Βιβλίο Το ημερολόγιο ενός δειλού
Συγγραφέας Βασίλης Παπαθεοδώρου
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Συχνά ακούω ότι τα παιδιά είναι σκληρά, άπονα, ωμά κλπ. Θα συμφωνήσω, όμως όλα έχουν και το μέτρο τους. Ο σχολικός εκφοβισμός υπερβαίνει κατά πολύ την απλή κοροϊδία μεταξύ συμμαθητών και τα ειρωνικά σχόλια για την εμφάνιση, το χρώμα επιδερμίδας ή τις σχολικές επιδόσεις κάποιου. Είναι ένα φαινόμενο που, αν παρατηρηθεί, πρέπει να εξαλειφθεί άμεσα και όχι οι καθηγητές να εθελοτυφλούν ή να αδιαφορούν. Ομολογώ ότι κι εγώ υπήρξα θύμα σχολικού εκφοβισμού αλλά σαφώς δεν ήταν τόσο έντονο, επίμονο και τρομακτικό όσο στην εποχή μας, που το θύμα κινδυνεύει από παντού: να γράψουν το κινητό του στις τουαλέτες, να το φωτογραφίσουν στο μπάνιο και να το γελοιοποιήσουν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλπ. Ανεξάρτητα από τον λόγο που γίνεται είναι επικίνδυνο για την ψυχική και σωματική υγεία του θύματος και καλό είναι να ενημερωθεί ο σχολικός και οικογενειακός περίγυρος. Δεν έχει να κάνει με «κάρφωμα», «ρουφιανιά» ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Το παιδί πρέπει να σωθεί από αυτό το αγκάθι που του καταστρέφει την ψυχολογία, την αντίληψη, τη νοοτροπία και τις επιδόσεις στο σχολείο.

Αυτά τα συναισθήματα μου προκάλεσε το νέο, εξαιρετικό βιβλίο του συγγραφέα Βασίλη Παπαθεοδώρου που ασχολείται με αυτό το φαινόμενο. Δεν έχω λόγια να περιγράψω πόσο καλογραμμένο είναι, πόσο αληθινό, τρισδιάστατο, προσεγμένο, ειλικρινές! Η συγγραφική του δεξιότητα φτάνει στο αποκορύφωμά της και η εμπειρία που έχει συγκεντρώσει γράφοντας τόσο καιρό για εφήβους αλλά και για παιδιά τον έχουν γεμίσει με ουσιαστικά εφόδια και πλέον είναι δεξιοτέχνης και στην εκφορά του λόγου, και στο στήσιμο της πλοκής και στον αξεπέραστο χειρισμό του θέματός του.

Ο Θοδωρής είναι ένα ευτραφές παιδί και πολύ καλός μαθητής γυμνασίου σε ιδιωτικό σχολείο των νοτίων προαστίων. Αυτό τραβά την προσοχή μιας παρέας παιδιών, τα οποία, με αρχηγό τον Νίκο, του κάνουν τον βίο αβίωτο. Τον σπρώχνουν, τον κλωτσάνε, του σκίζουν τα βιβλία, τον εκβιάζουν, τον φωτογραφίζουν στις τουαλέτες, εκμηδενίζουν τη σεξουαλικότητά του, τον χλευάζουν στο facebook. Ο Θοδωρής δεν μπορεί να αντιδράσει, γεμίζει ενοχές, ρίχνει το φταίξιμο στον εαυτό του, οι βαθμοί του πάνε από το κακό στο χειρότερο, δε βρίσκει ευχαρίστηση πουθενά, από φόβο μην ξεπεταχτούν από κάπου ο Νίκος και η παρέα του και του χαλάσουν τη μέρα.

Η ιστορία εκτυλίσσεται σε δύο περιόδους: στο χτες και στο σήμερα, στο ιδιωτικό σχολείο του τότε και στην Πάτρα του παρόντος, οπότε και οι δυο αντίπαλοι θα βρεθούν ξανά ενώπιος ενωπίω, αρκετά χρόνια μετά. Διαφορετικοί, κατασταλαγμένοι, πιο ώριμοι. Τι θα συμβεί; Σε τι βαθμό έχει επηρεάσει η πορεία της ζωής τους τα συναισθήματά τους; Τι πραγματικά συμβαίνει στην ψυχή του Νίκου και ξεκίνησε όλη αυτήν την ταλαιπωρία για τον Θοδωρή;

Είμαι στο τσακ να γράψω πολλά περισσότερα όμως υπάρχει μια τέτοια ανατροπή στο βιβλίο που σας αφήνω να την ανακαλύψετε μόνοι σας. Ο συγγραφέας δε χαρίζει μόνο αφειδώς εικόνες και στιγμές σχολικού εκφοβισμού που λες ότι συμβαίνουν ολοζώντανοι μπροστά σου, δεν εναλλάσσει μόνο τους αφηγητές (από τον Νίκο στον Θοδωρή και το ανάποδο), δεν υιοθετεί διαφορετικό λεξιλόγιο και τρόπο ορθογραφίας για κάθε συμπρωταγωνιστή του βιβλίου αλλά δίνει και μια τόσο τρανταχτή ανατροπή που ο τίτλος, η ιστορία, ολόκληρο το βιβλίο μπαίνουν σε νέα διάσταση!

Το βιβλίο είναι εξαιρετικό από κάθε άποψη και χαίρομαι που δε δίνει σαφή λύση ως προς το τι να κάνει ένα παιδί. Ο συγγραφέας επιλέγει να παρουσιάσει όλες τις πιθανές λύσεις και τις συνέπειές τους ώστε ο αναγνώστης να έχει μια πληρέστερη εικόνα και να πάρει στα χέρια του τη ζωή του. Ολοκληρωμένο, μεστό, αληθέστατο, ανατριχιαστικά γλαφυρό, το νέο βιβλίο του Βασίλη Παπαθεοδώρου καταπιάνεται με ένα σοβαρό πρόβλημα και χαρίζει την έμπειρη ματιά του ως καθηγητής και συγγραφέας για να βοηθήσει όσο γίνεται τα παιδιά που υφίστανται σχολικό εκφοβισμό.

Παιδιά, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με το Χαμόγελο του Παιδιού αν ντρέπεστε ή φοβάστε να μιλήσετε στην οικογένεια και τους φίλους σας. Εδώ θα βρείτε όλα τα προγράμματα και τις δράσεις που σχεδιάζει αυτός ο οργανισμός για να σας βοηθήσει. Πάντως, ό,τι κι αν συμβαίνει στη ζωή σας υπάρχει λύση και πρέπει να το χειριστείτε σωστά!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Το Σάββατο είναι η καλύτερή μου μέρα…Καταφέρνω να ηρεμήσω από όλη τη βδομάδα και δε με πιάνει το άγχος της Κυριακής, πως τη Δευτέρα θ’ αρχίσει ξανά το μαρτύριο. Το Σάββατο είμαι αισιόδοξος…δίνω υποσχέσεις στον εαυτό μου: πως θα χειριστώ διαφορετικά τα πράγματα…Υποσχέσεις που συνήθως ξεθωριάζουν από το μεσημέρι της Κυριακής, τότε με πιάνει ένα πλάκωμα στο στήθος που φεύγει συνήθως το πρωί της Δευτέρας, όταν μπαίνω στην τάξη και προσπαθώ να είμαι έτοιμος ν’ αντιμετωπίσω ό,τι είναι ν’ αντιμετωπίσω» (σελ. 60).

Εκπληκτικό απόσπασμα για το πώς διασκεδάζουν κάποια παιδιά στα πάρτι:

«Δεν υπάρχουν και πολλά να πω για το πάρτι. Μια μεγάλη παρέα από βλαμμένα που έχουν χωριστεί σε δυο ομάδες, μία να τη βρίσκει με το Game of thrones και η άλλη με το Walking dead…Δηλαδή πόσο πίσω μπορεί να μένει κανείς; Τρεις συμμαθήτριές μου να βγάζουν σαν τις τρελές selfies και να τις ποστάρουν αμέσως στο Facebook κάνοντας check in στη Βουλιαγμένη, μη και δε μάθει ο Ζούκεμπεργκ πού βρίσκονται. Και οι τρεις με duckface, να κάνουν πως παίζουν με τα μαλλιά τους γεμάτες νάζι, ξεράστε ελεύθερα κατάσταση. …το μόνο που ήθελα ήταν να τους κοπανήσω ένα τηγάνι στη μούρη, να τους μείνει το duckface μόνιμο» (σελ. 89).

«Καλά, έχει φοβερή πλάκα. Είναι μια παρέα από κάτι χαζοβιόλες που ποστάρουν συνέχεια, στίχους, τριαντάφυλλα με κάτι ατάκες του κ… που, και καλά, τις έχουν πει διάσημοι, μετά κάτι γατάκια και κάτι ηλιοβασιλέματα, κάνουν σαν τις παλαβές like η μία στην άλλη με κάτι σχόλια όπως Εξαιρετικό, Μάνια μου, !!!!!!!! Ψυχούλα μου εσύ ευαίσθητη και άλλα τέτοια, που χρειάζεσαι δεξαμενή για να ξεράσεις, γιατί ο κουβάς δε φτάνει» (σελ. 95-96).

«Καλά, ευτυχώς το έχω καταλάβει το κόλπο, ποστάρω τον εαυτό μου μωρό, ή ανεβάζω φωτό από γατάκια και σκυλάκια και λυσσάνε αυτές αντί για τα ζώα. Εννοείται πως σιχαίνομαι και τα ζώα και τα μωρά, τα πρώτα είναι για τις φόλες και τα δεύτερα για σφαλιάρες αλλά έτσι βγάζεις γκόμενα σήμερα, ευαίσθητος και καλά» (σελ. 112).

Και κλείνω με ένα inside joke, όπου ο αγαπημένος μας συγγραφέας εμφανίζεται ανωνύμως στο ίδιο του το βιβλίο:

«Καλά, έχουμε ξαναδεί συγγραφέα στο σχολείο, δηλαδή κάθε χρόνο μας κουβαλάνε κι από έναν, ειδικά στο δημοτικό μας τα ‘χαν πρήξει μ’ αυτούς. Μας βάζουν ν’ αγοράζουμε τα βιβλία τους, πολύ ενδιαφέρον, με κάτι πάπιες, κάτι φλαμίνγκο, κάτι τσιπούρες, κάτι σκυλιά και γατιά, κάτι δεν ξέρω κι εγώ τι, που στο τέλος όλοι τ’ αγαπάνε γιατί είναι ιδιαίτερα. Αντί να κάνουν, βέβαια, ό,τι θα έκανε κάθε νορμάλ άνθρωπος, δηλαδή να βάλει τα πουλερικά στο φούρνο με πατάτες, να κάνει τα ψάρια σούσι και να ρίξει φόλες στα υπόλοιπα…Υποτίθεται πως συζητάμε μαζί τους, με τους συγγραφείς, για τα προβλήματά μας και μας καταλαβαίνουν -ο νεότερος έχει είκοσι οχτώ φορές πάνω τα χρόνια μας και μας νιώθει. Ρε, άντε από δω…» (σελ. 171).

Βιβλίο Στη διαπασών
Συγγραφέας Βασίλης Παπαθεοδώρου
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα παιδί που ερωτεύεται μια κοπέλα που σκαλίζει κάτω από την επιφάνειά του και του βγάζει απίστευτα συναισθήματα. Που ανακαλύπτει μια αλήθεια για την πραγματική ταυτότητα του πατέρα του που τον σοκάρει. Που παίρνει τη ζωή της μάνας του στα χέρια του αλλά δεν βγάζει σε καλό. Ένα παιδί που νομίζεις ότι δεν έχει τίποτα να προσφέρει στην κοινωνία κι αναρωτιέσαι πότε θα πάει φυλακή. Κι όμως, ο συγγραφέας διάλεξε να μας πει την ιστορία ενός παιδιού με αισθήματα, χαρακτήρα, ντομπροσύνη και ανδρισμό. Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν τα αναγνωρίζει σε πρώτη φάση, τα γεγονότα της ζωής όμως τον φέρνουν αντιμέτωπο με τον πραγματικό εαυτό του, αυτόν που θέλει να κρύψει πίσω από τη βιτρίνα και τον δηθενισμό.

Η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, άμεση, διάφανη και ωμή. Ένα παιδί που βλέπει τον κόσμο του να ανατρέπεται και δεν ξέρει πού να στηριχτεί. Συγκινητικό και ειλικρινές. Ο συγγραφέας μάς μεταφέρει βαθιά στην ψυχολογία του εφήβου με τις πλάκες του, το νταηλίκι του, τις καταλήψεις του σχολείου (περιγράφει τα γεγονότα και τα αίτια των καταλήψεων επακριβώς, με υποδόριο χιούμορ, όπου το σηκώνει η περίσταση βέβαια). Δύο πολύ συγκινητικές σκηνές που με σόκαραν ήταν ο ξυλοδαρμός ενός ανάπηρου παιδιού και ο θάνατος μιας μητέρας. Και μετά;

Πάω να ακούσω τα τραγούδια που μας προτείνει ο συγγραφέας γιατί οι στίχοι είναι τόσο ωμοί και ειλικρινείς και έμπλεοι συναισθημάτων που θα ξανακούσω όσα ξέρω με καινούργιο αφτί και όσα δεν ξέρω με ανυπομονησία. Το βιβλίο είναι ένα έντυπο cd που θα θέλετε να ξαναδιαβάσετε, πότε με χαμηλή ένταση, πότε στη διαπασών.

Βιβλίο Ήμουν ένας bully 
Τίτλος πρωτοτύπου Ero un bullo
Συγγραφέας Andrea Franzoso
Μεταφραστής Φοίβος Μπότσης
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Andrea Franzoso έγραψε ένα ενδιαφέρον μυθιστόρημα που απευθύνεται κυρίως σε εφήβους αλλά και σε ενήλικες. Με γρήγορες εξελίξεις και πολλές αλλαγές στη ζωή του πρωταγωνιστή, καταγράφει το πώς και το γιατί ενός έφηβου επαναστάτη και ενήλικου μικροκακοποιού που προσπαθεί να καταλάβει ποια είναι η θέση του στην κοινωνία και κυρίως ποιος φταίει και έχει συγκεντρώσει τόσο θυμό μέσα του. Παρ’ όλο που στην περίληψη του οπισθόφυλλου αναγράφεται ένας ιερέας ως σημαντικό πρόσωπο, δεν είναι μόνο ο Ντον Κλαούντιο που επηρεάζει τον Ντάνιελ αλλά πολλά πρόσωπα σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του: συμμαθητές, κολλητοί, οι κοπέλες του, συγκρατούμενοι, ψυχολόγοι, όλοι τους τον βοηθάνε να χωθεί βαθύτερα στα λάθη ή τον κρατούν στην επιφάνεια. Ο συγγραφέας δεν είναι επικριτικός ούτε υποκειμενικός, αντίθετα, παρακολουθεί από κοντά τον ήρωα του βιβλίου του και καταγράφει με ακρίβεια τα περιστατικά και τις συνθήκες που θα τον οδηγήσουν στον κακό ή / και στον έντιμο δρόμο, με τις εξελίξεις πότε να πηγαίνουν προς τη μια μεριά και πότε προς την άλλη, με αποτέλεσμα να μη γνωρίζει ο αναγνώστης πού θα καταλήξει όλη αυτή η περιπέτεια.

Η δράση εκτυλίσσεται κυρίως  στην υποβαθμισμένη περιοχή του Κουάρτο Οτζάρο στο Μιλάνο όπου έφτασαν οι γονείς του Ντάνιελ για να ξεκινήσουν να επιβιώνουν με δουλειές του ποδαριού και μαθαίνουμε για την άσχημη μεταξύ τους σχέση που συχνά κατέληγε σε ξύλο κι από τις δυο μεριές, με καβγάδες για ασήμαντο λόγο, με τη μνησικακία και την περιφρόνηση να τους κατακλύζει, οπότε δε συγκρατούνταν ούτε μπροστά στα παιδιά, στον Ντάνιελ και στη μεγαλύτερή του αδελφή, Λουτσία. Ο πατέρας ποτέ δε συμπαραστάθηκε στον γιο του, αντίθετα, τον τσάκιζε λεκτικά χωρίς έλεος ενώ και οι δυο γονείς έκαναν λάθος χειρισμούς στην ανατροφή των παιδιών τους: ο Ντάνιελ είναι το χαϊδεμένο και τη μεγαλύτερή του αδελφή τη βάζουν να υποχωρεί στις απαιτήσεις του αλλά αν παραπονιόταν της ζητούσαν να δείξει ωριμότητα! Ο πατέρας φέρεται απαξιωτικά στον γιο του και τον προσβάλλει, διαλέγει με ακρίβεια τις πιο αιχμηρές λέξεις και δε διστάζει να σηκώσει χέρι όχι μόνο στη γυναίκα του μα και στην κόρη του. Αυτό το οικογενειακό περιβάλλον κάνει τον Ντάνιελ να μαζεύει θυμό, σιωπηλό, παγερό θυμό έτοιμο να εκραγεί.

Με αυτό το βάρος, ο μικρός ήρωας του βιβλίου πηγαίνει στο γυμνάσιο: «Το καλό παιδί έψαχνε τον δικό του χώρο, που του τον είχαν αρνηθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή. Ήταν θυμωμένος…Με όποιον του είχε κλέψει τα παιδικά του χρόνια. Με όσους ήταν πιο τυχεροί από εκείνον. Με όποιον ήταν ευτυχισμένος» (σελ. 29). Ζαβολιές, αποβολές, τιμωρίες, βίαια περιστατικά, εκφοβισμός αδύναμων μαθητών, έρωτας με διάφορες κοπέλες, ακόμα και παράλληλες σχέσεις. Στο πλάι του, ο κολλητός του, ο Μαξίμ, επίσης από διαλυμένη οικογένεια, με τον οποίο δημιουργούν συμμορίες, κλέβουν, χτυπούν, προκαλούν. «Στο Κουάρτο Οτζάρο η αξία ενός προσώπου μετριόταν με βάση τα εγκλήματά του, την ικανότητά του να μπαίνει φυλακή…Τον σεβασμό τον κέρδιζε ο πιο δυνατός, ο πιο παραβατικός, ο πιο εγκληματίας» (σελ. 77). Η φιλία τους, χωρίς να το καταλαβαίνουν, είναι σημαντική για τα δυο παιδιά, μιας και υποσυνείδητα αντιπροσωπεύει ένα προστατευμένο μέρος, έναν χώρο όπου εκφράζουν ανάγκες και φιλοδοξίες χωρίς προσχήματα και μυστικά. Η ραπ είναι το αποκούμπι του Ντάνιελ, περιγράφει τέλεια την πραγματικότητά του, βυθίζεται στη μουσική και στους στίχους της.

Από κει και πέρα τα πάντα είναι μονόδρομος: ληστείες τραπεζών που η επιτυχία τους τονώνει το ηθικό του παιδιού και κάνει τρελές σπατάλες αλλά και λάθη και φυσικά αναμορφωτήρια και φυλακές. Παραδόξως, όταν τον συλλαμβάνουν νιώθει αγωνία και ανυπομονησία από τη μια, υπερηφάνεια και επαναστατικότητα από την άλλη, δεν έχει συνειδητοποιήσει τι έχει κάνει και πόσο πλήγωσε την οικογένειά του και κυρίως τον εαυτό του. Μια σειρά από περιστατικά που τονίζουν την αξία της εμπιστοσύνης και ταυτόχρονα ο εγωισμός του Ντάνιελ, η αχαριστία του, η κακή του πλευρά είναι οι δύο πόλοι στους οποίους στηρίζεται το μυθιστόρημα ως το λυτρωτικό τέλος και η ρεαλιστική γραφή με έκανε να νιώσω πως ζούσα από κοντά όλα αυτά τα γεγονότα, τις επιπλήξεις, τις αποδράσεις, τις τιμωρίες. Το «Ήμουν ένας bully» είναι η συναρπαστική ιστορία ενός θυμωμένου παιδιού που άργησε να καταλάβει τι πραγματικά του φταίει, που γύρισε την πλάτη του στις ευκαιρίες και έζησε σκληρά περιστατικά που τον έφτασαν στα όρια της αντοχής του. Δυνατό, ρεαλιστικό και ανατρεπτικό κείμενο με απανωτές ανατροπές που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Τα χρώματα των παιδιών 
Συγγραφέας Αλέκα Τρίπου-Μάνου 
Εικονογράφος Γιώργος Χατζηβασιλάκης
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αλέκα Τρίπου-Μάνου έγραψε ένα ενδιαφέρον εφηβικό και όχι μόνο μυθιστόρημα που μου σύστησε ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, μου αποκάλυψε μυστικά και με γέμισε ποικίλα συναισθήματα. Η γραφή είναι γρήγορη και κινηματογραφική, οι διάλογοι ρεαλιστικοί και το κάθε παιδί της ιστορίας ανεβαίνει τον δικό του γολγοθά. Ο Αλέξης, μετά τη μετακόμιση του πατέρα του στη Νέα Υόρκη λόγω δουλειάς, αναγκάζεται να πάει με τη μητέρα σε άλλο σπίτι για να μπορέσουν να επιζήσουν κι έτσι αναγκαστικά αλλάζει και σχολείο. Η σχέση με τους γονείς του αρχίζει να γίνεται πιο εύθραυστη γιατί μια σειρά από γεγονότα τον κάνουν να νιώθει μόνος και αποξενωμένος. Η μητέρα του δείχνει σα να κρύβει κάτι, ο πατέρας του σπάνια του μιλάει από το τηλέφωνο: «Τόσο πολλές αλλαγές μαζεμένες, πώς να τα βγάλει πέρα ο καημένος ο μπαμπάς. Μην περιμένουμε λοιπόν να μπορεί να μας τηλεφωνεί όποτε μας αρέσει», υποστηρίζει η μαμά. Μετακόμισαν λοιπόν στο πατρικό του μπαμπά του, κοιμάται στο παιδικό του δωμάτιο που έχει κολλημένα αστεράκια στο ταβάνι κι αυτό νιώθει πως κατά κάποιον τρόπο τον συνδέει με τον μπαμπά του, σα να είναι αληθινά και τον ταξιδεύουν στην αγκαλιά του ανθρώπου που αγαπάει τόσο πολύ. Δε χορταίνει να ψάχνει το σπίτι, να περπατά στα σημεία που περπάταγε κι ο ίδιος, να κάθεται στη σκιά της ελιάς στον κήπο, να ακολουθεί τα ίχνη του παρελθόντος του. Έτσι ο Αλέξης ξεκινάει να γράφει ένα γράμμα στον πατέρα του κι ας θεωρεί αυτήν τη μορφή επικοινωνίας ξεπερασμένη, αφού μ’ ένα κλικ μπορείς να δεις και ν’ ακούσεις τον άλλον την ίδια στιγμή.

Παράλληλα, επίσης με πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μαθαίνουμε από τον πατέρα του Αλέξη τις δικές του εντυπώσεις από τη διαμονή του στη Νέα Υόρκη, πώς είναι η καθημερινότητά του, ποια τα καθήκοντά του, πού μένει και πού εργάζεται, πώς είναι οι συνθήκες, πώς είναι οι σχέσεις με τους νέους συναδέλφους, γιατί ο επίσης καινούργιος μετανάστης συνάδελφος Μπάμπης είναι τόσο εσωστρεφής και κλειστός και δεν του μιλάει σχεδόν καθόλου και πολλά άλλα. Βουλιάζει στη νοσταλγία και νιώθει βαθιά και αφόρητη μοναξιά που του μαυρίζει την ψυχή. «Οι κουβέντες με τον κόσμο είναι τυπικές, οι γύρω αδιάφοροι, λίγο πολύ όλοι κλεισμένοι στον εαυτό τους. Δύσκολο πράμα η ξενιτιά» (σελ. 67). Γιατί όμως βασανίζεται από εφιάλτες; Τι έχει συμβεί στο παρελθόν του που τον κυνηγάει ακόμη; Μου άρεσε πολύ ο διττός τρόπος με τον οποίο στήνεται η νέα ζωή του μπαμπά και η μεγάλη αποκάλυψη που έρχεται λίγο πριν το τέλος, η οποία και θα θέσει σε νέες βάσεις τη σχέση του με την οικογένειά του. Με ρεαλισμό κι ενδιαφέροντα μικρά και μεγάλα περιστατικά γνωρίζουμε την καθημερινότητα του Αλέξη στο καινούργιο σχολείο, τους νέους του συμμαθητές, τα μαθήματα, τους δασκάλους, τις σχέσεις που ξεκινάει να δημιουργεί. Υπόσχεται νοερά στον πατέρα του πως δε θα κάνει αταξίες, δε θα επιτρέψει με τη συμπεριφορά του να του την πουν για τίποτα και θα τον κάνει περήφανο με τη στάση του. Οι μπελάδες όμως έρχονται και αυτήν τη φορά, με αποτέλεσμα να μειώνεται η αυτοπεποίθησή του και να καταρρακώνεται η ψυχολογία του. Φτάνει σε σημείο για να πάψει ο νταής του σχολείου να τον χαρακτηρίζει «φυτό» να μπει κρυφά στο γραφείο των καθηγητών για να εξαφανίσει την άριστη κόλλα διαγωνίσματος που έγραψε, μόνο που έτσι θα γίνει μάρτυρας μιας σκηνής που θα φέρει στο φως σκοτεινά και ανομολόγητα μυστικά! Απανωτές εκπλήξεις θα του αλλάξουν την οπτική, θα βάλουν τη ζωή του σε νέες διαστάσεις και είναι στο χέρι του να χειριστεί τον θυμό και την πίκρα από τις νέες πληροφορίες.

Στην τάξη του Αλέξη έχουμε τον Φώτη που ήρθε από επαρχία, αφού οι γονείς του πήραν μετάθεση. Είναι χαρούμενος και ανέμελος παρά τις δυσκολίες που αναγκάστηκε να αλλάξει σχολείο στην τελευταία τάξη ερχόμενος στην Αθήνα, ακριβώς όπως και ο πρωταγωνιστής της ιστορίας. Κυκλοφορεί με πατερίτσες μετά από τροχαίο αλλά δε θέλει να συζητήσει γι’ αυτό. Μια μεγάλη ανατροπή θα φέρει στο φως την αλήθεια την κατάλληλη στιγμή και θα κλονίσει τη φιλία του με τον Αλέξη. Μαζί τους είναι ο σοβαρός και ήσυχος Βασίλης και η ζωηρή και φλύαρη Νεφέλη που έχει ακατάπαυστη ενέργεια και είναι η καλύτερη μαθήτρια της τάξης. Το κακό παιδί λέγεται Τάσος, είναι πλακατζής και μανιακός με τα στοιχήματα, ενοχλεί και αναστατώνει, κοροϊδεύει, είναι ένας νταής που δε χάνει την ευκαιρία να τρομοκρατήσει όποιον βρεθεί στο διάβα του. Καινούργια στην τάξη είναι και η προσφυγοπούλα από το Αφγανιστάν Χανιφέ, η οποία ξέρει κάπως τα ελληνικά και δείχνει να έχει ξαναπάει σε ελληνικό σχολείο, είναι σκυθρωπή, λιγομίλητη, κλειστή. Πέφτει κι εκείνη θύμα αστεϊσμών και κοροϊδίας στην τάξη αλλά η περίπτωσή της είναι πιο σκληρή, πιο άκαρδη. Υπόδειγμα αξιοπρέπειας και δυναμισμού, δέχεται ξαφνική επίθεση από εξωσχολικούς, αμύνεται αλλά κανείς δεν τρέχει να τη βοηθήσει είτε από σοκ είτε από αδιαφορία είτε από φόβο, γεγονός που θα κλονίσει τον κόσμο του Αλέξη και θα δει τα πράγματα με άλλο μάτι! Τέλος, ο κύριος Νικηφόρος, ο δάσκαλος της τάξης, ξεδιπλώνει τη δική του ιστορία, καταγράφει τα λάθη του στη διδασκαλία, ζητάει νοερά συγνώμη από τις μαθητές του για τις γκάφες που κάνει ή για τον λάθος τρόπο που αντιμετωπίζει κάποιες καταστάσεις. Χάρη σ’ εκείνον παρατηρούμε πιο ουδέτερα και αντικειμενικά τις σχέσεις μεταξύ των παιδιών και τις εξελίξεις στη φιλία του Φώτη, του Βασίλη και του Αλέξη. Γιατί όμως προσέχει περισσότερο τον Αλέξη; Τι του θυμίζει η παρουσία του παιδιού; Επίσης, δε χάνει ευκαιρία να μιλήσει κατά του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας με αφορμή τον αποκεφαλισμό του δασκάλου στο Παρίσι το 2020! Αυτό φούσκωσε φόβους, υποδαύλισε ρατσιστικά μίση και πυροδότησε αντιδράσεις με στόχο τη Χανιφέ από εφήβους που της την είχαν στημένη έξω από το σχολείο.

Η συγγραφέας γεμίζει το βιβλίο της με χιλιάδες μικρά και μεγάλα συναισθήματα, με πολλά και ενδιαφέροντα περιστατικά και χαρίζει σημαντικές αποκαλύψεις και ανατροπές σε κρίσιμα σημεία. Από τις καλύτερες στιγμές του βιβλίου είναι το περιστατικό εκφοβισμού της Χανιφέ, μιας και ο Αλέξης απογοητεύεται από την έλλειψη αντίδρασης ενός φίλου του που έδειχνε δίκαιος, δυνατός και υπεύθυνος: «Κι όποτε το έφερνα στον νου μου από εκείνη τη στιγμή και για αρκετό καιρό δεν ήταν παρά ένα ασήμαντο, ταπεινό, ξεπλυμένο γαλάζιο…» (σελ. 100). Αυτή η αδιαφορία όμως είναι και η ευκαιρία για ένα σημαντικό μάθημα ηθικής: «Πως όσο περισσότεροι βρίσκονται παρόντες τόσο λιγότερο πιθανό είναι κάποιος να αναλάβει δράση»! (σελ. 105). Και τι αντιπαραβάλλουμε στο επιχείρημα περί ουδετερότητας και απάθειας; Με αφορμή αυτά τα περιστατικά ξεδιπλώνεται μια σύντομη αλλά περιεκτική και αντικειμενική αναφορά στη μικρασιατική τραγωδία του 1922 ως το πιο απτό παράδειγμα προσφυγιάς, αναλύονται οι λόγοι και τα αίτια της καταστροφής κι όλα αυτά δημιουργούν ένα κύμα συμπάθειας και ουσιαστικής αγάπης προς τη Χανιφέ που εκφράζεται με τον πιο συγκινητικό τρόπο! Δάκρυσα όταν διάβασα με ποιον τρόπο αποφάσισαν οι συμμαθήτριες του κοριτσιού να την υποστηρίξουν και να ταυτιστούν μαζί της.

Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον, τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα που αποτυπώνει με ενάργεια και ζωντανεύει με ρεαλισμό μια παρέα σημερινών μαθητών δημοτικού με τα παιχνίδια τους, τα λάθη τους, τις δυσκολίες τους. Οι εναλλαγές πρωτοπρόσωπων αφηγήσεων (πατέρας, Αλέξης, δάσκαλος) ίσως κουράσουν ή δυσκολέψουν την ανάγνωση αλλά βοηθάνε στην πιο ολοκληρωμένη παράθεση των γεγονότων, μιας και οι τρεις αφηγητές επικαλύπτουν και συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον, εμπλουτίζοντας την ιστορία και φωτίζοντάς την απ’ όλες τις πλευρές. Το κείμενο είναι γεμάτο από αγνή φιλία, κινδύνους και ανατροπές, bullying, μαθησιακές και κοινωνικές δυσκολίες από παιδιά που αλλάζουν περιβάλλον και πρέπει να προσαρμοστούν, προκλητική συμπεριφορά από νταήδες, μια ποικιλία χαρακτήρων που ζωντανεύουν παραστατικά και με ενάργεια μα σχολική μονάδα του σήμερα. Με αφορμή μάλιστα την ξενιτιά του πατέρα στη Νέα Υόρκη και την προσφυγοπούλα του σχολείου ξεδιπλώνονται μέσα από συναρπαστικές ιστορίες και ενδιαφέρουσες εξελίξεις ο κοινός πόνος της απομάκρυνσης από την πατρική εστία, η μοναξιά και ο φόβος της απόρριψης στον νέο τόπο ή στην καινούργια ομάδα, ξεδιπλώνονται όλες οι εκφάνσεις ενός δίπολου με πολλά κοινά χαρακτηριστικά. Μετανάστης ή πρόσφυγας ο πόνος, οι δυσκολίες, η πίκρα είναι όλα ίδια, κοινά, πόσο μάλλον όταν αυτό γίνεται βιαστικά και αναίτια και φεύγεις για να γλυτώσει τη ζωή σου, εξ ου και τα πολλά κοινά με την καταστροφή του 1922. Σε κάποια σημεία, οι ωραίες παρομοιώσεις και μεταφορές («…άφησα την κουβέντα μου να κρέμεται σαν ξηλωμένο ρουχαλάκι», σελ. 160) ελαφραίνουν την ατμόσφαιρα.

«Τα χρώματα των παιδιών» είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα με διαφορετικούς και άκρως ρεαλιστικούς χαρακτήρες, των οποίων οι ποικίλες προσωπικότητες έχουν κι από κάποιο χρώμα που τους ταιριάζει ή αντιπροσωπεύει περισσότερο ή λιγότερο. Ανοιχτό ή σκούρο, χαρούμενο ή θλιβερό, με τις αποχρώσεις να έχουν και διάφορες ή διαφορετικές σημασίες που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά, γεμίζουν τις σελίδες. Κανείς όμως δεν έχει το ίδιο χρώμα ή απόχρωση από την αρχή ως το τέλος, μιας και ο Αλέξης με τα γεγονότα που αφηγείται και με την αντίδραση των φίλων και συμμαθητών του σε αυτά, σε άλλους βλέπει διαφορετικό χρώμα, σε άλλους αναπάντεχη απόχρωση και μέσα από αυτήν την πρωτότυπη οπτική ματιά ολοκληρώνονται οι χαρακτήρες του βιβλίου. Ανατροπές, εκπλήξεις και ιστορικά γεγονότα παρουσιάζονται σ’ ένα κείμενο που με γέμισε συναισθήματα, αν και σε κάποια σημεία μου φαινόταν πως η συγγραφέας παρασύρθηκε από την αφήγηση και δεν κατάφερε να εντάξει σωστά τα αίτια και τις αφορμές, εξ ου και τα παρέθεσε σχεδόν στο τέλος με κάποιες συμπερασματικές παραγράφους που ολοκληρώνουν την ιστορία εν είδει επιμύθιου. Ο Αλέξης και η παρέα του μου κράτησαν την καλύτερη συντροφιά και μου έμαθαν πολλά και σημαντικά πράγματα!

Βιβλίο Αυτό που κρύβεται στα δέντρα 
Συγγραφέας Ελένη Τασοπούλου
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Τασοπούλου έγραψε μια συγκινητική και δυνατή ιστορία για τη δύναμη της φιλίας και της συγχώρεσης, για τον χειρισμό της διαφορετικότητας και για τον πόνο της απώλειας. Με απλές προτάσεις και ρεαλισμό, με μικρά κεφάλαια και καλογραμμένους χαρακτήρες μας συστήνει τις πρώτες μέρες μιας έφηβης κοπέλας σε μια επαρχιακή πόλη. Η εσωστρεφής και συνεσταλμένη στάση της δυστυχώς δε βοηθάει τις συνθήκες: σκόρπιες οι κουβέντες και αμήχανα τα χαμόγελα με τα άλλα παιδιά, δε μιλάει στους συμμαθητές της, αφοσιώνεται στις αγαπημένες της ασκήσεις φυσικής και δεν κοιτάζει να εξερευνήσει το μέρος όπου ήρθαν με τη μητέρα της φεύγοντας από την Αθήνα για μια νέα αρχή μετά την τραγωδία που τις βρήκε. Οι φίλες που απέκτησε δεν ήταν από την αρχή δική της επιλογή. Δεν της είχε περάσει ποτέ από το μυαλό πως αυτά τα κορίτσια θα γίνονταν οι κολλητές της. Είναι εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες, έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες και αποτελούν τον εύκολο στόχο των συμμαθητών τους, οι οποίοι τις θεωρούν παράξενες και ιδιαίτερες. Να όμως που συμβαίνουν και θαύματα!

Η Αγγελική ζωγραφίζει πολύ ωραία και γίνεται κολλιτσίδα της Εύας όταν γυρνάνε μαζί τα μεσημέρια που σχολάνε και η Παναγιώτα, ένα κορίτσι που δε συμμετέχει στις ερωτήσεις των καθηγητών, μπαίνει απρόσμενα στην παρέα τους. Η συγγραφέας μάς συστήνει τρεις νέες κοπέλες με ενδιαφέρουσες προσωπικότητες και αρχίζει μέσα από κοινά περιστατικά, όμορφες αλλά και δύσκολες στιγμές να δείχνει πώς αυτή η φιλία τις μεταμορφώνει και τις βελτιώνει ως προσωπικότητες και ως μαθήτριες. Η μία αγαπάει το διάβασμα, η άλλη ζει φτωχικά και λατρεύει τον αθλητισμό στον οποίο διαπρέπει, η τρίτη ασχολείται με το σχέδιο μόδας αλλά είναι κακή μαθήτρια αλλά οι τρεις τους μεγαλώνουν με κοινές εμπειρίες, στηρίζει η μία την άλλη, γελάνε και κλαίνε αντάμα. Αυτό το ξεχωριστό δέσιμο ζηλεύουν οι υπόλοιποι συμμαθητές τους, οι οποίοι ξεκινούν να σκορπάνε ψιθυρίσματα από δω κι από κει με κακίες, μπηχτές, χολωμένες παρατηρήσεις και έκδηλη την απορία που η καλύτερη μαθήτρια της τάξης, η Εύα, κάνει παρέα με την αταίριαστη και απρόσιτη Παναγιώτα και με την αιθεροβάμονα Αγγελική! Ο Ηλίας, ο αγενής και αμελής πλακατζής της τάξης, η Στέλλα με την κλίση στα φιλολογικά μαθήματα, ο Γιώργος, ο Βαγγέλης και η Νάντια, ο Τζόνι ο κουλ, που απαντάει στις ερωτήσεις με ήσυχη και σχεδόν αδιάφορη φωνή, λες και εξηγεί κάτι απλό και αυτονόητο και άλλοι είναι ο μικρόκοσμος του επαρχιακού σχολείου όπου δημιουργούνται ποικίλες τρυφερές αλλά και σκληρές καταστάσεις.

Η Παναγιώτα και η Εύα ιδροκοπούν να ταιριάξουν στον κόσμο γύρω τους αλλά η Αγγελική κάνει τα πάντα να φαίνονται εύκολα, απλά, ακόμη και χαρούμενα. Οδηγός και βίωμα ζωής για την Εύα είναι τα όσα μοιράστηκε με τον πατέρα της ένα καλοκαιρινό μεσημέρι, όπου σ’ έναν γερμένο και αδιάφορο κορμό δέντρου ανακάλυψε κάτι που την ξάφνιασε, κι όλο αυτό ταιριάζει με τις ανθρώπινες σχέσεις, αφού δεν πρέπει να δίνουμε σημασία στην εξωτερική εικόνα και εμφάνιση κάποιου αλλά σε αυτό που κρύβεται μέσα του. Στη συνέχεια, κάτι που φαίνεται αθώο μπαίνει ανάμεσά τους και τις διαλύει. Ποιος το ξεκίνησε; Ποια παρασύρθηκε και πώς θα επανορθώσει; Είναι εύκολο ή δύσκολο; Πάνω που άρχισαν να κάνουν πρόοδο στο σχολείο, να προχωράνε μπροστά στη ζωή τους, να βρίσκουν αυτοπεποίθηση και θάρρος, η προδοσία τις έφερε ξανά πίσω στα πρώτα τους βήματα, τις διέλυσε. Κι ο εγωισμός μπαίνει στη μέση, τυφλώνει τον ένοχο, του δείχνει άλλους δρόμους, μακριά απ’ ό,τι ήξερε και τονίζει πως αυτές είναι οι σωστές, οι κατάλληλες παρέες. Είναι όμως έτσι ή κάτι πραγματικά λείπει; «Αυτό που κρύβεται στα δέντρα» είναι ένα δυνατό και τρυφερό εφηβικό μυθιστόρημα γεμάτο νοήματα και ανατροπές που με συγκίνησε και με γέμισε ποικίλα συναισθήματα.

Βιβλίο Το κορίτσι που δεν θυμόταν πότε φόρεσε την πανοπλία 
Συγγραφέας Μάγια Δεληβοριά
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Αλληγορία
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μάγια Δεληβοριά γράφει ένα δυνατό και συναρπαστικό αλληγορικό μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί κι είναι γεμάτο από σημαντικές παρατηρήσεις πάνω στην ψυχολογία και στα ανθρώπινα συναισθήματα. Πρόκειται για μια ιστορία που θα τη χαρακτήριζα αβίαστα «παραμύθι ενηλίκων» και που με γέμισε προβληματισμούς και σκέψεις χωρίς να με κουράσει ούτε στιγμή. Η πλοκή είναι έτσι δοσμένη που αναμιγνύει ιδανικά διαχρονικές αλήθειες, τις οποίες σπάνια παραδεχόμαστε στον εαυτό μας, με μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανομολόγητα μυστικά. Ο τρόπος που έρχονται τα ζώα αλλά και οι δευτερεύοντες χαρακτήρες στην πορεία της Μιράντας είναι καλοσχεδιασμένος και υποδειγματικός, μιας και κουμπώνουν άψογα πάνω στην κεντρική πλοκή και με κράτησαν σε αγωνία ως το τέλος. Οι περιπέτειες της πρωταγωνίστριας, τα περιστατικά που βιώνει, οι αλλαγές που υφίσταται με βοήθησαν να εστιάσω κι εγώ με τη σειρά μου σωστά στον δικό μου εαυτό, να βρω τον τρόπο να ανακαλύψω και να φροντίσω τις δικές μου πληγές και να αποδεχτώ ποιος πραγματικά είμαι χωρίς να βαρεθώ ούτε μια στιγμή διαβάζοντας αυτό το βιβλίο.

Το σύνδρομο του «λευκού ιππότη» είναι ένας όρος που\ χρησιμοποιείται για όσους θυσιάζουν τον εαυτό τους και τις δικές τους ανάγκες για το καλό και προς βοήθεια των άλλων. Έτσι και η Μιράντα, σώζει όσους κινδυνεύουν, επιδιορθώνει ζημιές, λύνει διαφορές, βοηθάει όπου και όπως μπορεί με μεγάλη προθυμία, με αποτέλεσμα η λευκή πανοπλία να αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της και να μην τη βγάζει ούτε στον ύπνο της ενώ ταυτόχρονα οι άλλοι ζητούν τη βοήθειά της κυρίως από τεμπελιά κι όχι από ανάγκη, σκορπώντας έτσι τις δυνάμεις του Λευκού Ιππότη χωρίς λόγο και χωρίς να το εκτιμούν. Η Μιράντα αποφεύγει να κοιτάξει τον εαυτό της χωρίς την πανοπλία γιατί δεν τον αναγνωρίζει. Αφοσιώνεται στο έργο της, ακόμη κι αν δε θυμάται πώς ξεκίνησε να δρα ως Λευκός Ιππότης, πότε και γιατί, νιώθοντας πως με την παρέμβασή της ο κόσμος γίνεται λιγότερο τρομακτικός και περισσότερο ασφαλής. Κάποια στιγμή όμως διαπιστώνει πως κανείς δεν της το αναγνωρίζει κι ακόμη χειρότερα έρχεται η μέρα που κανείς δε θέλει τη βοήθειά της ή, βοηθώντας κάποιους χωρίς να τους ρωτήσει, τους καταστρέφει τη ζωή. Φυσικά υπάρχουν πολλοί λευκοί ιππότες, η Μιράντα δεν είναι μόνη της, κουβαλούν μόνιμα ένα μεγάλο βάρος που τους στερεί πολλές χαρές, κάποιοι μάλιστα καμαρώνουν, δείχνουν περήφανοι για το φορτίο τους αυτό ή και το επιδεικνύουν, δεν παύει όμως να είναι φυλακή: «Δεν είναι καλό να ζούνε φυλακισμένοι οι άνθρωποι, ακόμα κι αν πρόκειται για λευκές πανοπλίες» (σελ. 135). Η ηρωίδα του βιβλίου κουράστηκε να της φέρονται οι άλλοι απαξιωτικά όποτε τελειώνει τη βοήθειά της, να την αγνοούν όταν δεν την έχουν ανάγκη, να γίνονται αγενείς. Μήπως όμως κατά βάθος η Μιράντα το κάνει γιατί περιμένει αντάλλαγμα, γιατί θέλει να την αποκαλούν σωτήρα και να νιώθει ανώτερη όλων, ακόμη και να ελέγχει αν όλοι κάνουν το σωστό που αυτή κρίνει ως σωστό; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν τη Μιράντα και συνεκδοχικά τον αναγνώστη.

Συνοδοιπόροι σε αυτό το μαγικό και σημαντικό ταξίδι προς τη γυναίκα με τον καθρέφτη είναι το άλογο της κοπέλας, ο Λευκός, η φωνή της λογικής στην πορεία της παράξενης παρέας, ο οποίος επίσης έχει ένα σκοτεινό παρελθόν για το οποίο δεν είναι υπερήφανος και τώρα έχει ταχτεί στο πλάι της Μιράντας για να την προστατεύει και να τη φροντίζει, σύντομα όμως διαπιστώνουμε πως τους δένει κάτι πιο βαθύ, κάτι κοινό για το οποίο κανείς τους δεν έχει ιδέα. Μαζί τους θα έρθει η γάτα Οφηλία, ένα πλάσμα με απρόβλεπτες διαθέσεις, που κοιμάται όλη μέρα και τα βράδια δεν πάει ποτέ στο ίδιο μέρος αφού ακολουθεί πάντα διαφορετικά δρομολόγια, είναι καυστική, ειρωνική, δηκτική, τολμηρή, αδιαφορεί για τον κίνδυνο ακριβώς γιατί έχει επιβιώσει από κάτι στο παρελθόν και πλέον δε φοβάται γιατί δεν έχει τίποτα να χάσει. Είναι ένα τραυματισμένο ζώο που ανακουφίζεται όταν εντοπίζει πληγές στους άλλους και δε διστάζει να τις ξύσει για να ματώσουν. Ποτέ δεν περίμενα πως το δικό της παρελθόν θα με έκανε να κλαίω και πως μια συγγραφέας θα μου παρουσίαζε με τέτοιο ανθρωπομορφισμό τα παθήματά ενός πλάσματος που αν δεν είχε γούνα θα έλεγα πως τα βίωσε άνθρωπος! Πόσο ιδιαίτερη είναι η σχέση της με τον Ζορό, πόσο μεγάλη η αγάπη τους, πόσο σκληρός ο αγώνας που δίνουν με τους «δράκους» της ψυχής τους ο καθένας μα και μαζί! Μακάρι να μπορούσα να γράψω περισσότερα αλλά θα χαθεί η μαγεία της αναγνωστικής έκπληξης, πάντως ας υπάρχουν πρόχειρα και κάποια χαρτομάντιλα. Επίσης, έχουμε ακόμη το τσοπανόσκυλο Ιβάν, ένα γέρικο και άκακο ζώο που θέλει να βοηθήσει και να οδηγήσει τη Μιράντα και την παρέα της στη μυστηριώδη γυναίκα, κάνοντας έτσι μια ηρωική έξοδο αντί να κάθεται να περιμένει τον θάνατο ξαπλωμένος δίπλα στο τζάκι. Θέλει να νιώσει τους ήχους και τις μυρωδιές της φύσης ξανά, μόνο που θα παίξει έναν απρόσμενο ρόλο στην ιστορία. Τι θα αντικρίσει λοιπόν αυτή η αλλόκοτη παρέα στο μαγικό ταξίδι ζωής που θα κάνουν; Πώς θα επηρεαστούν από τον Όλιβερ, τον γιατρό Σιμόν, τα χελιδόνια Λούνα και Φελίπε, την κακοποιημένη Ορνέλα, τη νοικοκυρά Ελβίρα και όποιον άλλον συναντήσουν;

Το νέο μυθιστόρημα της Μάγιας Δεληβοριά είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας και περιπέτειας, κινδύνου και ανατροπών για τέσσερις αταίριαστους φαινομενικά συνοδοιπόρους, με εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους χαρακτήρες που ο καθένας κάνει αυτό το ταξίδι για τους δικούς του λόγους. Σημαντικές έννοιες όπως ο θάνατος, η φιλία, ο εγωισμός, η κακία, η σκληρότητα, η πίστη στον εαυτό μας και η εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, ο έρωτας, οι προσδοκίες και η προδοσία, τα μυστικά που κρατάμε μέσα μας και μας δηλητηριάζουν αλλά πρέπει να βγουν (φουσκώνουν σαν κέικ γιατί αποτελούνται από λόγια που δεν ειπώθηκαν όταν έπρεπε και φωνές που δε βγάλαμε όταν πονέσαμε), οι ενοχές μέσα στις οποίες κάποιοι αφήνονται να πνιγούν και πολλά άλλα περνάνε μέσα από αυτές τις σελίδες με διακριτικό τρόπο, ωθώντας με να σταματήσω αρκετές φορές την ανάγνωση και να σκεφτώ, να προβληματιστώ, να αναρωτηθώ. Μαθήματα ζωής χαρίζουν ποικίλα συναισθήματα και βοηθάνε στην αυτογνωσία και στην αυτοβελτίωσή μας, με τη συγγραφέα να μην κρύβει την αρνητική πλευρά της ζωής: «-Δεν μπορείς να κάνεις κάποιον να ξεχάσει κάτι που τον πλήγωσε τόσο βαθιά. Και δεν μπορείς να κάνεις κάποιον να ξαναγίνει όπως ήταν πριν από αυτό. Κανείς δεν μπορεί να είναι ο ίδιος αφού τον χτυπήσει κεραυνός. Ξέρεις τι είναι αυτή η σκόνη που βλέπουμε κάτω, στο πάτωμά μας; Είναι η σκόνη από τον παλιό μας εαυτό που χάνεται κάθε μέρα. Αλλάζουμε συνέχεια, πόσο μάλλον ύστερα από τέτοια γεγονότα που μας σημαδεύουν με τον χειρότερο τρόπο…» (σελ. 180). Πρόκειται για ένα ισορροπημένο μυθιστόρημα που θα δώσει μια νότα αισιοδοξίας ακόμη και μπροστά στο τετελεσμένο και στο αναπόφευκτο. Δεν είναι όλα ρόδινα, φωτεινά και αισιόδοξα, στο χέρι μας είναι όμως να πιαστούμε από μια ελπίδα, από κάτι μικρό για να προχωρήσουμε μακριά απ’ ό,τι μας πλήγωσε κι αυτό βρίσκεται ξεκάθαρα στην ψυχή μας, εκεί κρύβεται η δύναμη για να φτιάξουμε έναν καινούργιο εαυτό. Όχι, δε φεύγουν οι «δράκοι» από μέσα μας, απλώς μικραίνουν και κάνουν χώρο στον επόμενο που θα φυτρώσει κι έτσι μαθαίνουμε να ζούμε, «με τα μικρά δρακάκια μας»!

«Το κορίτσι που δεν θυμόταν πότε φόρεσε την πανοπλία» είναι ένα εφηβικό και όχι μόνο μυθιστόρημα που θα θυμάμαι για πάντα, ευχαριστώντας το που με βοήθησε να βρω το μονοπάτι για τη δική μου αυτοβελτίωση και κατάφερε να μετατρέψει σε εύληπτες και κατανοητές προτάσεις όλο αυτό το κουβάρι που λέγεται ψυχή, ένα μαγευτικό, προκλητικό μα και δύσκολο σύνολο που κουμαντάρει ακρίτως νου και σώμα. Πρόκειται για ένα ταξίδι ζωής από ένα υπέροχο, καλογραμμένο, ανατρεπτικό, συναρπαστικό μυθιστόρημα, με απρόσμενους χαρακτήρες και διαρκείς ανατροπές. Η ένταση και η αγωνία μεγαλώνουν όσο πλησιάζουμε στη γυναίκα με τον καθρέφτη, όχι μόνο γιατί αναρωτιέμαι τι υπάρχει εκεί μέσα αλλά γιατί ένιωθα πως πλησιάζουμε στο τέλος κι έτσι ξέρω πως μετά λύπης μου θα αποχωριστώ αυτήν την υπέροχη παρέα. Τι θα αντικρίσει άραγε στον καθρέφτη η Μιράντα που θα δώσει νέο νόημα ή μπορεί και να ολοκληρώσει τη ζωή της; Είναι έτοιμη ψυχοσυναισθηματικά για μια τέτοια κίνηση; Είναι σωστό να κουβαλάμε τις πανοπλίες μας και να θυσιαζόμαστε για τους άλλους ή μήπως να κρατάμε ένα μέτρο ισορροπίας ανάμεσα στα δικά τους και στα δικά μας «θέλω»; Θα το ξαναδιαβάσω σύντομα!

Βιβλίο Άρωμα ευγενείας: Άγιος Ευγένιος 
Συγγραφέας Διονύσης Λεϊμονής
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Νάμα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Γεννήθηκε στο Μέγα Δένδρο της Αιτωλοακαρνανίας και πραγματοποίησε σπουδές και μαθητείες σε σημαντικά ιστορικά μοναστήρια (Σινά, Άγιον Όρος κ. α.). Χειροτονήθηκε διάκονος και στη συνέχεια πρεσβύτερος. Το 1636 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις κάλεσε στην Κωνσταντινούπολη τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα, στο πλάι του οποίου μαθήτευε ο Ευγένιος, ο οποίος έζησε από κοντά τις περιπέτειες του Πατριάρχη και έζησε φριχτούς διωγμούς λόγω της εμμονής του στην ορθοδοξία. Μετά τον θάνατο του Πατριάρχη και διάφορες περιπέτειες, άρχισε να διδάσκει στην Άρτα, στο Αιτωλικό και στο Καρπενήσι, αναδεικνύοντας μεταγενέστερους πατριάρχες και επισκόπους. Ήταν φιλάνθρωπος και φωτισμένος δάσκαλος και άφησε πίσω του αξιόλογο συγγραφικό έργο. Το 1982 ανακηρύχθηκε όσιος και η μνήμη του εορτάζεται στις 5 Αυγούστου.

Ο Διονύσης Λεϊμονής ζωντανεύει με τη λυρική του πένα και τον προσεγμένο λόγο του αυτόν τον σημαντικό άνθρωπο. Πώς και γιατί θέλησε να αφιερωθεί στον Θεό, πώς κέρδιζε τους συνομιλητές του με την έμφυτη ευγένειά του, πώς κατάφερε να ξεπεράσει τους φόβους του και να περπατήσει στον αισθητό κόσμο, ποιοι τον βοήθησαν στον δρόμο του χριστιανισμού, γιατί στράφηκε με τόσο πάθος στον φωτισμό των αμαθών, ποια ήταν η σχέση του με τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα, τι τον κράτησε στο Αιτωλικό ώστε να ιδρύσει εκεί Σχολή, ποια ήταν τα επιτεύγματά του τα τελευταία χρόνια της ζωής του και άλλα πολλά καταγράφονται με ενάργεια και λιτή αφήγηση σε αυτό το βιβλίο. Το κείμενο διαπνέεται από χριστιανική αγάπη και πίστη προς τη δύναμη και την ουσία του Θεού, υπάρχουν όμως και αρκετά ιστορικά στοιχεία που δίνουν ρεαλισμό στα γεγονότα και ζωντανεύουν παραστατικά τον βίο του οσίου. «Άρωμα ευγένιας» διαχέεται στη μυθιστορηματική βιογραφία που ετοίμασε ο Διονύσης Λεϊμονής για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες και μου έμαθε πολλά για έναν άνθρωπο που διήγε έναν πεφωτισμένο βίο και δίδαξε και ενέπνευσε σημαντικές στο μέλλον προσωπικότητες.

Βιβλίο Φωτιά
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Πολυχρόνης Κουτσάκης γράφει ένα δυνατό εφηβικό μυθιστόρημα που διαβάζεται όμως και από μεγαλύτερους με θέμα τα ηθικά διλήμματα στα οποία μπαίνουμε όταν τα πράγματα ανατρέπονται ριζικά στις ζωές μας. Στήνει μια αρχικά τρυφερή ιστορία ανάμεσα σε δύο εφήβους που προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και κουλτούρες και τη μετατρέπει στη συνέχεια σ’ ένα αγωνιώδες ψυχολογικό θρίλερ όπου βυθίστηκα γεμάτος αγωνία μέχρι να δω πώς και γιατί απομακρύνθηκαν ο Θωμάς Ηλιόπουλος και η Άννα Δενιέρη, τι συνέβη και πώς θα αποδοθεί η δικαιοσύνη που αναμένεται μετά από μια καταστροφή όπως η πυρκαγιά σε τράπεζα. Η ενναλακτική πρωτοπρόσωπη αφήγηση Άννας και Θωμά είναι χρήσιμη και απαραίτητη για τις ποικίλες συναισθηματικές και ψυχολογικές διακυμάνσεις των δύο παιδιών και δημιουργεί έναν αναγνωστικό αγώνα τένις, με τη ματιά να περνάει από τον έναν στον άλλον και να ζωντανεύουν σκηνές και γεγονότα μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Τα παιδιά είναι μαθητές της Β΄ Λυκείου σ’ ένα σχολείο στο Μαρούσι. Εκείνη έχει χάσει τη μητέρα της από καρκίνο ενώ ο πατέρας της αδιαφορεί για την παρουσία της και ζει με τη μητριά της. Είναι καθηγητής ιατρικής και περιζήτητος στα ΜΜΕ λόγω της οργάνωσης «Γιατροί της Γης» που ίδρυσε για όσους έχουν ανάγκη σε όλο τον πλανήτη. Η Άννα, παρά το πλούσιο οικονομικό υπόβαθρο, βοηθάει κάθε κατατρεγμένο και αδύναμο, κινητοποιείται, παρακινεί και άλλους σε διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις. Νιώθει πως ζει σε κινούμενη άμμο και όχι σε σπίτι. Εκείνος ζει με μια οικογένεια που δεν έχει πολλά χρήματα, μετακόμισε πρόσφατα με τη μητέρα του στο Μαρούσι για να είναι κοντά στη δουλειά της, αφήνοντας πίσω του το αγαπημένο και γνώριμο Περιστέρι. Νιώθει παρείσακτος στο σχολείο, μένει έξω από τις κλίκες που ήδη έχουν δημιουργηθεί από το γυμνάσιο και θυμώνει με τα φλωροπαιδάκια που δεν έχουν ιδέα τι θα πει δυσκολία αλλά το παίζουν επαναστάτες. Πιστεύει σε οτιδήποτε καλό γίνεται, αρκεί να μην είναι δήθεν και να μην πνίγει όσους διαφωνούν με αυτό. Αντιπαθεί τον αριστερισμό, παραμένει όμως σε ένα δικό του σύμπαν κοσμοθεωρίας, το οποίο δείχνει αρκετά τεκμηριωμένο. Κανένα από τα δυο παιδιά δεν ακολουθεί την ιδεολογική γραμμή της οικογένειάς του, αντίθετα, οι δυσκολίες που βιώνουν τους ωθούν να στραφούν είτε σε αντιδραστικές κινήσεις (Άννα) είτε να κλειστούν στον εαυτό τους (Θωμάς). Γι’ αυτό η Άννα τελικά παραδέχεται πως ο Θωμάς της αρέσει, γιατί μιλάει με κάποιον που κοιτάζει το ίδιο πράγμα μ’ εκείνη αλλά καταλαβαίνει κάτι διαφορετικό. Δίπλα τους έχουμε μέλη της οικογένειάς τους, φίλους και συμμαθητές, με προεξάρχοντες τον ετεροθαλή αδελφό της Άννας, Γιάννη, και την κολλητή της, Λούνα, πρώην Ερμιόνη, ένα γκοθ τυπάκι που το συμπάθησα από την αρχή ενώ ο κολλητός του Θωμά, Στέλιος, είναι ομοφυλόφιλος και ζει τον πρώτο του έρωτα, νιώθει μάλιστα τόσο δυνατός που ετοιμάζεται να μιλήσει στους γονείς του γι’ αυτό.

Η ιστορία ξεκινάει με την κατάληψη του σχολείου, οπότε βλέπουμε από κοντά τον τρόπο λειτουργίας του δεκαπενταμελούς μ’ έναν πρόεδρο-τηλεστάρ, μαθητές που βαριούνται και τους βολεύει να μείνει το σχολείο κλειστό και από την άλλη συμμαθητές που φοβούνται να αντιπαρατεθούν στον πρόεδρο ή τον γλείφουν. Επίσης ξεπηδούν μικρογραφίες των σημερινών σχολικών κοινοτήτων με παραστατικές λεπτομέρειες που ζωντανεύουν με ενάργεια μια σημερινή σχολική πραγματικότητα. Για παράδειγμα: «Η δημόσια εκπαίδευση είναι μέτρια, ψιλοχάλια, ελεεινή, για τα μπάζα, για φτύσιμο, πες ό,τι θες…όμως εγώ δεν έχω άλλο μέσο για να μάθω οτιδήποτε» (σελ. 76-77). Το μυθιστόρημα καταφέρνει να καταγράψει αρκετές διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις και απόψεις, μόνο και μόνο για να δείξει τον πλούσιο κόσμο των ιδεών, να τονίσει τις διαφορές του πρωταγωνιστικού ζευγαριού και να στηρίξει πάνω σ’ αυτές ένα ενδιαφέρον, ανατρεπτικό μυθιστόρημα γεμάτο διαχρονικές σκέψεις, τρυφερότητα αλλά και ωμότητα, δικαιοσύνη και αλήθειες.

Το κείμενο είναι πυκνογραμμένο και μεστό, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες, μελετημένο κοινωνικό και πολιτικό φόντο, και ακροβατεί ανάμεσα στο ρομάντζο, το κοινωνικό και το αστυνομικό είδος. Οι έφηβοι χαρακτήρες μιλούν φυσιολογικά, με ελάχιστες λέξεις που χρησιμοποιούν οι συμμαθητές τους εν είδει μόδας αφού διαβάζουν πολύ και οι δύο κι έχουν συγκροτήσει ισχυρό τρόπο σκέψης (κάπου κάπου βέβαια ο έρωτας σκάβει λίγο τα χώματά τους για να τους φέρει πιο κοντά), ακούνε Matchbox 20 (δεν τους ήξερα), κάνουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις με αφορμή την κατάληψη, πετάνε μπηχτές ο ένας στον άλλον και ξεκινάει τόσο όμορφα ο έρωτάς τους. Και ξαφνικά ξεσπάει η φωτιά κι ο συγγραφέας μάς πηγαίνει τρεις μήνες μετά, με τα πάντα διαλυμένα στις ζωές όλων και μας δείχνει μέσα από πρωθύστερα και μαρτυρίες τι συνέβη τότε, ποιοι επηρεάστηκαν και γιατί μα κυρίως τι συνέβη ανάμεσα στην Άννα και τον Θωμά και δεν είναι πια μαζί. Τα συναισθήματα της πίκρας και της αδικίας είναι διάχυτα, ο συγγραφέας μοιράζει ερωτήματα και δείχνει τα υπέρ και τα κατά κάθε απόφασης για εκδίκηση ή τιμωρία ή νέα καταστροφή, χωρίς να υποστηρίζει καμία και χωρίς να εγείρει μίσος. Καταγράφει μια δυσάρεστη κατάσταση και την ψυχολογική κατάσταση των εμπλεκομένων ενώ ταυτόχρονα αποδομεί το όμορφο, τρυφερό και ρομαντικό love story των δύο παιδιών δημιουργώντας ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό κατά παντός υπευθύνου. Σε κάθε σελίδα ο Θωμάς «γκρεμίζεται» όλο και περισσότερο, η Άννα πλησιάζει όλο και πιο κοντά σε μια φριχτή αλήθεια που θα καταστρέψει για πάντα τη ζωή της και αναρωτιόμουν πώς θα μπορούσε να τελειώσει ένα τέτοιο βιβλίο, χωρίς να πέσει στις παγίδες που το ίδιο το κείμενο στήνει σε αυτόν που το γράφει. Ευτυχώς μιλάμε για τον Πολυχρόνη Κουτσάκη, που ξέρει να τιθασεύει τις ιδέες και την πλοκή των βιβλίων του χωρίς ακρότητες και βιασύνες, οπότε εδώ το τέλος είναι λυτρωτικό, ανακουφιστικό και άκρως απαραίτητο.

Τι είναι δίκαιο και τι σωστό; Επιτρέπεται κάποιος να πάρει την κατάσταση στα χέρια του; Πώς μπορεί η αδικία να τυφλώσει κάποιον και να τον οδηγήσει σε αυθόρμητες, απερίσκεπτες αντιδράσεις; Πώς είναι να ξέρεις πως όσοι σου έχουν κάνει κακό κυκλοφορούν ελεύθεροι κι ατιμώρητοι; Γιατί το «κράτος δικαίου» είναι τόσο τρύπιο; Γιατί αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες και κωλυσιεργίες; Το αίσθημα ευθύνης και το στίγμα του καταδότη συγκρούονται σε μια σειρά από ηθικά διλήμματα που ξεπηδούν από τις απρόσμενες εξελίξεις του δεύτερου μέρους. Ένα δυνατό και ανατρεπτικό ποικιλόμορφο μυθιστόρημα, λες και οι αδελφοί Γκριμ συναντιούνται με τον Μιχαήλ Μπακούνιν στο ίδιο βιβλίο. «Κάποτε πίστευα πως οι καλοί ανταμείβονται για την καλοσύνη τους -τώρα πια πιστεύω πως, αν προσπαθήσουν πολύ, οι καλοί έχουν μισή ελπίδα να τα καταφέρουν» (σελ 274).

Βιβλίο Blackbird-Μαυροπούλι 
Τίτλος πρωτοτύπου Blackbird
Συγγραφέας Matthias Brandt
Μεταφραστής Βασίλης Κωστόπουλος
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται μέσα σε ένα χρόνο σχεδόν και ζωντανεύει μια τυπική ήσυχη πόλη της Γερμανίας χωρίς ιδιαίτερες προοπτικές. Φωτογραφίζει τη ζωή μιας παρέας παιδιών με τις κλασικές αντιδράσεις τους και τον τρόπο σκέψης που όλοι μας στην ηλικία τους είχαμε επίσης υιοθετήσει. Η ψυχολογία και η κοσμοθεωρία του Μότε δίνεται πολύ σωστά και φροντισμένα και μέσω αυτών γνωρίζουμε το οικογενειακό και σχολικό του περιβάλλον, τις φοβίες του, τα προτερήματά του, τις επιδόσεις του στα μαθήματα και στη γυμναστική, την αγαπημένη του μουσική κ. ά. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, σχεδόν προφορική, με έντονο χαρακτηριστικό λεξιλόγιο, κοφτές και σύντομες φράσεις, επαναλήψεις κλπ, κάτι που δίνει ρεαλισμό, χωρίς να κουράζει όμως. Παρέες, τσιγαριλίκι, βαρετά μαθήματα, θρασύδειλοι καθηγητές, ένας έρωτας κι ένας κολλητός που παλεύει για τη ζωή του, όλα αυτά σε ένα περιβάλλον που δεν κατανοεί και δεν τον καταλαβαίνει. Ένα αντικείμενο, ένα χρώμα, ένας άνθρωπος που θα δει ή θα συναναστραφεί μαζί του θα του φέρουν στο νου στιγμές από τη σχολική και την οικογενειακή του ζωή, ανοίγοντας έτσι παρενθέσεις με σημαντικές και αναπάντεχες παρατηρήσεις πάνω σε όλα όσα απαρτίζουν τον μικρόκοσμό του.

Ομολογουμένως, το κείμενο ξεκίνησε αρκετά δυνατά, με συγκινητικές στιγμές, ενδιαφέρουσες σκέψεις κι ένα αδρά σκιαγραφημένο αδιέξοδο. Ο κολλητός του Μότε, Μάνφρεντ Σνέλστιγκ ή Μπόγκι, μπαίνει στο νοσοκομείο με καρκίνο και παύει να είναι ο φίλος του: «Και πώς θα γινόταν, παρακαλώ, κάτι τέτοιο, δηλαδή να αισθάνεται σαν ένας από μας, άμα κάθεται όλη μέρα με πετσετέ πυτζάμες σ’ αυτό το σκατοδωμάτιο με την καμηλοπάρδαλη, ενώ εμείς την ίδια ώρα την πέφτουμε με τα μούτρα στον κόσμο» (σελ. 30); Πώς θα χειριστεί ο νεαρός πρωταγωνιστής αυτήν την κατάσταση; Φυσικά θυμώνει: «Αυτός όμως ήταν που έπρεπε να βάλει τέλος σ’ αυτή τη μαλακία, κάτι να κάνει, ρε Θεούλη μου… ήθελα πίσω την παλιά μου ζωή, μαζί μ’ αυτόν μέσα, με το Μπόγκι» (σελ. 30-31). Είναι καταπέλτης: «Για τα πραγματικά σημαντικά πράγματα που νιώθει κανείς, πιθανώς δεν υπάρχουνε λόγια. Σίγουρα δεν είναι τα σωστά. Και αναγκάζεσαι να το παίζεις απλά άνετος. Διότι πρέπει να μιλάμε για τα πάντα. Για να μη χρειαστεί να σταματήσει ο κόσμος, για να προχωρήσει παρακάτω όπως όπως» (σελ. 31).

Ταυτόχρονα, ο πατέρας του μετακομίζει με τη νέα του σύντροφο μακριά: «Για να ‘μαι σωστός, το σπίτι τους δεν ήταν ακριβώς στου διαόλου τη μάνα, από κει πάντως μπορούσες να τη δεις» (σελ. 10). Τι τραγική συμβίωση: «Το βράδυ στο καθιστικό πέσαμε μούρη με μούρη με τον πατέρα μου, συναντηθήκαμε εκεί τυχαία. Δεν ξέρω αν είχε συμβεί ποτέ να συμπέσουμε εκτός από τυχαία» (σελ. 35). Η μόνη άμυνα του Μότε απέναντι στο διαζύγιο είναι η αδιαφορία: «Αισθανόμουνα ότι οι γονείς μου, προπάντων η μητέρα μου, περίμεναν μονάχα την κατάλληλη στιγμή που θα μπορέσουν να μου φορτώσουν ένα πρόβλημα, επειδή αυτοί ήταν στα χωρίσματα» (σελ. 62). Συγκινητική είναι η διαπίστωση για τη στάση του απέναντι στη μάνα του: «…δεν ήθελα να ξεφύγω από την ίδια αλλά μοναχά από τη βλαμμένη τη στενοχώρια της. Η δική μου με τον Μπόγκι μου ‘φτανε» (σελ. 69). Είναι ένα παιδί που βλέπει αλλαγές στη ζωή του και δεν ξέρει πώς να τις χειριστεί γιατί δεν πρόλαβε να μάθει. «Όλα τα συναισθήματα συνωστίζονταν μέσα μου και δεν γινότανε πλέον να ξεχωριστεί το ‘να απ’ τ’ άλλο» (σελ. 32). Άλλωστε: «Οι σκέψεις δεν είναι ότι χτυπάνε και ζητάνε άδεια προτού μπούνε. Απλά εμφανίζονται κάποια στιγμή μπροστά σου» (σελ. 31).

Από την άλλη, ερωτεύεται τη Ζακλίν Σμίντεμπαχ, κάτι καλοδεχούμενο σχεδόν γιατί ο τρόπος που την προσεγγίζει, που την επιθυμεί, που την ακολουθεί τον οδηγεί σε απανωτές γκάφες και δημιουργεί εκρήξεις γέλιου! Βέβαια, από ένα σημείο και μετά ένιωσα πως «έκανε κοιλιά» η πλοκή, παρ’ όλο που οι παρατηρήσεις και τα περιστατικά εξακολουθούσαν να είναι ενδιαφέροντα και όχι τόσο ανατρεπτικά, παρ’ όλ’ αυτά συνέχισα ως το τέλος και αποζημιώθηκα με το αγαπημένο μου κεφάλαιο 16 να σβήνει κάθε αντίρρησή μου, μιας και καταγράφει με τον καλύτερο τρόπο όλο αυτό το συναισθηματικό μπλέξιμο του παιδιού.

Blackbird είναι στα αγγλικά το κοτσύφι που κοιτάει έξω από το παράθυρο του νοσοκομείου ο Μπόγκι αλλά θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι ενδεικτικός και για πολλά άλλα πράγματα μέσα στο μυθιστόρημα. Το βιβλίο αφορά την ψυχολογία ενός εφήβου που καλείται να αντιμετωπίσει δύο απρόσμενες αλλαγές στη ζωή του και παρακολουθούμε τις ψυχοσυναισθηματικές του αντιδράσεις επ’ αυτών. Πότε με χιούμορ, πότε με συγκίνηση ξεδιπλώνεται ο μοναχικός δρόμος προς την ωρίμανση και το παιδί ζει κάποια γεγονότα που θα τον αλλάξουν για πάντα, αναζητώντας απεγνωσμένα τον σωστό τρόπο για να τα αντιμετωπίσει.

Βιβλίο Στο πάρκο με τις νεραντζιές
Συγγραφέας Ιωάννα Αργυρού
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον τρυφερό και ρεαλιστικό εφηβικό μυθιστόρημα που καταγράφει τα προβλήματα αυτής της δύσκολης ηλικίας και ζωντανεύει τις δύσκολες στιγμές που φέρνει ένα διαζύγιο και μια νέα αρχή στην ψυχοσύνθεση των παιδιών. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη εν είδει ημερολογίου, όπου πότε ο Έκτορας και πότε η Λίζα καταγράφουν τις μέρες τους, τα προβλήματα, τα λάθη, τις ανησυχίες, τον θυμό τους. Έχουμε δύο εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες που μεγαλώνουν σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα: εκείνη θέλει να γίνει μηχανικός και παλεύει με τη μάνα της που έχει τα δικά της όνειρα για το παιδί, εκείνος μαθαίνει φλάουτο και προσπαθεί να γίνει δημοφιλής στο σχολείο, μόνο που αποτυγχάνει στα αθλήματα.

Η Λίζα αγαπά τα μαστορέματα και μπορεί να επιδιορθώσει έναν υπολογιστή. Παιδί χωρισμένων γονιών, με έναν πατέρα ακριβοδίκαιο, με μια μάνα που πιέζει, παρακολουθεί, καθοδηγεί, ζει για να ξεχωρίζει η κόρη της όπως θέλει αυτή κι όχι όπως θέλει το παιδί της. Οι καβγάδες των δύο γυναικών είναι συνεχόμενοι, μιας και η μάνα της έχει δικά της όνειρα για κείνη και δεν ακούει τις επιθυμίες της. Όταν μάλιστα η Λίζα βλέπει πως και οι δυο γονείς της προχωράνε στις ζωές του φέρεται εγωιστικά και ανεύθυνα για να γίνουν τα πράγματα όπως πρώτα και να ξανακερδίσει τη βολή της. Από την άλλη, ο Έκτορας νιώθει μόνος και ανίκανος, αισθάνεται απόρριψη από τους συμμαθητές του, αποτυγχάνει. Ο πατέρας του τους εγκατέλειψε κι η μάνα του εργάζεται πολλές ώρες για να τον μεγαλώσει. Ντροπαλός και σιωπηλός, προσπαθεί να κερδίσει την καρδιά μιας κοπέλας. Κάποιες εξελίξεις όμως θα του δείξουν την πραγματικότητα και θα αρχίσει να παίρνει υπεύθυνες αποφάσεις.

Συμμαθήτριά τους είναι η Τζασμίν από τη Συρία, που τρία χρόνια τώρα δεν έχει καταφέρει να ενσωματωθεί σωστά στη σχολική κοινότητα, λόγω του φόβου της και των τραυμάτων που φέρει από την κατάσταση στην πατρίδα της. Η κοπέλα θα δεθεί απρόσμενα και με τους δύο με τέτοιο τρόπο που θα αναδείξει τα προβλήματα προσαρμογής των προσφύγων γενικότερα στο κράτος που τους υποδέχεται, χωρίς όμως να πέσει το βάρος της πλοκής πάνω της. Είναι ένα αρμονικό και συγκινητικό συμπλήρωμα της ιστορίας, άρρηκτα δεμένο με τη σχολική καθημερινότητα του Έκτορα και της Λίζας.

Οι χαρακτήρες παίρνουν σταδιακά τη θέση τους και το παζλ της γνωριμίας μεταξύ τους σχηματίζεται σιγά σιγά. Η μεν Λίζα υποδέχεται με ψυχρότητα και αγένεια τη νέα σύντροφο του πατέρα της και μητέρα του Έκτορα, ο δε Έκτορας θαυμάζει τις αλλαγές που υφίσταται η μητέρα του με τον πατέρα της Λίζας στη ζωή της. Σύντομα όμως τα πράγματα θα γίνουν πιο περίπλοκα και ταυτόχρονα πιο ενδιαφέροντα. Η ιστορία κυλάει αβίαστα και γρήγορα, με παραστατικούς διαλόγους και ρεαλισμό. Οι ήρωες είναι αληθινοί και αντιμετωπίζουν τις νέες καταστάσεις και τις αλλαγές στη ζωή τους με ποικιλία αντιδράσεων. Υπάρχει εκνευρισμός, προσπάθεια, παραίτηση, ακόμη και θυμός, καταγράφονται όλα όμως ρεαλιστικά και δίνουν μια τέτοια πολύπλευρη διάσταση των πραγμάτων, που όσοι έχουν βιώσει ένα οδυνηρό διαζύγιο θα ταυτιστούν σε κάποια σημεία. Ακόμη και οι παρεξηγήσεις δίνουν αφορμή για πυροδότηση των γεγονότων. Η ψυχολογία των εφήβων απέναντι στις νέες συνθήκες που καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν ως προς το επόμενο βήμα του γονιού τους στη ζωή του είναι σχεδιασμένη προσεκτικά και χωρίς ακρότητες. Κάλλιστα θα μπορούσαν με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την αστάθμητη ψυχολογία τους να μπλέξουν σε περιπέτειες, έχουν όμως την τύχη να ζουν με ανθρώπους που τους νοιάζονται και τους προσέχουν, ακόμη κι αν δεν είναι τέλειοι ως γονείς ή φίλοι. Στέκι όλων είναι το πάρκο με τις νεραντζιές, όπου μπορούν να χαλαρώσουν, να ξεφύγουν, να συζητήσουν κλπ. και στο τέλος αυτό το μέρος δένεται πολύ όμορφα με μια σημαντική εξέλιξη στη ζωή όλων τους.

«Στο πάρκο με τις νεραντζιές» καταφεύγουν οι ήρωες του μυθιστορήματος της Ιωάννας Αργυρού και ταξιδεύουν τον αναγνώστη σε περιπέτειες καθημερινές, γεμάτες δάκρυ και χαμόγελο, αλήθεια και τρυφερότητα, εκπλήξεις και ανατροπές. Γιατί όπως γράφει η ίδια η συγγραφέας στο τέλος: «Και τότε σκέφτομαι ότι τελικά η ζωή μας, με τις χαρές και τις λύπες, τις απογοητεύσεις και τα επιτεύγματα, μοιάζει με τις τέσσερις εποχές! Όσο σκληρός κι αν είναι ο χειμώνας της ζωής μας, έρχεται πάντα η άνοιξη!» (σελ. 144).