8df613483610bc31d87eb3f65e907f44

Στο Έρεμπρο, μια τυπική πόλη της Σουηδίας, κάποιος αρχίζει να δολοφονεί αλλοδαπές κοπέλες και να τις αποκεφαλίζει. Ο Επιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης αναλαμβάνει την υπόθεση και προσπαθεί να ενώσει τα κομμάτια ενός αταίριαστου παζλ. Πόσο μίσος κρύβει ο δολοφόνος και γιατί ξεσπάει σε αυτές τις γυναίκες; Ποιος είναι ο συνδετικός κρίκος αλλά και τι λείπει;

Βιβλίο Το μίσος
Συγγραφέας Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρώτη εμφάνιση του ανθρώπινου Άντερς Οικονομίδη, Επιθεωρητή της Αστυνομίας του Έρεμπρο, είναι μια συναρπαστική και πολυδιάστατη περιπέτεια, με κλιμακωτή ένταση, δράση, γνώση της ανθρώπινης ψυχολογίας και καλοσχεδιασμένη πλοκή. Μπορεί οι έρευνες να έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση, μπορεί κάποιος ύποπτος να έχει μπλεχτεί άθελά του σε αυτήν την ιστορία, τίποτα όμως δεν είναι αυτό που φαίνεται κι έτσι ο συγγραφέας με παρέσυρε σ’ ένα ατέλειωτο, καλογραμμένο και άκρως ρεαλιστικό σκηνικό, με την κατάθλιψη της Σουηδίας, το φυλετικό μίσος, την προδοσία και τις ακροδεξιές οργανώσεις που αφήνουν όλα το στίγμα τους στην υπόθεση. Αν μάλιστα σε όλα αυτά ανακατέψουμε και ένα σερί δολοφονιών στις αρχές του 20ού αιώνα, το μοτίβο των οποίων επαναλαμβάνεται σήμερα, τα πράγματα μπλέκουν αναπάντεχα και οι εξελίξεις κόβουν την ανάσα.

Πολύ ενδιαφέρουσα η αρχή και πρωτότυπος αφηγηματικός τρόπος για να βρεθεί το πτώμα με το οποίο θα ξεκινήσει η ιστορία μας: ένας αλκοολικός και μέσα από αυτόν το σύστημα πρόνοιας της Σουηδίας σε μόλις 8 σελίδες. Ο συγγραφέας είναι καυστικός, διορατικός και παρατηρητικός: «Ήθελε τουλάχιστον άλλα εξήντα μπουκάλια, κάτι που φάνταζε σαν όνειρο θερινής νυκτός. Και στις παγωμένες φθινοπωρινές σουηδικές νύχτες όνειρα δεν χωρούν. Τουλάχιστον όχι για τους παρίες» (σελ. 17). «Το σουηδικό κράτος έχασε ολοκληρωτικά στην προσπάθειά του να προστατέψει την κοινωνία από τον αλκοολισμό κι έτσι πάσχισε να «προστατέψει» την κοινωνία από έναν πολύ πιο εύκολο αντίπαλο: τους αλκοολικούς… Και κάπως έτσι οι αλκοολικοί σαν τον Κνουτ τοποθετήθηκαν σε κάποια σκονισμένη γωνία, εκεί που οι «καθωσπρέπει» μπορούσαν να τους αγνοήσουν» (σελ. 19). Αργότερα ξανακοιτάζουμε με ανημπόρια αυτούς τους ανθρώπους: «Ίσως αυτή είναι η μοίρα των αλκοολικών: πίνουν έως ότου δεν έχει μείνει τίποτα από αυτούς, ούτε καν η ανάμνησή τους στις μνήμες των ανθρώπων» (σελ. 69). Όταν λοιπόν μέσα σε τόσο λίγες σελίδες έχεις τόσα πολλά ερεθίσματα και ταυτόχρονα μια συναρπαστική αφήγηση που αιχμαλωτίζει το ενδιαφέρον και πλήττει καίρια χτυπήματα σε μια χώρα που προσωπικά δεν είναι όνειρό μου να ζήσω εκεί ύστερα απ’ όλ’ αυτά που έχω διαβάσει κατά καιρούς, πόσο μάλλον εδώ, καταλαβαίνεις πως βρήκες ένα ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο, μυθιστόρημα. Η Σουηδία μάλιστα δε γλυτώνει την επικριτική ματιά ούτε στη συνέχεια: «Λένε ότι το Νέρκε παράγει τους πιο γκρινιάρηδες ανθρώπους στη Σουηδία, χαρίζοντάς του με ευκολία τον διόλου τιμητικό τίτλο της ζώνης της γκρίνιας» (σελ. 98).

Ο Επιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης είναι παντρεμένος με τη Λίσμπεθ, με την οποία απέκτησαν τον επτάχρονο τώρα Γιάννη. Η σύζυγός του μάλιστα διαβάζει John Verdon, κάτι που δίνει την αφορμή στον Άντερς να τονίσει επανειλημμένως τις διαφορές των μυθιστορημάτων με την πραγματικότητα ως προς την πορεία ερευνών μιας υπόθεσης. Οι σχέσεις με τη μητέρα του είναι αρκετά τεταμένες μετά τον θάνατο του πατέρα του, Θανάση. Η οικογένεια Οικονομίδη μετακόμισε στη Σουηδία κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας για να γλυτώσουν κι έτσι ο Άντερς γεννήθηκε και μεγάλωσε σε αυτήν την ψυχρή, αδιάφορη βόρεια χώρα. Είναι διορατικός, ανθρώπινος, συνετός και δουλευταράς. Δεν έχει φτάσει (ακόμη ίσως) στο σημείο να αγνοεί την οικογένειά του αφιερώνοντας πολλές ώρες στην εργασία του, αν και το επάγγελμά του του αφαιρεί αρκετές από τις οικογενειακές τους στιγμές. Διακρίνω πάντως πως ακόμη έχουμε μια χρυσή τομή κι όχι υπερβολές και ακρότητες.

Γύρω του έχει συγκεντρωθεί μια αξιόλογη ομάδα (ο εισαγγελέας της κομητείας του Έρεμπρο Καρλ Όλσον, ο ιατροδικαστής και επικεφαλής του Εγκληματολογικού Τμήματος της Αστυνομίας του Έρεμπρο Γιούσι Αλεξάντερσον, ο αλκοολικός και βίαιος επιθεωρητής Μίκαελ Άρβιντσον, η αρχιφύλακας Μαρία Φρέντρικσεν, ο επιθεωρητής Νίκλας Μπόρι και άλλοι που όλοι δρουν κι εργάζονται υπό τις εντολές της Σέλμα Μοντίν, επικεφαλής του Τμήματος Εγκλημάτων της Αστυνομίας του Έρεμπρο) στην οποία προστίθεται ο Κρίστερ Μπγέρλινγκ, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης, με εκπαίδευση στο FBI και ειδίκευση στους κατά συρροή δολοφόνους, που τράβηξε το ενδιαφέρον του το σερί των δολοφονιών που ξέσπασε στο Έρεμπρο. Κάνουν ανακρίσεις και έρευνες, στηρίζουν τον Άντερς, κάνουν λάθη, παρασύρονται, βρίσκουν αναπάντεχα στοιχεία και συγκροτούν έναν καλό πυρήνα που είναι απαραίτητο για την όσο γίνεται πιο γρήγορη και ομαλή επίλυση των υποθέσεων.

Το κείμενο έχει πρωτότυπες αφηγηματικές γωνίες («Η πρώτη σταγόνα προσγειώθηκε πάνω στο κεφάλι του Ένγκελμπρεκτ Ενγκέλμπρεκτσον. Ο ίδιος ο Ενγκέλμπρεκτσον δεν νοιάστηκε ιδιαίτερα, μιας και η σταγόνα έπεσε στο άγαλμά του…», σελ. 16) και αναπάντεχες παρομοιώσεις και μεταφορές («Η βροχή άρχισε ξαφνικά, όσο ξαφνικά αρχίζει ένας πονόδοντος, λίγο μετά τις πέντε το απόγευμα», σελ. 15 & «Η κρίση είχε μπαστακωθεί έξω από την πόρτα της Σουηδίας και χτυπούσε επίμονα το κουδούνι», σελ. 217). Με αυτήν την αρκετά έμπειρη, αν και πρώτη, γραφή και ματιά, ο συγγραφέας καταφέρνει να εισχωρήσει βαθιά και σωστά στην ψυχολογία και τη νοοτροπία πολλών και διαφορετικών χαρακτήρων και να δείξει τους ποικίλους τρόπους έκφρασης και πηγής του μίσους: «…το μίσος είναι η φλόγα, δεν είναι η σπίθα που την άναψε» (σελ. 445). Επιπλέον, καταφέρνει να σκορπίσει διάφορες ψηφίδες που μπαίνουν στη θέση τους μόνο όταν πρέπει, για να συμπληρώσουν μια αναπάντεχη εικόνα, εντελώς ωμή και σοκαριστική και που δίνουν μια απόλυτα ικανοποιητική ολοκλήρωση της υπόθεσης.

Επομένως, άψογος χειρισμός της υπόθεσης, έντονες σκηνές δράσης, διάλογοι περιορισμένοι στα απολύτως απαραίτητα, σκέψεις και νοοτροπία των ηρώων χωρίς φλυαρίες, πολλές εκπλήξεις και ανατροπές, είναι ο ιδανικός τρόπος για να αναδείξει την τοιχογραφία του μυθιστορήματος που είναι οι μετανάστες, την ανασφάλειά τους για ένα αβέβαιο μέλλον σε ξένη χώρα, κάτι που κάποιοι ίσως δεν το αντιμετωπίζουν έτσι και πιστεύουν στην εξαφάνιση από προσώπου Σουηδίας αυτών των «μιασμάτων» που ζουν εις βάρος των κατοίκων (το κράτος έχει περισσότερα προνόμια γι’ αυτούς, τους φροντίζει καλύτερα και περισσότερο κλπ.). Εικόνες που θυμίζουν έντονα την κατάσταση σε πολλές χώρες και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου το μεταναστευτικό πρόβλημα έχει πλέον κορυφωθεί κατά πολύ το τελευταίο διάστημα.

«Το μίσος» είναι ένα καλοδουλεμένο, ενδιαφέρον, γρήγορο, ρεαλιστικό και συναρπαστικό μυθιστόρημα που συστήνει καθημερινούς ανθρώπους και τις συνθήκες υπό τις οποίες οφείλουν να δράσουν με σύνεση, εργατικότητα ή ακόμα και… μίσος!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *