Βιβλίο Ερασιτέχνες δολοφόνοι 
Συγγραφέας Λευτέρης Μπούρος 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Τρόμου
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το »Ποιος μίλησε;» αγγίζει σχεδόν τη νουβέλα και περιγράφει τις καλοκαιρινές διακοπές του Στράτου στη Λευκάδα, όπου θα γνωρίσει την Ανδρονίκη. Θα ζήσουν στιγμές πάθους κι εκείνος θα μείνει μαζί της όλο τον Αύγουστο, μόνο που η παράξενη, ψυχρή Ναυσικά θα είναι πάντα ανάμεσά τους με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Μια σχέση που ξεκίνησε γλυκά και ξένοιαστα αλλά εξελίχθηκε στον πιο παράξενο εφιάλτη. Ο Στράτος παραδέχεται πως θυμάται τα πάντα συγκεχυμένα χάρη στο «συνεχόμενο, γλυκό και ταξιδιάρικο μεθύσι του» επί πέντε μέρες, αφού μόνο η γεύση του αλκοόλ είναι ξεκάθαρη. Η σκοτεινή ατμόσφαιρα του σπιτιού και η κλιμάκωση της πλοκής ισοσταθμίζονται με λιτά καλολογικά στοιχεία («αδύναμα δάκρυα που στη θέα τους σκεφτόμουν την υγρασία των φύλλων στην πρώτη ανοιξιάτικη αυγή») που ζωντανεύουν ρεαλιστικά το τοπίο του νησιού, με τη θάλασσα, τα βουνά της Ιθάκης απέναντι, τη θερινή ραστώνη του Αυγούστου. Ταυτόχρονα, τα όσα βιώνει στο παράξενο σπίτι ο Στράτος φέρνουν στο φως τις τύψεις και τις ενοχές για όσα έκανε στο παρελθόν και τον οδήγησαν στο αλκοόλ. Όσα βίωσε τον οδήγησαν να πίνει όσο μπορεί τα βράδια, να φεύγει από τον εαυτό του και να πέφτει σε ύπνους δίχως όνειρα. Μήπως όμως η ιστορία με την Ανδρονίκη τον βοηθήσει να ηρεμήσει από τις τύψεις; Ναι αλλά με τι κόστος; Γρήγορη κινηματογραφική αφήγηση, πλοκή που κορυφώνεται, άψογος χειρισμός του τρόμου, ισορροπία ανάμεσα στον ρεαλισμό και στο υπερφυσικό με ξενύχτησαν και με ανατρίχιασαν. Ποια είναι η μυστηριώδης Ναυσικά και τι ρόλο παίζει στη ζωή της Ανδρονίκης; Πώς τη βοήθησε να επιβιώσει από την κακοποίηση που βίωνε από τον πατέρα της; Τι παιχνίδι παίζουν εις βάρος του Στράτου; Πώς επηρέασε την Ανδρονίκη το οικογενειακό της παρελθόν που είναι γεμάτο αλλόκοτους και πρόωρους θανάτους;

Στον «Αιρετικό» γυρνάμε στη Βενετία του 1591 μ. Χ., όπου ο Αουρέλιο επισκέπτεται στη φυλακή κάποιον που έχει περάσει σκληρά βασανιστήρια στα χέρια της Ιεράς Εξέτασης. Ο κρατούμενος νιώθει δειλός και αδύναμος να φωνάξει την αλήθεια και να στηρίξει τις πραγματικές ιδέες του ως το τέλος και μετάνιωσε που ομολόγησε ιδέες που δεν είχε, που μαρτύρησε ποταπές και βλάσφημες σκέψεις μετά από φριχτά βασανιστήρια. Παλεύει ενάντια στις αναχρονιστικές αντιλήψεις της εποχής του, όπου όσο η επιστήμη προχωράει τόσο πληθαίνουν και οργίζονται οι φωνές που θέλουν να την καταπνίξουν. Μέσα από τις νουθεσίες του αφηγητή προς τον Αουρέλιο (ευρηματική η δύσκολη χρήση του β΄ ενικού προσώπου στην αφήγηση) και το σχέδιο που του αναθέτει ζωντανεύει με ενάργεια η εποχή του Μεσαίωνα και καταγράφονται οι διαφορές μεταξύ της θρησκείας και της Εκκλησίας από τη μια και της ανερχόμενης επιστήμης και του ορθολογισμού από την άλλη. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας που απευθύνεται στον Αουρέλιο μπορεί να είναι υποστηρικτής της νέας επιστημονικής τάξης που αναδύεται στον κόσμο παρά τις αντιρρήσεις των καθολικών, ταυτόχρονα όμως πιστεύει στον Θεό και στη δική Του παρέμβαση σε δυσεπίλυτα ζητήματα, νιώθοντας πως ο Θεός της Εκκλησίας αντιβαίνει στην πραγματική φύση του παντοδύναμου πλάσματος που μας παρακολουθεί. Μια σύντομη και συναρπαστική ιστορία που μας ταξιδεύει σ’ έναν φωτεινό κόσμο που παλεύει ενάντια στην επερχόμενη ανατολή του πνεύματος. «Ο άνθρωπος του βάλτου» είναι μια ιστορία τόσο φρικτή και ανατριχιαστική που μπορεί να οδηγήσει στην παράνοια. Ο αφηγητής γράφει μια επιστολή προς τους συγχωριανούς του, στην οποία εκθέτει τα γεγονότα που συνέβησαν στον τόπο τους. Επέστρεψε μετά από δέκα χρόνια στο πατρικό του και βρήκε τον αδερφό του εντελώς διαφορετικό και αλλαγμένο. Μας αφηγείται εν συντομία όλη του τη ζωή ώστε να κατανοήσουμε τα αίτια και τα κίνητρα που τον οδήγησαν να κάνει κάτι που τον απομάκρυνε από το χωριό του, ένα μέρος που το στοίχειωναν ο θρύλος του ανθρώπου του βάλτου, μια φιγούρα που τρόμαζε τα μικρά παιδιά κι έκανε τους μεγάλους να γελάνε και η οικογένεια των καταραμένων, με δυο παιδιά που λες και τα κυνηγάει μια κατάρα. Διαρκή πισωγυρίσματα, σωστή χρήση του φόβου από μια δεισιδαιμονία, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, καλοστρωμένη πλοκή, ένα ανατρεπτικό τέλος που θα οδηγήσει τον αφηγητή να γυρίσει ξανά στο μηδέν είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που με κράτησαν ως το τέλος.

Ο «Μικέλε» είναι ένα παιδί που θέλει να το αποκαλούν Μικέλε και όχι Μιχάλη, επηρεασμένο από τη ληστεία στην Αθήνα με τους νεκρούς αστυνομικούς. Εδώ το συγγραφικό ταλέντο του Λευτέρη Μπούρου δίνει εξαίσια δείγματα γραφής: «Είχε σκοτεινιάσει, στα χαμόσπιτα μούγκριζαν οι μηχανές αρμαθιάσματος, η μάνα της Αλέκας στο κουζινάκι τηγάνιζε αυγά, ο άντρες της οικογένειας στην αποθήκη, ένας έφτιαχνε τα καπνόφυλλα ματσάκια, ένας βελόνιαζε τις αρμάθες. Εμείς βολοδέρναμε» (σελ. 134). Μέσα σε λίγες και απλές προτάσεις δηλαδή μαθαίνουμε πού και πότε βρισκόμαστε και στήνεται το πλαίσιο της ιστορίας, απλά, λιτά και παραστατικά. Με τη φαντασία των παιδιών τα σημεία του χωριού γίνονται το σκηνικό των παιχνιδιών τους όπου «ληστεύουν τράπεζες», με πρωταγωνιστή τον σβέλτο και ριψοκίνδυνο Μιχάλη, που έχει με μια μόνιμη κοκκινίλα στο μάτι από τον πατέρα του που γυρνάει πάντα μεθυσμένος σπίτι. Τι συνέβη όμως και «οι παιδικοί ρόλοι επιστρέφουν για να μας ισοπεδώσουν σαν σκουριασμένες ερπύστριες»; Μια σκληρή ιστορία για τη διαιώνιση της κακοποίησης που μεταμορφώνει την αθωότητα των παιδικών παιχνιδιών σε μια σκληρή καθημερινότητα που πονάει όταν τυλίγεται στη σιωπή. Η «Λυδία» είναι από τα πιο ανατρεπτικά κείμενα της συλλογής. Ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται και ζουν τον έρωτά τους ώσπου σ’ έναν σταθμό του μετρό κάτι θα συμβεί. Ναι αλλά αυτό που θα γίνει το βλέπουμε αποσπασματικά όσο παρακολουθούμε στιγμές από τη ζωή του ζευγαριού ενώ τα πρόσωπα που υπάρχουν γύρω τους στην αποβάθρα μπαίνουν απρόσμενα σε θέσεις-κλειδιά στην πρωθύστερη αφήγηση, γυρνώντας μας ξανά και ξανά στη μοιραία μέρα. Άφθαστος ρεαλισμός και υποδειγματικός χειρισμός πλοκής και επαναλαμβανόμενου μοτίβου, με ένα τέλος που μου έφερε δάκρυα λύτρωσης και ανακούφισης στα μάτια. Εξ ίσου ξεχωριστή είναι και η «Ασύμμετρη διχοτόμηση», όπου όλα τα οικεία χαρακτηριστικά γνωρίσματα και γραφής του Λευτέρη Μπούρου συνδυάζονται με τη δυστοπία και την επιστημονική φαντασία.

Με την τρέλα και τον φόβο παίζουν τα υπόλοιπα διηγήματα. «Ο μίμος» είναι μια ιστορία που ξεδιπλώνεται μέσα από επιστολές που γράφει ο Μίλτος στη μητέρα του, ο οποίος ξαναζεί έτσι τον έρωτά του με την Ηλέκτρα και τον τρόμο που βιώνει όποτε αντικρίζει τον μίμο, έναν άντρα που τον στοιχειώνει, ακολουθώντας τον από το περίπτερό του ως το χωριό όπου πηγαίνει με την Ηλέκτρα για να γνωρίσει τον πατέρα της. Ένα έξυπνο καθρέφτισμα και άλλη μια υποδειγματική μίξη ρεαλισμού και φαντασίας που μπλέκουν εξίσου αριστοτεχνικά και τελειώνουν με δυο άρθρα εφημερίδων που ρίχνουν φως στο τι πραγματικά συνέβη, αφήνοντάς με και πάλι άφωνο. Από την άλλη, στην «Άγια Νύχτα», η ιστορία εκτυλίσσεται σ’ ένα φυλάκιο, όπου οκτώ φαντάροι φυλάνε έναν τεράστιο και άδειο χώρο, με κάτι αρχαία Στάγιερ από τη δεκαετία του 1970 και δυο χαλασμένες κεραίες εκπομπής: «Αλλά, εντάξει, έτσι είναι ο στρατός. Ο ορισμός του παραδόξου». Το περιβάλλον εμπνέει φόβο με την ομίχλη, τη σκοτεινιά, τους ύποπτους θορύβους, που δεν είναι πάντα αποτέλεσμα φάρσας. Μια πεθαμένη γριά που ζούσε κοντά στο στρατόπεδο λένε ότι έχει στοιχειώσει το στρατόπεδο κι όσοι, ελάχιστοι, την έχουν δει, έχουν βιώσει ανείπωτες συνέπειες. Με βάση αυτόν τον «αστικό μύθο» ζωντανεύει μια ανατριχιαστική ιστορία με απρόσμενες συνέπειες.

Κυκλοφορούν άραγε βασανισμένες ψυχές γύρω μας; Αν υπάρχουν πνεύματα, πότε κατακτούν τη γαλήνη που αποζητούν; Ή μήπως οι νεκροί ζητούν κάτι πολύ χειρότερο; Ποια είναι τα προτερήματα του εσωτερικού διαλόγου, που κάνουμε με τον εαυτό μας και πόσο διαφέρει από την τρέλα και την παράνοια μια τέτοια κίνηση; Πόσο εύκολα μπορούμε να περάσουμε τα όρια της λογικής και να δημιουργήσουμε εικόνες κι εντυπώσεις που συγκροτούν μια δική μας πραγματικότητα; Είναι αλήθεια ή ψέματα οι «αστικοί μύθοι» της παιδικής μας ηλικίας; Τι θα συμβεί όταν η φρίκη και ο τρόμος γίνουν πραγματικότητα και παίξουν με το μυαλό του ανθρώπου; Οι «Ερασιτέχνες δολοφόνοι» είναι μια συλλογή δυνατών, ατμοσφαιρικών, ανατριχιαστικών και ανατρεπτικών ιστοριών τρόμου και μυστηρίου, σαν αυτές «που λέγονται μόνο τις βροχερές νύχτες πάνω σε κουνιστές πολυθρόνες, μπροστά από κούτσουρα που καίγονται».

Βιβλίο  Η ιστορία της παραμάνας
Τίτλος πρωτοτύπου The old nurse’s story
Συγγραφέας Elizabeth Gaskell
Μεταφραστής Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
Κατηγορία Τρόμου / Retro reviews
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Elizabeth Gaskell (1810-1865) ήταν Αγγλίδα συγγραφέας που αποτυπώνει στο έργο της τη βικτωριανή κοινωνία. Περιγράφει με παραστατικότητα την αγγλική φύση και εστιάζει σε ταπεινούς χαρακτήρες, στους οποίους δε διστάζει να δώσει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενοχλώντας την αστική τάξη της εποχής της. Το διήγημα «Η ιστορία της παραμάνας» γράφτηκε το 1852 κι έχει για πρωταγωνίστρια την Έστερ, η οποία πηγαίνει να φροντίσει ένα παιδί σ’ ένα απομονωμένο οικογενειακό κτήμα στη βόρεια Αγγλία. Η σκοτεινή και τραγική ιστορία της οικογένειας την απορροφά και αρχίζει να ξετυλίγει τα ανησυχητικά μυστικά της. Υπάρχει όντως ένα κακόβουλο πνεύμα που παραμονεύει ή συμβαίνει κάτι άλλο; Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Έστερ ζωντανεύει την ιστορία, το λεξιλόγιο είναι προσεγμένο για την ηλικία και για το μορφωτικό της επίπεδο κι όσο πλησιάζουμε στο τέλος τόσο συμβαίνουν ανατριχιαστικά γεγονότα που παλεύουν με τη λογική και την αλήθεια.

Η Έστερ ήταν μαθήτρια ακόμη όταν η δεσποινίς Φέρνιβολ τη διάλεξε για νταντά του νεογέννητου παιδιού της, Ρόζαμοντ. Μια σειρά όμως από ανατρεπτικά γεγονότα που θα ακολουθήσουν οδηγούν την Έστερ και τη Ρόζαμοντ στο Νορθάμπερλαντ, στο μεγάλο αρχοντικό των Φέρνιβολ, όπου μένει μια μακρινή συγγενής της οικογένειας, η ογδοντάχρονη θεία Φέρνιβολ «σκληρή και θλιμμένη», μαζί με τη συνομήλική της υπηρέτρια, κυρία Σταρκ, ένας «ψυχρός και γκρίζος και σκληρός άνθρωπος, σαν αν μην είχε αγαπήσει ποτέ της κανέναν». Το υπηρετικό προσωπικό αποτελείται από τους Τζέιμς και Ντόροθι, «καλοί και φιλόξενοι», την Άγκνες, την υπηρέτρια για τις βαριές δουλειές και την Μπέσι τη λαντζιέρα. Η μικρή Ρόζαμοντ, «ένα κοριτσάκι γλυκό, θαρραλέο και ανοιχτό» φέρνει τη χαρά στο σπίτι και σύντομα την αγαπούν όλοι, η Έστερ περνάει αξέχαστες στιγμές μαζί της τις ατέλειωτες μέρες και νύχτες του χειμώνα που φτάνει. Να όμως που τις νύχτες με τη θύελλα κάποιος παίζει το εκκλησιαστικό όργανο του σπιτιού («Άκουγες τον θρήνο και το μεγαλείο του σαν να ήταν πλάσμα ζωντανό»), προς έκπληξή της όμως η Έστερ διαπιστώνει πως δεν το ακούει κανείς άλλος κι επιπλέον ανακαλύπτει πως το όργανο εσωτερικά είναι κατεστραμμένο. Τελικά, η φοβισμένη Μπέσι της λέει πως ίσως είναι το φάντασμα του παλιού αφέντη του σπιτιού. Και τότε η Ρόζαμοντ εξαφανίζεται.

«Η ιστορία της παραμάνας» είναι μια ιστορία με κλιμακούμενη πλοκή και εντεινόμενο σασπένς, με άκρως παραστατική και ανατριχιαστική ατμόσφαιρα και ένα αξέχαστο τέλος. Οι περιγραφές του αρχοντικού είναι ρεαλιστικές και δημιουργούν μια υποβλητική γοτθική ατμόσφαιρα που γίνεται ακόμη πιο ζοφερή όταν αρχίζουν τα μυστηριώδη γεγονότα που ξαφνιάζουν την Έστερ. Ποιος και πώς παίζει μουσική μες στη νύχτα; Ποιο είναι το μυστηριώδες κοριτσάκι με το σημάδι στον ώμο που καλεί τη Ρόζαμοντ να παίξουν έξω στο χιόνι; Ποια είναι η γυναίκα που κλαίει στους λόφους; Τι ξέρει η θεία Φέρνιβαλ; Τι πραγματικά συμβαίνει σ’ αυτό το σπίτι και τι θα συμβεί την Πρωτοχρονιά του νέου έτους; Ένα κείμενο που γράφτηκε κοντά δυο αιώνες πριν κι εξακολουθεί να δημιουργεί ανατριχίλες με τις εξαίσιες περιγραφές και τον υποδειγματικό χειρισμό της πλοκής.

Βιβλίο  Κρυμμένες ζωγραφιές
Τίτλος πρωτοτύπου Hidden pictures
Συγγραφέας Jason Rekulak
Εικονογράφοι Will Staehle / Doogie Horner
Μεταφραστής Γιώργος Μαραγκός
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Jason Rekulak είναι υποβλητικό και ανατριχιαστικό. Ξεκινάει ειδυλλιακά, με μια νέα κοπέλα να έχει ξεπεράσει τον εθισμό της, να κάνει μια νέα αρχή σε ένα πανέμορφο σπίτι, να προσέχει ένα ήσυχο και υπάκουο παιδί, ακόμη και να ερωτεύεται τον Έντριεν, τον κηπουρό που κουρεύει το γκαζόν κάθε δεκαπέντε μέρες. Να όμως που σταδιακά νιώθουμε μιαν αόρατη παρουσία στον χώρο κι ο Τέντ αρχίζει να ζωγραφίζει γκραν γκινιόλ σκηνές, με μια νεκρή γυναίκα που τη σέρνει ένας άντρας σ’ έναν λάκκο, με ένα παιδί να παίζει με παιχνίδια χωρίς επίβλεψη και να εξαφανίζεται και πολλά άλλα. Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο η ένταση και η αγωνία κορυφώνονται, τα γεγονότα παρουσιάζονται με δυνατές εικόνες κι αρχίζει ένα περίεργο παιχνίδι γάτας και ποντικιού. Ψιθυρίσματα, περίεργοι ήχοι, λερωμένοι τοίχοι, απρόσκλητοι επισκέπτες κι όλα αυτά να μη γίνονται πιστευτά από τους γονείς. Πόσο πολύ θα βοηθήσει την κατάσταση η περίεργη, φλύαρη και κουτσομπόλα γειτόνισσα Μίτζι που ασχολείται με πνεύματα και σεάνς; Είναι αλήθεια πως στο σπίτι όπου φιλοξενείται η Μάλορι έγινε ένας φόνος τη δεκαετία του 1940 που δεν εξιχνιάστηκε ποτέ; Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτήν την ανατριχιαστική ιστορία και ποιος κάνει τις άρτιες αλλά μακάβριες ζωγραφιές;

Με γνώμονα το μότο πως «Ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα της απεξάρτησης είναι να αποδεχτείς το γεγονός ότι δεν μπορείς πλέον να εμπιστεύεσαι τον εγκέφαλό σου…και είναι πλέον ο χειρότερος εχθρός σου, θα σε οδηγήσει σε κακές επιλογές, θα παρακάμψει τη λογική, κοινή ή μη, και θα διαστρεβλώσει τις πλέον πολύτιμες αναμνήσεις σου για να τα κάνει απίθανες φαντασιώσεις» (σελ. 14), η Μάλορι Κουίν αντιμετωπίζει τον εθισμό της στην ηρωίνη σ’ ένα κέντρο επανένταξης του δήμου για γυναίκες σε προχωρημένο στάδιο απεξάρτησης και ταυτόχρονα βοηθάει στην Ακαδημία Παιδικής Φροντίδας με μαθητές από δύο έως πέντε ετών. Ο υποστηρικτής της και πρώην βοηθός προπονητή σε δρομείς ταχύτητας Ράσελ την προπονεί σε δρόμους μεγάλων αποστάσεων και την εμψυχώνει για μια νέα αρχή σε καινούργιο περιβάλλον. Ο Τεντ και η Κάρολαϊν Μάξγουελ είναι φίλη της αδελφής του και ψάχνουν άτομο να φυλάει το πεντάχρονο παιδί τους, τον Τέντι, οπότε τους φέρνει σε επαφή και όλα πάνε πολύ καλά. Μια σειρά από δέκα κανόνες δεν τρομοκρατούν τη Μάλορι, η οποία συμφωνεί μαζί τους, άλλωστε ήρθε για να προσφέρει στο παιδί ένα περιβάλλον γεμάτο ασφάλεια και φροντίδα, τίποτε άλλο.

Όλοι λένε πως ο Τέντι είναι χαρισματικό παιδί και πολύ προχωρημένο για την ηλικία του. Η αλήθεια είναι πως δεν ασχολούνταν με τη ζωγραφική όσο ζούσαν στη Βαρκελώνη αλλά ξεκίνησε να ζωγραφίζει σαν τρελός μόλις γύρισαν στην Αμερική. Οι ζωγραφιές του είναι τυπικές για παιδιά της ηλικίας του, ζωάκια, χαμογελαστοί άνθρωποι, ηλιόλουστες μέρες. Α, και η ανατριχιαστική Άνια, που παίζει με τον Τέντι όσο λείπουν οι γονείς του. Μάλιστα, το παιδί επιμένει πως κοιμούνται μαζί το βράδυ. Το παιδί χαρίζει αμέσως τη σωματική επαφή και την αγάπη που χρειάζεται η Μάλορι τόσο καιρό που παλεύει με τα ναρκωτικά και τις προκαταλήψεις και γίνονται πολύ καλοί φίλοι. Σταδιακά γνωρίζουμε τους γονείς του παιδιού και τη μεταξύ τους σχέση, πώς συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον, τον Τέντι με τα ιδιαίτερα χαρίσματα και την κατά καιρούς παράξενη συμπεριφορά του, την τυπική ρουτίνα εργασίας της Μάλορι με το παιδί και το πρόγραμμά του. «Δεν είναι δύσκολο να κρατάς τον Τέντι χαρούμενο και ποτέ δεν γκρινιάζει» γιατί είναι έξυπνος, διαχυτικός και γεμάτος απαράμιλλη περιέργεια για τα πάντα. Είναι τόσο όμορφη η περιοχή και διαχυτικοί οι γείτονες που η Μάλορι νιώθει πως ανήκει κάπου χάρη σε αυτήν την αίσθηση της κοινότητας. Ο γοητευτικός Έντριαν είναι το ιδανικό κομμάτι για να συμπληρωθεί το παζλ, μόνο που διστάζει να του πει για το παρελθόν της λόγω της χαμηλής της αυτοεκτίμησης και για τους φόβους ότι θα την εγκαταλείψει αν μάθει για τα ναρκωτικά.

Το κείμενο συνοδεύεται από πραγματικές ζωγραφιές που συμβάλλουν στην ανατριχίλα αφού απροειδοποίητα δίπλα στα κουνελάκια και στα παιδάκια βλέπουμε και … ιδιαίτερους φίλους ή άλλες τρομακτικές σκηνές. Μάλιστα οι εικόνες αυτές σταδιακά βελτιώνονται, αποκτούν σκιάσεις και προοπτικές κι έτσι ο τρόμος και το σασπένς εντείνονται. Ανατρίχιασα μάλιστα όταν οι εικόνες μπήκαν σε μια σειρά και αποτύπωσαν την ιστορία που έπρεπε να βγει στο φως, μόνο που η λύση του μυστηρίου φέρνει στην επιφάνεια κάτι ακόμη πιο σκοτεινό και απάνθρωπο που θα βάλει σε κίνδυνο τη Μάλορι και θα μας οδηγήσει σ’ ένα αναπάντεχο και ανατρεπτικότατο φινάλε.

Οι «Κρυμμένες ζωγραφιές» είναι ένα άκρως ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα, με ανάγλυφη ανατριχίλα και διαρκείς ανατροπές. Τα παιδιά ήταν πάντα πιο δεκτικά ως προς τα πνεύματα γιατί το μυαλό τους δεν έχει τους φραγμούς που υψώνουν οι ενήλικες, ο συγγραφέας όμως πάει αυτήν την άποψη ένα μεγάλο βήμα παραπέρα και δημιουργεί μια πλοκή γεμάτη ερωτηματικά που απαντώνται σταδιακά. Υπάρχει κάτι μεταφυσικό ή όχι; Πώς και γιατί επηρεάζεται ο Τέντι από την παρουσία του και γιατί γίνεται το υποχείριό του; Πώς θα αντιδράσουν οι γονείς όταν μάθουν τις προσπάθειες της Μάλορι να βοηθήσει όπως εκείνη νομίζει καλύτερα και γιατί δυσπιστούν; Πώς μπορεί να βοηθήσει η γειτόνισσα με τις σεάνς της και πόσο ειλικρινά αγαπά ο Έντριαν τη Μάλορι; Ποια ήταν η Αν Μπάρετ, πότε και γιατί απήχθη και πόσα μυστικά κρύβει η προσωπική της ιστορία; Πώς θα καταφέρει η Μάλορι να φτιάξει το παζλ μιας χαμένης από καιρό ζωής; Τι πραγματικά συμβαίνει σε αυτό το σπίτι; Δυνατή πλοκή, αποκαλύψεις και ανατροπές, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, προσεκτικά σχεδιασμένη ιστορία και ένα αξέχαστο τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός βιβλίου που το διάβαζα μόνο τη μέρα.

Βιβλίο Επειδή είναι η καρδιά μου 
Συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ
Κατηγορία Τρόμου / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα διαφορετικό απ’ όσα έχει γράψει ο Αύγουστος Κορτώ μυθιστόρημα, ένα ανατρεπτικό και ανατριχιαστικό κείμενο αγάπης και τρυφερότητας, με δυνατές σκηνές, άψογη ισορροπία μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας και ένα τέλος που θα μου μείνει αξέχαστο. Ένα ψυχολογικό θρίλερ, ένα μυθιστόρημα τρόμου και ταυτόχρονα ένας ύμνος στη γονεϊκή αγάπη που με συγκίνησε και με ανατρίχιασε, απογυμνώνοντας το πρωταγωνιστικό ζευγάρι από κάθε ψέμα και υποκρισία που τους χωρίζει και που τους κρατάει παρ’ όλ’ αυτά στη ζωή. Η Νόρα και ο Χάρης έζησαν Έξι Φωτεινά Χρόνια, έτσι τα χαρακτηρίζουν, αλλά μετά το σημείο μηδέν έχουν πάψει οι ευγένειες μεταξύ τους και η Νόρα έχει διαχωρίσει τη ζωή της από τα μουσικά ακούσματα που τη συνόδευαν σε κάθε έκφανσή της: «Αφού τα πράγματα έχασαν πρώτα το χρώμα τους, τη γεύση και το χάδι τους, στο τέλος έχασαν και τον ήχο που κουβάλαγε μέσα του τη στερνή ομορφιά τους» (σελ. 12). Καταγράφονται μικρές συγκινητικές λεπτομέρειες για τον αγώνα τους να μείνουν ζωντανοί για τυπικούς λόγους, εκείνη τρώει τα πάντα από παιδικές τροφές και δημητριακά που αγαπούσε ο Άγγελος, εκείνος αναλώνεται στο αλκοόλ ως τη διάτρηση στομάχου που τον επανέφερε στον ίσιο δρόμο. Η Νόρα μισεί τις φωτογραφίες: «Πουτάνες αναμνήσεις… Αν οι φωτογραφίες τουλάχιστον ζωντάνευαν…Αν έσκαγαν ένα αχνό χαμόγελο και μας μιλούσαν ο προορισμός μας θα ‘ταν φωτεινός…Μα η πεισματική ακινησία τους σφίγγει με το ένα χέρι τη ζωή και με το άλλο δείχνει τον μονόδρομο που βγάζει στο σκοτάδι» (σελ. 99). Όλα αυτά μεγαλώνουν το μίσος και την απόσταση ανάμεσά τους.

Γνωρίζουμε τον κάθε χαρακτήρα χωριστά αλλά και ταυτόχρονα, εκείνη προσπαθεί να μάθει όσο μπορεί περισσότερα για τη στιγμή του τέλους και για τον ακριβή μηχανισμό της ώστε να καταλάβει τι είχε περάσει ο άγγελός της μόνος του μες στο σκοτάδι κι εκείνος ξεσπάει το μίσος του στον δικό του εαυτό, πληγώνοντάς τον σωματικά και ψυχικά με κάθε ευκαιρία. «Είχαν ξαναμάθει ο ένας τον άλλο, μαζί στην αγάπη, μαζί και στην αποστροφή», με τη Νόρα να εξακοντίζει σπασμωδικά άδικες κατάρες σε καθετί που έχει το θράσος να παραμένει ζωντανό και τον Χάρη να καταφεύγει σε πόρνες και ποταμούς αλκοόλ για να χειριστεί όχι μόνο την απώλεια αλλά και τις κατηγορίες της γυναίκας του για τον θάνατο του παιδιού τους. Η Νόρα κατηγορεί τον σύζυγό της που δε διέγνωσε εγκαίρως ό,τι συνέβη, κι ας μην ήταν αλήθεια αυτό. «Ένα μέρος του μυαλού τους θυμόταν τα πάντα… κι ένα άλλο, αυτό που τους κρατούσε στοιχειωδώς ζωντανούς, τα μπέρδευε όλα σε μια θολούρα ώστε να αντέχει η καρδιά όταν τα αντικρίζει» (σελ. 18). Το ζευγάρι κοντεύει πλέον να διαλυθεί και τότε, ένα βράδυ, ο Άγγελός τους, τους επισκέπτεται: «…αν επέστρεφαν στο μέρος της αλλοτινής τους παραθέρισης και έκαναν την υπέρτατη θυσία, θα επέστρεφε κοντά τους…Αν έρθετε εδώ και κάνετε αυτό που φοβάστε περισσότερο, αυτό που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει χωρίς να ξεπεράσει τα όρια του εαυτού του, θα με βρείτε»! Επιστρέφουν λοιπόν στη Χαλκιδική, όπου ζουν ανατριχιαστικές στιγμές που παίζουν με το μυαλό τους και τους οδηγούν στο χείλος της παραφροσύνης. Τα γεγονότα ακροβατούν ανάμεσα στο σουρεαλιστικό και στο φαντασιακό, με το κόκκινο τόπι του Άγγελου να πέφτει καταπάνω τους και να χάνεται, με το αγαπημένο σάντουιτς του παιδιού να ετοιμάζεται ακάλεστο από γελαστά γκαρσόνια, με το μπωλ με τα μανταρίνια και το κομμένο τηλέφωνο που απεικονίζονται και στο εξώφυλλο του βιβλίου να τους γεμίζουν παραφροσύνη, με τη μαυροντυμένη γριά που συναντούν να πίνει διψασμένη λάδι από καντήλι και πολλά άλλα. Όλα αυτά είναι σα να δείχνουν τον Άγγελο να αναδύεται από την ανυπαρξία του θανάτου και να ζυγώνει στην όχθη της ζωής, αυτό συμβαίνει όμως;

Ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται η οικογενειακή τους ιστορία με τις ευτυχισμένες στιγμές, με τον Άγγελο να μεγαλώνει, να ρωτάει, να μαθαίνει, να διαβάζει, να παίζει, αλλά και τα όσα ακολούθησαν τον θάνατό του και χώρισαν το ζευγάρι οριστικά. Ταυτόχρονα ανεξήγητα μικρά περιστατικά μεγάλης σοβαρότητας που ρίχνουν τη Νόρα στα φάρμακα και τον Χάρη στην παραφροσύνη αντιπαραβάλλονται με τις οικογενειακές καταβολές του ζευγαριού. Ο Χάρης μεγάλωσε στη σκιά του νεκρού αδελφού του κι η Νόρα διαπίστωσε πως οι γονείς της τη θέλουν για τα γεράματά τους χωρίς να της έχουν δείξει ποτέ αγάπη, στοργή, ενδιαφέρον. Στηρίχτηκαν λοιπόν στα δικά τους πόδια, το παρελθόν τους όμως είναι κομμάτι του χαρακτήρα τους: «Γι’ αυτό και θέλουν προσοχή τ’ αγάλματα των μισητών προγόνων -πώς να τα γκρεμίσεις ασφαλής όταν στέκεσαι ακόμα μέσα στη σκιά τους;» (σελ. 87). Πώς γνωρίστηκαν, πώς ερωτεύτηκαν, πώς έζησαν την αγάπη τους, πώς αποφάσισαν να παντρευτούν και πώς απέκτησαν το παιδί τους είναι περιστατικά που τα μαθαίνουμε μέσα από μικρές αναδρομές στο παρελθόν ως αντίβαρο ή ως συμπλήρωμα με τα όσα βιώνουν τώρα, μετά τον χαμό του Άγγελου. Ξεδιπλώνεται λοιπόν ακριβοδίκαια μια σχέση που είχε περάσει και είχε σταθεί στο μίσος πολλές φορές, γεμάτη βαθιά αντιπάθεια που ο χρόνος κατόρθωσε να μετατρέψει σε αδιαφορία.

Το μυθιστόρημα «Επειδή είναι η καρδιά μου» είναι ένα υπέροχο, σκληρό και τρυφερό μυθιστόρημα, αφιερωμένο στην απώλεια και στις αλόγιστες συνέπειές της στον ψυχισμό και στο μυαλό των τεθλιμμένων. «Δυο τρελοί που άγιασαν» χάνουν το παιδί τους και τη γη κάτω από τα πόδια τους, θα τους βοηθήσει όμως αν γυρίσουν πίσω στον τόπο της τραγωδίας; Πώς εξηγούνται τα σχεδόν υπερφυσικά γεγονότα που βιώνουν εκεί; Πόσο αποφασισμένοι είναι να υπακούσουν σε κάτι που έχει τον τρόπο να φέρει το παιδί κοντά τους; Κρύβεται όντως ο Άγγελος πίσω απ’ όλ’ αυτά ή κάτι βαθύτερο και σκοτεινότερο; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται σ’ ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται μόνο με το φως ανοιχτό, ακόμη και την ημέρα.

Βιβλίο Νεκρωταφίο Ζώων 
Τίτλος πρωτοτύπου Pet Sematary
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Έφη Τσιρώνη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Άλλο ένα δυνατό, ανατρεπτικό και άκρως τρομακτικό μυθιστόρημα του Stephen King που όποτε το σταματούσα δεν έπαυα να το σκέφτομαι και όποτε προχωρούσα δεν ήθελα να μάθω τη συνέχεια γιατί έβλεπα το μέγεθος της φρίκης να έρχεται καταπάνω μου. Ένα από τα πολύ καλά έργα του αγαπημένου μου συγγραφέα τρόμου που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο μα πάνω απ’ όλα ξάγρυπνο. Ο Λούις Κριντ μετακομίζει με τη σύζυγό του, Ρέιτσελ και τα παιδιά τους, Αϊλίν και Γκέιτζ, σ’ ένα όμορφο και ήσυχο μέρος όπου τα πάντα φαίνονται τέλεια, αν εξαιρέσεις τον επικίνδυνο δρόμο έξω από το σπίτι όπου περνάνε φορτηγά και αυτοκίνητα με μεγάλη ταχύτητα. Ο Λούις είναι γιατρός και προσλήφθηκε ως διευθυντής της Ιατρικής Υπηρεσίας του τοπικού πανεπιστημίου και ανυπομονεί να κάνουν όλοι μαζί μια νέα αρχή μακριά από τον τοξικό πεθερό του και το βάρος που κουβαλάει η γυναίκα του ως απότοκο της αδελφής της και της ασθένειας με την οποία πάλεψε. Πολλές οι δυσκολίες προσαρμογής και οι αλλαγές από την ως τότε ζωή τους αλλά τους βοηθάνε με χαρά ο ογδοντάρης γείτονας Τζάντσον Κράνταλ και η σύζυγός του, Νόρμα, που πάσχει από αρθρίτιδα. Πολλές φορές μάλιστα ο Τζάντσον και ο Λουίς κάθονται στη βεράντα του πρώτου, «η σιωπή ανάμεσά τους ήταν άνετη, σαν να γνωρίζονταν από καιρό και δημιουργούσε μια αίσθηση οικειότητας» όσο οι γυναίκες τους ανταλλάσσουν συνταγές μαγειρικής.

Πίσω από το σπίτι υπάρχει ένα μεγάλο λιβάδι και πέρα από αυτό ένα πυκνό δάσος που οδηγεί στο «Νεκρωταφίο Ζώων», όπου τα παιδιά της πόλης έχουν θάψει τα κατοικίδιά τους, τα περισσότερα από τα οποία έχουν πεθάνει εξαιτίας του πολυσύχναστου δρόμου με τα φορτηγά. Ο Τζάντσον μια μέρα πηγαίνει την οικογένεια του Λούις εκεί κι αυτό θα στιγματίσει τη μικρή Αϊλίν, μιας κι έρχεται αντιμέτωπη με την αλήθεια του θανάτου. Έχει πάντα μαζί της τον γάτο της, τον Τσορτς, και το κοιμητήριο τη βάζει σε άσχημες σκέψεις: «Δεν θέλω να πεθάνει ποτέ ο Τσορτς! Είναι δικός μου γάτος! Δεν είναι του Θεού! Να πάρει δικό του γάτο ο Θεός!» (σελ. 77). Ο συγγραφέας δίνει μια άψογη αποτύπωση του παιδικού φόβου για το αναπόφευκτο του θανάτου, παραθέτει σωστά επιχειρήματα και χαρίζει προσεγμένες σκιαγραφήσεις χαρακτήρων. Να όμως που τα πράγματα θα στραβώσουν  όταν ένας νεαρός με ανοιγμένο κεφάλι μεταφέρεται στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου και πριν πεθάνει λέει: «Το Νεκρωταφίο Ζώων δεν είναι το πραγματικό νεκροταφείο. Μείνε μακριά από μας»! Στη συνέχεια, μια σειρά από ανεξήγητα γεγονότα θα ανατρέψουν τη γαλήνια εικόνα του τοπίου και την ήσυχη οικογενειακή ζωή που τόσο λυρικά και ρεαλιστικά δόθηκε αρχικά στον αναγνώστη. Ο Τσορτς πέφτει κι αυτός θύμα της ασφάλτου, οπότε ο Τζαντ αποφασίζει να αποκαλύψει στον Λούις ένα μεγάλο μυστικό.

Ο Stephen King χαρίζει άφθονο λυρισμό που κάνει το τοπίο και την καθημερινότητα των πρωταγωνιστών ειδυλλιακή: «Στ’ ανατολικά, το πυκνό δάσος έκλεινε τη θέα, προς τα εκεί που κοίταζαν όμως, προς δυσμάς, η γη του αποκαλόκαιρου κατρακυλούσε σε ονειρικά κύματα, χρυσαφένια και νυσταλέα. Τα πάντα ήταν ακίνητα, θολωμένα, σιωπηλά» (σελ. 57). Τα καλολογικά στοιχεία του κειμένου φυσικά δεν προϊδεάζουν για τη φρίκη που θα ακολουθήσει και δε διστάζουν με την παρουσία τους σε απρόσμενα σημεία του κειμένου να τη μεγεθύνουν: «Οι δυο τους έστεκαν στη φωτεινή, αναξιόπιστη ζεστασιά του Μάρτη που αγωνιζόταν να γίνει Απρίλης» (σελ. 343). Και τότε…. Από την άλλη, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου περνάνε σημαντικά διαχρονικά και πανανθρώπινα μηνύματα γύρω από τον φόβο του θανάτου και κυρίως για την αγάπη και ως πού μπορεί να φτάσει κανείς για το πρόσωπο που λατρεύει. Ό,τι και να κάνουμε, ο άνθρωπος μεγαλώνει και οδεύει προς το αναπόφευκτο, η ζωή έχει πάντα τρόπο να χαράζει τη δική της ζωή και κανείς δεν μπορεί να κάνει κάτι: «Στ’ αλήθεια θα γεράσουμε…Το παιδί πήρε τον δρόμο του…το ίδιο κι εμείς» (σελ. 52). Ή μήπως μπορεί; Και με τι συνέπειες; Τι κόστος; Κάποιος είναι έτοιμος πλέον να κάνει κάτι ασύλληπτο: «Επρόκειτο πράγματι για το πιο σημαντικό μάθημα της ζωής του και… ήταν εκατό τοις εκατό αποφασισμένος να το περάσει μετ’ επαίνων» (σελ. 470). Θα τα καταφέρει;

Ο θάνατος κυριαρχεί παντού στο βιβλίο σε όλες του τις μορφές και με όλες του τις εκφάνσεις και οι ήρωες του μυθιστορήματος καταθέτουν διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες απόψεις, παρακινώντας τον αναγνώστη να σκεφτεί πάνω σε αυτό όσο γίνεται πιο αντικειμενικά, ακόμη και να συμφιλιωθεί μαζί του: «Ο θάνατος, με την εξαίρεση ίσως της γέννησης, ήταν το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο», λέει ο γιατρός πραγματιστής Λούις. Ναι αλλά από την άλλη: «Ο θάνατος δεν έχει τίποτα το φυσικό», υποστηρίζει η Ρέιτσελ. Επιπλέον, η σημερινή εποχή αντιδιαστέλλεται μέσω του ηλικιωμένου Τζαντ με το παρελθόν, όπου μεταξύ των δύο πολέμων υπήρχε σημαντική θνησιμότητα, με την ιατρική να κάνει ακόμη τα πρώτα της βήματα σε πολλούς τομείς. «Εκείνο τον καιρό, ο θάνατος σου χτυπούσε την πόρτα και σου έλεγε γεια… Ήμαστε κοντύτερα στον θάνατο…πόλεμοι, σκοτωμοί, αυτοκτονίες» (σελ. 92-93). Πολλές και ενδιαφέρουσες σκέψεις λοιπόν: «Αυτό που ξέρουμε είναι ότι όταν πεθαίνουμε δύο πράγματα μπορεί να συμβαίνουν: ή να επιζούν με κάποιο τρόπο οι ψυχές και οι σκέψεις μας, να επιβιώνουν δηλαδή μετά τον θάνατο του σώματός μας ή να μην επιζούν. Στην πρώτη περίπτωση, ανοίγονται ένα σωρό πιθανότητες. Στη δεύτερη, το πράγμα τελειώνει εκεί. Τελεία και παύλα» (σελ. 308). Κι αν χάσουμε κάποιον που αγαπάμε; Πώς θα αντέξουμε, πού θα στηριχτούμε; Όσο κι αν δυσκολευτούμε, η αλήθεια είναι μία: «Ο χρόνος περνάει … Η δυνατή θλίψη μετατρέπεται σε μια πιο ήπια πίκρα, η πίκρα μετατρέπεται σε πένθος, το πένθος εντέλει σε ανάμνηση» (σελ. 337).

Το «Νεκρωταφίο Ζώων» είναι ένα συναρπαστικό, ανατρεπτικό και τρομακτικό μυθιστόρημα, γεμάτο διαχρονικές σκέψεις, καλολογικά στοιχεία που μετατρέπουν το καθαυτό κείμενο σε γκροτέσκο, άφθονες λεπτομέρειες στις περιγραφές και εκτενή επεισόδια που παρεμβάλλονται στην αφήγηση, καθώς και μακροσκελή όνειρα και λίγους μονόλογους, στοιχεία που όμως συμβάλλουν στην ατμοσφαιρικότητα του κειμένου και στην κλιμάκωση της ιστορίας. Μια ήσυχη καθημερινότητα, μια καινούργια αρχή, ένας θάνατος, ένα κοιμητήριο και μετά ο έλεγχος χάνεται, με ανυπολόγιστες συνέπειες για όλους. Ανατριχιαστικά αληθινά ή αληθοφανή περιστατικά παίζουν με το μυαλό του Λούις και του αναγνώστη φυσικά, με αποτέλεσμα το κείμενο να ισορροπεί επιδέξια ανάμεσα στον σουρεαλισμό και την πραγματικότητα. Ένα μέρος όπου τα κατοικίδια θάβονται για πάντα ή και όχι, ένας τόπος απ’ όπου τα ζώα επιστρέφουν αλλαγμένα, σα να πήγαν κάπου και γύρισαν αλλά όχι εντελώς (αν ισχύει αυτό, πιάνει και με τους ανθρώπους; ), μια οικογένεια που θα δεχτεί ένα ισχυρό χτύπημα… Τελικά, πόση φρίκη μπορεί να αντέξει ο ανθρώπινος νους;

Βιβλίο Ο τελευταίος πιστολέρο
Τίτλος πρωτοτύπου The gunslinger
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η εισαγωγή του συγγραφέα πολύ εξομολογητική και κατατοπιστική. Η γνώριμη ανατριχιαστική και ταξιδιάρικη γραφή του King. Θέλω πολύ να ψάξω οτιδήποτε έχει γραφεί σχετικά με το βιβλίο αυτό για να με βοηθήσει να βρω αυτά που πρέπει να υπάρχουν πίσω από τις γραμμές. Μου άρεσε σαν ιδέα που ο κόσμος που εκτυλίσσεται μπροστά μας είναι ο κόσμος που προχώρησε παραπέρα (έχουμε νικήσει τον καρκίνο, έχουμε κατακτήσει τη γνώση αλλά έχουμε ακόμη δισεκατομμύρια μόρια γνώσης ακόμη για να ολοκληρωθούμε, έτσι γράφει). Η φιλοσοφική συζήτηση του Πιστολέρο και του μαυροντυμένου ανθρώπου ήταν όλα τα λεφτά κι αρκετά αποκαλυπτική ως προς το τι διαβάζουμε και πού βρισκόμαστε. Το τέλος σε κατατοπίζει για το βιβλίο που έχεις στα χέρια σου. Τελικά, τι είναι ο μαυροντυμένος άνθρωπος; Σατανάς; Ο Θεός; Αγγελιοφόρος του Θεού; Μα να λέει εγένετο φως σαν άλλος Θεός; Και γενικά πολύ παίζει ο συγγραφέας με τα ονόματα της Παλαιάς Διαθήκης. Τι θέλει να πει; Ανατριχιαστικό το στόρι του Τελευταίου Πιστολέρο, πώς αντρώθηκε και πώς νίκησε τον δάσκαλό του στον δρόμο για την ωρίμανση. Τελικά τι συμβολίζει ο Μαύρος Πύργος; Ανυπομονώ για τη συνέχεια. Θα διαλέξει τους σωστούς ανθρώπους για την πορεία του προς τον Μαύρο Πύργο ο πρωταγωνιστής; Πολλά μυστήρια, πολλές παρομοιώσεις και μεταφορές, η μαγευτική ατμόσφαιρα του King (με τους τόνους το αίμα και τα χυμένα μυαλά αλλά τέλος πάντων). Για να δούμε παρακάτω. [αναδημοσίευση της κριτικής για την 1η έκδοση, το 2003].

Βιβλίο Το κάλεσμα των τριών
Τίτλος πρωτοτύπου The drawing of the three
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τα καλύτερα της 7λογίας (ναι, μόνο τα 2 πρώτα διάβασα και βιάζομαι). Πραγματικά ζεις τις σκηνές, πραγματικά απολαμβάνεις την παρέλαση των συνηθειών του μέσου Αμερικανού (κόκα-κόλα, ταινίες, αεράμαξες –> αεροπλάνα, οπλοχρησία και οπλοκατοχή) και πώς τα αντιμετωπίζει ένας ξένος. Και επιμένω ότι η πρόταση «πριν ο κόσμος προχωρήσει παραπέρα» είναι η καλύτερη που έχω διαβάσει ποτέ οπουδήποτε, γεμάτη νοήματα και μια πίκρα. Με κομμένη ανάσα το διάβασα και με περισσότερο ενδιαφέρον γιατί τώρα έχουμε να κάνουμε και με τον δικό μας κόσμο παράλληλα με τον κόσμο του Κινγκ. Απίστευτη επιλογή χαρακτήρων, απίστευτοι διάλογοι, απίστευτες σκηνές, λόγω της υψοφοβίας που καταπολεμώ σιγά σιγά λάτρεψα το πρώτο μέρος με την πτήση του αεροπλάνου. Πραγματικά αναρωτιέμαι από δω και πέρα τι άλλο θα ζήσουμε και πόσο πολύ θα με συνεπάρει όσο το δεύτερο βιβλίο. Πραγματικά τρισδιάστατη η μονομαχία με τη σχιζοφρένεια της Οντέτα. Κι έκλεισε ένας κύκλος δείχνοντάς μας τον υπαίτιο για την κατάστασή της, τον Σπρώχτη. Πάμε παρακάτω και γρήγορα παρακαλώ γιατί θα τα ξεχάσω!!!!! [αναδημοσίευση της κριτικής για την 1η έκδοση, το 2003].

Βιβλίο Σκοτεινά θαύματα
Συγγραφέας Γιάννης Δεμίρης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Τρόμου
Εκδότης Βακχικόν
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Δεμίρης με την πρώτη του συγγραφική εμφάνιση μας ταξιδεύει σ’ έναν κόσμο περίεργο, φαντασιακό, σε μια πόλη παράξενη, με κατοίκους αλλόκοτους. Μπλέκει αριστοτεχνικά τον ρεαλισμό με τη σκοτεινή φαντασία και φτιάχνει ένα μυθιστόρημα που ακροβατεί ανάμεσα στο gothic, το φανταστικό, το μεταφυσικό και το αστυνομικό είδος, χαρίζοντας στον αναγνώστη ανατριχίλες από την αρχή ως το τέλος. Τόπος δράσης είναι η Γκίλσια, μια κωμόπολη ανάμεσα σε δυο βουνά, μακριά από πόλεις και βαβούρα, στην οποία οι κάτοικοι «περπατούσαν σαν ζητιάνοι μυστικών». Είναι μια σκοτεινή περιοχή με σκληρό παρελθόν και πολλά μυστικά, όπου κανείς δε λέει ποτέ την αλήθεια. Εκεί θα μεταβεί η Ελπινόη Μούντη, που παράτησε το τοξικό οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο ζούσε, για να δει την έπαυλη που κληρονόμησε (εξωτερικά είναι παραμελημένη αλλά μέσα φροντισμένη, αυτή είναι η πρώτη εντύπωση της ηρωίδας του βιβλίου όταν φτάνει στο σπίτι) και να ζήσει μακριά από τους ανθρώπους που κατέληξε να μισεί, τη μητέρα της και τον πατριό της, Αλεξέι Κροπότκιν, ο οποίος στη μητέρα της πουλούσε το προφίλ του εραστή, στην ίδια όμως συμπεριφερόταν σαν τύραννος. Τελικά η Ελπινόη βρίσκεται σε μια μπλεγμένη ιστορία και τη βάζουν ανάμεσά τους δύο άντρες που μισούν θανάσιμα ο ένας τον άλλον. Ο Κλάους που της κληρονόμησε το σπίτι είναι ζωντανός και σε αυτήν μένει ο θανάσιμος εχθρός του, Όγκμα! Ποιος λέει ψέματα και ποιος αλήθεια; Ποιος είναι πιο κακός από τον άλλον; Ποια είναι τα πραγματικά τους κίνητρα και σε τι αποσκοπούν τα σκοτεινά τους σχέδια; Τι ρόλο παίζει σε αυτήν τη βεντέτα η Ελπινόη που μοιάζει αταίριαστη με το παζλ;

Ο Όγκμα και ο Κλάους είναι δύο ιδιαίτεροι αντίπαλοι, με αβυσσαλέο μίσος να τους χωρίζει. Ο πρώτος έχει τον τίτλο ιδιοκτησίας της έπαυλης και ήδη μένει ένα χρόνο σε αυτήν με τον μπάτλερ του, Μπάλντερ, οπότε δε σκοπεύει να παραχωρήσει το σπίτι στην Ελπινόη, η οποία τελικά θα αναγκαστεί να κάνει μια συμφωνία, λες με τον ίδιο τον διάβολο! Ο δεύτερος είχε καλέσει τον Όγκμα στην πόλη για να τον βοηθήσει με τη διοίκηση της πόλης, τα πράγματα όμως πήγαν στραβά κι έτσι τώρα ο Κλάους θέλει πίσω το σπίτι του από τον Όγκμα! Η κόρη του, Σύμπαρις, είναι στο πλάι του και η Ελπινόη διαπιστώνει πως πίσω από το ξενοδοχείο που διευθύνει η κοπέλα κρύβονται κι άλλα μυστικά. Πόσο σημαντική ήταν η θεότητα Ονίελαρ που λατρευόταν κάποτε στην πόλη και πότε θα επιστρέψει η λατρεία της; Πού βρίσκεται η ιέρειά της, Σοφία, και ποιος την κρατάει αιχμάλωτη; Ποιος χώρισε τα τρία στοιχεία που κρατούσαν ενωμένη την Γκίλσια και γιατί; Ποιες είναι οι ιέρειες που έπονταν ης Σοφίας και ποιες ακολουθούν; Πού κρύβονται μες στην ιστορία;

Τα «Σκοτεινά θαύματα» είναι ένα πρωτότυπο και καλογραμμένο μυθιστόρημα γεμάτο εκπλήξεις και απρόσμενες εξελίξεις. Στρωτή αφήγηση, γρήγορη ροή, καλοί διάλογοι κρατούν το ενδιαφέρον του αναγνώστη ως το τέλος και η ιστορία δεν ξέρεις πού θα καταλήξει. Είναι μια αλληγορία γύρω από τον τρόπο εκμετάλλευσης των πιο αδύναμων από όσους έχουν εξουσία κι ένα κείμενο που στηλιτεύει τη διχόνοια: «…μια κοινωνία δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν την ελέγχουν πολλά μικρά εγώ» (σελ. 100). Ένα μικρό σε έκταση αλλά με πλούσια πλοκή βιβλίο που με ξενύχτησε και με γέμισε αγωνία ως την τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Δεκαπέντε βήματα προς την άβυσσο 
Συγγραφέας Γιώργος Πολ. Παπαδάκης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Τρόμου
Εκδότης Μωραΐτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συλλογή αποτελείται από δεκαπέντε διηγήματα μεσαίας έκτασης, δηλαδή μεταξύ 10 και 20 σελίδων, που όλα τους διαδραματίζονται στα τέλη του 19^ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Αγγλία. Ρεαλισμός, κινηματογραφικές σκηνές, γρήγορη γραφή, σωστή «σκοτεινή» ατμόσφαιρα, ιδανική μίξη κατάρας, μαύρης μαγείας και της καθημερινότητας εκείνης της εποχής, εναλλαγές σκηνών, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ποικίλη θεματολογία, κλιμακωτές εξελίξεις που δεν προϊδεάζουν για τη συνέχεια είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα μιας ανθολογίας κειμένων που με ξενύχτησαν και μου χάρισαν πολλές ανατριχίλες. Η γραφή ζωντανεύει με τέχνη και αφηγηματική δεινότητα τις διάφορες συνθήκες και εποχές, οι χαρακτήρες παρουσιάζονται με διεισδυτικά ψυχογραφήματα και οι ιστορίες ξεδιπλώνονται με τρόπο που δημιουργεί αγωνία για το τι θα γίνει παρακάτω αλλά και για το τι κρύβεται πίσω από τα όσια διαδραματίζονται. Επίσης, σε κάποια κείμενα παρατηρούμε κοινούς άξονες, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την απόλαυσή τους, μιας και η φαντασία του συγγραφέα είναι ανεξάντλητη: σε κάποιες υπάρχει προοικονομία αλλά η εξιστόρηση μας κάνει να αναρωτιόμαστε για το πώς φτάσαμε ως το σημείο καμπής με το οποίο ξεκινάνε, σε κάποια διηγήματα ο ήρωας έχει μια καλή ζωή όμως κάτι γίνεται κι αρχίζει να καταστρέφεται ή καταφεύγει στο όπιο χωρίς να είναι αυτό η αιτία της καταστροφής του, σε άλλα ο ήρωας έχει φτάσει στο κατώτατο σημείο κι αποφασίζει να γράψει την εμπειρία του ως παρακαταθήκη για όσους διαβάσουν το σημείωμα κλπ.

Στα «Δεκαπέντε βήματα προς την άβυσσο» ταξιδεύουμε από την Αλάσκα στη Βιρτζίνια κι από κει στο Λονδίνο, στην Κορνουάλη αλλά και στα Καρπάθια. Ζώα και άνθρωποι, μέντιουμ και σεάνς, στοιχειωμένα σπίτια, φαντάσματα και σκιές, παιχνίδια του μυαλού και ανυπόστατες φήμες, άντρες και γυναίκες, επιτυχίες και καταστροφές, τιμωρίες και αποδράσεις, φυλακές και βάλτοι ξεπηδούν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου και με ταξίδεψαν σε κόσμους μυστηριακούς, επικίνδυνους, φαινομενικά αθώους και άκρως συναρπαστικούς.

Βιβλίο Σκοτεινή κληρονομιά
Συγγραφέας Γιώργος Αγγελίδης
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Αγγελίδης έγραψε ένα δυνατό, έξυπνο και ευρηματικό μυθιστόρημα τρόμου που εκτυλίσσεται στο καθολικό μοναστήρι ενός αιγαιοπελαγίτικου νησιού. Η δράση ξετυλίγεται σε δύο κυρίως άξονες, στις αρχές του 1940 και στο 1996, σύντομα όμως ο τρόπος γραφής αναμιγνύει υποδειγματικά τις δύο φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους ιστορίες και μας ταξιδεύει πότε στο σήμερα και πότε στο χτες συστήνοντάς μας δύο διαφορετικές γυναίκες που έχουν να πολεμήσουν, να παλέψουν, να νικήσουν, να επιβιώσουν από τη σκοτεινή κληρονομιά που τις κυνηγάει. Ο τρόπος γραφής είναι τέτοιος που μπλέκει τη φαντασία με την πραγματικότητα, τους εφιάλτες που βιώνουν οι δύο ηρωίδες με τα πραγματικά γεγονότα που καλούνται να αντιμετωπίσουν, το σήμερα με το χτες. Οι εναλλαγές μεταξύ των διαφορετικών αφηγηματικών περιόδων κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον κι είναι έτσι δοσμένες που δε χάθηκα ούτε μπερδεύτηκα στιγμή. Ο συγγραφέας στήνει πολύ καλά τις ιστορίες του, με τους χαρακτήρες του να έχουν ένα παρελθόν που βγαίνει σιγά σιγά στην επιφάνεια μέσα από πρωθύστερα, συμβάλλοντας ακόμη περισσότερο στην αγωνία και στο μυστήριο. Ρεαλιστικές περιγραφές τοπίων και φύσης, ανθρώπων και καιρικών φαινομένων, καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις και μεταφορές που χαρίζουν λογοτεχνικότητα σ’ έναν αγώνα δρόμου προς την αλήθεια που θα ενώσει αυτές τις διαφορετικές περιόδους: «Τα σύννεφα γλιστρούσαν γοργά στον γκρίζο ουρανό. Θαρρείς και βιάζονταν στο δρόμο τους από το κορφοβούνι που τα έφτυνε μέχρι τη θάλασσα που τα ξεθώριαζε στην ανυπαρξία» (σελ. 11). Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ξεπηδάει μια ανάγλυφη και υποβλητική ατμόσφαιρα τρόμου που δε δημιουργείται από περιγραφές φρικαλεοτήτων ή άλλες εύκολες λύσεις. Καλά μελετημένο λεξιλόγιο, σωστή έμφαση στα γεγονότα που πρέπει τη στιγμή που πρέπει, καλοσχεδιασμένες ανατροπές μα πάνω απ’ όλα ένα πανέξυπνο παιχνίδι με τον αναγνώστη είναι μερικά μόνο από τα πλεονεκτήματα της συναρπαστικής αυτής περιπέτειας. Η αγωνία κορυφώνεται για διαφορετικό λόγο σε κάθε χρονική περίοδο, με κυρίαρχη τη βασική ερώτηση: πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους και τι συμβαίνει με το μοναστήρι που βρίσκεται πάντοτε μπροστά μας;

Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση γνωρίζουμε την Άννα, η οποία κλέβει ένα τετράδιο από το γραφείο της ηγουμένης και αρχίζει να γράφει μανιωδώς για όσα βλέπει και για όσα ακούει από τη στιγμή που ήρθε στη μονή. Ορφανή, τη μεγάλωσε ο θείος της και την έστειλε στο μοναστήρι της Κυράς των Αγγέλων για ασφάλεια και για δουλειά. Στο μοναστήρι λειτουργεί και οικοτροφείο που χρειάζεται μια κοπέλα για τις δουλειές, τα πράγματα όμως δεν είναι και τόσο αγγελικά. Τι απέγιναν οι γονείς της όμως και γιατί μεγάλωσε με τον θείο της; Θα επιστρέψει από τον πόλεμο; Η Άννα είναι πρόθυμη να δεχτεί αυτήν τη νέα ζωή, μόνο που είδε κάτι που τη φόβισε πολύ και γι’ αυτό άρχισε να ξετυλίγει ένα κουβάρι γεμάτο μυστηριώδη και αλλόκοτα γεγονότα. Πώς γίνεται μέσα σε μια νύχτα να εξαφανιστούν ταυτόχρονα και χωρίς ίχνη οι μοναχές του μοναστηριού και οι οικότροφοι; Δώδεκα μοναχές, η ηγουμένη και οχτώ ορφανές κοπέλες θα τυλίξουν την Άννα σ’ έναν ασφυκτικό κλοιό. «Ο δρόμος των Αγγέλων είναι επώδυνος. Όμως η σωτηρία της ψυχής και η θέωση αξίζουν κάθε είδους μαρτύριο. Σωματικό ή ψυχικό» (σελ. 131). Μήπως όμως αυτή η δικαιολογία δεν είναι αρκετή για να εξηγηθούν τα όσα αντικρίζει η Άννα και κάποιοι παίρνουν στα χέρια τους την κατάσταση για να πραγματοποιήσουν τα δικά τους ανομολόγητα σχέδια; Είναι πραγματικότητα ή οράματα αυτά που βλέπει η Άννα; Τι κρύβει το μοναστήρι; Τι θα συμβεί που θα ατσαλώσει τη θέληση της Άννας να μείνει και να λύσει τον αινιγματικό γρίφο με τις φριχτές σκηνές που βλέπει τη μια στιγμή αλλά εξαφανίζονται την επόμενη; Αποκούμπι και σημαντικό στήριγμα στον αγώνα της είναι ο κηπουρός Θεοχάρης με το ξύλινο πόδι, που εμφανίζεται σχεδόν ως δια μαγείας την πιο κρίσιμη στιγμή, επομένως μήπως έχει κι αυτός τα δικά του σχέδια;

Ταυτόχρονα, πάλι με πρωτοπρόσωπη γραφή, γνωρίζουμε και την Έμμα Σμιθ, μητέρα της Φιλίας, ενός κοριτσιού που συνεννοείται μαζί της με συσκευή επικοινωνίας γεμάτη εικονίδια. Η Έμμα, που βιώνει κακοποιητικές στιγμές στον γάμο της, βρίσκει τη δύναμη να ταξιδέψει στο νησί, αφήνοντας πίσω τη σκληρή και δύσκολη ζωή της μονογονεϊκής οικογένειας και τις διπλοβάρδιες σε φαστφουντάδικο στην Αμερική. Η Φιλία, ένα ιδιαίτερο παιδί, κρύβει επιθετικότητα και ξεσπά σε εκρήξεις βίας και μίσους και η μητέρα της κάνει σκληρό αγώνα για να κρατήσει όρθια τη μεταξύ τους σχέση, να τη βοηθήσει όσο και όπως μπορεί και να κερδίσει την εμπιστοσύνη και την αγάπη της. Η ζωή τους είναι δύσκολη, σκληρή, γεμάτη δάνεια και δουλειές του ποδαριού, με τους δικούς της ανθρώπους να της έχουν γυρίσει την πλάτη. Η παράδοξη και παράξενη κληρονομιά που την έφερε στην Ελλάδα είναι η αφορμή που θα της δώσει τη δύναμη για να κάνει τα πάντα ώστε να πάρει τη ζωή στα χέρια της, να γίνει δυνατή, ικανή να μεγαλώσει επιτέλους σωστά το παιδί της, να πάψουν να τη λυπούνται. Το χωριό Αμάραντος, όπου και το μοναστήρι, περιγράφεται με κάθε παραστατική λεπτομέρεια, ζωντανεύοντας με υπέροχο και ρεαλιστικό τρόπο ένα συνηθισμένο νησιώτικο χωριό, με τη μεσημεριανή του ραστώνη, τα ασβεστωμένα σπίτια, το καφενείο-ταβέρνα που ανοίγει μόνο το βράδυ, με τους κατοίκους να λείπουν στα χωράφια και τις γυναίκες να ετοιμάζουν το φαγητό στις πόρτες των σπιτιών, με τα παιδιά να τρέχουν ελεύθερα στα σοκάκια κλπ. Πόσο όμορφη και ειδυλλιακή εικόνα και πόσο ριζικά αλλάζει όταν οι κάτοικοι μαθαίνουν τον πραγματικό λόγο της παρουσίας της Έμμα στον τόπο τους. Τι συμβαίνει λοιπόν στο μοναστήρι που δημιουργεί την άκρως αντίθετη ατμόσφαιρα, αυτήν του φόβου και της αγωνίας; Γιατί όποιος ακούει γι’ αυτό μεταμορφώνεται από καλοσυνάτο και ευγενικό σε εσωστρεφή και ψυχρό συνομιλητή; Τι συνέβη κι έπαψε ο τόπος να είναι μετά τον πόλεμο καρπερός; Στο πλάι της Έμμα θα σταθεί ο γοητευτικός και ορθολογιστής ιερέας Ιάκωβος, που δε δίνει σημασία στις φήμες και στις δεισιδαιμονίες του χωριού για το μοναστήρι, αντιθέτως, προτιμά να σκέφτεται και να ερευνά. Η Έμμα τον ερωτεύεται και αποζητά τη βοήθειά του ώστε να καταφέρει να ξεπεράσει την εχθρότητα των κατοίκων και ταυτόχρονα να καταλάβει πώς και γιατί βρέθηκε μπλεγμένη με το μοναστήρι και τι μυστικά κρύβει. Μόνο που…

Η »Σκοτεινή κληρονομιά», με το ερεβώδες φόντο, τις αξέχαστες στιγμές τρόμου, τα υποδειγματικά πισωγυρίσματα μεταξύ πραγματικότητας και εφιάλτη, μεταξύ του σήμερα και του χτες, ξεδιπλώνει με μαεστρία και με αξιόλογο τρόπο δύο ιστορίες όπου πρωταγωνιστούν ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, άκρως ρεαλιστικοί, απόλυτα ανθρώπινοι, με καλοδουλεμένα αίτια και αιτιατά, δράσεις και αντιδράσεις. Καμία πρόταση δεν είναι περιττή και ακόμη και η παραμικρή λέξη είναι απόλυτα ταιριαστή με την κουλτούρα, τη νοοτροπία και τις αντιλήψεις του κάθε ήρωα που μας συστήνεται μέσα από το κείμενο. Η Άννα μεγαλώνει με τον θείο της που αναγκάζεται να πάει στον πόλεμο και καταλύει σ’ ένα μοναστήρι γεμάτο μυστικά, γεμίζει ερωτήματα αλλά πεισμώνει, παθαίνει σοκ με όσα αντικρίζει και με όσα, αντίθετα, της καταμαρτυρούν αλλά επιμένει να φτάσει στην άκρη του νήματος. Ταυτόχρονα, η Έμμα είναι μια γυναίκα που βιώνει έναν κακοποιητικό γάμο και αγωνίζεται να μεγαλώσει ένα παιδί με αναπηρία. Πώς βρήκε τη δύναμη να φύγει μακριά από τον δυνάστη της; Πώς θα είναι η σχέση της με την κόρη της από δω και πέρα; Ο συγγραφέας κατάφερε να διεισδύσει στην ψυχοσύνθεση δύο διαφορετικών γυναικών και να τις παρουσιάσει με πιστότητα και αληθοφάνεια, τοποθετώντας δίπλα τους εξίσου ολοκληρωμένες προσωπικότητες με τις οποίες συμπάσχουμε, θυμώνουμε, λυπούμαστε κλπ. Επιπλέον, οι έξυπνες και υπολογισμένες εναλλαγές στις εξελίξεις του παρόντος και του παρελθόντος αλλά και του ίδιου του περιστατικού, μιας κι εκεί που διαβάζουμε για κάτι, αυτό το ίδιο συμβάν αλλάζει οπτικές γωνίες, θέση στον χωροχρόνο και ξαναστήνεται υπό άλλες συνθήκες και με άλλους θεατές δημιουργούν ένα αείρροο καλειδοσκόπιο με ποικίλες οπτικές γωνίες που εμπλουτίζουν τη δράση. Για να μην αναφερθώ στην πανέξυπνη ανατροπή κοντά στο τέλος του βιβλίου που άλλαξε ριζικά τις οπτικές γωνίες κι έβαλε τα πράγματα στη σωστή τους θέση, μόνο και μόνο προσδίδοντας ακόμη περισσότερη φρίκη και αγωνία για τα όσα συνέβαιναν μπροστά στα μάτια μου αλλά δεν τους έδινα σημασία γιατί η ροή, οι εξελίξεις, με παρέσερναν αλλού! Πόσα διαχρονικά μηνύματα, πόσες καίριες παρατηρήσεις παρεισφρέουν ανάμεσα στις γραμμές, όπως για παράδειγμα: «…το παρελθόν ανήκει στο παρελθόν και δεν μπορεί να μας αγγίξει όσο δεν του το επιτρέπουμε» (σελ. 247). Και αργότερα: «Το παρελθόν έχει παρέλθει, δεν μπορούμε να το αγγίξουμε, να το αλλάξουμε, οπότε δεν έχει νόημα να το σκεφτόμαστε. Το μέλλον, πάλι, είναι αβέβαιο, οπότε είναι ανούσιο να επιχειρούμε να το τιθασεύσουμε πριν γίνει παρόν…Μπορεί να μην μπορούμε να αγγίξουμε το παρελθόν… μα εκείνο μας αγγίζει διαρκώς γιατί μας έχει ήδη αλλάξει. Μας έχει κάνει αυτό που είμαστε στο παρόν» (σελ. 305).

Το νέο μυθιστόρημα του Γιώργου Αγγελίδη είναι σαν ένα βάζο με μελάσα που βουτάς μέσα του γεμάτος περιέργεια να δεις τι υπάρχει στο κέντρο ή στον πάτο κι ώσπου να φτάσεις εκεί έχουν κολλήσει πάνω σου χιλιάδες λέξεις που συναποτελούν το περιεχόμενο του βιβλίου και τις κουβαλάς μαζί σου ως το μοιραίο και λυτρωτικό τέλος της ανάγνωσης. Παιχνίδια με το μυαλό του αναγνώστη, μάχες μεταξύ δεισιδαιμονίας και πραγματικότητας, διαρκές κυνήγι φανταστικού και ρεαλιστικού, η μια ιστορία βυθίζεται μες στην άλλη με τέτοιο τρόπο που αδιαφορούσα για το γιατί ενώνονταν, αφού με ενδιέφερε κυρίως το πώς ενώνονταν, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, τρόμος και σασπένς, ανατριχιαστικές περιγραφές που στήνουν υποβλητική ατμόσφαιρα σε κάθε σημείο του νησιού, του μοναστηριού, της εξοχής είναι μερικά μόνο από τα γνωρίσματα ενός δυνατού, καλού βιβλίου που θα θυμάμαι για καιρό.