα πληρωθεί αν δε διορθωθεί το κείμενο! Μάλιστα, η μεν Φίνλεϊ έγραψε ένα μυθιστόρημα που αντικατοπτρίζει κάποια από τα γεγονότα της ζωής της, η εκδότρια όμως την πιέζει η ηρωίδα της να κάνει αυτά που η συγγραφέας σκέφτεται ως προς το ερωτικό κομμάτι! «-Πάρε μερικά ρίσκα», της προτείνει! Μπάχαλο!

Η κατασκήνωση λοιπόν ξεκινάει, με μια σειρά από τραγικωμικά περιστατικά να ξεδιπλώνονται όσο η Φιν και η Βέρο προσπαθούν να βρουν την ταυτότητα του εκτελεστή, ο εφηβικός έρωτας της Βέρο κλείνει deal να διαλύσει ένα πανάκριβο αμάξι του Ζιρόφ σε ανταλλακτικά για να τα πουλήσει ώστε να μπορέσει η Βέρο να ξεχρεώσει με τους τοκογλύφους που την κυνηγάνε, η κουτσομπόλα γειτόνισσα κυρία Χάγκαρντι με τον ανιψιό της προσπαθούν να μαζέψουν πόντους κλπ. Μια βδομάδα σε αστυνομική κατασκήνωση με διάφορες ασκήσεις, πρακτικές, προσομοιώσεις δικών και σκηνών εγκλήματος θα ήταν μια βαρετή και μονότονη αφήγηση στα χέρια άλλου συγγραφέα αλλά η Elle Cosimano εξακολουθεί να έχει τρελή έμπνευση και να ακροβατεί σωστά ανάμεσα στον σουρεαλισμό και στην πραγματικότητα, καταγράφοντας ένα σωρό ευφάνταστα περιστατικά και γκάφες που απογειώνουν την πλοκή! Κάποια στιγμή, η Φιν φτάνει να σκεφτεί: «Είχαμε εμπλακεί στους φόνους και την εξαφάνιση τεσσάρων αντρών αλλά θα πηγαίναμε φυλακή για ένα στρινγκ της Βέρο»! Μα τι ξεκαρδιστική ανακεφαλαίωση! Φυσικά στο βιβλίο υπάρχουν και πάλι η αδελφή της Φίνλεϊ και αστυνομικός Τζόρτζια, η οποία εξακολουθεί να μην το έχει με την ανατροφή των παιδιών κι επιτέλους κάτι ερωτικό αχνοφαίνεται στη ζωή της, ο Καμ, που έγινε μυστικός πληροφοριοδότης της αστυνομίας για να γλυτώσει το αναμορφωτήριο και βοήθησε τη Φίνλεϊ στην προηγούμενη υπόθεση, τραβώντας την προσοχή του Φέλικς Ζιρόφ που θέλει να τον στρατολογήσει, ο συνεργάτης ντετέκτιβ του Νικ Άντονι Τζόι Μπελαφόντε, που μπήκε στους υπόπτους για την προηγούμενη υπόθεση και η Φίνλεϊ ακόμη δεν έχει αποφασίσει τι ρόλο παίζει στις ζωές τους, μέχρι και ο φοιτητής της νομικής και μπάρμαν Τζούλιαν Μπέικερ με τον οποίο χώρισαν σε έναν ρόλο-έκπληξη!

«Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν ερωτεύεται» επιτέλους και χώνεται όλο και πιο βαθιά στα πλοκάμια της ρωσικής μαφίας, εξακολουθώντας να μην αφήνει τίποτα όρθιο γύρω της! Ύποπτοι και ένοχοι, αθώοι και θύματα απαγωγής, κίνδυνοι και απειλές, εκβιασμοί και εξαφανισμένα πτώματα, μυστικά και λάθη εμπλουτίζουν και αυτό το βιβλίο και πραγματικά θαυμάζω τη συγγραφέα που ούτε τον έλεγχο της πλοκής χάνει ούτε παρασύρεται από εύκολες και κλισέ λύσεις για να δώσει βεβιασμένα φινάλε. «Είμαστε όλοι ψεύτες. Απλώς κάποιοι το κρύβουμε καλύτερα»! και «Πάντα οι καλοί είναι αυτοί που έχουν κάτι να κρύψουν» είναι τα βασικά μότο που δυσχεραίνουν την υπόθεση. Ανατρεπτικό, έξυπνο, κωμικό, το τρίτο βιβλίο με τις περιπέτειες της Φίνλεϊ Ντόνοβαν κυλάει σα νερό και σταματάει ξανά σε κρίσιμο σημείο, κάνοντάς με να περιμένω με αγωνία το επόμενο.

Βιβλίο Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν ξαναχτυπά 
Τίτλος πρωτοτύπου Finlay Donovan knocks ’em dead
Συγγραφέας Elle Cosimano
Μεταφραστής Νοέλα Ελιασά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το δεύτερο βιβλίο της σειράς με τη συγγραφέα-μάνα-αυτόκλητη ντετέκτιβ συνεχίζει την ιστορία από κει που την αφήσαμε, με τους ήρωες να μπλέκουν σε ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες με εξαφανίσεις, dark web, τεμαχισμένα πτώματα, ακριβά αυτοκίνητα, ανθρωποκυνηγητό, διεφθαρμένους αστυνομικούς, απελπισμένες γυναίκες και πολλά άλλα. Βρισκόμαστε έναν μήνα μετά την υπόθεση στο πρώτο βιβλίο της σειράς, με σαφείς αναφορές σε αυτό, και η Φίνλεϊ Ντόνοβαν ανακαλύπτει πως ο πρώην σύζυγός της γίνεται στόχος ενός ανώνυμου εντολέα που θέλει τον θάνατό του και μάλιστα βρέθηκε και εκτελεστής που θα το αναλάβει! Έτσι ξεκινάει νέος γύρος μυστικών, ψεμάτων και λανθασμένων χειρισμών που φέρνει το χάος στις ζωές όλων και χαρίζει άφθονο γέλιο και σασπένς. Η Φίνλεϊ πλέον βρίσκεται ανάμεσα σε δύο άντρες, τον ντετέκτιβ Νικ Άντονι που είναι ερωτευμένος με τη Φίνλεϊ αλλά τσακώθηκαν με αφορμή την υπόθεση του πρώτου βιβλίου και των ψεμάτων που του έχει αραδιάσει και τον φοιτητή της νομικής, Τζούλιαν, που γνώρισε στο προηγούμενο βιβλίο και τη στήριξε στις αποφάσεις της. Και οι δύο άντρες με τις πράξεις τους τραβούν το ενδιαφέρον της και τη διχάζουν. Στο σπίτι της Φίνλεϊ και των παιδιών της, Ντίλια και Ζακ, μένει και η νταντά Βέρο -Βερόνικα- Ρουίζ, με την οποία έχουν δεθεί ως συνεργάτες (στο έγκλημα) και φίλες. Αυτήν τη φορά όμως ανακαλύπτουμε πως έχει ένα σκοτεινό παρελθόν που ίσως μπει ανάμεσα στις δύο γυναίκες. Γιατί δεν έχει επαφές με τη μητέρα της και γιατί αποφεύγει να πηγαίνει σε οικογενειακά τραπέζια με τον ξάδελφό της, Ραμόν; Τι ακριβώς έκανε την Ημέρα των Ευχαριστιών και για ποιο λόγο;

Κεντρικό πρόσωπο είναι ο πρώην της Φίνλεϊ, Στίβεν Ντόνοβαν, που πλέον χώρισε με την Τερέζα λόγω των όσων έκανε κι έχει βάλει σκοπό της ζωής του να αποδείξει την ανικανότητα της Φίνλεϊ να φροντίζει τα παιδιά τους. Τα πράγματα με τη φάρμα δεν πάνε πλέον και τόσο καλά και τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν στο σκοτεινό διαδίκτυο αναρτάται μια αγγελία για δολοφονία του μετ’ αμοιβής! Η Φίνλεϊ αρχίζει να ψάχνει ποιος θέλει να τον βγάλει από τη μέση, ποια είναι η Αγανακτισμένη στο φόρουμ όπου αναρτήθηκε η αγγελία με κωδικοποιημένο τρόπο και η ΆσπροςΣίφουνας που ανέλαβε να το τακτοποιήσει! Έτσι αρχίζει ένας αγώνας δρόμου που θα οδηγήσει σε χάκερς, σε λερωμένες καταψύξεις, σε κοντέινερ που παίρνουν φωτιά, ακόμη και βαθιά στη μαφία που διαχειρίζεται ο Φέλικς Ζιρόφ! Η Φίνλεϊ καταφεύγει σε ανορθόδοξες μεθόδους για εντοπίσει τον δράστη, οι οποίες θα τη φέρουν αντιμέτωπη με ανθρώπους που αγαπά και εμπιστεύεται αλλά στους οποίους δεν μπορεί να μιλήσει. κι αρχίζει να καταγράφει ποιες γυναίκες εκνεύρισε στη ζωή του ο πρώην της, ποιες κορόιδεψε, ποιες ταπείνωσε κλπ. Μέσα από αυτήν την περιπέτεια όμως η Φίνλεϊ θα διαπιστώσει πως όλο αυτό το διάστημα ο ανασφαλής και με χαμηλή αυτοπεποίθηση Στίβεν εξακολουθεί να είναι ερωτευμένος μαζί της και πως ό,τι κάνει εναντίον της κρύβει από πίσω την ανάγκη του να την έχει στη ζωή του. Ναι, την ταπεινώνει, της φέρεται άσχημα, την προσβάλει, την υποτιμά αλλά εξακολουθεί να την αγαπά κι αυτό δεν πρέπει να της το δείξει ποτέ! Επίσης μαθαίνουμε πως υπήρχαν προβλήματα στη φάρμα του πριν μπλέξουνε με τον υπόκοσμο, πως δεχόταν απειλητικά τηλεφωνήματα μήνες πριν, από ποιον όμως και τι του έλεγε; Γιατί τον απέφευγε γεμάτος θυμό;

Μέσα σε όλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Φίνλεϊ Ντόνοβαν είναι και συγγραφέας, οπότε έχουμε την ατζέντισσα Σίλβια Μπαρ να αναμένει νέο μυθιστόρημα για να το υποβάλει στην εκδότριά της οπότε η Φιν προσπαθεί να ξεφύγει με διάφορες δικαιολογίες και ταυτόχρονα να βρει χρόνο να το ξεκινήσει. Είναι άκρως συναρπαστική η πλοκή που καταφέρνει επιτέλους να βγάλει από το μυαλό της μόνο και μόνο για να διώξει τον βραχνά της προθεσμίας από πάνω της, θα καταφέρει όμως να φτιάξει ένα πραγματικά καλό κείμενο; Επίσης, η Τερέζα είναι σε κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι τη δίκη ώσπου η αποκάλυψη του μυστικού της θα την αναγκάσει να καταφύγει σε ακρότητες, θα έχει όμως αυτήν τη φορά στο πλευρό της την κολλητή της, Έιμυ, η οποία πλέον έχει χάσει τη γη κάτω από τα πόδια της με όσα έμαθε για την Τερέζα; Η ηλικιωμένη γειτόνισσα κυρία Χάγκαρντι εξακολουθεί να κρατάει σημειώσεις, η αδελφή της Φίνλεϊ και αστυνομικός Τζόρτζια εξακολουθεί να παραμένει εργένισσα και να μην το έχει με την ανατροφή των παιδιών ενώ η Μπρένα Φούλερ, η γραμματέας του Στίβεν, την οποία απέλυσε μετά τα γεγονότα του προηγούμενου βιβλίου, έχει έναν άσο κρυμμένο στο μανίκι της που περιπλέκει τα γεγονότα.

Έχω την αίσθηση πως το δεύτερο μυθιστόρημα βγάζει λιγότερο γέλιο, κάτι που αφήνει όμως περιθώριο να συγκεντρωθούμε καλύτερα στις νέες περιπέτειες της Φιν, χωρίς αυτό να σημαίνει πως «σοβάρεψαν τα πράγματα». Δε θα ξεχάσω για παράδειγμα τη σκηνή όπου η μεν Φίνλεϊ νομίζει ότι τα παιδιά της έπεσαν θύματα απαγωγής αλλά απλώς η αδελφή της μαθαίνει στο μικρότερο να χρησιμοποιεί το γιογιό! Διάβαζα με αγωνία τα λόγια της Τζόρτζια πιστεύοντας πως διαπραγματεύεται με απαγωγέα αλλά στο τέλος γέλασα δυνατά ανακαλύπτοντας την αλήθεια της διττής αυτής φράσης: «-Ξέρω ότι φοβάσαι μήπως χάσεις τον έλεγχο και το καταλαβαίνω. Αλήθεια. Αλλά πρέπει να τα αφήσεις να βγουν. Ας ξεκινήσουμε με ένα. Μόνο ένα. Άσε ένα να βγει και θα σου δώσω αυτό που θες» (σελ. 207). Ναι, για κακάκια μιλάει! Όσο εξελίσσονται ασύλληπτα γεγονότα και οι ανατροπές έρχονται η μία πίσω από την άλλη, η συγγραφέας παίζει με το μυαλό του αναγνώστη μπλέκοντάς τον σ’ ένα παιχνίδι γάτας και ποντικιού, όπου προσπαθούμε να καταλάβουμε ποιοι είναι πραγματικά οι ανώνυμοι χρήστες που ζήτησαν τον θάνατο του Στίβεν ο ένας και ανέλαβε επί πληρωμή τη δολοφονία του ο άλλος, να διαπιστώσουμε πώς συνδέονται κάποια πρόσωπα με τις νέες εξελίξεις και πώς θα βγουν στο φως καλά κρυμμένα μυστικά και συνωμοσίες.

«Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν ξαναχτυπά» και δεν αφήνει τίποτα όρθιο, όχι ότι άφησε και πολλά στην προηγούμενη περιπέτειά της. Η γραφή παραμένει με την οικεία ελαφρότητα που γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο, οι ανατροπές είναι ευρηματικές, η ιστορία ισορροπεί ανάμεσα στο ρομαντικό και στο κωμικό σε ισόποσες δόσεις ενώ το μυστήριο είναι πολύ καλά στημένο και λύνεται μέσα από μια σειρά περιστατικών που δεν περίμενα. Νομίζω πως το μυθιστόρημα είναι ακόμη καλύτερο από το «Η Φίνλεϊ Ντόνοβαν σαρώνει», γιατί καταφέρνει να διεισδύσει περισσότερο στους χαρακτήρες, να μας βοηθήσει να τους γνωρίσουμε πιο ολοκληρωμένα και να μάθουμε κομμάτια από ένα παρελθόν που δεν μπήκε ξεκάρφωτα για να εκβιάσει εξελίξεις αλλά είναι καλά σχεδιασμένο από την αρχή της σειράς των βιβλίων και ξεδιπλώνεται τόσο όσο καθώς και όπου δει! Η συγγραφέας αγαπά τους ήρωές της, δεν τους εκμεταλλεύεται ούτε τους καταντάει μαριονέτες και παραμένει στις κεντρικές γραμμές της πλοκής και των μηνυμάτων που θέλει να περάσει, απογειώνοντας την πλοκή και δημιουργώντας αξέχαστες τραγικωμικές καταστάσεις. Έχω ήδη ξεκινήσει το επόμενο!